Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 15 lutego 2010 r. w sprawie wymagań i sposobu postępowania przy utrzymywaniu gatunków zwierząt gospodarskich, dla których normy ochrony zostały określone w przepisach Unii Europejskiej

§ 1.

Rozporządzenie określa wymagania i sposób czego, w którym utrzymuje się kury nioski; postępowania przy utrzymywaniu:

Bos taurus 6) knur — samca z gatunku świnia, który osiągnął

1) cieląt z gatunku bydło domowe ( ); dojrzałość płciową i jest przeznaczony do celów

2) świń (Sus scrofa); rozpłodowych;

3) kur niosek oraz kurcząt brojlerów z gatunku kura 7) knurek hodowlany — młodego samca z gatunku

(Gallus gallus). świnia, przeznaczonego do celów rozpłodowych, od ukończenia 10. tygodnia życia do pierwszego krycia;

§ 2.

Użyte w rozporządzeniu określenia oznaczają:

8) kura nioska — dorosłego ptaka płci żeńskiej z ga-

1) cielę — młode zwierzę z gatunku bydło domowe, tunku kura, który osiągnął dojrzałość nieśną i jest bez względu na płeć, do ukończenia 6. miesiąca utrzymywany w celu produkcji jaj nieprzeznaczo- życia; nych do wylęgu;

2) gniazdo — wydzielone miejsce przeznaczone do znoszenia jaj, w którym podłoga jest wykonana 9) kurczęta brojlery — ptaki z gatunku kura utrzymy- w sposób uniemożliwiający kurze niosce kontakt wane z przeznaczeniem do produkcji mięsa; z drucianą siatką;

10) kurnik — budynek gospodarczy, w którym utrzy- muje się stado kurcząt brojlerów lub kur niosek;

Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi kieruje działem admini- stracji rządowej — rolnictwo, na podstawie § 1 ust. 2 pkt 1

11) locha — samicę z gatunku świnia po pierwszym rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 16 listopa- da 2007 r. w sprawie szczegółowego zakresu działania wyproszeniu:

Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi (Dz. U. Nr 216,

a) między okresem okołoporodowym a odsadze- poz. 1599). niem prosiąt albo

Przepisy niniejszego rozporządzenia wdrażają częściowo postanowienia:

b) w okresie między odsadzeniem prosiąt a okre-

1) dyrektywy Rady 2008/119/WE z dnia 18 grudnia 2008 r. sem okołoporodowym; ustanawiającej minimalne normy ochrony cieląt

(Dz. Urz. UE L 10 z 15.01.2009, str. 7);

2) dyrektywy Rady 2008/120/WE z dnia 18 grudnia 2008 r. 12) loszka — samicę z gatunku świnia, po osiągnięciu ustanawiającej minimalne normy ochrony świń (Dz. Urz. dojrzałości płciowej do pierwszego wyproszenia;

UE L 47 z 18.02.2009, str. 5);

3) dyrektywy Rady 98/58/WE z dnia 20 lipca 1998 r. doty- 13) loszka hodowlana — loszkę przeznaczoną do ce- czącej ochrony zwierząt hodowlanych (Dz. Urz. lów rozpłodowych;

WE L 221 z 08.08.1998, str. 23; Dz. Urz. UE Polskie wyda- nie specjalne, rozdz. 3, t. 23, str. 316);

14) powierzchnia użytkowa — powierzchnię:

4) dyrektywy Rady 99/74/WE z dnia 19 lipca 1999 r. ustana- www.rcl.gov.pl wiającej minimalne normy ochrony kur niosek a) wyłożoną ściółką, stale dostępną dla kurcząt

(Dz. Urz. WE L 203 z 03.08.1999, str. 53; Dz. Urz. UE brojlerów,

Polskie wydanie specjalne, rozdz. 3, t. 26, str. 225);

5) dyrektywy Rady 2007/43/WE z dnia 28 czerwca 2007 r. b) klatki o szerokości co najmniej 0,3 m i wysoko- w sprawie ustanowienia minimalnych zasad dotyczą- ści co najmniej 0,45 m, z podłogą o nachyleniu cych ochrony kurcząt utrzymywanych z przeznaczeniem nieprzekraczającym 14 %, niebędącą powierzch- na produkcję mięsa (Dz. Urz. UE L 182 z 12.07.2007, nią gniazda; str. 19).

Zmiany tekstu jednolitego wymienionej ustawy zostały

15) prosię — młode zwierzę z gatunku świnia, bez ogłoszone w Dz. U. z 2004 r. Nr 69, poz. 625, Nr 92, poz. 880 i Nr 96, poz. 959, z 2005 r. Nr 33, poz. 289 i Nr 175, poz. 1462, względu na płeć, od urodzenia do odsadzenia; z 2006 r. Nr 249, poz. 1830, z 2008 r. Nr 199, poz. 1227, z 2009 r. Nr 18, poz. 97, Nr 79, poz. 668 i Nr 92, poz. 753 16) stado — grupę kurcząt brojlerów albo kur niosek, oraz z 2010 r. Nr 47, poz. 278. utrzymywanych jednocześnie w danym kurniku;

