Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2026/2382 z dnia 21 października 2026 r. zmieniające rozporządzenia (WE) nr 1907/2006, (WE) nr 1272/2008, (UE) nr 528/2012, (UE) 2019/1021 i (UE) 2021/697 w odniesieniu do gotowości obronnej oraz ułatwienia realizacji inwestycji w obronność i poprawy warunków dla przemysłu obronnego
Treść z tekstu opublikowanego w Dzienniku Urzędowym UE — w brzmieniu pierwotnym, bez późniejszych zmian. Wersje skonsolidowane mają charakter dokumentacyjny.
Treść aktu
Tytuł i preambuła (motywy)
ROZPORZĄDZENIE PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO I RADY (UE) 2026/2382
z dnia 21 października 2026 r.
zmieniające rozporządzenia (WE) nr 1907/2006, (WE) nr 1272/2008, (UE) nr 528/2012, (UE) 2019/1021 i (UE) 2021/697 w odniesieniu do gotowości obronnej oraz ułatwienia realizacji inwestycji w obronność i poprawy warunków dla przemysłu obronnego
PARLAMENT EUROPEJSKI I RADA UNII EUROPEJSKIEJ,
uwzględniając Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej, w szczególności jego art. 114, art. 173 ust. 3, art. 182 ust. 4, art. 183, art. 188 akapit drugi oraz art. 192 ust. 1,
uwzględniając wniosek Komisji Europejskiej,
po przekazaniu projektu aktu ustawodawczego parlamentom narodowym,
uwzględniając opinię Europejskiego Komitetu Ekonomiczno-Społecznego (1),
po konsultacji z Komitetem Regionów,
stanowiąc zgodnie ze zwykłą procedurą ustawodawczą (2),
a także mając na uwadze, co następuje:
(1) Aby ułatwić państwom członkowskim inwestycje w obronność, konieczne jest usunięcie obciążeń regulacyjnych i administracyjnych w zakresie gotowości obronnej oraz przyspieszenie procedur zatwierdzania i wydawania pozwoleń. Ułatwienie takich inwestycji i uproszczenie będzie wspierać rozwój przemysłu obronnego w miarę upływu czasu oraz przyczyni się do wsparcia gotowości obronnej państw członkowskich. Ważne jest, aby Unia i państwa członkowskie nadal odpowiadały na praktyczne wyzwania stojące przed przemysłem obronnym, w szczególności małymi i średnimi przedsiębiorstwami (MŚP), i w razie potrzeby rozważyły korekty, jednocześnie zawsze zapewniając właściwą równowagę między utrzymaniem wysokiego poziomu ochrony zdrowia i środowiska, konkurencyjnym rynkiem wewnętrznym oraz gotowością obronną.
(2) Chociaż szereg aktów prawnych Unii zapewnia państwom członkowskim niezbędną elastyczność w podejmowaniu działań ułatwiających zwiększenie zdolności produkcyjnych przemysłu obronnego, ich wykonywanie wraz z przepisami krajowymi często ogranicza gotowość obronną, na przykład sposób, w jaki państwa członkowskie stosują w razie potrzeby zwolnienia ze stosowania rozporządzenia (WE) nr 1907/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady (3) w interesie obronności, w tym w zakresie gotowości obronnej.
(3) Ramy prawne ustanowione rozporządzeniem (WE) nr 1907/2006 należy dostosować tak, aby uwzględnić cel, jakim jest gotowość obronna. W obliczu pogarszającej się sytuacji geopolitycznej konieczne jest zapewnienie elastyczności i sprawności działania w celu ochrony interesów w zakresie bezpieczeństwa związanych z obronnością zarówno na poziomie krajowym, jak i unijnym. Jednocześnie zasadnicze znaczenie ma utrzymanie wysokiego poziomu ochrony zdrowia i środowiska oraz jasności prawa. Istnieją przesłanki wskazujące, że wykonywanie rozporządzenia (WE) nr 1907/2006 w niektórych państwach członkowskich nie uwzględnia w pełni elastyczności przewidzianej w tym rozporządzeniu. Obecne zwolnienie dotyczące obronności może zostać ulepszone w celu zapewnienia pewności prawa oraz umożliwienia szybszego podejmowania działań. Należy zatem rozszerzyć zakres istniejących krajowych zwolnień dotyczących obronności w ramach rozporządzenia (WE) nr 1907/2006, zapewniając państwom członkowskim możliwość udzielania w razie potrzeby szerszych zwolnień w interesie obronności, przy jednoczesnym zachowaniu podstawowej odpowiedzialności za równoważenie potrzeb w zakresie obronności i bezpieczeństwa związanych z obronnością z wysokim poziomem ochrony zdrowia i środowiska.
(4) Podobne zmiany należy wprowadzić w innych aktach prawnych dotyczących chemikaliów, w których przewidziano równoważne zwolnienie krajowe, mianowicie w rozporządzeniu Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1272/2008 (4) i rozporządzeniu Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 528/2012 (5), aby zapewnić spójne otoczenie regulacyjne w zakresie gotowości obronnej.
(5) Chociaż sektor obronny może wymagać pewnych zwolnień ze stosowania rozporządzeń (WE) nr 1907/2006, (WE) nr 1272/2008 i (UE) nr 528/2012 w celu utrzymania zdolności operacyjnej i gotowości obronnej, takie zwolnienia powinny być dozwolone tylko wtedy, gdy jest to uzasadnione jako konieczne ze względów obronności.
