Załącznik X

1. WPROWADZENIE

1.1.

Niniejszy załącznik określa funkcjonalne aspekty pokładowych systemów diagnostycznych (OBD) służących do kontroli emisji zanieczyszczeń przez układy silnika objęte niniejszym rozporządzeniem.

2. WYMOGI OGÓLNE

2.1.

Wymogi ogólne określono w pkt 2 załącznika 9A do regulaminu nr 49 EKG ONZ, z wyjątkami przewidzianymi w pkt 2.2.1 niniejszego rozporządzenia.

2.1.1.

Punkty 2.3.2.1 i 2.3.2.2 załącznika 9A do regulaminu nr 49 EKG ONZ rozumie się w następujący sposób:

„2.3.2.1.

Wydajność urządzenia do oddzielania cząstek stałych, w tym procesy filtracji i ciągłej regeneracji, monitoruje się w odniesieniu do wartości granicznej OBD określonej w tabeli 1 niniejszego załącznika.

2.3.2.2.

Przed terminami określonymi w art. 4 ust. 8 niniejszego rozporządzenia oraz w przypadku filtra cząstek stałych typu »wall-flow« silników o zapłonie samoczynnym (DPF) producent może zdecydować o zastosowaniu wymogów dotyczących monitorowania wydajności określonych w dodatku 8 do załącznika 9B do regulaminu nr 49 EKG ONZ zamiast wymogów określonych w pkt 2.3.2.1, jeśli potrafi wykazać za pomocą dokumentacji technicznej, że w przypadku pogorszenia jakości występuje pozytywna korelacja między utratą sprawności filtrowania i spadkiem ciśnienia (»ciśnienie delta«) w całym filtrze DPF w warunkach pracy silnika określonych dla badania opisanego w dodatku 8 załącznika 9B do regulaminu nr 49 EKG ONZ.”

2.2.

Komisja przeprowadzi przegląd wymogów dotyczących monitorowania określonych w pkt 2.3.2.1 załącznika 9A do regulaminu nr 49 EKG ONZ do dnia 31 grudnia 2012 r. W przypadku wykazania braku technicznych możliwości spełnienia odnośnych wymogów w terminach określonych w art. 4 ust. 8 niniejszego rozporządzenia Komisja składa wniosek dotyczący odpowiedniej zmiany tych terminów.

2.4.

Alternatywna homologacja

2.4.1.

Na wniosek producenta, w przypadku pojazdów kategorii M2 i N1, pojazdów kategorii M1 i N2 o maksymalnej masie całkowitej nieprzekraczającej 7,5 tony oraz pojazdów kategorii M3 klasy I, klasy II i klasy A oraz klasy B zdefiniowanych w załączniku I do dyrektywy 2001/85/WE o dopuszczalnej masie nieprzekraczającej 7,5 tony, zgodność z wymogami określonymi w załączniku XI do rozporządzenia (WE) nr 692/2008 uważa się za równoważną zgodności z niniejszym załącznikiem, stosując następujące odpowiedniki:

2.4.1.1. Normę OBD Euro 6 – plus IUPR w tabeli 1 w dodatku 6 do załącznika I do rozporządzenia (WE) nr 692/2008 uznaje się za równoważną literze A w tabeli 1 w dodatku 9 do załącznika I do niniejszego rozporządzenia.

2.4.1.2. Normę OBD Euro 6 – 1 w tabeli 1 w dodatku 6 do załącznika I do rozporządzenia (WE) nr 692/2008 uznaje się za równoważną literze B w tabeli 1 w dodatku 9 do załącznika I do niniejszego rozporządzenia.

2.4.1.3. Normę OBD Euro 6 – 2 w tabeli 1 w dodatku 6 załącznika I do rozporządzenia (WE) nr 692/2008 uznaje się za równoważną literom C i D w tabeli 1 w dodatku 9 załącznika I do niniejszego rozporządzenia.

2.4.1.4. Normę OBD Euro 6-2 w tabeli 1 w dodatku 6 do załącznika I do rozporządzenia Komisji (UE) 2017/1151 uznaje się za równoważną literze E w tabeli 1 w dodatku 9 do załącznika I do niniejszego rozporządzenia.