17) ściółka — suchy, miękki, dobrze nasiąkający mate- 2. W przypadku gdy oświetlenie sztuczne stosuje riał, w szczególności słomę lub trociny, kładziony się w pomieszczeniach, w których utrzymuje się cielę- na podłogę w pomieszczeniach, w których utrzy- ta, pomieszczenia te oświetla się w czasie odpowiada- muje się zwierzęta, lub w klatkach w celu zapew- jącym normalnemu dostępowi światła naturalnego nienia zwierzętom uczucia suchości i ciepła oraz — co najmniej jednak między godziną 9⁰⁰ a 17⁰⁰. stwarzający im warunki dla spełniania potrzeb eto- logicznych;

3. W przypadku gdy w kurniku, w którym utrzymu-

18) świnia — zwierzę z gatunku świnia, bez względu je się kury nioski: na wiek, przeznaczone do celów hodowlanych lub

1) jest zapewniony dostęp światła naturalnego — ok- do tuczu; na rozmieszcza się w sposób umożliwiający rów-

19) tucznik — młode zwierzę z gatunku świnia prze- nomierne oświetlenie całego kurnika; znaczone do tuczu, bez względu na płeć, od ukoń- czenia 10. tygodnia życia do dnia uboju; 2) jest zastosowane oświetlenie sztuczne — kurnik oświetla się w rytmie dobowym tak, aby około

20) warchlak — młode zwierzę z gatunku świnia, od 1/3 doby stanowiło nieprzerwany okres ciemności odsadzenia do ukończenia 10. tygodnia życia; oraz występowały okresy przyciemniania odpo- wiadające zmierzchowi.

21) zagęszczenie obsady — łączną masę żywych kur- cząt brojlerów, utrzymywanych jednocześnie w danym kurniku, w przeliczeniu na m² powierzch-

4. W kurniku, w którym utrzymuje się kurczęta ni użytkowej. brojlery:

§ 3.

1. Cielęta i świnie utrzymuje się: 1) stosuje się oświetlenie sztuczne oświetlające co najmniej 80 % powierzchni użytkowej, którego na-

1) w pomieszczeniu przeznaczonym do ich utrzymy- tężenie, mierzone na poziomie oka ptaka, wynosi wania; co najmniej 20 lux;

2) w systemie otwartym.

2) lekarz weterynarii może dopuścić czasowe ograni- czenie poziomu natężenia oświetlenia.

2. Kury nioski i kurczęta brojlery utrzymuje się:

1) w kurniku;

5. W okresie 7 dni od dnia umieszczenia kurcząt

2) w systemie otwartym, z wyłączeniem kur niosek brojlerów w kurniku, a także w okresie 3 dni przed do ukończenia 6. tygodnia życia oraz kurcząt broj- przewidywanym dniem ich uboju oświetlenie dosto- lerów. sowuje się do 24-godzinnego rytmu, z okresami za- ciemnienia trwającymi co najmniej 6 godzin ogółem

3. Zwierzętom, o których mowa w ust. 1 i 2, utrzy- i co najmniej z jednym okresem nieprzerwanego za- mywanym w systemie, o którym mowa w ust. 1 pkt 2 ciemnienia trwającym przynajmniej 4 godziny, z wyłą- i ust. 2 pkt 2, zapewnia się możliwość ochrony przed czeniem okresów przyciemniania. niekorzystnymi warunkami atmosferycznymi i zwie- rzętami drapieżnymi. 6. Świnie utrzymuje się w pomieszczeniach prze- znaczonych do ich utrzymywania, oświetlonych co

§ 4.

1. Zwierzętom wymienionym w § 1 zapewnia najmniej przez 8 godzin dziennie światłem sztucznym się opiekę i warunki utrzymywania uwzględniające o natężeniu co najmniej 40 lux. minimalne normy powierzchni w zależności od syste- mów utrzymywania.

§ 6.

1. Cielęta, świnie lub kury nioski dogląda się co najmniej raz dziennie.

2. Zwierzęta wymienione w § 1 utrzymuje się w warunkach:

2. Kurczęta brojlery dogląda się co najmniej dwa

1) nieszkodliwych dla ich zdrowia oraz niepowodują- razy dziennie, ze szczególnym zwróceniem uwagi na cych urazów, uszkodzeń ciała lub cierpień; objawy wskazujące na obniżony poziom ich dobrosta-

2) zapewniających im swobodę ruchu, a w szczegól- nu lub zdrowia. ności możliwość kładzenia się, wstawania oraz le- żenia; 3. Kurczęta brojlery, które mają poważne urazy, www.rcl.gov.pl uszkodzenia ciała lub wykazują wyraźne objawy zabu-

3) umożliwiających kontakt wzrokowy z innymi zwie- rzeń stanu zdrowia, takie jak trudności w chodzeniu, rzętami. poważne puchliny brzuszne lub wady rozwojowe mo- gące być przyczyną cierpień, poddaje się leczeniu lub

3. Loszki i lochy w tygodniu poprzedzającym prze- natychmiastowemu ubojowi, o czym informuje się widywany termin proszenia oraz w okresie proszenia powiatowego lekarza weterynarii. mogą być utrzymywane w warunkach, w których nie mają kontaktu wzrokowego z innymi zwierzętami.

4. W celu umożliwienia kontroli pomieszczeń,

§ 5.