(6) Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2019/1021 (6) wykonuje Konwencję sztokholmską w sprawie trwałych zanieczyszczeń organicznych (zwaną dalej „konwencją”) oraz Protokół do Konwencji z 1979 r. w sprawie transgranicznego zanieczyszczenia powietrza na dalekie odległości dotyczący trwałych zanieczyszczeń organicznych. Strona nie może przyznawać zwolnień po przyjęciu decyzji o wpisaniu substancji chemicznej do załącznika A, B lub C do konwencji, poza odstępstwami przewidzianymi w samej konwencji, chyba że strona nie akceptuje tego wpisu. W związku z tym potrzeby w zakresie gotowości obronnej powinny być uwzględniane na etapach przygotowawczych w Unii, zanim na poziomie międzynarodowym w ramach konwencji zostaną wprowadzone zakazy lub ograniczenia. Z tego względu istotne jest, aby odpowiednie informacje zostały zebrane, ocenione i przedłożone na potrzeby etapu oceny zarządzania ryzykiem w ramach procesu wpisywania substancji do konwencji, ponieważ to właśnie na tym etapie Komitet ds. Przeglądu Trwałych Zanieczyszczeń Organicznych może rozważyć ewentualne zwolnienia z proponowanych środków kontroli dla tej substancji.
(7) Nie można wykluczyć, że informacje dotyczące stosowania substancji chemicznych zawierają informacje szczególnie chronione. Należy zatem zezwolić państwom członkowskim, z należytym uwzględnieniem prawa międzynarodowego, na stosowanie zwolnień z wymogów sprawozdawczych przewidzianych w art. 13 rozporządzenia (UE) 2019/1021 ze względu na ochronę unijnych lub krajowych interesów w zakresie obronności i bezpieczeństwa związanych z obronnością w celu zabezpieczenia informacji szczególnie chronionych.
(8) Europejski Fundusz Obronny (EFO), ustanowiony rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2021/697 (7), powinien przyczyniać się do realizacji i osiągnięcia celu, jakim jest gotowość obronna do 2030 r., określonego przez Radę Europejską, wzmacniając tym samym strategiczną autonomię i odporność Unii w obliczu zmieniających się wyzwań w zakresie bezpieczeństwa. Obejmuje to wzmocnienie zdolności obronnych państw członkowskich w celu skutecznego przeciwdziałania szerokiemu spektrum zagrożeń, w tym zagrożeniom związanym z operacjami hybrydowymi oraz ryzykiem agresji zbrojnej.
(9) EFO powinien wzmocnić odporność europejskiej bazy technologiczno-przemysłowej sektora obronnego (EDTIB), w tym poprzez rozwój technologii i zasobów, które zwiększą efektywność energetyczną oraz zmniejszą zależność od zewnętrznych dostawców surowców krytycznych.
(10) Zgodnie z rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2025/2643 (8) Unia powinna wskazać europejskie projekty wspólnego zainteresowania w dziedzinie obronności (EDPCI), na których należy skoncentrować wysiłki i zasoby. EDPCI mają składać się z opartych na współpracy projektów przemysłowych mających na celu wzmocnienie konkurencyjności EDTIB w całej Unii, przy jednoczesnym przyczynianiu się do rozwoju zdolności wojskowych państw członkowskich o kluczowym znaczeniu dla interesów Unii w zakresie bezpieczeństwa i obronności. W związku z tym EFO mógłby wspierać wspólne działania badawczo-rozwojowe spójne z działaniami wymaganymi w tym kontekście.
(11) W sprawozdaniu z ewaluacji śródokresowej EFO potwierdzono jego ogólną skuteczność i adekwatność, podkreślając jednocześnie potrzebę dalszego usprawnienia procedur i zmniejszenia obciążeń administracyjnych tam, gdzie to możliwe, oraz wprowadzenia do rozporządzenia (UE) 2021/697 doprecyzowań, uproszczeń i elastyczności w celu ułatwienia wdrażania EFO. Należy zatem zmienić to rozporządzenie, biorąc pod uwagę doświadczenia zdobyte od 2021 r. oraz informacje zwrotne otrzymane podczas konsultacji przeprowadzonych w kontekście ewaluacji śródokresowej EFO.
(12) Należy dalej zmniejszać obciążenia administracyjne związane z udziałem w EFO oraz uprościć procedury. Szczególną uwagę należy zwrócić na transgraniczne MŚP oraz małe spółki o średniej kapitalizacji, aby zapewnić sprawiedliwy i równy dostęp do zaproszeń do składania wniosków w całej Unii. Aby lepiej zaspokoić szczególne potrzeby MŚP, należy znacząco skrócić i uprościć procedury składania i oceny wniosków w ramach zaproszeń do składania wniosków związanych z MŚP. Szczegółowe warunki zapewniania takiego szybkiego wsparcia nie powinny podważać podejścia opartego na doskonałości i powinny zostać określone w programie prac.
(13) EFO powinien promować współpracę, która jest spójna z priorytetami w zakresie zdolności obronnych uzgodnionymi wspólnie przez państwa członkowskie w ramach wspólnej polityki zagranicznej i bezpieczeństwa, w szczególności w kontekście priorytetów rozwoju zdolności, oraz przyczyniać się do realizacji priorytetowych obszarów zdolności określonych przez Radę Europejską.
