Artykuł 22

1. Państwa członkowskie zapewniają, aby w odpowiednim czasie przeprowadzana była indywidualna ocena sytuacji ofiar (zwana dalej „indywidualną oceną”) w celu ustalenia szczególnych potrzeb w zakresie wsparcia i ochrony w toku całego postępowania oraz określenia, czy i w jakim zakresie ofiara skorzystałaby z dodatkowego wsparcia psychologicznego określonego w art. 9 ust. 1 lit. ca), z usług świadczonych na podstawie art. 9a lub ze specjalnych środków określonych w art. 18, 18a, 23 lub 24, ze względu na szczególne narażenie na wtórną i ponowną wiktymizację, zastraszanie oraz odwet.

Państwa członkowskie określają sposób organizacji w praktyce indywidualnej oceny ofiar.

1a. Indywidualną ocenę rozpoczyna się na jak najwcześniejszym etapie, takim jak podczas pierwszego kontaktu ofiary z właściwymi organami, i trwa ona tak długo, jak jest to konieczne, w zależności od szczególnych potrzeb każdej ofiary. W przypadku gdy wynik wstępnego etapu indywidualnej oceny przeprowadzonej przez organy pierwszego kontaktu wykaże potrzebę przeprowadzenia pogłębionej oceny, ocenę taką przeprowadza się, w stosownych przypadkach, we współpracy lub koordynacji z odpowiednimi instytucjami i organami, a także z ogólnymi i specjalistycznymi służbami udzielającymi wsparcia, w tym poprzez skierowanie ofiary do takich służb, w zależności od indywidualnych potrzeb ofiary i etapu postępowania.

Indywidualną ocenę przeprowadzają odpowiednio przeszkolone osoby, w interesie ofiary i przy zwróceniu szczególnej uwagi na unikanie wtórnej lub ponownej wiktymizacji.

Właściwe organy, instytucje, organy i służby udzielające wsparcia bez zbędnej zwłoki i w skoordynowany sposób zaspokajają potrzeby ofiar w zakresie wsparcia i ochrony.

2. Indywidualna ocena uwzględnia:

a) cechy osobowe ofiary, w tym dotychczasowe doświadczenia związane z dyskryminacją, łącznie z dyskryminacją ze względu na przesłanki intersekcjonalne, takie jak płeć, w tym tożsamość płciowa, wiek, niepełnosprawność, prawo do pobytu, religia lub przekonania, język, pochodzenie rasowe, społeczne lub etniczne oraz orientacja seksualna;

b) rodzaj lub charakter przestępstwa;

c) okoliczności przestępstwa;

d) związek ofiary ze sprawcą i zagrożenie stwarzane przez sprawcę.

3. W ramach indywidualnej oceny szczególną uwagę zwraca się na:

a) ofiary, które doznały znacznej szkody ze względu na wagę przestępstwa lub ponowne popełnienie przestępstwa;

b) ofiary przestępstw popełnionych z powodu uprzedzeń lub dyskryminacji, co mogło być w szczególności powiązane z ich cechami osobowymi;

c) ofiary, których związek ze sprawcą i zależność od niego sprawiają, że są one szczególnie narażone.

Do celów akapitu pierwszego należycie uwzględnia się ofiary terroryzmu, ofiary przestępczości zorganizowanej, ofiary handlu ludźmi, ofiary przemocy na tle płciowym, w tym przemocy wobec kobiet i przemocy domowej, ofiary przemocy seksualnej, w tym niegodziwego traktowania dzieci w celach seksualnych, ofiary wykorzystywania, ofiary przestępstw z nienawiści, ofiary tortur, ofiary wymuszonych zaginięć, ofiary z niepełnosprawnościami oraz ofiary ludobójstwa, zbrodni przeciwko ludzkości, zbrodni wojennych lub zbrodni agresji zdefiniowanych w art. 6, 7, 8 i 8a statutu Międzynarodowego Trybunału Karnego. Szczególną uwagę zwraca się, w stosownych przypadkach, na ofiary tego typu przestępstw w przestrzeni internetowej oraz na ofiary należące do więcej niż jednej z tych kategorii.

W stosownych i odpowiednich przypadkach w indywidualnej ocenie uwzględnia się szczególne potrzeby członków rodziny ofiary.

3a. W ramach indywidualnej oceny szczególną uwagę zwraca się na zagrożenie stwarzane przez sprawcę, o którym mowa w ust. 2 lit. d), takie jak:

a) zagrożenie związane ze stosowaniem przemocy;

b) zagrożenie związane ze spowodowaniem uszkodzenia ciała;

c) zagrożenie związane z użyciem broni;

d) zagrożenie związane z powiązaniem sprawcy ze zorganizowaną grupą przestępczą lub z udziałem w takiej grupie;

e) nadużywanie narkotyków lub alkoholu;

f) znęcanie się nad dziećmi;

g) problemy ze zdrowiem psychicznym;

h) uporczywe nękanie; lub

i) kierowanie gróźb lub nawoływanie do nienawiści.

4. Do celów niniejszej dyrektywy zakłada się, że dzieci będące ofiarami mają szczególne potrzeby w zakresie wsparcia i ochrony, gdyż narażone są na wtórną i ponowną wiktymizację, zastraszanie oraz odwet. W celu określenia, czy i w jakim stopniu skorzystałyby one ze środków specjalnych przewidzianych w art. 18, 18a, 23 i 24, sytuacja dzieci będących ofiarami stanowi przedmiot indywidualnej oceny. Indywidualną ocenę sytuacji dzieci będących ofiarami organizuje się zgodnie z zasadami działania służb udzielających zindywidualizowanego i kompleksowego wsparcia, o których mowa w art. 9a, i uwzględnia się w niej szczególne potrzeby, jakie dzieci będące ofiarami bez opieki rodzicielskiej mogą mieć w wyniku przestępstwa.

5. Zakres indywidualnej oceny może być dostosowany odpowiednio do wagi przestępstwa oraz stopnia widocznej szkody, którą poniosła ofiara.

6. Przy dokonywaniu indywidualnej oceny ściśle angażuje się ofiarę i uwzględnia się wolę ofiary, w tym jej życzenie nieskorzystania ze środków specjalnych przewidzianych w art. 8, 9, 9a, 23 i 24.

7. Państwa członkowskie zapewniają, aby indywidualna ocena była poddawana przeglądowi w świetle indywidualnych potrzeb ofiary oraz aby w stosownych przypadkach wdrażano nowe lub dostosowywano istniejące środki w celu odzwierciedlenia indywidualnych potrzeb ofiary w celu zapewnienia adekwatności środków wsparcia i ochrony względem zmieniającej się sytuacji ofiary. Jeżeli elementy stanowiące podstawę indywidualnej oceny uległy znacznej zmianie, państwa członkowskie zapewniają, aby była ona aktualizowana w toku całego postępowania karnego.