1. Pomieszczenia, w których utrzymuje się w których utrzymuje się zwierzęta wymienione w § 1, zwierzęta wymienione w § 1, oświetla się przystoso- i doglądania umieszczonych w nich zwierząt o każdej wanym dla danego gatunku zwierząt światłem sztucz- porze pomieszczenia te wyposaża się w stałe lub prze- nym lub zapewnia dostęp światła naturalnego. nośne oświetlenie sztuczne.

§ 7.

1. Pomieszczenia, w których utrzymuje się § 11. Zwierzęta wymienione w § 1 karmi się paszą zwierzęta wymienione w § 1, ich wyposażenie oraz dostosowaną do ich gatunku, wieku, masy ciała i sta- sprzęt używany przy utrzymywaniu tych zwierząt: nu fizjologicznego.

1) wykonuje się z materiałów nieszkodliwych dla § 12. 1. Cielęta karmi się co najmniej dwa razy zdrowia zwierząt oraz nadających się do czyszcze- dziennie. nia i odkażania;

2. W przypadku utrzymywania cieląt grupowo, gdy

2) czyści się i odkaża. nie żywi się ich do woli lub z elektronicznych stacji od- pasowych, każdemu cielęciu zapewnia się dostęp do 2. Odchody zwierząt wymienionych w § 1 oraz nie- paszy w tym samym czasie. zjedzone resztki paszy usuwa się z pomieszczeń, w których utrzymuje się te zwierzęta, tak często, aby

3. Pasza dla cieląt powinna zawierać taką ilość że- uniknąć wydzielania się nieprzyjemnych woni i zanie- laza, która zapewnia w ich krwi poziom hemoglobiny czyszczenia paszy lub wody. Pomieszczenia te zabez- wynoszący co najmniej 4,5 milimol/litr. piecza się przed muchami i gryzoniami.

4. Pasza dla cieląt powyżej 2. tygodnia życia po-

3. Wyposażenie i sprzęt przeznaczone do karmie- winna zawierać pasze włókniste, przy czym dawkę tej nia i pojenia zwierząt wymienionych w § 1 umieszcza paszy dla cieląt od 8. do 20. tygodnia życia zwiększa się w taki sposób, aby zminimalizować możliwość za- się od 50 do 250 g dziennie. nieczyszczenia paszy lub wody oraz ułatwić bezkon- fliktowy dostęp tych zwierząt do paszy i wody.

§ 13.

1. Kury nioski karmi się co najmniej raz dzien- nie.

4. Wyposażenie i sprzęt, o którym mowa w ust. 1:

2. Kurczętom brojlerom zapewnia się stały dostęp

1) powinny być tak skonstruowane, umieszczone, do paszy albo ich karmienie przeprowadza się w okre- obsługiwane i utrzymywane, aby nie powodowały sach oświetlenia, a w przypadku kurcząt przeznaczo- nadmiernego hałasu; nych do uboju ostatnie karmienie przeprowadza się

2) sprawdza się co najmniej raz dziennie, a wykryte nie później niż na 12 godzin przed ich ubojem. usterki niezwłocznie usuwa.

3. Świnie karmi się co najmniej raz dziennie, a je-

5. Podłoga w pomieszczeniach, w których utrzy- żeli utrzymuje się je grupowo — zapewnia się im do- muje się zwierzęta wymienione w § 1, powinna być stęp do paszy w tym samym czasie. twarda, równa i stabilna, a jej powierzchnia gładka i nieśliska. 4. Lochom w okresie między odsadzeniem prosiąt a okresem okołoporodowym i loszkom zapewnia się

§ 8.

1. W pomieszczeniach, w których utrzymuje wystarczającą ilość pokarmu wysokoenergetycznego się zwierzęta wymienione w § 1, obieg powietrza, sto- oraz pokarmu objętościowego lub wysokowłókniste- pień zapylenia, temperaturę, względną wilgotność po- go. wietrza i stężenie gazów utrzymuje się na poziomie nieszkodliwym dla zwierząt. § 14. 1. Chore lub ranne zwierzęta wymienione w § 1 niezwłocznie otacza się opieką, a w razie potrze-

2. W przypadku wyposażenia pomieszczeń, o któ- by izoluje. rych mowa w ust. 1, w mechaniczny lub automatycz- ny system wentylacji system ten łączy się z: 2. Jeżeli wymaga tego stan zdrowia zwierzęcia, o którym mowa w ust. 1, zwierzę to utrzymuje się na

1) systemem alarmowym sygnalizującym awarię ściółce. systemu wentylacyjnego;

§ 9.

Instalację elektryczną w pomieszczeniach,

2) grupowo. w których utrzymuje się zwierzęta wymienione w § 1, wykonuje się w sposób określony w przepisach Prawa

2. W przypadku utrzymywania cieląt w kojcu poje- budowlanego. dynczo:

§ 10.

1. Cielętom i świniom powyżej 2. tygodnia 1) wymiary tego kojca powinny wynosić: życia, kurom nioskom i kurczętom brojlerom zapew-

a) szerokość — co najmniej wysokość cielęcia nia się stały dostęp do wody przeznaczonej do spoży- w kłębie, cia przez ludzi.

b) długość — co najmniej 1,1 długości ciała cielę-

2. Urządzenia do pojenia instaluje się w sposób za- cia mierzonej od czubka nosa do ogonowej kra- bezpieczający wodę przed wylewaniem się. wędzi guza kulszowego;

2) ściany tego kojca, z wyłączeniem kojca, w którym 4. Utrzymywane grupowo świnie chore, zranione, utrzymuje się chore cielęta, powinny być wykona- wykazujące agresję lub atakowane przez inne zwierzę- ne w sposób umożliwiający cielętom kontakt wzro- ta czasowo utrzymuje się pojedynczo. kowy i fizyczny.

