Protokół nr 1 do Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności, sporządzony w Paryżu dnia 20 marca 1952 r. oraz Protokół nr 4 do powyższej konwencji, sporządzony w Strasburgu dnia 16 września 1963 r.

Art. 1.

Każda osoba fizyczna i prawna ma prawo do poszanowania swego mienia. Nikt nie może być pozbawiony swojej własności, chyba że w interesie publicznym i na warunkach przewidzianych przez ustawę oraz zgodnie z ogólnymi zasa - dami prawa międzynarodowego . w Strasburgu - Protokół nr 4 do powyższej Konwencji FIRST PROTOCOL to the Convention for the Protection of Human Rights and Fundamental Freedoms

The Governments signatory hereto, being Members of the Council of Europe,

Being resolved to take steps to ensure the collective enforcement of certain rights and freedoms other than those already included in Section I of the Convention for the Protection of Human Rights and Fundamental Freedoms signed at Rome on 4 th November, 1950 (hereinafter referred to as " the Convention " ), have agreed as follows :

Article 1

Every naturalor legal person is entitled to the peaceful enjoyment of his possessions . No one shall be deprived of his possessions except in the public interest and subject to the conditions provided for by law and by the general principles of international law .

Powyższe postanowienia nie będą jednak w żaden sposób naruszać prawa państwa do stosowania takich ustaw, jakie uzna za konieczne do uregulowania sposobu korzystania z własności zgodnie z interesem powszechnym lub w celu zabezpieczenia uiszczania podatków bądź innych należności lub kar pieniężnych .

Art. 2.

Nikt nie może być pozbawiony prawa do nauki. Wykonując swoje funkcje w dziedzinie wychowania i nauczania, Państwo uznaje prawo rodziców do zapewnienia wychowania i nauczania zgodnie z ich własnymi przekonaniami religijnymi i filozoficznymi .

Art. 3.

Wysokie Układające się Strony zobowiązują się organizować w rozsądnych odstępach czasu wolne wybory, oparte na tajnym głosowaniu , w warunkach zapewniających swobodę wyrażania opini i ludności w wyborze ciała ustawodawczego.

Art. 4.

Każda Wysoka Układająca się Strona może w chwili podpisania lub ratyfikacji bądź w jakimkolwiek późniejszym czasie złożyć Sekretarzowi Generalnemu Rady Europy deklarację wskazującą, w jakim stopniu zobowiązuje się do stosowania postanowień niniejszego protokołu na terytoriach wymienionych w tej deklaracji, za których stosunki międzynarodowe państwo to odpowiada .

Każda Wysoka Układająca się Strona, która złożyła deklarację na podstawie ustępu poprzedzającego, może w każdym czasie złożyć kolejną deklarację, modyfikującą treść poprzednich lub wyłączającą stosowanie postanowień niniejszego protokołu na jakimkolwiek terytorium.

Deklaracja złożona na podstawie niniejszego artykułu będzie uważana za zgodną z artykułem 63 ustęp 1 Konwencji . Artykuł 5

Wysokie Układające się Strony uznają postanowienia artykułu 1, 2, 3 i 4 niniejszego protokołu za dodatkowe artykuły Konwencji, a wszystkie przepisy Konwencji będą stosowane odpowiednio.

Art. 6.

Niniejszy protokół jest otwarty do podpisu dla państw­ -członków Rady Europy, które są sygnatariuszami Konwencji, i podlega ratyfikacji jednocześnie lub po ratyfikacji Konwencji. Protokół wejdzie w życie po złożeniu dziesięciu dokumentów ratyfikacyjnych. W stosunku do każdego sygnatariusza, który ratyfikuje protokół później, wchodzi on w życie w dniu złożenia ratyfikacji.

Dokumenty ratyfikacyjne będą składane Sekretarzowi Generalnemu Rady Europy, który poinformuje . państwa­ -członków o dokonanych ratyfikacjach .

Sporządzono w Paryżu dnia 20 marca 1952 r. w jednym egzemplarzu, w językach angielskim i francuskim, przy czym oba teksty są jednakowo autentyczne; oryginał zostanie złożony w archiwach Rady Europy. Sekretarz Generalny przekaże uwierzytelnione odpisy każdemu z rządów syg - natariuszy.