2.4.1.a. W przypadku takiej alternatywnej homologacji informacje dotyczące systemów OBD określone w pkt 3.2.12.2.7.1–3.2.12.2.7.4 w części 2 w dodatku 4 do załącznika I zastępuje się informacjami określonymi w pkt 3.2.12.2.7 w dodatku 3 do załącznika I do rozporządzenia (WE) nr 692/2008.

2.4.1.b. Odpowiedniki określone w pkt 2.4.1 stosuje się w następujący sposób:

2.4.1.b.1.

Stosuje się wartości graniczne OBD i terminy, o których mowa w tabeli 1 w dodatku 9 do załącznika I do niniejszego rozporządzenia, i odpowiednie do przypisanej litery, której dotyczy wniosek o homologację typu.

2.4.1.b.2.

Stosuje się wymagania dotyczące środków kontroli NOx określone w pkt 2.1.2.2.1–2.1.2.2.5 załącznika XIII.

2.4.2.

Producenci silników, których ogólnoświatowa roczna produkcja silników danego typu podlegającego niniejszemu rozporządzeniu, wynosi mniej niż 500 sztuk, mogą uzyskać homologację typu WE na podstawie innych wymogów niniejszego rozporządzenia – zamiast wymogów określonych w sekcji 4 załącznika 9B do regulaminu nr 49 EKG ONZ oraz wymogów opisanych w niniejszym załączniku – jeśli związane z kontrolą emisji zanieczyszczeń części układu silnika są co najmniej monitorowane pod kątem ciągłości obwodu, racjonalności i wiarygodności sygnałów wyjściowych czujników, a także jeśli układ oczyszczania spalin jest monitorowany co najmniej pod kątem całkowitych awarii funkcjonalnych. Producenci silników, których ogólnoświatowa roczna produkcja silników danego typu podlegającego niniejszemu rozporządzeniu wynosi mniej niż 50 sztuk, mogą uzyskać homologację typu WE na podstawie wymogów niniejszego rozporządzenia, jeśli związane z kontrolą emisji zanieczyszczeń części układu silnika są co najmniej monitorowane pod kątem ciągłości obwodu, racjonalności i wiarygodności sygnałów wyjściowych czujników („monitorowanie części”).

Producentowi nie wolno stosować alternatywnych przepisów określonych w niniejszym punkcie w odniesieniu do więcej niż 500 silników rocznie.

2.4.4.

Organ udzielający homologacji powiadamia Komisję o okolicznościach udzielenia każdej homologacji typu na mocy pkt 2.4.1 i 2.4.2.

2.5.

Zgodność produkcji

System OBD podlega wymogom w zakresie zgodności produkcji określonym w dyrektywie 2007/46/WE.

Jeśli organ udzielający homologacji zdecyduje, że jest wymagana weryfikacja zgodności produkcji systemu OBD, weryfikację przeprowadza się zgodnie z wymogami określonymi w załączniku I do niniejszego rozporządzenia.

2.6.

Silniki i pojazdy dwupaliwowe

2.6.1.

Silniki i pojazdy dwupaliwowe muszą być zgodne z określonymi w niniejszym załączniku wymogami dotyczącymi silników Diesla, niezależnie od tego, czy pracują w trybie dwupaliwowym czy w trybie dieslowskim.

2.6.2.

Poza spełnieniem wymogów pkt 2.6.1 silniki i pojazdy dwupaliwowe muszą spełniać wymogi związane z OBD określone w pkt 7 załącznika 15 do regulaminu nr 49 EKG ONZ.

2.6.3.

Przepisy dotyczące homologacji alternatywnej określone w pkt 2.4.1 nie mają zastosowania w przypadku pojazdów i silników dwupaliwowych.

3. WYMOGI DOTYCZĄCE DZIAŁANIA

3.1.

Wymogi dotyczące działania przedstawiono w sekcji 5 załącznika 9B do regulaminu nr 49 EKG ONZ.

3.2.

Wartości graniczne OBD

3.2.1.

