Artykuł 25a

1. W przypadku gdy poważne zagrożenie porządku publicznego lub bezpieczeństwa wewnętrznego w państwie członkowskim jest niemożliwe do przewidzenia i wymaga podjęcia natychmiastowego działania, to państwo członkowskie może wyjątkowo i w trybie natychmiastowym przywrócić kontrolę graniczną na granicach wewnętrznych.

2. Jednocześnie z przywróceniem kontroli granicznej na podstawie ust. 1 niniejszego artykułu dane państwo członkowskie powiadamia Parlament Europejski, Radę, Komisję i pozostałe państwa członkowskie o przywróceniu kontroli granicznej zgodnie z art. 27 ust. 1.

3. W przypadku przywrócenia przez państwo członkowskie kontroli granicznej na granicach wewnętrznych na podstawie ust. 1, kontrola graniczna może być utrzymywana przez okres nie dłuższy niż miesiąc. Jeżeli poważne zagrożenie porządku publicznego lub bezpieczeństwa wewnętrznego utrzymuje się dłużej niż przez ten okres, państwo członkowskie może przedłużyć kontrolę graniczną na granicach wewnętrznych na kolejne okresy, których maksymalny czas trwania nie może przekraczać trzech miesięcy.

4. W przypadku gdy w państwie członkowskim poważne zagrożenie porządku publicznego lub bezpieczeństwa wewnętrznego jest możliwe do przewidzenia, to państwo członkowskie powiadamia Parlament Europejski, Radę, Komisję i pozostałe państwa członkowskie zgodnie z art. 27 ust. 1 najpóźniej cztery tygodnie przed planowanym przywróceniem kontroli granicznej lub jak najszybciej w przypadku gdy okoliczności, które spowodowały potrzebę przywrócenia kontroli granicznej na granicach wewnętrznych, staną się znane temu państwu członkowskiemu mniej niż cztery tygodnie przed planowanym przywróceniem kontroli.

5. W przypadku gdy stosuje się ust. 4 niniejszego artykułu oraz bez uszczerbku dla ust. 6, kontrolę graniczną na granicach wewnętrznych można przywrócić na okres nie dłuższy niż sześć miesięcy. W przypadku gdy poważne zagrożenie porządku publicznego lub bezpieczeństwa wewnętrznego utrzymuje się po upływie tego okresu, państwo członkowskie może przedłużyć kontrolę graniczną na granicach wewnętrznych na odnawialne okresy nie dłuższe niż sześć miesięcy. O każdym przedłużeniu powiadamia się Parlament Europejski, Radę, Komisję i pozostałe państwa członkowskie zgodnie z art. 27 i w terminach, o których mowa w ust. 4 niniejszego artykułu. Z zastrzeżeniem ust. 6 niniejszego artykułu maksymalny czas trwania kontroli granicznej na granicach wewnętrznych nie może przekraczać dwóch lat.

6. W przypadku gdy państwo członkowskie uzna, że występuje poważna wyjątkowa sytuacja w odniesieniu do utrzymującego się poważnego zagrożenia uzasadniająca dalszą potrzebę przeprowadzania kontroli granicznej na granicach wewnętrznych przez okres dłuższy niż okres maksymalny, o którym mowa w ust. 5 niniejszego artykułu, powiadamia ono Parlament Europejski, Radę, Komisję i pozostałe państwa członkowskie o zamiarze przedłużenia kontroli na granicach wewnętrznych na dodatkowy okres nieprzekraczający 6 miesięcy. Tego powiadomienia dokonuje się w terminie czterech tygodni przed planowanym przedłużeniem oraz – uwzględniając opinię Komisji wydaną zgodnie z art. 27a ust. 3 – zawiera się w nim ocenę ryzyka zgodnie z art. 26 ust. 2:

a) potwierdzającą utrzymujące się zagrożenie porządku publicznego lub bezpieczeństwa wewnętrznego;

b) potwierdzającą, że w momencie dokonywania powiadomienia środki alternatywne mające zaradzić zagrożeniu uznano za nieskuteczne lub okazały się one nieskuteczne;

c) przedstawiającą środki łagodzące brane pod uwagę jako uzupełnienie kontroli granicznej na granicach wewnętrznych;

d) obejmującą, w stosownych przypadkach, przedstawienie środków, działań, warunków i harmonogramu branych pod uwagę w celu zniesienia kontroli granicznej na granicach wewnętrznych.

W terminie trzech miesięcy od powiadomienia, o którym mowa w akapicie pierwszym, Komisja wydaje nową opinię dotyczącą konieczności i proporcjonalności przedłużenia kontroli granicznej na granicach wewnętrznych. Po otrzymaniu tego powiadomienia Komisja może wszcząć z własnej inicjatywy lub wszczyna na wniosek państwa członkowskiego, na które dana sytuacja ma bezpośredni wpływ, procedurę konsultacji, zgodnie z art. 27a ust. 1.

W przypadku gdy w poważnej wyjątkowej sytuacji potwierdzono dalszą potrzebę kontroli granicznej na granicach wewnętrznych w wyniku procedury, o której mowa w niniejszym ustępie, ale dodatkowy okres sześciu miesięcy, o którym mowa w akapicie pierwszym, nie jest wystarczający do zapewnienia dostępności skutecznych środków alternatywnych w celu przeciwdziałania utrzymującemu się zagrożeniu, państwo członkowskie może podjąć decyzję o przedłużeniu kontroli granicznej na granicach wewnętrznych o kolejny i ostatni dodatkowy okres nieprzekraczający sześciu miesięcy, zgodnie z oceną ryzyka, o której mowa w akapicie drugim. W przypadku gdy państwo członkowskie podejmie taką decyzję, niezwłocznie powiadamia Komisję o swoim zamiarze przedłużenia kontroli granicznej na granicach wewnętrznych. Komisja niezwłocznie przyjmuje zalecenie dotyczące zgodności takiego ostatecznego przedłużenia z Traktatami, w szczególności z zasadami konieczności i proporcjonalności. W zaleceniu tym określa się również, w stosownych przypadkach wraz z innymi państwami członkowskimi, skuteczne środki kompensujące, które mają zostać wdrożone.