(14) Obecne ramy prawne wdrażania EFO ograniczają stosowanie zarządzania pośredniego do wyjątkowych przypadków. Aby jednak ułatwić przyspieszenie i uproszczenie cyklów innowacji, umożliwiając EFO skuteczniejsze reagowanie na pojawiające się potrzeby w zakresie obronności oraz postęp technologiczny, a także zapewnić bardziej efektywne kosztowo wdrażanie EFO, może być konieczne bardziej elastyczne stosowanie zarządzania pośredniego. W związku z tym konieczne jest wprowadzenie możliwości zastosowania zarządzania pośredniego w bardziej elastyczny sposób, przy jednoczesnym zapewnieniu przestrzegania zasad należytego zarządzania finansami, przejrzystości i rozliczalności oraz rygorystycznego monitorowania i oceny wdrażania zarządzania pośredniego w celu zagwarantowania optymalnego wykorzystania funduszy unijnych. Procedury oceny i udzielenia zamówienia przeprowadza się zgodnie z rozporządzeniem (UE) 2021/697, zmienionym niniejszym rozporządzeniem, oraz rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady (UE, Euratom) 2024/2509 (9), niezależnie od tego, czy są one prowadzone w ramach zarządzania bezpośredniego czy pośredniego.
(15) Ze względu na szybko zmieniający się kontekst strategiczny, w szczególności w wyniku rosyjskiej wojny napastniczej przeciwko Ukrainie, kluczowe znaczenie ma przyspieszenie transformacji technologicznej europejskiej obronności. Ukraiński ekosystem obronny okazał się innowacyjny, odporny i efektywny kosztowo w wielu istotnych aspektach technologii obronnych. Szczególnie cenne dla EDTIB byłoby skorzystanie z tego doświadczenia i wiedzy fachowej oraz wymiana najlepszych praktyk w celu poprawy jej zdolności innowacyjnych. Wzmocnienie współpracy między odbiorcami unijnymi a podmiotami ukraińskimi za pomocą ukierunkowanych działań mogłoby znacząco przyczynić się do realizacji tego przedsięwzięcia. Taka współpraca może w szczególności zapewnić możliwości, które nie są łatwo dostępne na terytorium Unii, takie jak szybki dostęp do wyników, testy prowadzone w trybie 24-godzinnym oraz testy w realistycznych warunkach operacyjnych. Może ona również znacząco usprawnić rozwój i walidację technologii i produktów związanych z obronnością oraz ułatwić włączenie realistycznych scenariuszy do dalszego rozwoju technologii i produktów związanych z obronnością, zapewniając tym samym EDTIB korzyści techniczne i strategiczne. Umożliwienie kwalifikowalności kosztów działań testowych prowadzonych w Ukrainie pozwoliłoby EFO wspierać rozwój bardziej skutecznych i innowacyjnych rozwiązań obronnych, przyczyniając się tym samym do wzmocnienia zdolności obronnych Unii. Koszty takich działań testowych powinny kwalifikować się do finansowania wyłącznie w zakresie niezbędnym do osiągnięcia celów szczegółowych EFR określonych w art. 3 ust. 2 rozporządzenia (UE) 2021/697.
(16) Ewaluacja śródokresowa EFO wykazała, że obecne kryteria udzielenia zamówienia na potrzeby oceny wniosków w ramach EFO są zbyt skomplikowane, niejasne i trudne do zastosowania w praktyce. Doprowadziło to do niepotrzebnych obciążeń administracyjnych oraz niepewności dla Komisji i wnioskodawców, co ostatecznie utrudniło skuteczne wdrożenie EFO. Konieczne jest uproszczenie kryteriów udzielenia zamówienia oraz wprowadzenie większej elastyczności w ich stosowaniu, aby proces oceny był bardziej efektywny, przejrzysty i skuteczny. Zgodnie z podejściem do badań i rozwoju w dziedzinie obronności opartym na doskonałości wnioski powinny być oceniane co najmniej na podstawie doskonałości w dziedzinie obronności i potencjału w zakresie innowacji, z należytym uwzględnieniem znaczenia operacyjnego i wartości dodanej dla Unii, a także na podstawie oceny jakości i skuteczności realizacji działań. Możliwość wyboru odpowiedniego podzbioru kryteriów udzielenia zamówienia, zgodnie z celami szczegółowymi każdego zaproszenia do składania wniosków i osobno dla każdego zaproszenia do składania wniosków, umożliwiłaby ukierunkowaną i celową ocenę, a tym samym lepsze dostosowanie do priorytetów i celów EFO. Aby ułatwić przygotowanie wniosków, w każdym zaproszeniu do składania wniosków należy jasno i przejrzyście określić stosowanie podzbiorów kryteriów i ich odpowiednią wagę. Aby zapewnić przejrzystość, każdy temat zaproszenia do składania wniosków w ramach zaproszenia do składania wniosków powinien zawierać ten sam zestaw kryteriów udzielenia zamówienia, który jest przedstawiony w zaproszeniu do składania wniosków w ramach rocznego programu prac.
(17) Wdrożenie EFO było utrudnione ze względu na wymóg przyjmowania rocznych programów prac, co skutkowało skomplikowanymi procedurami oraz utrudniało zapewnienie przewidywalności i ciągłości działań wspieranych w ramach EFO. Aby rozwiązać ten problem oraz zapewnić większą elastyczność w zarządzaniu EFO, konieczne jest wprowadzenie możliwości wdrażania EFO za pomocą rocznych lub wieloletnich programów prac. Umożliwiłoby to Komisji lepsze planowanie i koordynację wsparcia dla działań badawczo-rozwojowych w dziedzinie obronności, przy jednoczesnym bardziej efektywnym wykorzystaniu zasobów oraz poprawie synergii między różnymi projektami i inicjatywami. Umożliwienie stosowania wieloletnich programów prac pozwoliłoby EFO lepiej wspierać długoterminowe projekty badawczo-rozwojowe, sprzyjać współpracy między zainteresowanymi stronami, a w konsekwencji przyczynić się do wzmocnienia zdolności obronnych Unii. Ze względu na zmianę sytuacji geopolitycznej należy zwrócić szczególną uwagę na działania przyczyniające się do odpowiedzi na potrzeby państw członkowskich i państw stowarzyszonych, które są najbardziej narażone na konwencjonalne zagrożenia wojskowe.