Wartości graniczne OBD stosowane w odniesieniu do systemu OBD są określone w wierszach „wymogi ogólne” w tabeli 1 dla silników o zapłonie samoczynnym i w tabeli 2 dla silników o zapłonie iskrowym.

3.2.2.

Do końca etapu wprowadzenia określonego w art. 4 ust. 7 stosuje się wartości graniczne OBD określone w wierszach „etap wprowadzenia” w tabeli 1 dla silników o zapłonie samoczynnym i w tabeli 2 dla silników o zapłonie iskrowym.

Tabela 1

Wartości graniczne OBD (silniki o zapłonie samoczynnym, w tym silniki dwupaliwowe)

Wartość graniczna w mg/kWh

NOx

Masa cząstek stałych

Etap wprowadzenia

1 500

25

Wymogi ogólne

1 200

25

Tabela 2

Wartości graniczne OBD (silniki o zapłonie iskrowym)

Wartość graniczna w mg/kWh

NOx

CO

Etap wprowadzenia

1 500

7 500 (1)

Wymogi ogólne

1 200

7 500

(1) Wartość graniczną stosuje się od dat określonych w wierszu B tabeli 1 w dodatku 9 do załącznika I.

4. WYMOGI DOTYCZĄCE DEMONSTRACJI

4.1.

Wymogi dotyczące demonstracji określono w pkt 4 załącznika 9A do regulaminu nr 49 EKG ONZ.

5. WYMOGI DOTYCZĄCE DOKUMENTACJI

5.1.

Wymogi dotyczące dokumentacji określono w pkt 5 załącznika 9A do regulaminu nr 49 EKG ONZ. Pakiet dokumentacji przedkłada się zgodnie z przepisami art. 5 ust. 3 i sekcji 8 załącznika I do niniejszego rozporządzenia.

6. WYMOGI DOTYCZĄCE RZECZYWISTEGO DZIAŁANIA

6.1.

Wymogi dotyczące rzeczywistego działania określono w pkt 6 załącznika 9A do regulaminu nr 49 EKG ONZ, z wyjątkami określonymi w pkt 6.1.1–6.1.3 niniejszego rozporządzenia.

6.1.1.

Pakiet dokumentacji przedkłada się zgodnie z przepisami art. 5 ust. 3 i sekcji 8 załącznika 1 do niniejszego rozporządzenia.

6.1.2.

Minimalny współczynnik rzeczywistego działania

Punkt 6.2.2 załącznika 9A do regulaminu nr 49 EKG ONZ rozumie się w następujący sposób:

„Wartość minimalnego współczynnika rzeczywistego działania IUPR(min) wynosi 0,1 dla wszystkich układów monitorujących.”

6.1.3.

Warunki określone w pkt A.1.5 dodatku 1 do regulaminu nr 49 EKG ONZ poddaje się przeglądowi po zakończeniu okresu wprowadzenia określonego w art. 4 ust. 7 niniejszego rozporządzenia.

6.2.

Ocena rzeczywistego działania w okresie wprowadzenia

6.2.1.

Na etapie wprowadzenia określonym w art. 4 ust. 7 ocenę rzeczywistego działania systemu OBD przeprowadza się zgodnie z przepisami określonymi w dodatku 5 do niniejszego załącznika.

6.2.2.

Na etapie wprowadzenia określonym w art. 4 ust. 7 zgodność systemów OBD z wymogami określonymi w pkt 6.2.3 załącznika 9A do regulaminu nr 49 EKG ONZ nie jest obowiązkowa.

Dodatek 5

Ocena rzeczywistego działania pokładowego systemu diagnostycznego na etapie wprowadzenia

1. INFORMACJE OGÓLNE

1.1.

Niniejszy dodatek określa proces stosowany w celu oceny rzeczywistego działania systemu OBD w odniesieniu do przepisów zawartych w sekcji 6 na etapie wprowadzenia określonym w art. 4 ust. 7.

2. PROCEDURA OCENY RZECZYWISTEGO DZIAŁANIA UKŁADU OBD

2.1.

Ocena rzeczywistego działania na etapie wprowadzenia określonym w art. 4 ust. 7 obejmuje program badań, w ramach którego odbywają się co najmniej dwa badania rzeczywistego działania, każde trwające 9 miesięcy. Te dwa badania powinny zostać zakończone nie później niż do dnia 1 lipca 2015 r.