5. Lochy i loszki od 4. tygodnia po pokryciu do ty-

3. Powierzchnia kojca w przypadku, gdy cielęta godnia przed przewidywanym terminem proszenia utrzymuje się w tym kojcu grupowo, w przeliczeniu na utrzymuje się grupowo. jedną sztukę powinna wynosić co najmniej:

6. W przypadku gdy w gospodarstwie utrzymuje

1) 1,5 m² — dla cieląt o masie ciała do 150 kg; się mniej niż 10 sztuk loch lub loszek, o których mowa

² w ust. 5, można je utrzymywać pojedynczo.

2) 1,7 m — dla cieląt o masie ciała powyżej 150 do

220 kg;

§ 20.

1. Kojec, w którym utrzymuje się lochy i losz-

3) 1,8 m² — dla cieląt o masie ciała powyżej 220 kg. ki w tygodniu poprzedzającym przewidywany termin ich proszenia, zaopatruje się w materiał umożliwiają-

4. W systemie, o którym mowa w § 3 ust. 1 pkt 2, cy budowę gniazda, chyba że nie jest to możliwe ze powierzchnia, na której utrzymuje się cielęta, w przeli- względu na stosowany w gospodarstwie system od- czeniu na jedną sztukę powinna wynosić co najmniej prowadzania gnojowicy.

5 m².

2. Prośne lochy i loszki umieszczone w kojcach do

5. Cielęta, z wyłączeniem cieląt utrzymywanych proszenia: w systemie, o którym mowa w § 3 ust. 1 pkt 2, doglą- da się co najmniej dwa razy dziennie. 1) czyści się dokładnie;

2) poddaje się zabiegom przeciwko zewnętrznym

6. Cielęta utrzymywane w systemie, o którym mo- i wewnętrznym pasożytom, jeżeli to konieczne. wa w § 3 ust. 1 pkt 1, do ukończenia 2. tygodnia życia utrzymuje się na ściółce.

3. Powierzchnia kojca do proszenia powinna umoż- liwiać proszenie naturalne lub zapewniać osobie ob-

7. Miejsce do leżenia dla cieląt powinno być wy- sługującej dostęp do zwierzęcia. godne, czyste i odwodnione.

4. Kojec buduje się w sposób zapewniający prosię-

§ 16.

Cielęta otrzymują pokarm matki niezwłocznie tom swobodny dostęp do karmiącej lochy. po urodzeniu, nie później jednak niż przed upływem

6 godzin od urodzenia.

5. W przypadku utrzymywania loch z prosiętami:

§ 17.

Cielętom nie zakłada się kagańców.

1) kojec wyposaża się w przegrodę zapobiegającą przygnieceniu prosiąt przez lochę;

§ 18.

W pomieszczeniach, w których utrzymuje się cielęta: 2) w kojcu wydziela się część ze ściółką o powierzch- ni pozwalającej na jednoczesny odpoczynek pro-

1) stężenie: siąt.

a) dwutlenku węgla (CO ) nie powinno przekraczać

3 000 ppm, § 21. Świniom zapewnia się stały dostęp do mate- riałów i przedmiotów absorbujących ich uwagę,

b) siarkowodoru (H S) nie powinno przekraczać

² w szczególności słomy, siana, drewna i trocin, o jakoś-

5 ppm; ci niewywierającej szkodliwego wpływu na ich zdro- wie.

2) koncentracja amoniaku (NH ) nie powinna prze- kraczać 20 ppm.

§ 22.

1. Prosięta odsadza się nie wcześniej niż w 28. dniu od dnia ich urodzenia, chyba że wystąpi zagroże-

§ 19.

1. Świnie utrzymywane w gospodarstwie w 21. dniu od dnia urodzenia, jeżeli po odsadzeniu zo- w systemie, o którym mowa w § 3 ust. 1 pkt 1, utrzy- staną umieszczone w pomieszczeniu uprzednio muje się w kojcu na ściółce lub bez ściółki: oczyszczonym, odkażonym i odizolowanym od po- www.rcl.gov.plmieszczeń, w których utrzymuje się lochy.

1) pojedynczo;

2) grupowo. § 23. 1. Świnie poddaje się zabiegom:

1) diagnostycznym i leczniczym;

2. Świń nie utrzymuje się na uwięzi.

2) związanym z:

3. W przypadku utrzymywania świń w systemie,

a) identyfikacją, o którym mowa w ust. 1 pkt 2:

b) redukcją kłów u prosiąt i knurów,

1) w grupę łączy się zwierzęta o zbliżonym wieku; c) obcinaniem części ogona,

2) podejmuje się działania minimalizujące agresję d) kastracją samców, i zapobiegające walkom zwierząt, w szczególności e) kolczykowaniem nosa u świń utrzymywanych te, o których mowa w ust. 4 i § 21. w systemie, o którym mowa w § 3 ust. 1 pkt 2.