(18) W celu dalszej poprawy efektywności i skuteczności EFO niezbędne jest zapewnienie Komisji odpowiedniej elastyczności w zarządzaniu EFO, tak aby optymalizować wykorzystanie zasobów oraz minimalizować obciążenie administracyjne. W tym celu należy doprecyzować warunki, na jakich Komisja może wyjątkowo korzystać z bezpośredniego udzielania zamówień, umożliwiając usprawnienie i przyspieszenie procedury w niektórych okolicznościach, które są jasne i uznane za istotne do celów tematu zaproszenia do składania wniosków. Należy ułatwić ciągłość wysiłków i skuteczną realizację projektów badawczo-rozwojowych w dziedzinie obronności, przy jednoczesnym poszanowaniu podejścia opartego na doskonałości oraz zasad przejrzystości, sprawiedliwości i równego traktowania. Komisja powinna mieć możliwość lepszego reagowania na zmieniające się potrzeby sektora obronnego, należy wspierać współpracę między zainteresowanymi stronami oraz usprawnić rozwój innowacyjnych i skutecznych rozwiązań w dziedzinie obronności, co przyczyni się do wzmocnienia bezpieczeństwa Unii oraz zdolności obronnych państw członkowskich.
(19) EFO może pobudzić rozwój innowacyjnych technologii i rozwiązań w zakresie obronności poprzez zamówienie przedkomercyjne. Obecne ramy prawne są jednak zbyt złożone i nieprecyzyjnie określają warunki dotyczące zamówień przedkomercyjnych w ramach EFO, co utrudnia ich skuteczne wykorzystanie. Należy uprościć i doprecyzować warunki zamówień przedkomercyjnych, ponieważ obecne przepisy promują udzielanie wielu zamówień w ramach tej samej procedury (postępowanie z możliwością składania ofert częściowych), co nie zawsze jest odpowiednie dla sektora obronnego. Oczekuje się, że zniesienie tego ograniczenia zapewni jaśniejsze i bardziej efektywne ramy zamówień przedkomercyjnych, umożliwiając EFO lepsze wspieranie rozwoju innowacyjnych rozwiązań, wypełnienie luki między badaniami a wprowadzaniem na rynek oraz stworzenie silnej zachęty dla państw członkowskich do inwestowania w badania i rozwój w dziedzinie obronności.
(20) Obecne ramy prawne dotyczące EFO nie zapewniają państwom członkowskim, w szczególności tym współfinansującym dane projekty, wystarczających praw dostępu do wyników projektów rozwojowych. Aby rozwiać te obawy oraz promować bardziej skoordynowane i partnerskie podejście do badań i rozwoju w dziedzinie obronności, konieczne jest przyznanie państwom członkowskim współfinansującym projekty prawa dostępu do wyników projektów rozwojowych na uczciwych warunkach. Takie prawa dostępu powinny być ściśle ograniczone do umożliwienia odpowiednim organom krajowym oceny wyników działania oraz oceny ich potencjalnego wykorzystania na potrzeby publicznego planowania w zakresie obronności i rozwoju zdolności. Te prawa dostępu nie powinny wiązać się z przeniesieniem własności praw własności intelektualnej ani know-how oraz powinny być ograniczone do zastosowań niekomercyjnych i niekonkurencyjnych. Ponadto w przypadku gdy państwa członkowskie lub państwa stowarzyszone z EFO potwierdziły współfinansowanie niektórych podmiotów prawnych konsorcjum, żaden przepis rozporządzenia (UE) 2021/697 nie uniemożliwia podmiotom prawnym wybranego konsorcjum przyznania takim państwom członkowskim lub państwom stowarzyszonym z EFO praw do wykorzystywania lub wykorzystania wyników uzyskanych w trakcie działania, w tym do celów certyfikacji, testowania i integracji z systemami krajowymi, a także do innych celów obronnych, które to prawa zostaną uzgodnione między państwami członkowskimi lub państwami stowarzyszonymi z EFO a podmiotami prawnymi wybranego konsorcjum. Warunki wykonywania takich praw dostępu powinny zostać określone w stosunkach umownych między odbiorcami a organami krajowymi współfinansującymi działanie. Ma to na celu poprawę przejrzystości i ułatwienie procesu negocjacji między państwami członkowskimi a przemysłem oraz ułatwienie procesu decyzyjnego. W rezultacie oczekuje się, że przyczyni się to do usprawnienia współpracy w zakresie badań i rozwoju w dziedzinie obronności.
(21) Kwalifikowalność kosztów związanych z testowaniem w Ukrainie może poprawić efektywność i skuteczność projektów finansowanych w ramach EFO. Aby zmaksymalizować korzyści płynące ze zmian w rozporządzeniu (UE) 2021/697, zmiana tego rozporządzenia dotycząca kwalifikowalności tych kosztów powinna mieć zastosowanie z mocą wsteczną od dnia 1 stycznia 2025 r.
(22) Ponieważ cele niniejszego rozporządzenia, a mianowicie wspieranie gotowości obronnej, ułatwianie inwestycji w obronność oraz poprawa warunków dla przemysłu obronnego, nie mogą zostać osiągnięte w sposób wystarczający przez państwa członkowskie, natomiast możliwe jest ich lepsze osiągnięcie na poziomie Unii, może ona podjąć działania zgodnie z zasadą pomocniczości określoną w art. 5 Traktatu o Unii Europejskiej. Zgodnie z zasadą proporcjonalności określoną w tym artykule, niniejsze rozporządzenie nie wykracza poza to, co jest konieczne do osiągnięcia tych celów.
