Załącznik XI

1. Wprowadzenie

1.1. Aby zmniejszyć obciążenia producentów związane z badaniem podczas wykazywania efektywności środowiskowej pojazdów, pojazdy te mogą być zgrupowane w ramach rodziny napędów pojazdów. producent wybiera z tej grupy pojazdów, w sposób zadowalający dla organu udzielającego homologacji, jeden lub więcej pojazdów macierzystych stosowanych do wykazania efektywności środowiskowej w badaniach typu I-VIII. Pojazdy macierzyste stosowane w badaniu demonstracyjnym typu IX dotyczącym poziomu hałasu muszą być zgodne z wymogami określonymi w pkt 2 załącznika IX.

1.2. Pojazd kategorii L w dalszym ciągu można uznawać za należący do tej samej rodziny napędów pojazdów, pod warunkiem że wariant, wersja, napęd, układ kontroli emisji zanieczyszczeń i parametry pokładowego układu diagnostycznego danego pojazdu wymienione w tabeli 11-1 są identyczne lub mieszczą się w określonych i deklarowanych zakresach tolerancji.

1.3. Przypisanie do rodziny pojazdów i napędów w odniesieniu do badań środowiskowych.

W przypadku badań środowiskowych typu od I do IX reprezentatywny pojazd macierzysty wybiera się z zakresu wyznaczonego za pomocą kryteriów klasyfikacji określonych w pkt 3.

2. Definicje

2.1.

„Zmienne fazy lub wzniosy krzywki” oznaczają możliwość zmiany czasu trwania lub momentu wzniosu, otwarcia i zamknięcia zaworów wlotowych lub wylotowych w trakcie pracy silnika;

2.2.

„protokół komunikacji” oznacza system cyfrowych formatów wiadomości i zasad dotyczących wiadomości przesyłanych w ramach systemów lub zespołów do przetwarzania danych bądź pomiędzy nimi;

2.3.

„wspólna szyna” oznacza układ zasilania paliwem silnika, w którym utrzymywane jest wysokie ciśnienie;

2.4.

„chłodnica międzystopniowa” oznacza wymiennik ciepła, który za pomocą ładowarki usuwa ciepło odpadowe ze sprężonego powietrza, zanim trafi ono do silnika, poprawiając tym samym wydajność objętościową poprzez zwiększenie gęstości powietrza doładowującego;

2.5.

„elektroniczny układ sterowania przepustnicą (ETC)” oznacza układ sterowania polegający na odczytaniu mocy wejściowej przekazanej przez kierowcę za pomocą pedału lub manetki przyspieszenia, przetworzeniu danych przez jednostkę lub jednostki sterujące, następującym po tym włączeniu przepustnicy i przekazaniu informacji zwrotnej o położeniu przepustnicy do jednostki sterującej w celu sterowania doładowaniem powietrza do silnika spalinowego;

2.6.

„regulator ciśnienia ładowania” oznacza urządzenie kontrolujące poziom ciśnienia ładowania powstający w układzie ssania silnika z turbodoładowaniem lub silnika z doładowaniem;

2.7.

„układ selektywnej redukcji katalitycznej (SCR)” oznacza układ zdolny do przekształcania zanieczyszczeń gazowych w nieszkodliwe lub obojętne gazy poprzez wtryskiwanie zużywalnego odczynnika, będącego substancją reaktywną mającą zmniejszyć emisje z rury wydechowej i absorbowanego przez reaktor katalityczny;

2.8.

„adsorber NOx z mieszanki ubogiej” oznacza urządzenie służące do magazynowania NOx wbudowane w układ wydechowy pojazdu, który oczyszcza się poprzez uwalnianie reagenta do przepływu spalin;

2.9.

„układ rozruchu w stanie zimnym” oznacza urządzenie czasowo wzbogacające mieszankę paliwo/powietrze w silniku i wspomagające w ten sposób zapłon;

2.10.

