Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2018/1139 z dnia 4 lipca 2018 r. w sprawie wspólnych zasad w dziedzinie lotnictwa cywilnego i utworzenia Agencji Unii Europejskiej ds. Bezpieczeństwa Lotniczego oraz zmieniające rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 2111/2005, (WE) nr 1008/2008, (UE) nr 996/2010, (UE) nr 376/2014 i dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2014/30/UE i 2014/53/UE, a także uchylające rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 552/2004 i (WE) nr 216/2008 i rozporządzenie Rady (EWG) nr 3922/91 (Tekst mający znaczenie dla EOG.)
Załącznik IX
W mocyZasadnicze wymogi dotyczące bezzałogowych statków powietrznych
1. ZASADNICZE WYMOGI DOTYCZĄCE PROJEKTOWANIA, PRODUKCJI, OBSŁUGI TECHNICZNEJ ORAZ EKSPLOATACJI BEZZAŁOGOWYCH STATKÓW POWIETRZNYCH
1.1.
Operator i pilot bezzałogowego statku powietrznego muszą znać mające zastosowanie przepisy unijne i krajowe dotyczące planowanych operacji, w szczególności w odniesieniu do bezpieczeństwa, prywatności, ochrony danych, odpowiedzialności, ubezpieczenia, ochrony oraz ochrony środowiska. Operator i pilot bezzałogowego statku powietrznego muszą być w stanie zapewnić bezpieczeństwo eksploatacji i bezpieczną separację bezzałogowego statku powietrznego od ludzi na ziemi oraz od innych użytkowników przestrzeni powietrznej. Obejmuje to dobrą znajomość instrukcji operacyjnych producenta, a także bezpiecznego i przyjaznego dla środowiska użytkowania bezzałogowych statków powietrznych w przestrzeni powietrznej oraz wszystkich odpowiednich funkcji takiego statku, a także mających zastosowanie zasad ruchu lotniczego i procedur ATM/ANS.
1.2.
Bezzałogowy statek powietrzny musi być zaprojektowany i zbudowany tak, aby działał zgodnie z przeznaczeniem i mógł być eksploatowany, dostosowywany i poddawany obsłudze technicznej bez narażenia ludzi na niebezpieczeństwo.
1.3.
Jeżeli jest to konieczne, aby ograniczyć wynikające z operacji ryzyko dla bezpieczeństwa, prywatności, ochrony danych osobowych, ochrony lub środowiska, bezzałogowy statek powietrzny musi być wyposażony w odpowiednie i konkretne cechy i funkcje, uwzględniające zasady prywatności i ochrony danych osobowych w fazie projektowania i jako opcje domyślne. Zależnie od potrzeb te cechy i funkcje muszą zapewniać łatwą identyfikację statku powietrznego oraz charakteru i celu eksploatacji; muszą one również zapewniać zgodność z mającymi zastosowanie ograniczeniami, zakazami lub warunkami, w szczególności w odniesieniu do eksploatacji w szczególnych strefach geograficznych, powyżej pewnych odległości od operatora oraz na pewnych wysokościach.
1.4.
Organizacja odpowiedzialna za produkcję lub wprowadzanie do obrotu bezzałogowego statku powietrznego musi udzielić operatorowi bezzałogowego statku powietrznego oraz, w stosownych przypadkach, organizacji obsługi technicznej, informacji o rodzajach operacji, do których został zaprojektowany dany bezzałogowy statek powietrzny, wraz z ograniczeniami oraz informacjami niezbędnymi do bezpiecznej eksploatacji, w tym osiągami operacyjnymi i środowiskowymi, ograniczeniami zdatności do lotu oraz procedurami awaryjnymi. Informacje te podaje się w sposób jasny, spójny i jednoznaczny. Zdolności operacyjne bezzałogowych statków powietrznych, które mogą być wykorzystywane w operacjach niewymagających certyfikatu ani deklaracji, muszą umożliwiać wprowadzanie ograniczeń, tak aby przestrzegane były zasady dotyczące przestrzeni powietrznej mające zastosowanie do takich operacji.
