Załącznik V

Do celów niniejszego załącznika:

a) „statek powietrzny inny niż skomplikowany statek powietrzny z napędem silnikowym” oznacza jakikolwiek statek powietrzny inny niż określony w pkt 129 załącznika I do rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) 2023/1020 (

13

);

b) „szybowiec” ma znaczenie określone w art. 2 pkt 117 rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) nr 923/2012 (

14

);

c) „statki powietrzne lżejsze od powietrza” mają znaczenie określone w pkt ML 10 sekcji „Definicje terminów stosowanych w niniejszym wykazie” w załączniku do dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2009/43/WE (

15

).

1. ZAŁOGOWE STATKI POWIETRZNE INNE NIŻ SKOMPLIKOWANE STATKI POWIETRZNE Z NAPĘDEM SILNIKOWYM, Z WYŁĄCZENIEM SZYBOWCÓW I STATKÓW POWIETRZNYCH LŻEJSZYCH OD POWIETRZA

Uwaga 1: Niniejsza sekcja ma strukturę, w której odpowiednie zdarzenia powiązano z kategoriami działań, w trakcie których są zwykle obserwowane, zgodnie z doświadczeniem, aby ułatwić zgłaszanie takich zdarzeń. Wykaz ten nie może jednak być rozumiany jako oznaczający, że zdarzenia nie mogą być zgłaszane, w przypadku gdy występują poza kategoriami działań, z którymi zostały powiązane w ramach niniejszego wykazu.

Uwaga 2:

Załącznik V zawiera zdarzenia i inne informacje dotyczące bezpieczeństwa, które należy zgłaszać w związku z eksploatacją załogowych statków powietrznych innych niż skomplikowane statki powietrzne z napędem silnikowym, w tym szybowców i pojazdów lżejszych od powietrza.

1.1.

Operacje lotnicze

1) Niezamierzona utrata sterowania.

2) Lądowanie poza wyznaczonym polem wzlotów.

3) Niezdolność lub niemożność osiągnięcia wymaganych osiągów statku powietrznego spodziewanych w normalnych warunkach podczas startu, wznoszenia lub lądowania.

4) Wtargnięcie na drogę startową.

5) Wypadnięcie z drogi startowej.

6) Każdy lot wykonany przy użyciu statku powietrznego, który nie był zdatny do lotu, lub dla którego nie ukończono przygotowania do lotu, co stworzyło lub mogłoby stworzyć zagrożenie dla statku powietrznego, osób znajdujących się w nim lub jakichkolwiek innych osób.

7) Niezamierzony lot w warunkach meteorologicznych dla lotów wg wskazań przyrządów (IMC) statków powietrznych niecertyfikowanych do lotów według wskazań przyrządów (IFR) lub z pilotem bez kwalifikacji IFR, co stworzyło lub mogłoby stworzyć zagrożenie dla statku powietrznego, osób znajdujących się w nim lub jakichkolwiek innych osób.

8) Niezamierzone uwolnienie ładunku (

16

).

1.2.

Zdarzenia techniczne

1) Nadmiernie wysokie drgania (np. flatter lotki lub steru wysokości, lub drgania śmigła).

2) Każdy przypadek nieprawidłowego działania systemów sterowania lotem lub jego rozłączenia.

3) Uszkodzenie lub znaczne pogorszenie stanu konstrukcji statku powietrznego.

4) Utrata jakiejkolwiek części konstrukcji lub instalacji statku powietrznego podczas lotu.

5) Awaria silnika, wirnika, śmigła, układu paliwowego lub innego podstawowego systemu.

6) Wyciek jakiegokolwiek płynu powodujący wystąpienie zagrożenia pożarowego lub stwarzający możliwości niebezpiecznego zanieczyszczenia konstrukcji, systemów lub urządzeń statku powietrznego albo zagrożenia dla osób znajdujących się w nim.

1.3.