„wspomaganie rozruchu” oznacza urządzenie wspomagające rozruch silnika bez wzbogacania mieszanki paliwowo-powietrznej w silniku, takie jak świece żarowe, zmiany w taktowaniu wtrysku i dostosowania przeniesienia iskry;

„układ recyrkulacji spalin (EGR)” oznacza część przepływu spalin odprowadzaną z powrotem do komory spalania silnika lub pozostającą w niej w celu obniżenia temperatury spalania.

3. Kryteria klasyfikacji

3.1. Badania typu I, II, V, VII i VIII („X” w tabeli 11-1 oznacza „mający zastosowanie”)

Tabela 11-1

Kryteria klasyfikacji rodziny napędów w odniesieniu do badań typu I, II, V, VII i VIII

#

Opis kryteriów klasyfikacji

Badanie typu I

Badanie typu II

Badanie typu V

Badanie typu VII

Badanie typu VIII

Etap I

Etap II

1. Pojazd

1.1.

kategoria;

X

X

X

X

X

X

1.2.

podkategoria;

X

X

X

X

X

X

1.3.

bezwładność wariantów lub wersji pojazdu w dwóch kategoriach bezwładności powyżej lub poniżej nominalnej kategorii bezwładności;

X

X

X

X

X

1.4.

całkowite przełożenie przekładni (+/– 8 %);

X

X

X

X

X

2. Cechy charakterystyczne rodziny napędów

2.1.

liczba silników lub silników elektrycznych;

X

X

X

X

X

X

2.2.

tryby pracy hybrydowej (równoległy/sekwencyjny/inny);

X

X

X

X

X

X

2.3.

liczba cylindrów silnika spalinowego;

X

X

X

X

X

X

2.4.

pojemność (+/– 2 %) (1) silnika spalinowego;

X

X

X

X

X

X

2.5.

liczba i regulowanie (zmienne fazy lub wzniosy krzywki) zaworów silnika spalinowego;

X

X

X

X

X

X

2.6.

jednopaliwowy/dwupaliwowy/flex fuel na H2NG /wielopaliwowy;

X

X

X

X

X

X

2.7.

układ paliwowy (gaźnik/pompa przedmuchująca/pompa wtryskująca paliwo/bezpośredni wtrysk paliwa/wspólna szyna/pompowtryskiwacz/inny);

X

X

X

X

X

X

2.8.

zbiornik przechowywania paliwa (2);

X

X

2.9.

typ układu chłodzenia silnika spalinowego;

X

X

X

X

X

X

2.10.

cykl spalania (zapłon iskrowy/zapłon samoczynny/dwusuwowy/czterosuwowy/inny);

X

X

X

X

X

X

2.11.

układ dolotowy powietrza (wolnossący/z doładowaniem (turbosprężarka/sprężarka)/chłodnica międzystopniowa/regulator ciśnienia ładowania) i regulator doładowania powietrza (przepustnica mechaniczna/elektroniczny układ sterowania przepustnicą/brak przepustnicy).

X

X

X

X

X

X

3. Właściwości układu kontroli emisji zanieczyszczeń

3.1.

wylot napędu (nie) wyposażony w reaktor katalityczny lub reaktory katalityczne;

X

X

X

X

X

3.1.

typ reaktora lub reaktorów katalitycznych;

X

X

X

X

X

3.1.1.

liczba i elementy reaktorów katalitycznych;

X

X

X

X

X

3.1.2.

rozmiar reaktorów katalitycznych (pojemność monolitu lub monolitów +/– 15 %);

X

X

X

X

X

3.1.3.

zasada działania katalitycznego (utleniające, trójdrożne, podgrzane, SCR, inne);

X

X

X

X

X

3.1.4.

zawartość metali szlachetnych (identyczna lub większa);

X

X

X

X

X

3.1.

stosunek metali szlachetnych (+/– 15 %);

X

X

X

X

X

3.1.5.

nośnik (budowa i materiał);

X

X

X

X

X

3.1.6.

gęstość komórek;

X

X

X

X

X

3.1.7.