(23) Należy zatem odpowiednio zmienić rozporządzenia (WE) nr 1907/2006, (WE) nr 1272/2008, (UE) nr 528/2012, (UE) 2019/1021 oraz (UE) 2021/697,
PRZYJMUJĄ NINIEJSZE ROZPORZĄDZENIE:
Artykuł 1
Zmiana w rozporządzeniu (WE) nr 1907/2006
Art. 2 ust. 3 rozporządzenia (WE) nr 1907/2006 otrzymuje brzmienie:
„3. Państwa członkowskie mogą w odniesieniu do substancji w ich postaci własnej, jako składników mieszaniny lub w wyrobach, zezwolić na zwolnienia ze stosowania niniejszego rozporządzenia w przypadku, gdy jest to konieczne ze względów obronności.”.
Artykuł 2
Zmiana w rozporządzeniu (WE) nr 1272/2008
Art. 1 ust. 4 rozporządzenia (WE) nr 1272/2008 otrzymuje brzmienie:
„4. Państwa członkowskie mogą zezwolić na stosowanie zwolnień z przepisów niniejszego rozporządzenia w odniesieniu do substancji i mieszanin, a także wyrobów, o których mowa w sekcji 2.1 załącznika I, jeżeli jest to konieczne ze względów obronności.”.
Artykuł 3
Zmiana w rozporządzeniu (UE) nr 528/2012
Art. 2 ust. 8 rozporządzenia (UE) nr 528/2012 otrzymuje brzmienie:
„8. Państwa członkowskie mogą zezwolić na stosowanie zwolnień ze stosowania przepisów niniejszego rozporządzenia w odniesieniu do produktów biobójczych jako takich lub w odniesieniu do wyrobów poddanych ich działaniu w przypadku, gdy jest to konieczne ze względów obronności.”.
Artykuł 4
Zmiany w rozporządzeniu (UE) 2019/1021
W rozporządzeniu (UE) 2019/1021 wprowadza się następujące zmiany:
1) w art. 2 dodaje się punkt w brzmieniu:
„14)
»gotowość obronna« oznacza stan gotowości państwa członkowskiego lub większej liczby państw członkowskich do reagowania na sytuację kryzysową zdefiniowaną w art. 1 pkt 10 dyrektywy 2009/81/WE Parlamentu Europejskiego i Rady (*1), która odnosi się do obronności.
(*1) Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2009/81/WE z dnia 13 lipca 2009 r. w sprawie koordynacji procedur udzielania niektórych zamówień na roboty budowlane, dostawy i usługi przez instytucje lub podmioty zamawiające w dziedzinach obronności i bezpieczeństwa i zmieniająca dyrektywy 2004/17/WE i 2004/18/WE (Dz.U. L 216 z 20.8.2009, s. 76, ELI: http://data.europa.eu/eli/dir/2009/81/oj).”;"
2) w art. 3 dodaje się ustęp w brzmieniu:
„4a. Zbierając, oceniając i przekazując informacje dotyczące kwestii społeczno-gospodarczych zgodnie z załącznikiem F do konwencji w celu oceny zarządzania ryzykiem, o której mowa w art. 8 ust. 7 i 8 konwencji, Komisja i państwa członkowskie należycie uwzględniają gotowość obronną i specyfikę sektora obronnego, w tym wpływ na łańcuchy dostaw produkcji obronnej.”
;
3) w art. 13 ust. 1 dodaje się akapit w brzmieniu:
„W razie potrzeby państwa członkowskie mogą przewidzieć zwolnienia z obowiązków wynikających z niniejszego artykułu ze względu na ochronę unijnych lub krajowych interesów w zakresie obronności w celu ochrony informacji szczególnie chronionych, pod warunkiem że takie zwolnienia nie wpływają niekorzystnie na wypełnianie przez Unię lub państwa członkowskie, w stosownych przypadkach, ich obowiązków sprawozdawczych wynikających z konwencji.”.
Artykuł 5
Zmiany w rozporządzeniu (UE) 2021/697
W rozporządzeniu (UE) 2021/697 wprowadza się następujące zmiany:
1) w art. 2 wprowadza się następujące zmiany:
a) dodaje się punkt w brzmieniu:
„6a)
»transgraniczne MŚP« oznaczają MŚP, które mają siedzibę w państwach członkowskich lub państwach stowarzyszonych innych niż państwa, w których odbiorcy niebędący MŚP mają siedzibę, i które uczestniczą w danej działalności jako odbiorcy, podwykonawcy lub inne podmioty prawne w łańcuchu dostaw;”
;
b) pkt 17 otrzymuje brzmienie:
„17)
»zamówienie przedkomercyjne« oznacza zamawianie usług badawczych i rozwojowych obejmujące podział ryzyka i korzyści na warunkach rynkowych, przy czym zamówione usługi badawcze i rozwojowe są wyraźnie oddzielone od etapu wprowadzania na rynek komercyjnych ilości produktów końcowych;”
;
c) dodaje się punkt w brzmieniu:
„18a)
»wnioski ex aequo« oznaczają dwa lub większą liczbę wniosków, które uzyskały taką samą ocenę w wyniku zaproszenia do składania wniosków;”
;
2) w art. 4 dodaje się ustęp w brzmieniu:
„6. Związane z Funduszem zobowiązania budżetowe obejmujące działania trwające dłużej niż jeden rok budżetowy można rozłożyć na większą liczbę lat na roczne raty.”