Współdziałanie ze służbami żeglugi powietrznej oraz zarządzania ruchem lotniczym

1) Współdziałanie ze służbami żeglugi powietrznej (np. realizowanie nieprawidłowych usług, sprzeczne komunikaty lub odstępstwo od zezwolenia), które stworzyło lub mogłoby stworzyć zagrożenie dla statku powietrznego, osób znajdujących się w nim lub jakichkolwiek innych osób.

2) Naruszenie przestrzeni powietrznej.

1.4.

Sytuacje awaryjne i inne sytuacje krytyczne

1) Każde zdarzenie wymagające zgłoszenia sytuacji awaryjnej.

2) Pożar, wybuch, dym, gazy toksyczne lub opary toksyczne w statku powietrznym.

3) Niezdolność pilota do działania prowadząca do niemożności wykonywania jego obowiązków.

1.5.

Środowisko zewnętrzne i warunki meteorologiczne

1) Kolizja na ziemi lub w powietrzu z innym statkiem powietrznym, terenem lub przeszkodą (

17

).

2) Nieomal kolizja na ziemi lub w powietrzu z innym statkiem powietrznym, terenem lub przeszkodą (

18

), powodująca konieczność wykonania awaryjnego manewru w celu uniknięcia kolizji.

3) Zderzenie ze zwierzęciem, w tym z ptakiem, które spowodowało uszkodzenia statku powietrznego albo utratę lub nieprawidłowe działanie którejkolwiek z jego podstawowych funkcji.

4) Ingerencja wobec statku powietrznego będąca skutkiem działania broni palnej, fajerwerków, latawców, iluminacji laserowych, świateł wysokiej mocy, laserów, systemów bezzałogowych statków powietrznych (SBSP), modeli latających lub analogicznych środków.

5) Uderzenie pioruna powodujące uszkodzenia statku powietrznego albo utratę funkcji statku powietrznego.

6) Wejście w strefę silnej turbulencji, powodujące uszkodzenia ciała osób znajdujących się w statku powietrznym lub konieczność przeprowadzenia kontroli statku powietrznego po zakończeniu lotu, podczas którego wystąpiły turbulencje.

7) Oblodzenie, w tym oblodzenie gaźnika, które stworzyło lub mogłoby stworzyć zagrożenie dla statku powietrznego, osób znajdujących się w nim lub jakichkolwiek innych osób.

1.6.

Bezpieczeństwo informacji

1) Nieprawidłowości w działaniu systemu spowodowane incydentem związanym z bezpieczeństwem informacji (np. naruszenie poufności informacji lub danych, infekcje złośliwym oprogramowaniem oraz rozproszone ataki typu „odmowa usługi” (ataki typu DDoS)).

1.7.

Zdarzenia związane z U-space

1) Wejście do przestrzeni powietrznej U-space wyznaczonej w niekontrolowanej przestrzeni powietrznej bez aktywnego urządzenia e-widoczności (

19

).

2) Poważne nieprawidłowe działanie, problem z niezawodnością lub powtarzające się problemy z jakością mające wpływ na urządzenia lub instalacje e-widoczności.

3) Bliskie zbliżenie z bezzałogowym statkiem powietrznym podczas przelotu przez przestrzeń U-space.

2. SZYBOWCE

Uwaga: Niniejsza sekcja ma strukturę, w której odpowiednie zdarzenia powiązano z kategoriami działań, w trakcie których są zwykle obserwowane, zgodnie z doświadczeniem, aby ułatwić zgłaszanie takich zdarzeń. Wykaz ten nie może jednak być rozumiany jako oznaczający, że zdarzenia nie mogą być zgłaszane, w przypadku gdy występują poza kategoriami działań, z którymi zostały powiązane w ramach niniejszego wykazu.

2.1.

Operacje lotnicze

1) Niezamierzona utrata sterowania.

2) Zdarzenie, w którym pilot szybowcowy nie był w stanie zwolnić linki wyciągarki lub liny holowniczej i musiał tego dokonać, stosując procedury awaryjne.