typ obudowy reaktora lub reaktorów katalitycznych;

X

X

X

X

X

3.2.

wylot napędu (nie) wyposażony w filtr cząstek stałych (PF);

X

X

X

X

X

3.2.1.

typy filtra cząstek stałych;

X

X

X

X

X

3.2.2.

liczba i elementy filtrów cząstek stałych;

X

X

X

X

X

3.2.3.

rozmiar filtra cząstek stałych (objętość wkładu filtru +/– 10 %);

X

X

X

X

X

3.2.4.

zasada działania filtra cząstek stałych (częściowy/wysokoprężny/inny);

X

X

X

X

X

3.2.5.

powierzchnia czynna filtra cząstek stałych;

X

X

X

X

X

3.3.

napęd (nie) wyposażony w układ wymagający okresowej regeneracji;

X

X

X

X

X

3.3.1.

typ układu wymagającego okresowej regeneracji;

X

X

X

X

X

3.3.2.

zasada działania układu wymagającego okresowej regeneracji;

X

X

X

X

X

3.4.

napęd (nie) wyposażony w układ selektywnej redukcji katalitycznej (SCR);

X

X

X

X

X

3.4.1.

typ układu SCR;

X

X

X

X

X

3.4.2.

zasada działania układu wymagającego okresowej regeneracji;

X

X

X

X

X

3.5.

napęd (nie) wyposażony w pochłaniacz/adsorber NOx z mieszanki ubogiej;

X

X

X

X

X

3.5.1.

typ pochłaniacza/adsorbera NOx z mieszanki ubogiej;

X

X

X

X

X

3.5.2.

zasada działania pochłaniacza/adsorbera NOx z mieszanki ubogiej;

X

X

X

X

X

3.6.

napęd (nie) wyposażony w układ rozruchu w stanie zimnym lub urządzenie wspomagające rozruch;

X

X

X

X

X

3.6.1.

typ układ rozruchu w stanie zimnym lub urządzenia wspomagającego rozruch;

X

X

X

X

X

3.6.2.

zasada działania układu rozruchu w stanie zimnym lub urządzenia wspomagającego rozruch;

X

X

X

X

X

X

3.6.3.

czas aktywacji zimnego rozruchu lub urządzeń wspomagających rozruch lub cykl funkcjonowania (jedynie przez ograniczony czas po zimnym rozruchu/ciągłe działanie);

X

X

X

X

X

X

3.7.

napęd (nie) wyposażony w sondę lambda do celów kontroli paliwa;

X

X

X

X

X

X

3.7.1.

typ sondy lambda;

X

X

X

X

X

X

3.7.2.

zasada działania sondy lambda (dwuskładnikowa/o szerokim zakresie działania/inna);

X

X

X

X

X

X

3.7.3.

interakcja sondy lambda z zamkniętym układem paliwowym (mieszanka stechiometryczna/działanie na mieszance ubogiej lub wzbogaconej);

X

X

X

X

X

X

3.8.

napęd (nie) wyposażony w układ recyrkulacji spalin (EGR);

X

X

X

X

X

3.8.1.

Typy układów EGR;

X

X

X

X

X

3.8.2.

zasada działania układu EGR (wewnętrzny/zewnętrzny);

X

X

X

X

X

3.8.3.

maksymalna poziom EGR (+/– 5 %);

X

X

X

X

X

3.2. Badania typu III i IV („X” w tabeli 11-2 oznacza „mający zastosowanie”)

Tabela 11-2

Kryteria klasyfikacji rodziny napędów w odniesieniu do badań typu III i IV

#

Opis kryteriów klasyfikacji

Badania typu III

Badanie typu IV

1. Pojazd

1.1.

Kategoria;

X

X

1.2.