;
3) art. 6 otrzymuje brzmienie:
„Artykuł 6
Wsparcie przełomowych technologii na potrzeby działań w zakresie obronności oraz działań badawczo-rozwojowych prowadzonych przez MŚP
1. Fundusz wspiera działania sprzyjające rozwojowi przełomowych technologii na potrzeby działań w zakresie obronności oraz działań badawczo-rozwojowych prowadzonych przez MŚP w obszarach interwencji określonych w programach prac, o których mowa w art. 24.
2. Programy prac określają najbardziej odpowiednie formy finansowania, kryteria i procedury wyboru i udzielenia zamówienia oraz wdrażanie przełomowych technologii na potrzeby działań w zakresie obronności oraz działań badawczo-rozwojowych prowadzonych przez MŚP.”
;
4) art. 8 ust. 2 otrzymuje brzmienie:
„2. Na zasadzie odstępstwa od ust. 1 niniejszego artykułu działania szczególne mogą być przeprowadzane, w uzasadnionych przypadkach, w ramach zarządzania pośredniego przez podmioty, o których mowa w art. 62 ust. 1 lit. c) rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE, Euratom) 2024/2509 (*2), na warunkach określonych w programie prac.
(*2) Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE, Euratom) 2024/2509 z dnia 23 września 2024 r. w sprawie zasad finansowych mających zastosowanie do budżetu ogólnego Unii (Dz.U. L, 2024/2509, 26.9.2024, ELI: http://data.europa.eu/eli/reg/2024/2509/oj).”;"
5) w art. 9 ust. 6 akapit trzeci otrzymuje brzmienie:
„Koszty związane z taką działalnością nie kwalifikują się do wsparcia z Funduszu. Jeżeli jednak odbiorcy i podwykonawcy uczestniczący w danym działaniu współpracują z podmiotami prawnymi mającymi siedzibę w Ukrainie, kontrolowanymi przez Ukrainę lub kontrolowanymi przez podmiot ukraiński, wyłącznie w celu wykorzystania ich infrastruktury, obiektów, aktywów i zasobów do działań w zakresie testowania, o których mowa w art. 10 ust. 3 lit. f), powiązane koszty kwalifikują się do wsparcia z Funduszu, pod warunkiem że koszty te przynoszą korzyść finansowanemu działaniu oraz są niezbędne do wzmocnienia konkurencyjności, efektywności i zdolności innowacyjnych EDTIB w całej Unii, jak określono w art. 3.”
;
6) art. 11 ust. 1 akapit drugi otrzymuje brzmienie:
„W niektórych należycie uzasadnionych i wyjątkowych okolicznościach finansowanie unijne może również być przyznawane bez zaproszenia do składania wniosków zgodnie z art. 198 rozporządzenia (UE, Euratom) 2024/2509, w tym w przypadkach przewidzianych w akapicie pierwszym lit. e) tego artykułu.”
;
7) art. 12 otrzymuje brzmienie:
„Artykuł 12
Kryteria udzielenia zamówienia
1. Zgodnie z art. 203 rozporządzenia (UE, Euratom) 2024/2509 każdy wniosek ocenia się na podstawie następujących kryteriów:
a) jego wkład w doskonałość w dziedzinie obronności, w szczególności poprzez wykazanie, że spodziewane rezultaty proponowanego działania mają istotną przewagę nad istniejącymi produktami lub technologiami związanymi z obronnością;
b) jego jakość i efektywność w odniesieniu do realizacji działania.
2. Oprócz kryteriów, o których mowa w ust. 1, każdy wniosek ocenia się na podstawie co najmniej jednego z następujących kryteriów określonych w programie prac, osobno dla każdego zaproszenia do składania wniosków:
a) jego wkład w innowacje lub potencjał przełomowej zmiany w europejskim przemyśle obronnym, w szczególności przez wykazanie, że proponowane działanie obejmuje przełomowe lub nowatorskie koncepcje i podejścia, które wcześniej nie były stosowane w sektorze obronnym;
b) jego wkład w konkurencyjność EDTIB poprzez tworzenie nowych możliwości rynkowych w całej Unii i poza nią oraz przyspieszenie wzrostu przedsiębiorstw w całej Unii;
c) jego wkład w zmniejszenie zależności od źródeł spoza Unii oraz zwiększenie bezpieczeństwa dostaw produktów związanych z obronnością w całej Unii;
d) jego wkład we współpracę transgraniczną między podmiotami prawnymi mającymi siedzibę w państwach członkowskich lub państwach stowarzyszonych, w szczególności z MŚP oraz spółkami o średniej kapitalizacji, które wnoszą znaczną wartość dodaną do działania, jako odbiorcy, jako podwykonawcy uczestniczący w działaniu lub jako inne podmioty prawne w łańcuchu dostaw;
e) jego wkład w zwiększenie efektywności w całym cyklu życia produktów i technologii związanych z obronnością, z uwzględnieniem efektywności kosztowej oraz możliwości osiągania synergii w procesach zamawiania, utrzymania i wycofania;
f) jego wkład w dalszą integrację europejskiego przemysłu obronnego w całej Unii, w szczególności w odniesieniu do wspólnego użytkowania, własności lub utrzymania produktu końcowego lub technologii końcowej;
g) jego wkład w zaspokojenie potrzeb państw członkowskich i państw stowarzyszonych o najwyższym stopniu narażenia na ryzyko urzeczywistnienia się konwencjonalnych zagrożeń wojskowych.