The preceding provisions shall not, however, in any way impair the right of a State to enforce such laws as it deems necessary to control the use of pro perty in accordance with the general interest or to secure the payment of taxes or other contributions or penalties.

Article 2

No person shall be denied the right to education. In the exercise of any functions which it assumes in relation to education and to teaching , the State shall respect the right of parents to ensure such education and teaching in conformity with their own religious and philosophical convictions. Article 3

The High Contracting Parties undertake to hold free elections at reasonable intervals by secret ballot, under conditions which will ensu re the free expression of the opinion of the people in the choice of the legislature. Article 4

Any High Contracting Party may at the time of signature or ratification or at any time thereafter communicate to the Secretary General of the Council of Europe a declaration stating the extent to which it undertakes that the provisions of the present Protocol shall apply to such of the territories for the international relations of which it is responsible as are named therein .

Any High Contracting Party which has communicated a declaration in virtue of the preceding paragraph may from time to time communicate a further declaration modifying the terms of any former declaration or terminating the application of the provisions of this Protocol in respect of any territory. A declaration made in accordance w ith this Article shall be deemed to have been made in accordance with paragraph 1 of Article 63 of the Convention.

Article 5

As between the High Contracting Parties the provisions of Articles 1, 2, 3 and 4 of this Protocol shall be regarded as additional Articles to the Convention and all the provisions of the Convention shall apply accordingly.

Article 6

This Protocol shall be open for signature by the Members of the Council of Europe, who are the signatories of the Convention; it shall be ratified at the same time as or after the ratification of the Convention. It shall enter into force after the deposit of ten instruments of ratification . As regards any signatory ratifying subseąuently, the Protocol shall enter into force at the date of the deposit of its instrument ofratification . The instruments of ratification shall be deposited with the Secretary General of the Council of Europe, who will notify all Members of the names of those who have ratified. Done at Paris, this 20 th day of March 1952, in English and French, both texts being eąually authentic, in a single copy which shall remain deposited in the archives of the Council of Europe. The Secretary General shall transmit certified copies to each of the signatory Governments. Dziennik Ustaw Nr 36 - 1327 - Poz . 175 PROTOKÓŁ Nr 4 do Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności, zapewniający niektóre prawa i wolności inne niż już zawarte w Konwencji i Protokole nr 1 do Konwencji.

Państwa-sygnatariusze - członkowie Rady Europy, zdecydowane podjąć kroki zmierzające do zapewnienia wspólnego wykonywania niektórych praw i wolności, in - nych niż już zawarte w rozdziale I Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności, sporządzonej w Rzy - mie dnia 4 listopada 1950 r. (zwanej dalej "Konwencją"), i w artykułach od 1 do 3 Protokołu nr 1 do Konwencji, sporządzonego w Paryżu dnia 20 marca 1952 r. uzgodniły, co następuje :

Art. 1.

Nikt nie może być pozbawiony wolności jedynie z powodu niemożności wykonania zobowiązania umownego. Artykuł 2

1. Każdy, kto przebywa legalnie na terytorium państwa, ma prawo do swobodnego poruszania się i do swobodnego wyboru miejsca zamieszkania na tym terytorium .

2. Każdy może swobodnie opuścić jakikolwiek kraj, w tym swój własny.

3. Korzystanie z tych praw nie może podlegać innym ograniczeniom niż te, które określa ustawa i które są konieczne w społeczeństwie demokratycznym z uwagi na bezpieczeństwo państwowe i publiczne, utrzymanie porządku publicznego, zapobieganie przestępczości , ochronę zdrowia lub moralności lub ochronę praw i wolności innych osób. 4. Prawa wymienione w ustępie 1 mogą również zostać poddane w określonych rejonach ustawowym ograniczeniom uzasadnionym interesem publicznym w społeczeństwie demokratycznym .

Art. 3.

1. Nikt nie może być wydalony z terytorium państwa, którego jest obywatelem , ani indywidualnie, ani w ramach wydalenia zbiorowego.