Podkategoria;

X

2. Układ

2.1.

napęd (nie) wyposażony w układ wentylacji skrzyni korbowej;

X

2.1.1.

typ układu wentylacji skrzyni korbowej;

X

2.1.2.

zasada działania układu wentylacji skrzyni korbowej (odpowietrznik/podciśnienie/nadciśnienie);

X

2.2.

napęd (nie) wyposażony w układ kontrolujący emisję oparów;

X

2.2.1.

typ układu kontrolującego emisję oparów;

X

2.2.2.

zasada działania układu kontrolującego emisję oparów (aktywny/pasywny/kontrolowany mechanicznie lub elektronicznie);

X

2.2.3.

identyczna podstawowa zasada mierzenia paliwa/powietrza (np. gaźnik/wtrysk jednopunktowy/wtrysk wielopunktowy/obciążenie silnika mierzone za pomocą czujnika ciśnienia (MAP)/masowy przepływ powietrza);

X

2.2.4.

identyczny materiał zbiornika paliwa i przewodów paliwa płynnego;

X

2.2.5.

pojemność zbiornika przechowywania paliwa mieści się w zakresie +/– 50 %;

X

2.2.

ustawienie zaworu nadmiarowego w zbiorniku przechowywania paliwa jest identyczne

X

2.2.6.

identyczna metoda magazynowania oparów paliwa (tj. objętość i kształt pochłaniacza, sposób przechowywania, oczyszczacz powietrza (jeżeli używany do kontroli emisji oparów) itp.);

X

2.2.7.

identyczna metoda magazynowania oparów paliwa (np. przepływ powietrza, objętość usuwana w czasie cyklu jazdy);

X

2.2.8.

identyczna metoda zamykania i wietrzenia układu dozowania paliwa;

X

5. Rozszerzenie homologacji typu w odniesieniu do badania typu IV

5.1. Homologację typu rozszerza się na pojazdy wyposażone w układ kontrolujący emisję oparów spełniający kryteria klasyfikacji rodziny układów kontrolujących emisję oparów wymienione w pkt 5.3. Jako pojazd macierzysty należy zbadać pojazd najgorszy pod względem przekroju poprzecznego i przybliżonej długości przewodu.

5.2. W celu rozszerzenia homologacji w zakresie emisji oparów producent może wymagać zastosowania jednego z poniższych podejść w oparciu o strategię „certyfikacja na podstawie konstrukcji”.

5.2.1 Podejście przeniesienia

5.2.1.1.

Jeżeli producent pojazdu certyfikował zbiornik paliwa o standardowym kształcie („macierzysty zbiornik paliwa”), przedmiotowe dane z badań można stosować do certyfikowania „na podstawie konstrukcji” każdego innego zbiornika paliwa, pod warunkiem że jego konstrukcja charakteryzuje się takimi samymi parametrami pod względem materiału (w tym dodatków), metody produkcji i średniej grubości ścianek;

5.2.1.2.

jeżeli producent zbiornika paliwa zatwierdził materiał (w tym dodatki) „macierzystego” zbiornika paliwa na podstawie pełnego badania przepuszczalności lub przenikania, producent pojazdu może zastosować przedmiotowe dane z badań do certyfikowania swojego zbiornika paliwa na podstawie konstrukcji, pod warunkiem że jego konstrukcja charakteryzuje się takimi samymi parametrami pod względem materiału (w tym dodatków), metody produkcji i średniej grubości ścianek.

5.2.2. Podejście najgorszej konfiguracji

Jeżeli producent pojazdu przeprowadził badania przepuszczalności lub przenikania przy najgorszej konfiguracji zbiornika paliwa z pozytywnym wynikiem, przedmiotowe dane z badań można zastosować do certyfikowania innych zbiorników paliwa, które pod innymi względami są podobne, jeżeli chodzi o materiał (w tym dodatki), płytki pompy paliwowej i korka/szyjki wlewu paliwa. Najgorszą konfiguracją jest konstrukcja zbiornika paliwa z najcieńszymi ściankami lub najmniejszą powierzchnią wewnętrzną.

(1) Dla badania typu VIII dopuszcza się maksymalnie 30 %.

(2) Wyłącznie dla pojazdów wyposażonych w zbiornik do przechowywania paliwa gazowego.