3. Program prac określa szczegóły dotyczące procedur wyboru i stosowania kryteriów udzielenia zamówienia wymienionych w ust. 2, w tym wagę kryteriów, progi punktowe oraz – w stosownych przypadkach – zasady postępowania z wnioskami, które uzyskały taką samą punktację, z uwzględnieniem celów zaproszenia do składania wniosków.”
;
8) w art. 13 wprowadza się następujące zmiany:
a) ust. 2 otrzymuje brzmienie:
„2. Na zasadzie odstępstwa od ust. 1 niniejszego artykułu wsparcie z Funduszu nie może przekroczyć 20 % kosztów kwalifikowalnych dla działań, o których mowa w art. 10 ust. 3 lit. e), bez uszczerbku dla wyższych stawek finansowania, które mogą mieć zastosowanie zgodnie z ust. 3 niniejszego artykułu.”
;
b) w ust. 3 lit. a) i b) otrzymują brzmienie:
„a)
działanie podjęte w związku z projektem w ramach stałej współpracy strukturalnej (PESCO) ustanowionej decyzją Rady (WPZiB) 2017/2315 (*3) lub w związku ze strukturą na rzecz europejskiego programu zbrojeniowego (SEAP) ustanowioną rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2025/2643 (*4) może korzystać ze stopy finansowania podwyższonej o dodatkowe 10 punktów procentowych;
b) działalność może korzystać z podwyższonej stopy finansowania, o której mowa w niniejszej literze, w przypadku gdy co najmniej 10 % łącznych kosztów kwalifikowalnych danej działalności zostało przydzielonych MŚP, które mają siedzibę w państwach członkowskich lub w państwach stowarzyszonych i które uczestniczą w danej działalności jako odbiorcy, jako podwykonawcy lub jako inne podmioty prawne w łańcuchu dostaw.
Stopę finansowania można podwyższyć o liczbę punktów procentowych równą odsetkowi łącznych kosztów kwalifikowalnych danej działalności przydzielonych MŚP, które mają siedzibę w państwach członkowskich lub w państwach stowarzyszonych, w których odbiorcy niebędący MŚP ani spółkami o średniej kapitalizacji mają siedzibę, i które uczestniczą w danej działalności jako odbiorcy, jako podwykonawcy lub jako inne podmioty prawne w łańcuchu dostaw, maksymalnie o dodatkowych 10 punktów procentowych.
Stopę finansowania można podwyższyć o liczbę punktów procentowych równą dwukrotności odsetka łącznych kosztów kwalifikowalnych danej działalności przydzielonych transgranicznym MŚP.
(*3) Decyzja Rady (WPZiB) 2017/2315 z dnia 11 grudnia 2017 r. w sprawie ustanowienia stałej współpracy strukturalnej (PESCO) oraz ustalenia listy uczestniczących w niej państw członkowskich (Dz.U. L 331 z 14.12.2017, s. 57, ELI: http://data.europa.eu/eli/dec/2017/2315/oj)."
(*4) Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2025/2643 z dnia 16 grudnia 2025 r. w sprawie ustanowienia Programu na rzecz europejskiego przemysłu obronnego oraz ram środków w celu zapewnienia terminowej dostępności i terminowych dostaw produktów związanych z obronnością (»rozporządzenie w sprawie EDIP«) (Dz.U. L, 2025/2643, 29.12.2025, ELI: http://data.europa.eu/eli/reg/2025/2643/oj).”;"
9) art. 14 ust. 1 otrzymuje brzmienie:
„1. Niezależnie od art. 201 rozporządzenia (UE, Euratom) 2024/2509, zdolność finansową weryfikuje się tylko w odniesieniu do koordynatora.”
;
10) art. 17 ust. 2 lit. b) otrzymuje brzmienie:
„b)
mogą zezwalać, w szczególnych przypadkach, na udzielenie wielu zamówień w ramach tej samej procedury (zakupy u wielu dostawców);”
;
11) uchyla się art. 22;
12) w art. 23 wprowadza się następujące zmiany:
a) ust. 3 i 4 otrzymują brzmienie:
„3. Niniejsze rozporządzenie nie wpływa na swobodę państw członkowskich w odniesieniu do ich polityki dotyczącej transferu i eksportu produktów związanych z obronnością. W odniesieniu do transferów państwa członkowskie dążą do wykorzystania wszystkich dostępnych im narzędzi, takich jak generalne zezwolenia na transfer, o których mowa w art. 5 dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2009/43/WE (*5), oraz unikają nieproporcjonalnych wymogów administracyjnych, aby zapewnić sprawną realizację działań.
4. W odniesieniu do wyników osiągniętych przez odbiorców za pomocą działań rozwojowych wspieranych z Funduszu, a także bez uszczerbku dla ust. 3 niniejszego artykułu, Komisja musi być uprzednio powiadamiana o każdym przypadku przeniesienia własności na rzecz niestowarzyszonego państwa trzeciego lub podmiotu z niestowarzyszonego państwa trzeciego, które ma miejsce w ciągu trzech lat od dokonania płatności końcowej na rzecz danego działania. Jeżeli takie przeniesienie własności jest sprzeczne z interesami Unii i jej państw członkowskich w zakresie bezpieczeństwa i obronności lub z celami określonymi w art. 3, wsparcie udzielone w ramach Funduszu podlega zwrotowi.