2.2.

Pierwsze badanie prowadzone przez każdego z producentów rozpoczyna się z chwilą wprowadzenia do użytku pierwszego kompletnego lub skompletowanego pojazdu wyposażonego w silnik, który został wyprodukowany przez danego producenta i uzyskał homologację typu zgodnie z niniejszym rozporządzeniem.

2.3.

Każdy producent organizuje i przeprowadza badania w ścisłej współpracy z organem udzielającym homologacji, który udzielił homologacji typu dla danych pojazdów lub silników.

2.4.

Zasady przetwarzania danych na etapie wprowadzenia określonym w art. 4 ust. 7

2.4.1. Aby osiągnąć cel etapu wprowadzenia określonego w art. 4 ust. 7 w odniesieniu do udoskonalenia oceny zgodności z wymogami w zakresie rzeczywistego działania OBD, określonymi w dodatku 4 do niniejszego załącznika, producenci przedkładają zarówno organom udzielającym homologacji, jak i Komisji następujące informacje:

a) dane dotyczące współczynników IUPR, które producenci mają obowiązek przekazać zgodnie z sekcją 6 niniejszego dodatku;

b) dodatkowe informacje o systemie OBD, które producenci mają obowiązek przekazać zgodnie z niniejszym rozporządzeniem i które mogą być lub nie mogą być uważane za poufne;

c) dodatkowe dane przekazywane dobrowolnie przez producentów w celu ułatwienia osiągnięcia celu etapu wprowadzenia, które producent może uznać za wrażliwe informacje handlowe.

2.4.2. Przekazanie informacji uważanych za poufne lub za wrażliwe informacje handlowe zgodnie z przepisami niniejszego rozporządzenia należących do kategorii, o których mowa w pkt 2.4.1 lit. b) lub c) osobom trzecim innym niż wymienione w pkt 2.4.1 i 2.4.3 jest uzależnione od zgody producenta.

2.4.3. Oto przykłady rodzajów danych uzupełniających w kategorii zdefiniowanej w pkt 2.4.1 lit. c), które można w sposób zasadny uznać za wrażliwe informacje handlowe:

a) informacje umożliwiające ustalenie lub wywnioskowanie z uzasadnioną pewnością tożsamości producenta pojazdu lub silnika bądź użytkownika pojazdu;

b) informacje o technikach pomiarowych znajdujących się na etapie rozwoju.

2.5.

Pkt 2.4 dodatku 4 ma zastosowanie do problemów związanych z wadliwymi lub niezgodnymi interfejsami komunikacyjnymi.

2.6.

Silniki lub pojazdy, w przypadku których gromadzenie danych o rzeczywistym działaniu ma wpływ na wydajność monitorowania systemu OBD uznaje się za niezgodne.

3. DANE O RZECZYWISTYM DZIAŁANIU SYSTEMU OBD

3.1.

Dane o rzeczywistym działaniu systemu OBD uwzględniane w ocenie zgodności rodziny silników OBD to dane rejestrowane przez system OBD zgodnie z sekcją 6 załącznika 9C do regulaminu nr 49 EKG ONZ, udostępniane zgodnie z wymogami sekcji 7 wspomnianego załącznika.

4. WYBÓR SILNIKA I POJAZDU

4.1.

Wybór silnika

4.1.1. W każdym z dwóch badań wymaganych na mocy pkt 2.1 uwzględnia się tylko jedną rodzinę silników i jedną rodzinę silników OBD.

4.1.2. Jeśli przed dniem 1 lipca 2015 r. producent wprowadził do obrotu więcej niż jedną rodzinę silników lub rodzinę silników OBD, dwa badania obejmują, odpowiednio, różne rodziny silników lub rodziny silników OBD.

4.1.3. Jedno z przeprowadzanych badań wykonuje się na pojazdach wyposażonych w silniki należące do rodziny silników, w przypadku której, biorąc pod uwagę informacje przekazane przez producenta, w sposób zasadny oczekuje się po dniu 31 grudnia 2013 r. największej sprzedaży.

