Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
Rozdział 2 — Planowanie przestrzenne w gminie Art. 9–13. (uchylone)
Art. 37
ObowiązujeBrzmienie według tekstu jednolitego Dz.U. 2026 poz. 538 z 20 kwietnia 2026. Późniejsze nowelizacje ustawy (3) według swojej treści tego artykułu nie zmieniają — dopasowanie automatyczne, przed powołaniem się sprawdź akty zmieniające.
1. Wysokość odszkodowania z tytułu obniżenia wartości nieruchomości, o którym mowa w art. 36 ust. 3, oraz wysokość opłaty z tytułu wzrostu wartości nieruchomości, o której mowa w art. 36 ust. 4, ustala się na dzień sprzedaży. Obniżenie oraz wzrost wartości nieruchomości stanowią różnicę między wartością nieruchomości określoną przy uwzględnieniu przeznaczenia terenu obowiązującego po uchwaleniu lub zmianie planu miejscowego a jej wartością określoną przy uwzględnieniu:
1) przeznaczenia terenu, obowiązującego przed zmianą tego planu;
2) faktycznego sposobu użytkowania nieruchomości przed uchwaleniem tego planu.
2. (uchylony)
3. Roszczenia, o których mowa w art. 36 ust. 3, można zgłaszać w terminie 5 lat od dnia, w którym plan miejscowy albo jego zmiana stały się obowiązujące.
4. Przepis ust. 3 stosuje się odpowiednio do opłat, o których mowa w art. 36 ust. 4.
5. Notariusz, w terminie 7 dni od dnia sporządzenia umowy, której przedmiotem jest zbycie nieruchomości, w formie aktu notarialnego, jest zobowiązany przesłać wójtowi, burmistrzowi albo prezydentowi miasta wypis z tego aktu.
6. Wójt, burmistrz albo prezydent miasta ustala opłatę, o której mowa w art. 36 ust. 4, w drodze decyzji, bezzwłocznie po otrzymaniu wypisu z aktu notarialnego, o którym mowa w ust. 5.
7. Właściciel albo użytkownik wieczysty nieruchomości, której wartość wzrosła w związku z uchwaleniem lub zmianą planu miejscowego, przed jej zbyciem może żądać od wójta, burmistrza albo prezydenta miasta ustalenia, w drodze decyzji, wysokości opłaty, o której mowa w art. 36 ust. 4.
Tytuł ustawy zmieniony przez art. 65 pkt 1 ustawy z dnia 20 lutego 2015 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014–2020 (Dz. U. poz. 349), która weszła w życie z dniem 15 marca 2015 r.
8. Wójt, burmistrz albo prezydent miasta przedstawia okresowo – odpowiednio do potrzeb, lecz co najmniej raz w roku – na sesji rady gminy informację o zgłoszonych żądaniach, o których mowa w art. 36 ust. 1–3 i ust. 5, i wydanych decyzjach, o których mowa w ust. 6 i 7.
9. Wykonanie obowiązku wynikającego z roszczeń, o których mowa w art. 36 ust. 1–3, następuje w terminie 6 miesięcy od dnia złożenia wniosku, chyba że strony postanowią inaczej. W przypadku opóźnienia w wypłacie odszkodowania lub wykupie nieruchomości właścicielowi albo użytkownikowi wieczystemu nieruchomości przysługują odsetki ustawowe za opóźnienie.
10. Spory w sprawach, o których mowa w art. 36 ust. 1–3 i ust. 5, rozstrzygają sądy powszechne.
11. Wartość nieruchomości określa się na podstawie:
1) w sytuacji gdy na skutek uchwalenia planu miejscowego dla terenów dotychczas nieobjętych takim planem albo nieobjętych obowiązującym w dniu uchwalenia tego planu planem miejscowym niemożliwe lub istotnie ograniczone stało się dalsze faktyczne użytkowanie nieruchomości w sposób zgodny z mającym miejsce w dniu uchwalenia planu miejscowego faktycznym sposobem użytkowania nieruchomości – wyłącznie faktycznego sposobu użytkowania nieruchomości oraz dostępu do istniejących w dniu wejścia w życie planu miejscowego dróg publicznych, sieci wodociągowych, kanalizacyjnych, elektroenergetycznych, gazowych, ciepłowniczych oraz telekomunikacyjnych;
2) w sytuacji gdy na skutek zmiany planu miejscowego lub uchwalenia planu miejscowego dla terenu objętego obowiązującym w dniu uchwalenia tego planu planem miejscowym, korzystanie z nieruchomości lub jej części w sposób zgodny z dotychczasowym przeznaczeniem stało się niemożliwe lub istotnie ograniczone – dotychczasowego przeznaczenia wynikającego z planu miejscowego, który jest zmieniany lub uchylany.