(*5) Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2009/43/WE z dnia 6 maja 2009 r. w sprawie uproszczenia warunków transferów produktów związanych z obronnością we Wspólnocie (Dz.U. L 146 z 10.6.2009, s. 1, ELI: http://data.europa.eu/eli/dir/2009/43/oj).”;"
b) dodaje się ustęp w brzmieniu:
„6. Do celów oceny wyników działań rozwojowych oraz oceny ich potencjalnego wykorzystania na potrzeby publicznego planowania w zakresie obronności i rozwoju zdolności organy krajowe współfinansujące działanie oraz odbiorcy uzyskujący wyniki podejmują negocjacje, aby odbiorcy przyznawali organom krajowym prawa dostępu do tych wyników na sprawiedliwych i rozsądnych warunkach, które mają zostać uzgodnione z odbiorcami uzyskującymi te wyniki. Prawa dostępu nie wiążą się z jakimkolwiek przeniesieniem własności praw własności intelektualnej lub know-how w nich zawartego oraz są ograniczone do wykorzystania niekomercyjnego i niekonkurencyjnego. Te prawa dostępu nie obejmują istniejącej własności intelektualnej, z wyjątkiem sytuacji, gdy jest to absolutnie niezbędne do zrozumienia wyników działania, oraz wymagają uprzedniej zgody właścicieli takiej istniejącej własności intelektualnej.
Warunki wykonywania takich praw dostępu określa się w stosunkach umownych między beneficjentami a organami krajowymi współfinansującymi dane działanie.”
;
13) art. 24 ust. 1 otrzymuje brzmienie:
„1. Fundusz jest wdrażany za pomocą rocznych lub wieloletnich programów prac, o których mowa w art. 110 ust. 2 rozporządzenia (UE, Euratom) 2024/2509. W stosownych przypadkach programy prac określają całkowitą kwotę zarezerwowaną na działania łączone.”.
Artykuł 6
Wejście w życie i rozpoczęcie stosowania
Niniejsze rozporządzenie wchodzi w życie dwudziestego dnia po jego opublikowaniu w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej.
Art. 9 ust. 6 akapit trzeci rozporządzenia (UE) 2021/697, zmieniony niniejszym rozporządzeniem, stosuje się od dnia 1 stycznia 2025 r.
Niniejsze rozporządzenie wiąże w całości i jest bezpośrednio stosowane we wszystkich państwach członkowskich.
Sporządzono w Strasburgu dnia 21 października 2026 r.
W imieniu Parlamentu Europejskiego
Przewodnicząca
R. METSOLA
W imieniu Rady
Przewodniczący
T. DOOLEY
(1) Dz.U. C, C/2026/30, 16.1.2026, ELI: http://data.europa.eu/eli/C/2026/30/oj.
(2) Stanowisko Parlamentu Europejskiego z dnia 16 września 2026 r. (dotychczas nieopublikowane w Dzienniku Urzędowym) oraz decyzja Rady z dnia 9 października 2026 r.
(3) Rozporządzenie (WE) nr 1907/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 18 grudnia 2006 r. w sprawie rejestracji, oceny, udzielania zezwoleń i stosowanych ograniczeń w zakresie chemikaliów (REACH), utworzenia Europejskiej Agencji Chemikaliów, zmieniające dyrektywę 1999/45/WE oraz uchylające rozporządzenie Rady (EWG) nr 793/93 i rozporządzenie Komisji (WE) nr 1488/94, jak również dyrektywę Rady 76/769/EWG i dyrektywy Komisji 91/155/EWG, 93/67/EWG, 93/105/WE i 2000/21/WE (Dz.U. L 396 z 30.12.2006, s. 1, ELI: http://data.europa.eu/eli/reg/2006/1907/oj).
(4) Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1272/2008 z dnia 16 grudnia 2008 r. w sprawie klasyfikacji, oznakowania i pakowania substancji i mieszanin, zmieniające i uchylające dyrektywy 67/548/EWG i 1999/45/WE oraz zmieniające rozporządzenie (WE) nr 1907/2006 (Dz.U. L 353 z 31.12.2008, s. 1, ELI: http://data.europa.eu/eli/reg/2008/1272/oj).
(5) Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 528/2012 z dnia 22 maja 2012 r. w sprawie udostępniania na rynku i stosowania produktów biobójczych (Dz.U. L 167 z 27.6.2012, s. 1, ELI: http://data.europa.eu/eli/reg/2012/528/oj).
(6) Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2019/1021 z dnia 20 czerwca 2019 r. dotyczące trwałych zanieczyszczeń organicznych (Dz.U. L 169 z 25.6.2019, s. 45, ELI: http://data.europa.eu/eli/reg/2019/1021/oj).
(7) Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2021/697 z dnia 29 kwietnia 2021 r. ustanawiające Europejski Fundusz Obronny i uchylające rozporządzenie (UE) 2018/1092 (Dz.U. L 170 z 12.5.2021, s. 149, ELI: http://data.europa.eu/eli/reg/2021/697/oj).
(8) Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2025/2643 z dnia 16 grudnia 2025 r. w sprawie ustanowienia Programu na rzecz europejskiego przemysłu obronnego oraz ram środków w celu zapewnienia terminowej dostępności i terminowych dostaw produktów związanych z obronnością (rozporządzenie w sprawie EDIP) (Dz.U. L, 2025/2643, 29.12.2025, ELI: http://data.europa.eu/eli/reg/2025/2643/oj).
(9) Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE, Euratom) 2024/2509 z dnia 23 września 2024 r. w sprawie zasad finansowych mających zastosowanie do budżetu ogólnego Unii (Dz.U. L, 2024/2509, 26.9.2024, ELI: http://data.europa.eu/eli/reg/2024/2509/oj).
Źródło: Urząd Publikacji Unii Europejskiej, dokument 32026R2382. Moc prawną ma wyłącznie tekst opublikowany w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej. To nie jest porada prawna.