Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami.
Rozdział 4 — Wywłaszczanie nieruchomości
Art. 113
ObowiązujeBrzmienie według tekstu jednolitego Dz.U. 2026 poz. 399 z 25 marca 2026. Późniejsze nowelizacje ustawy (2) według swojej treści tego artykułu nie zmieniają — dopasowanie automatyczne, przed powołaniem się sprawdź akty zmieniające.
1. Nieruchomość może być wywłaszczona tylko na rzecz Skarbu Państwa albo na rzecz jednostki samorządu terytorialnego.
2. Nieruchomość stanowiąca własność Skarbu Państwa nie może być wywłaszczona. Nie dotyczy to wywłaszczenia prawa użytkowania wieczystego oraz ograniczonych praw rzeczowych obciążających nieruchomość.
3. Wywłaszczeniem może być objęta cała nieruchomość albo jej część. Jeżeli wywłaszczeniem jest objęta część nieruchomości, a pozostała część nie nadaje się do prawidłowego wykorzystywania na dotychczasowe cele, na żądanie właś ciciela lub użytkownika wieczystego nieruchomości nabywa się tę część w drodze umowy na rzecz Skarbu Państwa lub na rzecz jednostki samorządu terytorialnego, w zależności od tego, na czyją rzecz następuje wywłaszczenie.
4. Jeżeli nieruchomość nie ma założonej księgi wieczystej lub zbioru dokumentów, przy jej wywłaszczeniu przyjmuje się inne dokumenty stwierdzające prawa do nieruchomości oraz służące do jej oznaczenia dane z katastru nieruchomości.
5. W przypadku nieruchomości o nieuregulowanym stanie prawnym, przy jej wywłaszczeniu, przyjmuje się służące do jej oznaczenia dane z katastru nieruchomości.
6. Przez nieruchomość o nieuregulowanym stanie prawnym rozumie się nieruchomość, dla której ze względu na brak księgi wieczystej, zbioru dokumentów albo innych dokumentów nie można ustalić osób, którym przysługują do niej prawa rzeczowe.
7. Przepis ust. 6 stosuje się również, jeżeli właściciel lub użytkownik wieczysty nieruchomości nie żyje i nie przeprowadzono lub nie zostało zakończone postępowanie spadkowe.
Jak powołać ten przepis
art. 113 u.g.n.
art. 113 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (t.j. Dz. U. z 2026 r. poz. 399 z późn. zm.)
Orzeczenia powołujące ten przepis (9)
Sąd Najwyższy i Trybunał Konstytucyjny: najpierw uchwały, potem najnowsze wyroki. Pokazujemy treść orzeczenia, nie wnioski z niego. Zbiór kończy się na 22 czerwca 2016 — nowszych orzeczeń tu nie ma.
-
Sąd Najwyższy Uchwała · 8 kwietnia 2014
III CZP 87/13
…ć wywłaszczona tylko na rzecz Skarbu Państwa albo jednostki samorządu terytorialnego (art. 113 ust. 1 u.g.n.). Do wszczęcia postępowania z urzędu może dojść na skutek zawiadomienia złożonego przez podmiot, który zamierza realizować cel publiczny (art. 115 ust.…
-
Sąd Najwyższy Uchwała · 11 września 2013
III CZP 35/13
…orm obowiązujących w systemie prawnym. Analogiczne unormowanie przewidziane zostało w art. 113 ust. 3 zdanie drugie ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. (jednolity tekst Dz.U. z 2010 r. Nr 102, poz. 651 ze zm., dalej:” u.g.n.”) – jeżeli wywłaszczeniem objęta jest…
-
Sąd Najwyższy Uchwała · 27 czerwca 2013
III CZP 29/13
… innych dokumentów nie można ustalić osób, którym przysługują do niej prawa rzeczowe (art. 113 ust. 6 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami, jedn. tekst: Dz. U. z 2010 r. Nr 102, poz. 651 ze zm.; dalej: „u.g.n.”). Pojęcie to zostało w…
-
Trybunał Konstytucyjny Wyrok · 23 września 2014
SK 7/13
…acji drogowej. Skarżąca wskazuje, że sytuacje objęte normowaniem art. 112 w związku z art. 113 ust. 1 (wywłaszczenie sensu stricto), art. 98 ust. 1 (przejęcie przez podmiot publicznoprawny części nieruchomości wydzielonych pod drogi w wyniku podziału nieruchom…
-
Sąd Najwyższy Wyrok · 6 grudnia 2013
I CSK 101/13
…awomocnienia się decyzji podziałowej w 2001 r.; - art. 98 ust. 1 zw. z art. 2 pkt 4 i art. 113 ust. 2 u.g.n. w związku z art. 1, art. 5 ust. 1, art. 17b ust. 3 i art. 24 ust. 5c - poprzednio art. 24 ust. 5 pkt 1 - ustawy z 19 października 1991 r. o gospodarowa…
Wszystkie orzeczenia powołujące Art. 113 (9) — można w nich szukać słów.
Treść według tekstu jednolitego
Ustawa była zmieniana. Obecne brzmienie ogłoszono jako tekst jednolity: Dz.U. 2026 poz. 399, 25 marca 2026.
Po ogłoszeniu tego tekstu ustawę zmieniono jeszcze 2 razy. Tych zmian poniższa treść nie zawiera — sprawdź akty zmieniające na stronie aktu.
Zmiany, których ta treść nie zawiera (2)
- Dz.U. 2026 poz. 875 · wejdzie w życie 1 stycznia 2027 — zmienia art. 93
- Dz.U. 2026 poz. 912 · w życiu od 31 lipca 2026 — zmienia art. 10
Lexeva pokazuje treść przepisu, nie udziela porad prawnych. Moc prawną ma wyłącznie tekst ogłoszony w dzienniku urzędowym.