2. DODATKOWE ZASADNICZE WYMOGI DOTYCZĄCE PROJEKTOWANIA, PRODUKCJI, OBSŁUGI TECHNICZNEJ ORAZ EKSPLOATACJI BEZZAŁOGOWYCH STATKÓW POWIETRZNYCH, O KTÓRYCH MOWA W ART. 56 UST. 1 I 5
Z uwagi na cele określone w art. 1, aby zapewnić bezpieczeństwo osób znajdujących się na ziemi i innych użytkowników przestrzeni powietrznej podczas operacji bezzałogowych statków powietrznych, z uwzględnieniem, w razie potrzeby, poziomu ryzyka operacji, spełnione muszą zostać następujące wymogi:
2.1. Zdatność do lotu
2.1.1.
Bezzałogowy statek powietrzny musi być zaprojektowany w taki sposób lub zawierać takie cechy lub rozwiązania, aby można było zadowalająco wykazać bezpieczeństwo osoby wykonującej operacje bezzałogowym statkiem powietrznym lub stron trzecich w powietrzu lub na ziemi, w tym mienia.
2.1.2.
Bezzałogowy statek powietrzny musi zapewniać integralność wyrobu proporcjonalną do ryzyka we wszystkich przewidywanych warunkach lotu.
2.1.3.
Bezzałogowy statek powietrzny musi być w bezpieczny sposób sterowny i umożliwiać wykonanie manewrów we wszystkich przewidywanych warunkach użytkowania, w tym po awarii jednego lub, w stosownych przypadkach, większej liczby układów. Względy związane z czynnikiem ludzkim, zwłaszcza dostępną wiedzę na temat czynników wpływających na bezpieczne użytkowanie technologii przez ludzi, muszą zostać wzięte pod uwagę w odpowiedni sposób.
2.1.4.
Bezzałogowe statki powietrzne oraz ich silniki, śmigła, części, wyposażenie nieinstalowane i wyposażenie do zdalnego sterowania bezzałogowym statkiem powietrznym muszą funkcjonować zgodnie z przeznaczeniem we wszystkich przewidywalnych warunkach eksploatacji przez cały okres trwania operacji, do której dany statek powietrzny został zaprojektowany, oraz przez wystarczający czas poza tym okresem.
2.1.5.
Bezzałogowe statki powietrzne oraz ich silniki, śmigła, części, wyposażenie nieinstalowane i wyposażenie do zdalnego sterowania bezzałogowym statkiem powietrznym, rozważane oddzielnie i w powiązaniu ze sobą, muszą być zaprojektowane w taki sposób, aby ograniczyć, na podstawie zasad określonych w art. 4 ust. 2, prawdopodobieństwo wystąpienia uszkodzenia i dotkliwość jego skutków dla osób na ziemi oraz dla innych użytkowników przestrzeni powietrznej.
2.1.6.
Wszelkie wyposażenie do zdalnego sterowania bezzałogowym statkiem powietrznym używane podczas operacji musi ułatwiać operacje lotnicze, w tym zapewniać środki orientacji sytuacyjnej, oraz zarządzanie w każdej przewidywalnej sytuacji oraz w sytuacjach awaryjnych.
2.1.7.
Organizacje uczestniczące w projektowaniu bezzałogowych statków powietrznych, silników i śmigieł muszą podejmować środki ostrożności w celu zminimalizowania zagrożeń wynikających z warunków, zarówno wewnętrznych, jak i zewnętrznych względem bezzałogowych statków powietrznych i ich układów, co do których z doświadczenia wiadomo, że mają wpływ na bezpieczeństwo. Obejmuje to ochronę przed zakłóceniami elektronicznymi.
2.1.8.
Procesy produkcyjne, materiały i komponenty użyte do produkcji bezzałogowego statku powietrznego muszą prowadzić do uzyskania odpowiednich i odtwarzalnych właściwości i osiągów, zgodnych z właściwościami projektowymi.
2.2. Organizacje
Organizacje uczestniczące w projektowaniu, produkcji, obsłudze technicznej i operacjach bezzałogowych statków powietrznych oraz powiązanych usługach i szkoleniach muszą spełniać następujące warunki:
a) Organizacja musi dysponować wszystkimi środkami niezbędnymi do wykonania należących do niej zadań oraz zapewniać zgodność z zasadniczymi wymogami oraz z aktami delegowanymi, o których mowa w art. 58, i aktami wykonawczymi, o których mowa w art. 57, właściwymi dla jej działalności.
b) Organizacja musi wdrożyć i utrzymywać system zarządzania zapewniający zgodność z odpowiednimi zasadniczymi wymogami, zarządzać ryzykiem dotyczącym bezpieczeństwa i dążyć do stałego doskonalenia tego systemu. System zarządzania musi być proporcjonalny do rodzaju działalności organizacji i jej wielkości.
c) Organizacja musi ustanowić system zgłaszania zdarzeń w ramach systemu zarządzania bezpieczeństwem w celu przyczyniania się do stałej poprawy bezpieczeństwa. System zgłaszania zdarzeń musi być proporcjonalny do rodzaju działalności organizacji i jej wielkości.
d) Organizacja musi, w stosownych przypadkach, dokonać uzgodnień z innymi organizacjami, aby zapewnić ciągłą zgodność z odpowiednimi zasadniczymi wymogami.
