Ustawa z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska.
Rozdział 4 — Finansowanie ochrony środowiska i gospodarki wodnej
Art. 402
ObowiązujeBrzmienie według tekstu jednolitego Dz.U. 2025 poz. 647 z 19 maja 2025. Późniejsze nowelizacje ustawy (11) według swojej treści tego artykułu nie zmieniają — dopasowanie automatyczne, przed powołaniem się sprawdź akty zmieniające.
1. Zarząd województwa oraz wojewódzki inspektor ochrony środowiska prowadzą wyodrębnione rachunki bankowe w celu gromadzenia i redystrybucji wpływów, o których mowa w art. 401 ust. 1. Wpływy te, powiększone o przychody z oprocentowania środków na rachunkach bankowych, są przekazywane na rachunki bankowe Narodowego Funduszu, wojewódzkich funduszy oraz na rachunki budżetów powiatów i budżetów gmin, w terminie do końca następnego miesiąca po ich wpływie na wyodrębnione rachunki bankowe zarządu województwa i wojewódzkiego inspektora ochrony środowiska. 1a. Zarząd województwa pomniejsza wpływy, o których mowa w art. 401 ust. 1, powiększone o przychody z oprocentowania środków na rachunku bankowym, o opłaty poniesione na egzekucję należności oraz o koszty obsługi rachunku bankowego.
1b. (utracił moc)
2. Wojewódzki inspektor ochrony środowiska przed przekazaniem wpływów z kar na rachunki Narodowego Funduszu oraz wojewódzkich funduszy, o których mowa w ust. 1, pomniejsza je o 20 %, a kwotę uzyskaną z tytułu pomniejszenia przekazuje na dochody budżetu państwa.
2a. Zarząd województwa przed przekazaniem na rachunek Narodowego Funduszu oraz wojewódzkich funduszy wpływów z opłat, o których mowa w art. 401 ust. 1, pomniejsza je o:
1) 3 % – w przypadku województw, w których wpływy z opłat w poprzednim roku kalendarzowym wyniosły do 100 mln zł;
2) 1,5 % – w przypadku województw, w których wpływy z opłat w poprzednim roku kalendarzowym wyniosły powyżej 100 mln zł.
2b. Kwotę uzyskaną z tytułu pomniejszenia, o którym mowa w ust. 2a, przeznacza się na:
1) tworzenie i modyfikację baz danych zawierających informacje o podmiotach korzystających ze środowiska;
2) zatrudnianie osób zajmujących się kontrolą oraz windykacją opłat za korzystanie ze środowiska.
3. W razie nieterminowego przekazania wpływów, o których mowa w ust. 1, wpływy te są przekazywane wraz z odsetkami za zwłokę określonymi w przepisach ustawy – Ordynacja podatkowa.
4. Wpływy z tytułu opłat i kar stanowią w 20 % dochód budżetu gminy, a w 10 % – dochód budżetu powiatu, z zastrzeżeniem ust. 4a, 5 i 6.
4a. Wpływy z tytułu opłat za wprowadzanie do powietrza dwutlenku siarki (SO ) i tlenków azotu (NO ) przed dokonaniem podziału, o którym mowa w ust. 4, pomniejsza się o kwotę stanowiącą 7,5 % tych wpływów, która stanowi przychód Narodowego Funduszu.
4b. Zarząd województwa przekazuje kwotę pomniejszenia, o której mowa w ust. 4a, na rachunek bankowy Narodowego Funduszu.
5. Wpływy z tytułu opłat za usunięcie drzewa lub krzewu oraz kar, o których mowa w art. 88 ust. 1 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody, stanowią w całości dochód budżetu gminy, z wyjątkiem wpływów z tytułu opłat i kar nakładanych przez starostę, które stanowią w całości dochód budżetu powiatu, oraz wpływów z tytułu opłat i kar nakładanych przez marszałka województwa, które stanowią w 35 % przychód Narodowego Funduszu i w 65 % – wojewódzkiego funduszu.
6. Wpływy z tytułu opłat i kar za składowanie i magazynowanie odpadów stanowią w 50 % dochód budżetu gminy, a w 10 % dochód budżetu powiatu, na których obszarze są składowane odpady. Jeżeli składowisko odpadów jest zlokalizowane na obszarze więcej niż jednego powiatu lub więcej niż jednej gminy, dochód podlega podziałowi proporcjonalnie do powierzchni zajmowanych przez składowisko na obszarze tych powiatów i gmin.
7. Wpływy z tytułu opłat i kar po dokonaniu podziału, o którym mowa w ust. 4 albo 6, stanowią w 35 % przychód Narodowego Funduszu i w 65 % – wojewódzkiego funduszu.