4.1.4. W tym samym badaniu można nadal używać silnika należącego do danej rodziny silników lub rodziny silników OBD, nawet jeśli układy monitorujące, w które są wyposażone silniki należą do różnych generacji lub znajdują się w różnych stanach modyfikacji.

4.2.

Wybór pojazdu

4.2.1. Zasady wyboru pojazdu zdefiniowano w pkt 4.2 dodatku 4 do niniejszego załącznika.

5. BADANIA RZECZYWISTEGO DZIAŁANIA

5.1.

Gromadzenie danych o rzeczywistym działaniu

5.1.1. Zasady dotyczące gromadzenia danych o rzeczywistym działaniu określono w pkt 5.1 dodatku 4.

Bez względu na przepisy pkt 5.1.2 dodatku 4 wyników z grupy układów monitorujących poddanych ocenie nie bierze się pod uwagę, jeśli dla jej mianownika nie osiągnięto minimalnej wartości wynoszącej 25, chyba że nieuwzględnienie takich danych skutkowałoby mniejszą niż 10 liczbą pojazdów objętych próbą poddaną badaniu w ciągu 9 miesięcy czasu trwania badania.

5.2.

Ocena rzeczywistego działania

5.2.1. Oceny rzeczywistego działania dokonuje się dla każdej grupy układów monitorujących w rodzinie silników OBD rozpatrywanej dla danego rodzaju pojazdów.

5.2.2. Współczynnik rzeczywistego działania grupy układów monitorujących pojedynczego silnika (IUPRg) oblicza się na podstawie licznikag i mianownikag pobranych z systemu OBD pojazdu, w którym jest zainstalowany.

5.2.3. Oceny rzeczywistego działania rodziny silników OBD dokonuje się dla każdej grupy układów monitorujących w rodzinie silników OBD rozpatrywanej dla danego rodzaju pojazdów zgodnie z przepisami pkt 6.5.1 tego załącznika.

5.2.4. Niespełnienie któregokolwiek z warunków wymienionych w pkt 6.5.1 tego załącznika zgłasza się organowi udzielającemu homologacji wraz z oceną producenta dotyczącą przyczyny zaistnienia takiej sytuacji oraz, w stosownym przypadku, planem prac, które producent podejmie w celu rozwiązania problemu co najmniej w odniesieniu do wszystkich pojazdów zarejestrowanych po raz pierwszy po zakończeniu etapu wprowadzenia.

6. SPRAWOZDANIE DLA ORGANU UDZIELAJĄCEGO HOMOLOGACJI I KOMISJI

W odniesieniu do każdego badania przeprowadzonego zgodnie z przepisami niniejszego dodatku producent przedkłada organowi udzielającemu homologacji oraz Komisji sprawozdanie dotyczące rzeczywistego działania rodziny silników OBD, obejmujące następujące informacje:

6.1.

Listę rodzin silników i rodzin silników OBD uwzględnionych w badaniu.

6.2.

Informacje dotyczące pojazdów uwzględnionych w badaniu, w tym następujące dane:

a) łączną liczbę pojazdów uwzględnionych w badaniu;

b) liczbę rodzajów pojazdów i ich wskazanie;

c) numer identyfikacyjny pojazdu i krótki opis (typ-wariant-wersja) każdego pojazdu;

d) rodzaj, do którego należy dany pojazd;

e) zwyczajowy typ zastosowania lub sposób użytkowania każdego pojedynczego pojazdu;

f) łączny przebieg każdego pojedynczego pojazdu lub łączną liczbę godzin pracy jego silnika.

6.3.

Informacje o rzeczywistym działaniu każdego z pojazdów obejmują następujące dane:

a) licznikg, mianownikg i współczynnik rzeczywistego działania (IUPRg) dla każdej grupy układów monitorujących;

b) ogólny mianownik, wartość licznika cykli zapłonu, łączną liczbę godzin pracy silnika.

6.4.

Wyniki badań statystycznych dotyczących rzeczywistego działania obejmują następujące dane:

a) średnią wartość współczynników IUPRg próby;

b) liczbę i procent silników w próbie mających współczynnik IUPRg równy IUPRm(min) lub większy.