2. Nikt nie może być pozbawiony prawa wjazdu na terytorium państwa, którego jest obywatelem.

Art. 4.

Zbiorowe wydalanie cudzoziemców jest zabronione. Artykuł 5

1. Każda Wysoka Układająca się Strona może w chwili podpisania bądź ratyfikacji niniejszego protokołu lub w ja - kimkolwiek późniejszym czasie złożyć Sekretarzowi Generalnemu Rady Europy deklarację wskazującą, w jakim stopniu zobowiązuje się do stosowania postanowień niniejszego protokołu na terytoriach wymienionych w tej deklaracji, za których stosunki międzynarodowe odpowiada.

PROTOCOl No. 4 to the Convention for the Protection of Human Rights and Fundamental Freedoms, securing certain rights and freedoms other than those already included in the Convention and in the first Protocol thereto

The Governments signatory hereto, being Members of the Council of Europe,

Being resolved to take steps to ensure the collective enforcement of certain rights and freedoms other than those already included in Section I of the Convention for the Protection of Human Rights and Fundamental Freedoms signed at Rome on 4th November 1950 (hereinafter referred to as " the Convention" ) and in Articles 1 to 3 ot the first Protocol to the Convention , signed at Paris on 20th March 1952.

Have agreed as tollows:

Article 1

No one shall be deprived ot his liberty merely on the ground of inability to tultil a contractual obligation .

Article 2

1. Everyone lawtully within the territory ot a State shall, within that territory, have the right to li berty of movement and freedom to choose his residence .

2. Everyone shall be free to leave any country, including his own .

3. No restrictions shall be placed on the exercise ot these rights other than such as are in accordance with law and are necessary ·in a demoeratie soeiety in the interests ot national seeurity or public sa fet y, tor the maintenance ot ordre public, for the prevention ot erime, tor the proteetion of health or morais, or for the proteetion of the rights and treedoms of others.

4. The rights set torth in paragraph 1 mayaiso be subjeet. in particular areas, to restrictions imposed in aceordance with law and justified by the public interest in a demoeratie society.

Article 3

1. No one shall be expelled, by means either ot an individual or ot a eollective measure, trom the territory ot the State ot whieh he is a national.

2. No one shall be deprived ot the right to enter the territory ot the State ot whieh he is a national.

Article 4

Collective expulsion ot aliens is prohibited.

Article 5

1. Any High Contraeting Party may, at the time of signature or ratifieation ot this Protoeol, or at any time thereafter, communieate to the Secretary General of the Council of Europe a declaration stating the extent to which it undertakes that the provisions ot this Protoeol shall apply to sueh of the territories tor the international relations of whieh it is responsible as are named therein .

2. Każda Wysoka Układająca się Strona , która złożyła deklarację na podstawie ustępu poprzedzającego, może w każdym czasie złożyć kolej ną deklarację modyfikującą treść poprzednich lub wyłączającą stosowanie postanowień niniejszego protokołu na jakimkolwiek terytorium.

3. Deklarację złożoną na podstawie niniejszego artykułu uznaje się za zgodną z artykułem 63 ustęp 1 Konwencji. 4. Terytorium każdego państwa, na którym stosuje się niniejszy protokół na podstawie ratyfikacji bądź przyjęcia przez to państwo, oraz każde terytorium, na którym stosuje się niniejszy protokół na podstawie deklaracji złożonej przez to państwo zgodnie z niniejszym artykułem, uznaje się za terytoria odrębne w świetle odniesień do terytorium państwa, ujętych w artykułach 2 i 3.

Art. 6.

1. Wysokie Układające się Strony uznają postanowienia artykułów od 1 do 5 niniejszego protokołu za dodatkowe artykuły Konwencji, a wszystkie przepisy Konwencji będą stosowane odpowiednio .