8. (uchylony)
8a. Wpływy z kar pieniężnych, o których mowa w art. 32 i 33 ustawy z dnia 29 czerwca 2007 r. o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów, wojewódzcy inspektorzy ochrony środowiska przekazują na rachunek bankowy Narodowego Funduszu w terminie do końca następnego miesiąca po upływie każdego kwartału.
9. (uchylony)
10. (uchylony)
11. (utracił moc)
12. (uchylony)
13. (utracił moc)
14. (uchylony)
15. (uchylony)
16. (utracił moc)
17. Narodowy Fundusz przekazuje kwotę, o której mowa w art. 401c ust. 9c pkt 13, na Fundusz rozwoju przewozów autobusowych o charakterze użyteczności publicznej, o którym mowa w ustawie z dnia 16 maja 2019 r. o Funduszu rozwoju przewozów autobusowych o charakterze użyteczności publicznej, do dnia 30 marca roku następującego po roku, którego dotyczy obowiązek, o którym mowa w art. 23 ust. 1 ustawy z dnia 25 sierpnia 2006 r. o biokomponentach i biopaliwach ciekłych.
Jak powołać ten przepis
art. 402 p.o.s.
art. 402 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (t.j. Dz. U. z 2025 r. poz. 647 z późn. zm.)
Orzeczenia powołujące ten przepis (3)
Sąd Najwyższy i Trybunał Konstytucyjny: najpierw uchwały, potem najnowsze wyroki. Pokazujemy treść orzeczenia, nie wnioski z niego. Zbiór kończy się na 22 czerwca 2016 — nowszych orzeczeń tu nie ma.
-
Trybunał Konstytucyjny Wyrok · 1 lipca 2014
SK 6/12
… i krzewów stanowią w całości dochód budżetu gminy, z której terenu je usunięto (por. art. 402 ust. 5 ustawy o ochronie środowiska). Wysokość opłaty za zezwolenie na usunięcie drzewa określa się w sposób wskazany w art. 85 ustawy o ochronie przyrody, przy czym…
-
Trybunał Konstytucyjny Wyrok · 15 października 2013
P 26/11
…ospodarki Wodnej w terminie do końca następnego miesiąca po upływie każdego kwartału (art. 402 ust. 12 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. – Prawo ochrony środowiska, Dz. U. z 2008 r. Nr 25, poz. 150, ze zm.; dalej: prawo ochrony środowiska). Wpływy z kary pieni…
-
Sąd Najwyższy Wyrok · 15 czerwca 2007
V CSK 68/07
…chrony środowiska i gospodarki wodnej gminy, na której obszarze są składowane odpady (art. 402 ust. 6 ustawy). Środki tego funduszu są przeznaczane na cele przykładowo wymienione w ustawie, w tym zadania modernizacyjne i inwestycyjne, służące ochronie środowis…
Treść według tekstu jednolitego
Ustawa była zmieniana. Obecne brzmienie ogłoszono jako tekst jednolity: Dz.U. 2025 poz. 647, 19 maja 2025.
Po ogłoszeniu tego tekstu ustawę zmieniono jeszcze 11 razy. Tych zmian poniższa treść nie zawiera — sprawdź akty zmieniające na stronie aktu.
Zmiany, których ta treść nie zawiera (11)
- Dz.U. 2025 poz. 1080 · w życiu od 7 września 2025 — zmienia art. 135
- Dz.U. 2025 poz. 1812 · w życiu od 31 grudnia 2025 — zmienia art. 193, 211a
- Dz.U. 2025 poz. 1863 · w życiu od 13 stycznia 2026 — zmienia art. 400b, 401d
- Dz.U. 2026 poz. 176 · wejdzie w życie 18 lutego 2027 — zmienia art. 421d
- Dz.U. 2026 poz. 426 · w życiu od 14 kwietnia 2026 — zmienia art. 400q
- Dz.U. 2026 poz. 605 · w życiu od 21 maja 2026 — zmienia art. 195, 400a, 400b
- Dz.U. 2026 poz. 607 · w życiu od 21 maja 2026 — zmienia art. 400k, 401, 401c
- Dz.U. 2026 poz. 635 · w życiu od 27 maja 2026 — zmienia art. 421l
- Dz.U. 2026 poz. 912 · w życiu od 31 lipca 2026 — zmienia art. 14, 17, 18c, 18
- Dz.U. 2026 poz. 982 · w życiu od 21 września 2026 — zmienia art. 400b
- Dz.U. 2026 poz. 1157 · w życiu od 16 września 2026 — zmienia art. 274, 285b, 286
Lexeva pokazuje treść przepisu, nie udziela porad prawnych. Moc prawną ma wyłącznie tekst ogłoszony w dzienniku urzędowym.