2. Redukcję kłów u prosiąt i knurów wykonuje się: 4) loch — co najmniej 2,25 m², przy czym w przypad- ku loch prośnych co najmniej 1,3 m² powierzchni

1) przez ich ścieranie lub obcinanie, z pozostawie- kojca powinno stanowić stałe podłoże i nie więcej niem nienaruszonej, gładkiej powierzchni; niż 15 % tego podłoża — otwory odpływowe;

2) nie później niż w 7. dniu życia prosięcia. 5) loszek po pokryciu — co najmniej 1,64 m², przy czym co najmniej 0,95 m² powierzchni kojca po-

3. Kastrację samców świń wykonuje się z zastoso- winno stanowić stałe podłoże i nie więcej niż 15 % waniem technik niepowodujących rozrywania tkanek. tego podłoża — otwory odpływowe.

4. Powierzchnia kojca, o której mowa w ust. 3 pkt 4 4. Zabiegi, o których mowa w ust. 1 pkt 2 lit. b i c, i 5, w przypadku utrzymywania w grupie loch lub lo- wykonuje się jedynie ze względu na bezpieczeństwo szek po pokryciu: świń, w tym w celu przeciwdziałania okaleczeniu in- nych świń.

1) do 5 sztuk — powinna być większa o 10 %;

2) powyżej 39 sztuk — może być mniejsza o 10 %.

5. Przed wykonaniem zabiegów, o których mowa w ust. 4, podejmuje się środki zapobiegające okale-

5. W przypadku utrzymywania w gospodarstwie czeniu świń, w szczególności zmieniając warunki ich co najmniej 10 loch lub loszek, w okresie, o którym utrzymywania. mowa w § 19 ust. 5, długość każdego z boków kojca powinna wynosić w przypadku grup:

6. Zabiegi, o których mowa w ust. 1 pkt 2 lit. c i d, mogą być wykonane u świń po ukończeniu 7. dnia ży- 1) do 5 sztuk — co najmniej 2,41 m; cia, wyłącznie po zastosowaniu długotrwałego znie-

2) powyżej 5 sztuk — co najmniej 2,81 m. czulenia.

§ 25.

W przypadku utrzymywania świń w syste-

§ 24.

1. Powierzchnia kojca, o którym mowa w § 19 mie, o którym mowa w: ust. 1, powinna wynosić w przypadku utrzymywania:

1) § 19 ust. 1 pkt 2, na betonowej podłodze szczelino-

1) knurów pojedynczo — co najmniej 6 m², a gdy kry- wej: cie odbywa się w kojcu — co najmniej 10 m²;

a) szerokość otworów w podłodze nie może wyno-

2) loch w okresie porodu i odchowu prosiąt ssących sić w przypadku:

— co najmniej 3,5 m²;

— prosiąt — więcej niż 11 mm,

3) knurów pojedynczo i loszek hodowlanych o masie — warchlaków, loszek i knurków hodowlanych ciała od 30 do 110 kg — co najmniej 2,7 m². — więcej niż 14 mm,

— tuczników — więcej niż 18 mm,

2. W przypadku utrzymywania loch pojedynczo

— loszek po pokryciu lub loch — więcej niż wymiary kojca, o którym mowa w § 19 ust. 1, powinny

20 mm, wynosić co najmniej:

b) szerokość beleczki w podłodze powinna wyno-

1) długość — długość zwierzęcia powiększona sić w przypadku: o 0,3 m, nie mniej jednak niż 2 m;

— prosiąt i warchlaków — co najmniej 50 mm,

2) szerokość — 0,6 m. — tuczników, loszek i knurków hodowlanych, loszek po pokryciu lub loch — co najmniej 3. Powierzchnia kojca, o którym mowa w § 19 80 mm; ust. 1, w przeliczeniu na jedną sztukę powinna wyno-

2) § 3 ust. 1 pkt 2, powierzchnia utrzymywania w prze- sić, w przypadku utrzymywania grupowo: liczeniu na dorosłą sztukę powinna wynosić co

² najmniej 15 m².

1) knurów — co najmniej 6 m ;

2) warchlaków i tuczników o masie ciała: § 26. W pomieszczeniach, w których utrzymuje się świnie:

a) do 10 kg — co najmniej 0,15 m², www.rcl.gov.pl1) hałas:

b) powyżej 10 do 20 kg — co najmniej 0,2 m²,

a) nie powinien być stały lub wywoływany nagle,

c) powyżej 20 do 30 kg — co najmniej 0,3 m²,

b) jego natężenie nie powinno przekraczać 85 dB;

d) powyżej 30 do 50 kg — co najmniej 0,4 m²,

2) stężenie:

e) powyżej 50 do 85 kg — co najmniej 0,55 m², a) dwutlenku węgla (CO ) nie powinno przekraczać 3 000 ppm,

f) powyżej 85 do 110 kg — co najmniej 0,65 m²,

b) siarkowodoru (H S) nie powinno przekraczać

g) powyżej 110 kg — co najmniej 1 m²;²

5 ppm;

3) knurków i loszek hodowlanych o masie ciała po- 3) koncentracja amoniaku (NH ) nie powinna prze- wyżej 30 do 110 kg — co najmniej 1,4 m²; kraczać 20 ppm.

§ 27.