3) Jakiekolwiek zwolnienie linki wyciągarki lub liny holowniczej, jeżeli takie zwolnienie stworzyło lub mogłoby stworzyć zagrożenie dla szybowca, osób znajdujących się w nim lub jakichkolwiek innych osób.

4) W przypadku motoszybowca, awaria silnika podczas startu.

5) Każdy lot wykonany przy użyciu szybowca, który nie był zdatny do lotu, lub dla którego nie ukończono przygotowania do lotu, który stworzył lub mógłby stworzyć zagrożenie dla szybowca, osób znajdujących się w nim lub jakichkolwiek innych osób.

2.2.

Zdarzenia techniczne

1) Nadmiernie wysokie drgania (np. flatter lotki lub steru wysokości, lub drgania śmigła).

2) Każdy przypadek nieprawidłowego działania systemów sterowania lotem lub jego rozłączenia.

3) Uszkodzenie lub znaczne pogorszenie stanu konstrukcji szybowca.

4) Utrata jakiejkolwiek części struktury lub instalacji szybowca podczas lotu.

2.3.

Współdziałanie ze służbami żeglugi powietrznej oraz zarządzania ruchem lotniczym

1) Współdziałanie ze służbami żeglugi powietrznej (np. realizowanie nieprawidłowych usług, sprzeczne komunikaty lub odstępstwo od zezwolenia), które stworzyło lub mogłoby stworzyć zagrożenie dla szybowca, osób znajdujących się w nim lub jakichkolwiek innych osób.

2) Naruszenia przestrzeni powietrznej.

2.4.

Sytuacje awaryjne i inne sytuacje krytyczne

1) Każde zdarzenie wymagające zgłoszenia sytuacji awaryjnej.

2) Jakakolwiek sytuacja, w której nie jest dostępne bezpieczne pole wzlotów.

3) Pożar, wybuch, dym, gazy toksyczne lub opary toksyczne w szybowcu.

4) Niezdolność pilota do działania prowadząca do niemożności wykonywania jego obowiązków.

2.5.

Środowisko zewnętrzne i warunki meteorologiczne

1) Kolizja na ziemi lub w powietrzu ze statkiem powietrznym, terenem lub przeszkodą (

20

).

2) Nieomal kolizja na ziemi lub w powietrzu z innym statkiem powietrznym, terenem lub przeszkodą (

21

), powodująca konieczność wykonania awaryjnego manewru w celu uniknięcia kolizji.

3) Ingerencja wobec szybowca będąca skutkiem działania broni palnej, fajerwerków, latawców, iluminacji laserowych, świateł wysokiej mocy, laserów, systemów bezzałogowych statków powietrznych (SBSP), modeli latających lub analogicznych środków.

4) Uderzenie pioruna powodujące uszkodzenia szybowca.

2.6.

Zdarzenia związane z U-space

1) Wejście do przestrzeni powietrznej U-space wyznaczonej w niekontrolowanej przestrzeni powietrznej bez aktywnego urządzenia e-widoczności.

2) Poważne nieprawidłowe działanie, problem z niezawodnością lub powtarzające się problemy z jakością mające wpływ na urządzenia lub instalacje e-widoczności.

3) Bliskie zbliżenie z bezzałogowym statkiem powietrznym podczas przelotu przez przestrzeń U-space.

3. STATKI POWIETRZNE LŻEJSZE OD POWIETRZA (BALONY I STEROWCE)

Uwaga: Niniejsza sekcja ma strukturę, w której odpowiednie zdarzenia powiązano z kategoriami działań, w trakcie których są zwykle obserwowane, zgodnie z doświadczeniem, aby ułatwić zgłaszanie takich zdarzeń. Wykaz ten nie może jednak być rozumiany jako oznaczający, że zdarzenia nie mogą być zgłaszane, w przypadku gdy występują poza kategoriami działań, z którymi zostały powiązane w ramach niniejszego wykazu.

