Artykuł 23

1. Bez uszczerbku dla praw do obrony i zgodnie z przepisami o swobodzie sędziowskiej, państwa członkowskie zapewniają, by ofiary o szczególnych potrzebach w zakresie ochrony korzystające ze szczególnych środków ustalonych w wyniku indywidualnej oceny mogły skorzystać ze środków przewidzianych w ust. 2, 3 i 4 niniejszego artykułu. W przypadku gdy ograniczenia operacyjne lub praktyczne uniemożliwiają zastosowanie szczególnego środka przewidzianego w wyniku indywidualnej oceny lub gdy istnieje pilna potrzeba przesłuchania ofiary, a niedopełnienie tego obowiązku mogłoby zaszkodzić ofierze lub innej osobie lub mogłoby zaszkodzić przebiegowi postępowania, państwa członkowskie mogą, w drodze wyjątku, podjąć decyzję o niestosowaniu przewidzianego szczególnego środka.

2. Ofiarom o szczególnych potrzebach w zakresie ochrony określonym zgodnie z art. 22 ust. 1 udostępnia się podczas postępowania przygotowawczego następujące środki:

a) przesłuchania ofiar odbywają się w zaprojektowanych lub przystosowanych do tego celu pomieszczeniach;

b) przesłuchania ofiar są prowadzone przez lub z udziałem specjalistów, odpowiednio przeszkolonych do tego celu;

c) wszelkie przesłuchania ofiar są prowadzone przez te same osoby, chyba że jest to sprzeczne z właściwym funkcjonowaniem wymiaru sprawiedliwości;

d) wszelkie przesłuchania ofiar przemocy seksualnej lub przemocy na tle płciowym, w tym przemocy wobec kobiet i przemocy domowej objętych zakresem stosowania dyrektywy (UE) 2024/1385 – jeżeli nie są prowadzone przez prokuratora ani sędziego – prowadzą osoby tej samej płci co ofiara, o ile takie jest życzenie ofiary i o ile nie stanowi to uszczerbku dla przebiegu postępowania karnego.

3. Ofiarom o szczególnych potrzebach w zakresie ochrony określonym zgodnie z art. 22 ust. 1 udostępnia się podczas postępowania sądowego:

a) środki zapewniające unikanie kontaktu wzrokowego między ofiarami a sprawcami, również w trakcie składania zeznań, dzięki zastosowaniu odpowiednich środków, w tym technologii komunikacyjnych;

b) środki służące temu, by ofiara mogła zostać przesłuchana pod jej nieobecność na sali sądowej, w szczególności dzięki wykorzystaniu odpowiednich technologii komunikacyjnych;

c) środki pozwalające uniknąć zbędnych pytań dotyczących życia prywatnego ofiary, które nie są związane z przestępstwem, w tym dotyczących orientacji seksualnej ofiary, jej płci, w tym tożsamości płciowej, lub wcześniejszego życia seksualnego; oraz

d) środki umożliwiające przeprowadzenie przesłuchania bez obecności publiczności.

4. Państwa członkowskie zapewniają, aby ich właściwe organy były uprawnione do stosowania odpowiednich środków w trakcie postępowania karnego i tak długo, jak jest to konieczne do zapewnienia ochrony fizycznej ofiarom o szczególnych potrzebach w zakresie ochrony określonych zgodnie z art. 22, w tym następujących środków:

a) stałej lub czasowej obecności organów ścigania lub innych organów zapewniających ochronę fizyczną zgodnie z prawem krajowym;

b) zakazu kontaktu, zakazu zbliżania się lub nakazu ochrony mających zapewnić ochronę ofiar przed wszelkimi aktami przemocy, zgodnie z prawem krajowym;

c) dostępu do schronisk i innych odpowiednich miejsc zakwaterowania zastępczego, zgodnie z prawem krajowym.

5. Państwa członkowskie zapewniają, aby w przypadkach, gdy ma to znaczenie dla bezpieczeństwa ofiary, właściwe organy informowały ofiarę o możliwości zwrócenia się o zakaz kontaktu, zakaz zbliżania się lub nakaz ochrony oraz o możliwości wystąpienia o transgraniczne uznanie nakazów ochrony zgodnie z dyrektywą Parlamentu Europejskiego i Rady 2011/99/UE (

8

) lub środków ochrony na podstawie rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 606/2013 (

9

).