W przypadku utrzymywania w gospodarstwie co najmniej 350 kur niosek kury te utrzymuje się w kur- 4. Kurnik dla kur niosek wyposaża się w: niku:

1) urządzenia do karmienia:

1) w zmodyfikowanych klatkach jednopoziomowych

a) liniowe pojemniki na paszę, których minimalną lub wielopoziomowych; długość linii brzegu ustala się, mnożąc 0,1 m

2) bez klatek jednopoziomowo lub wielopoziomowo. przez liczbę kur niosek w tym kurniku, lub

b) kołowe pojemniki na paszę, których minimalną

§ 28.

1. W przypadku utrzymywania kur niosek długość linii brzegu ustala się, mnożąc 0,04 m w systemie, o którym mowa w § 27 pkt 1, klatkę wypo- przez liczbę kur niosek w tym kurniku; saża się w:

2) urządzenia do pojenia:

1) pojemnik na paszę, którego minimalną długość ustala się, mnożąc 0,12 m przez liczbę kur niosek a) liniowe pojemniki na wodę, których minimalną w klatce; długość linii brzegu ustala się, mnożąc 0,025 m przez liczbę kur niosek w tym kurniku, lub

2) urządzenia do pojenia:

b) kołowe pojemniki na wodę, których minimalną

a) pojemnik na wodę, którego minimalną długość długość linii brzegu ustala się, mnożąc 0,01 m ustala się, mnożąc 0,12 m przez liczbę kur nio- przez liczbę kur niosek w tym kuniku, lub sek w klatce, lub

c) poidła kropelkowe lub kubeczkowe, przy czym

b) co najmniej 2 poidła kropelkowe lub kubeczko- poidło powinno przypadać nie więcej niż na we, dostępne dla każdej kury nioski w klatce;

10 kur niosek, lub

3) gniazdo; d) co najmniej 2 poidła kropelkowe lub kubeczko- we dostępne dla każdej kury nioski, w przypad-

4) grzędy, których minimalną długość ustala się, ku podłączenia poideł do sieci wodociągowej; mnożąc 0,15 m przez liczbę kur niosek w klatce;

5) ściółkę w ilości umożliwiającej kurom nioskom 3) gniazda pojedyncze lub grupowe, przy czym dziobanie i grzebanie. w przypadku stosowania:

a) gniazd pojedynczych gniazdo powinno przypa-

2. Powierzchnia klatki w przeliczeniu na kurę nios- dać nie więcej niż na 7 kur niosek, kę powinna wynosić co najmniej 0,075 m², przy czym

b) gniazd grupowych obsada na m² powierzchni powierzchnia klatki bez gniazda powinna wynosić co gniazda powinna wynosić nie więcej niż 120 kur najmniej 0,06 m², a powierzchnia całkowita klatki po- niosek; winna wynosić co najmniej 0,2 m².

4) grzędy nieposiadające ostrych krawędzi, umiesz-

3. Wymiary powierzchni klatki bez gniazda powin- czone nad powierzchnią niepokrytą ściółką, któ- ny wynosić: rych minimalną długość ustala się, mnożąc 0,15 m przez liczbę kur niosek w tym kurniku, przy czym:

1) szerokość — co najmniej 0,3 m;

a) odległość między grzędami, mierzona w płasz-

2) wysokość — co najmniej 0,45 m, przy czym nachy- czyźnie poziomej, powinna wynosić co najmniej lenie podłogi — nie więcej niż 8° lub 14 %.

0,3 m,

4. Wysokość klatki, z wyłączeniem powierzchni b) odległość pomiędzy grzędą a ścianą, mierzona użytkowej, powinna wynosić co najmniej 0,2 m. w płaszczyźnie poziomej, powinna wynosić co najmniej 0,2 m.

5. Klatkę wyposaża się w urządzenie do skracania pazurów. 5. W przypadku utrzymywania kur niosek na kilku poziomach, między którymi kury te mogą się swobod-

6. Odległość między rzędami klatek powinna wy- nie poruszać: nosić co najmniej 0,9 m, a odległość między podłogąwww.rcl.gov.pl

1) dopuszcza się stosowanie nie więcej niż 4 pozio- w kurniku a pierwszym poziomem klatek powinna wy- mów; nosić co najmniej 0,35 m.

2) wysokość między poziomami powinna wynosić co

§ 29.

1. W systemie utrzymywania kur niosek, najmniej 0,45 m; o którym mowa w § 27 pkt 2, maksymalna obsada kur niosek na m² powierzchni użytkowej podłogi w kurni-

3) poziomy ustawia się tak, aby zapobiec spadaniu ku powinna wynosić 9 sztuk. odchodów tych kur i niezjedzonych resztek paszy na niższy poziom;

2. Ściółka powinna zajmować co najmniej 1/3 po- wierzchni podłogi w kurniku, przy czym powierzchnia 4) urządzenia do karmienia i pojenia umieszcza się ściółki w przeliczeniu na jedną kurę nioskę powinna w sposób umożliwiający każdej z tych kur jednako- wynosić co najmniej 0,025 m². wy dostęp do tych urządzeń.