3.1.

Operacje lotnicze

1) Każdy lot wykonany przy użyciu statku powietrznego lżejszego od powietrza, który nie był zdatny do lotu, lub dla którego nie ukończono przygotowania do lotu, który stworzył lub mógłby stworzyć zagrożenie dla statku powietrznego lżejszego od powietrza, osób znajdujących się w nim lub jakichkolwiek innych osób.

2) Niezamierzony stały zanik oświetlenia pilotażowego.

3.2.

Zdarzenia techniczne

1) Uszkodzenie którejkolwiek z poniżej wymienionych części lub urządzeń sterujących: rurki zanurzeniowej zbiornika paliwa, bloczków powłoki, liny nawigacyjnej sterującej, liny uwięzi (linii korony powłoki), nieszczelność uszczelki zaworu palnika, nieszczelność zaworu zbiornika (butli) paliwa, złącza przewodu paliwowego, zaworu gazu głównego zasilania, powłoki lub balonetu, dmuchawy, zaworu bezpieczeństwa (balon gazowy), wciągarki (balony gazowe na uwięzi).

2) Poważny wyciek lub utrata paliwa gazowego (np. porowatość, otwarte zawory paliwa gazowego).

3.3.

Współdziałanie ze służbami żeglugi powietrznej oraz zarządzania ruchem lotniczym

1) Współdziałanie ze służbami żeglugi powietrznej (np. realizowanie nieprawidłowych usług, sprzeczne komunikaty lub odstępstwo od zezwolenia), które stworzyło lub mogłoby stworzyć zagrożenie dla statku powietrznego lżejszego od powietrza, osób znajdujących się w nim lub jakichkolwiek innych osób.

2) Naruszenie przestrzeni powietrznej.

3.4.

Sytuacje awaryjne i inne sytuacje krytyczne

1) Każde zdarzenie wymagające zgłoszenia sytuacji awaryjnej.

2) Pożar, wybuch, dym lub opary toksyczne w pojeździe lżejszym od powietrza (z wyłączeniem normalnej pracy palnika).

3) Wypadnięcie z kosza lub gondoli osób znajdujących się w pojeździe lżejszym od powietrza.

4) Niezdolność pilota do działania prowadząca do niemożności wykonywania jego obowiązków.

5) Niezamierzone podnoszenie lub ciągnięcie personelu naziemnego prowadzące do ofiar śmiertelnych lub obrażeń osób.

3.5.

Środowisko zewnętrzne i warunki meteorologiczne

1) Kolizja lub nieomal kolizja na ziemi lub w powietrzu ze statkiem powietrznym, terenem lub przeszkodą (

22

), która stworzyła lub mogłaby stworzyć zagrożenie dla pojazdu lżejszego od powietrza, osób znajdujących się w nim lub jakichkolwiek innych osób.

2) Ingerencja wobec pojazdu lżejszego od powietrza będąca skutkiem działania broni palnej, fajerwerków, latawców, iluminacji laserowych, świateł wysokiej mocy, laserów, systemów bezzałogowych statków powietrznych (SBSP) lub analogicznych środków.

3) Nieoczekiwane napotkanie niekorzystnych warunków pogodowych, które stworzyło lub mogłoby stworzyć zagrożenie dla pojazdu lżejszego od powietrza, osób znajdujących się w nim lub jakichkolwiek innych osób.

3.6.

Zdarzenia związane z U-space

1) Wejście do przestrzeni powietrznej U-space wyznaczonej w niekontrolowanej przestrzeni powietrznej bez aktywnego urządzenia e-widoczności.

2) Poważne nieprawidłowe działanie, problem z niezawodnością lub powtarzające się problemy z jakością mające wpływ na urządzenia lub instalacje e-widoczności.

3) Bliskie zbliżenie z bezzałogowym statkiem powietrznym podczas przelotu przez przestrzeń U-space.