11a. Do określenia wartości nieruchomości w przypadku, o którym mowa w ust. 1 pkt 2, nie uwzględnia się zmiany wartości nieruchomości będącej skutkiem uchwalenia lub zmiany planu ogólnego.
12. W odniesieniu do zasad określania wartości nieruchomości, a także w odniesieniu do osób uprawnionych do określania tych wartości stosuje się przepisy ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami, o ile przepisy tej ustawy nie stanowią inaczej.
Jak powołać ten przepis
art. 37 u.p.z.p.
art. 37 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (t.j. Dz. U. z 2026 r. poz. 538 z późn. zm.)
Orzeczenia powołujące ten przepis (11)
Sąd Najwyższy i Trybunał Konstytucyjny: najpierw uchwały, potem najnowsze wyroki. Pokazujemy treść orzeczenia, nie wnioski z niego. Zbiór kończy się na 22 czerwca 2016 — nowszych orzeczeń tu nie ma.
-
Sąd Najwyższy Wyrok · 25 listopada 2015
IV CSK 97/15
…nie należne na podstawie powyższego przepisu powinno być wyliczone zgodnie z zasadami art. 37 ust. 1 u.p.z.p. jako różnica między wartością nieruchomości określoną przy uwzględnieniu przeznaczenia terenu według stanu przed zmianą planu zagospodarowania przestr…
-
Sąd Najwyższy Wyrok · 22 stycznia 2015
I CSK 224/14
…acznie ograniczone, co uzasadnia roszczenie o wykup. Stwierdził również, że zgodnie z art. 37 ust. 9 ustawy wykup powinien nastąpić w terminie 6 miesięcy od daty wniosku, chyba że strony postanowią inaczej, a w wypadku opóźnienia w wypłacie odszkodowania lub w…
-
Trybunał Konstytucyjny Wyrok · 18 grudnia 2014
K 50/13
…nych orzeczeniach sądów powszechnych i Sądu Najwyższego (SN), ponieważ – stosownie do art. 37 ust. 10 u.p.z.p. – „Spory w sprawach, o których mowa w art. 36 ust. 1-3 i ust. 5, rozstrzygają sądy powszechne”. Z punktu widzenia rozpatrywanej sprawy istotne jest u…
-
Sąd Najwyższy Wyrok · 15 lutego 2013
I CSK 305/12
… Roszczenie odszkodowawcze natomiast pełni funkcję kompensacyjną. Odesłanie zawarte w art. 37 ust 13 u.p.z.p. wyraźnie wskazuje, że szkoda, o której 7 mowa w art. 36 ust. 1 pkt 1 i 2 u.p.z.p., jest ściśle powiązana z ograniczeniem jej dotychczasowego wykorzyst…
-
Trybunał Konstytucyjny Wyrok · 16 października 2012
K 4/10
…kach zabudowy (art. 63 ust. 2 u.p.z.p.). To rozszerzenie zakresu stosowania art. 36 i art. 37 u.p.z.p. jest szczególnie doniosłe w warunkach dość powszechnego braku planów zagospodarowania. Należy przypomnieć, że przedstawione rozwiązania u.p.z.p. obowiązywały…
Wszystkie orzeczenia powołujące Art. 37 (11) — można w nich szukać słów.
Treść według tekstu jednolitego
Ustawa była zmieniana. Obecne brzmienie ogłoszono jako tekst jednolity: Dz.U. 2026 poz. 538, 20 kwietnia 2026.
Po ogłoszeniu tego tekstu ustawę zmieniono jeszcze 3 razy. Tych zmian poniższa treść nie zawiera — sprawdź akty zmieniające na stronie aktu.
Zmiany, których ta treść nie zawiera (3)
- Dz.U. 2026 poz. 781 · w życiu od 1 lipca 2026 — zmienia art. 2, 8g, 8h, 15, 17, 20, 37ea, 37eb
- Dz.U. 2026 poz. 864 · w życiu od 1 października 2026 — zmienia art. 53
- Dz.U. 2026 poz. 912 · w życiu od 31 lipca 2026 — zmienia art. 8e, 17, 38b
Lexeva pokazuje treść przepisu, nie udziela porad prawnych. Moc prawną ma wyłącznie tekst ogłoszony w dzienniku urzędowym.