6. W przypadku gdy kury nioski mają zapewniony § 35. Kurnik dla kurcząt brojlerów wyposaża się dostęp do otwartych wybiegów, kurnik dla kur niosek w: wyposaża się w kilka otworów wyjściowych, które roz- mieszcza się równomiernie na całej długości kurnika. 1) urządzenia do karmienia:

a) liniowe pojemniki na paszę, których minimalną

7. Wymiary otworu, o którym mowa w ust. 6, po- długość linii brzegu ustala się, mnożąc 0,07 m winny wynosić: przez liczbę tych kurcząt w tym kurniku, lub

1) wysokość — co najmniej 0,35 m;

b) kołowe pojemniki na paszę, których minimalną

2) szerokość — co najmniej 0,4 m, przy czym całkowi- długość linii brzegu ustala się, mnożąc 0,03 m ta szerokość otworów w przeliczeniu na 1 000 kur przez liczbę tych kurcząt w tym kurniku; niosek powinna wynosić co najmniej 2 m.

2) urządzenia do pojenia:

8. Powierzchnię wybiegu, o którym mowa w ust. 6,

a) liniowe pojemniki na wodę, których minimalną dostosowuje się do liczby utrzymywanych kur niosek długość linii brzegu ustala się, mnożąc 0,02 m oraz rodzaju gruntu, tak aby zapobiec jego skażeniu. przez liczbę tych kurcząt w tym kurniku, lub

9. Kurom nioskom na wybiegu zapewnia się: b) kołowe pojemniki na wodę, których minimalną długość linii brzegu ustala się, mnożąc 0,01 m

1) dostęp do urządzeń do pojenia; przez liczbę tych kurcząt w tym kurniku, lub

2) możliwość ochrony przed niekorzystnymi warun-

c) poidła kropelkowe lub kubeczkowe, przy czym kami atmosferycznymi i zwierzętami drapieżnymi. poidło powinno przypadać nie więcej niż na 10 kurcząt brojlerów;

§ 30.

1. W kurniku dla kur niosek minimalizuje się poziom hałasu. 3) ściółkę.

2. Kurnik dla kur niosek, jego wyposażenie oraz § 36. 1. W kurniku dla kurcząt brojlerów minimali- sprzęt: zuje się poziom hałasu.

1) czyści się i odkaża przed każdym umieszczeniem

2. Kurnik dla kurcząt brojlerów, jego wyposażenie w nim nowej partii kur niosek; oraz znajdujący się w nim sprzęt czyści się i odkaża,

2) utrzymuje się w czystości; a ściółkę wymienia przed każdym umieszczeniem w nim nowego stada kurcząt brojlerów.

3) odchody usuwa się regularnie, a padłe kury nioski

— co najmniej raz na dobę.

§ 37.

Kurczęta brojlery mogą być utrzymywane w kurniku, w którym maksymalne zagęszczenie obsa-

§ 31.

1. Klatkę konstruuje się tak, aby:² dy wynosi 39 kg/m , jeżeli:

1) uniemożliwić ucieczkę kur niosek;

1) kurnik ten spełnia wymagania, o których mowa

2) wyeliminować możliwość urazów, uszkodzeń ciała w § 35 i 36; lub cierpień u kur niosek;

2) posiadacz kurnika lub opiekun prowadzi, przecho-

3) zapewnić osobie obsługującej swobodne wyjmo- wuje, aktualizuje i udostępnia dokumentację za- wanie i wkładanie kur niosek do klatki. wierającą szczegółowe opisy systemu produkcji, a w szczególności:

2. Podłogę klatki wykonuje się w sposób zapew- niający podtrzymywanie wszystkich zwróconych ku a) plan kurnika, w tym wymiary powierzchni użyt- przodowi pazurów nóg kur niosek, a jej nachylenie nie kowej, może być większe niż 8° lub 14 %.

b) opis systemu wentylacji oraz, jeżeli to koniecz- ne, schładzania i ogrzewania wraz z jego lokali-

§ 32.

W przypadku gdy w kurniku dla kur niosek są zacją, plan wentylacji zawierający docelowe pa- zainstalowane co najmniej 2 poziomy klatek, to wypo- rametry jakości powietrza, takie jak prędkość saża się go w urządzenia i sprzęt umożliwiające spraw- przepływu powietrza i temperatura, dzanie wszystkich klatek oraz ułatwiające usuwanie z nich kur niosek. c) informacje dotyczące: www.rcl.gov.pl

§ 33.

W celu przeciwdziałania wydziobywaniu piór — systemów karmienia i pojenia oraz ich lokali- i kanibalizmowi u kur niosek lekarz weterynarii, tech- zacji, nik weterynarii lub pod ich nadzorem osoba obsługu- — systemów alarmowych i awaryjnych syste- jąca te ptaki może przycinać im, przed ukończeniem mów zasilania w przypadku awarii wyposa-

10. dnia życia, dzioby. żenia elektrycznego lub mechanicznego nie- zbędnego dla zdrowia i dobrostanu zwierząt,

§ 34.