2. Jednakże prawo do skargi indywidualnej, uznane na podstawie deklaracji złożonej zgodnie z artykułem 25 Konwencji, lub uznanie obowiązkowej jurysdykcji Trybunału w formie deklaracj i złożonej zgodnie z artykułem 46 Konwencji nie dotyczą niniejszego protokołu , chyba że zainteresowa - na Wysoka Układająca się Strona uzna w drodze oświad­ czenia to prawo lub tę jurysdykcję w stosunku do artyk ułów od 1 do 4 protokołu lub w stosunku do niektórych z tych Artykuł 7

1. Niniejszy protokół jest otwarty do podpisu dla państw-członków Rady Europy, które są sygnatariuszami Konwencji, i podlega ratyfikacji równocześn ie lub po ratyfikacji Konwencji. Wejdzie on w życie po złożen i u pięciu dokumentów ratyfikacyjnych. W stosunku do każdego sygnatariusza, który dokona ratyfikacji w terminie późniejszym , protokół wejdzie w życie w dniu złożenia dokumentów ratyfikacyjnych.

2. Dokumenty ratyfikacyjne bądą składane Sekretarzowi Generalnemu Rady Europy, który notyfikuje państwom ­ -członkom dokonanie ratyfikacji.

Na dowód czego niżej podpisani, będąc do tego należy ­ cie upoważn i eni, podpisali niniejszy protokół.

Sporządzono w Strasburgu dnia 16 września 1963 r. w jednym egzemplarzu, w językach angielskim i francuskim , przy czym oba teksty są jednakowo autentyczne; oryginał zostanie złożony w archiwach Rady Europy . Sekretarz Generalny przekaże uwierzytelnione odpisy każdemu z państw sygnatariuszy.

2. Any High Contracting Party wh ich has communicated a declaration in wirtue of the preceding paragraph may, trom time to time, communicate a further declaration modifying the terms of any former declaration or terminating the application of the provisions of this Protocol in respect of any territory.

3. A declaration mad e in accordance w ith tH'ls article shall be deemed to have been mad e in accordance w ith paragraph 1 of Article 63 of the Convent ion.

4. The territory of any State to wh ich th is Protocol applies by virtue of ratification or acceptance by that State, and each territory to whnich this Protocol is applied by virtue of a declaration by that State under this article, shall be treated as separate territories for the purpose of the references in Art icles 2 and 3 to the territory of a State.

Article 6

1. As between the High Contracting Parties the provi - sions of Articles 1 to 5 of this Protocol shall be regarded as additional articles to the Convention , and all the provisions of the Convention shall apply accordingly.

2. Nevertheless, the right of individual recourse recognised by a declaration mad e under Article 25 of the Conven - tion, or the acceptance of the compulsory ju risd iction of the Court by a declaration made under Article 46 of the Convention, shall not be effective in relation to this Protocol unless the High Contracting Party concerned has mad e a statement recogn ising such right, or accepting such jurisdiction , in respect of all or any of Articles 1 to 4 of the Protoco!. Article 7

1. This Protocol shall be open for signature by the Members of the Council of Europe who are the signatories of the Convention; it shall be ratified at the same time as or after the ratification of the Convention . It shall enter into force after the deposit of five instruments of ratification. As regards any signatory ratifying subsequently, the Protocol shall enter into force at the date of the deposit of its instrument ot ratification. 2. The instruments of ratification shall be deposited with the Secretary General of the Council ot Europe, who will notify all Members ot the names ot those who have ratified . In witness whereof the undersigned, being duly authorised thereto, have signed this Protoco!.

Done at Strasbourg, this 16th day of September 1963, in English and in French, both texts being equally authoritative, in a single copy which shall remain deposited in the archives of the Council of Europe . The Secretary General shall transmit certified copies to each of the signatory States.

Po zaznajomieniu się z powyższymi protokołami, w imieniu Rzeczypospolitej Polskiej oświadczam , że:

- zostały one uznane za słuszne zarówno w całości, jak i każde z postanowień w nich zawartych ,

- są przyjęte , ratyfikowane i potwierdzone,

- będą niezmiennie zachowywane .

Na dowód czego wydany został akt niniejszy, opatrzony Dano w Warszawie dnia 26 lipca 1994 r. pieczęcią Rzeczypospolitej Polskiej.

Prezydent Rzeczypospol itej Polskiej : L. Wałęsa L.S . Minister Spraw Zagranicznych: A. Olechowski