Kurczęta brojlery utrzymuje się w kurniku, kazuje powiatowemu lekarzowi weterynarii właś- w którym maksymalne zagęszczenie obsady wynosi ciwemu ze względu na lokalizację kurnika dla kur-

33 kg/m², z zastrzeżeniem § 37 i 38. cząt brojlerów informacje o wszelkich zmianach dotyczących tego kurnika, wyposażenia lub proce- 1) od dnia 3 sierpnia 1999 r. były utrzymywane kury dur mogących wywrzeć wpływ na dobrostan kur- nioski w systemie, o którym mowa w § 27 pkt 2, cząt brojlerów;

2) utrzymywane kury nioski miały zapewniony do-

4) kurnik ten jest wyposażony w system wentylacji stęp do otwartych wybiegów oraz, jeżeli to konieczne, systemy ogrzewania i schładzania, które zapewniają, że: — do dnia 31 grudnia 2011 r. maksymalna obsada kur niosek na m² powierzchni kurnika może wynosić

a) stężenie mierzone na poziomie głów kurcząt:

12 sztuk.

— amoniaku (NH ) nie przekracza 20 ppm,

§ 40.

1. W gospodarstwach, w których utrzymuje

— dwutlenku węgla (CO ) nie przekracza

² się co najmniej 350 kur niosek, dopuszcza się do dnia

3 000 ppm,

31 grudnia 2011 r. utrzymywanie tych kur w kurniku

b) temperatura wewnątrz tego kurnika nie przekra- w niezmodyfikowanych klatkach jednopoziomowych cza temperatury na zewnątrz więcej niż o 3 °C, lub wielopoziomowych bez ściółki, jeżeli kurnik został jeżeli temperatura na zewnątrz kurnika mierzo- oddany do użytku przed dniem 26 marca 2004 r. i nie na w cieniu przekracza 30 °C, był modernizowany w okresie od dnia 26 marca

2004 r. do dnia 1 maja 2004 r.

c) średnia wilgotność względna mierzona we- wnątrz kurnika w okresie 48 godzin nie przekra-

2. W przypadku utrzymywania kur niosek w syste- cza 70 %, jeżeli temperatura na zewnątrz kurnika mie, o którym mowa w ust. 1, klatkę wyposaża się w: jest niższa niż 10 °C.

1) pojemnik na paszę o wymiarach ustalonych w spo-

§ 38.

1. Kurczęta brojlery mogą być utrzymywane sób określony w § 29 ust. 4 pkt 1 lit. a; w kurniku, w którym maksymalne zagęszczenie obsa- dy wynosi 42 kg/m², jeżeli: 2) urządzenia do pojenia:

1) kurnik ten spełnia wymagania, o których mowa a) pojemnik na wodę, którego minimalną długość w § 37; ustala się, mnożąc 0,1 m przez liczbę kur niosek w klatce, lub

2) kontrole gospodarstwa, w którym utrzymuje się kurczęta brojlery, przeprowadzone w okresie ostat- b) co najmniej 2 poidła kropelkowe lub kubeczko- nich 2 lat przez powiatowego lekarza weterynarii we, dostępne dla każdej z kur niosek w klatce; właściwego ze względu na lokalizację kurnika dla

3) urządzenie do skracania pazurów. kurcząt brojlerów nie wykazały żadnych niepra- widłowości w zakresie przestrzegania przepisów

3. Powierzchnia klatki w przeliczeniu na kurę nios- dotyczących ochrony zwierząt, z tym że w przy- kę powinna wynosić co najmniej 0,055 m². padku, gdy w okresie ostatnich 2 lat taka kontrola nie została przeprowadzona, lekarz ten przeprowa-

4. Wysokość klatki powinna wynosić co najmniej dza ją niezwłocznie;

0,4 m na 65 % jej powierzchni, nie mniej jednak niż

3) skumulowany wskaźnik śmiertelności dziennej, 0,35 m w dowolnym jej punkcie. co najmniej w siedmiu kolejno sprawdzonych stadach z tego kurnika, wynosi poniżej wartości § 41. Przepisy § 24 ust. 3 pkt 4 i 5 oraz ust. 4 i 5 dla

1 % + 0,06 % pomnożonej przez wiek stada w dniu obiektów, które zostały oddane do użytku przed dniem uboju podany w dniach, z zastrzeżeniem ust. 2. 26 marca 2004 r. oraz nie były modernizowane w okre- sie od dnia 26 marca 2004 r. do dnia 1 maja 2004 r.,

2. W przypadku gdy wartość skumulowanego stosuje się od dnia 1 stycznia 2013 r. wskaźnika śmiertelności dziennej co najmniej w sied- miu kolejno sprawdzonych stadach z kurnika wynosi § 42. Rozporządzenie wchodzi w życie z dniem powyżej wartości 1 % + 0,06 % pomnożonej przez wiek 30 czerwca 2010 r. stada w dniu uboju podany w dniach, obsada może zostać zwiększona, jeżeli z wyjaśnień posiadacza kur- Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi: M. Sawicki nika lub opiekuna wynika, że wyższa wartość skumu- lowanego wskaźnika śmiertelności dziennej powstała

Niniejsze rozporządzenie było poprzedzone rozporządze- niezależnie od woli posiadacza kurnika lub opiekuna. www.rcl.gov.plniem Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 2 września 2003 r. w sprawie minimalnych warunków utrzymywania

§ 39.

W gospodarstwach, w których znajdują się rządzenia na podstawie art. 2 ustawy z dnia 24 kwietnia kurniki funkcjonujące w dniu 26 marca 2004 r., jeżeli 2009 r. o zmianie ustawy o ochronie zwierząt (Dz. U. Nr 79, w kurnikach tych: poz. 668).