2.3. Osoby uczestniczące w eksploatacji bezzałogowych statków powietrznych
Osoba uczestnicząca w eksploatacji bezzałogowego statku powietrznego, w tym pilot bezzałogowego statku powietrznego, musi posiadać wymaganą wiedzę i umiejętności niezbędne do zapewnienia bezpieczeństwa eksploatacji oraz proporcjonalne do ryzyka związanego z danym rodzajem operacji. Osoba ta musi również wykazać się odpowiednią kondycją zdrowotną, jeśli jest to niezbędne do ograniczenia ryzyka związanego z daną operacją.
2.4. Operacje
2.4.1.
Operator bezzałogowego statku powietrznego jest odpowiedzialny za jego eksploatację i musi podjąć wszelkie właściwe działania w celu zapewnienia jej bezpieczeństwa.
2.4.2.
Lot musi odbywać się zgodnie z mającymi zastosowanie przepisami ustawowymi i wykonawczymi oraz procedurami dotyczącymi wykonywania obowiązków operatorów, określonymi dla danego obszaru, przestrzeni powietrznej, lotnisk lub miejsc, z których planuje się korzystać, oraz, w stosownych przypadkach, odpowiednich systemów ATM/ANS.
2.4.3.
Operacje z użyciem bezzałogowego statku powietrznego muszą zapewniać bezpieczeństwo stron trzecich na ziemi i innych użytkowników przestrzeni powietrznej oraz minimalizować ryzyko wynikające z niesprzyjających warunków zewnętrznych i wewnętrznych, w tym warunków środowiskowych, poprzez zapewnienie odpowiedniej separacji podczas wszystkich faz lotu.
2.4.4.
Eksploatacja bezzałogowego statku powietrznego jest dozwolona wyłącznie wtedy, gdy statek powietrzny jest w stanie zdatności do lotu oraz gdy wyposażenie oraz inne komponenty i usługi niezbędne do zamierzonej operacji są dostępne i sprawne.
2.4.5.
Bezzałogowe statki powietrzne i operacje przez nie wykonywane muszą być zgodne z odpowiednimi prawami gwarantowanymi przez prawo Unii.
2.4.6.
Operator bezzałogowego statku powietrznego musi zapewnić, aby statek powietrzny posiadał niezbędne wyposażenie do nawigacji, łączności, dozorowania, wykrywania i unikania przeszkód, jak również inne wyposażenie uznawane za niezbędne dla bezpieczeństwa zamierzonego lotu, z uwzględnieniem charakteru danej operacji oraz przepisów i zasad ruchu lotniczego mających zastosowanie w każdej fazie lotu.
2.5. Zasadnicze wymogi dotyczące kompatybilności elektromagnetycznej i widma radiowego dla bezzałogowych statków powietrznych, a także związanych z nimi silników, śmigieł, części i wyposażenia nieinstalowanego, których projekt jest certyfikowany zgodnie z art. 56 ust. 1 i które są przeznaczone jedynie do działania na częstotliwościach przydzielonych w regulacjach radiowych Międzynarodowego Związku Telekomunikacyjnego do celów chronionego użytkowania lotniczego
2.5.1.
Bezzałogowe statki powietrzne, silniki, śmigła, części i wyposażenie nieinstalowane muszą być projektowane i produkowane w sposób uwzględniający aktualny stan wiedzy i zapewniający, aby:
a) wytwarzane przez nie zaburzenia elektromagnetyczne nie przekraczały poziomu, powyżej którego urządzenia radiowe i telekomunikacyjne lub inne urządzenia nie mogą działać zgodnie z przeznaczeniem; oraz
b) miały poziom odporności na zaburzenia elektromagnetyczne pozwalający im na działanie bez niedopuszczalnego pogorszenia jakości jego użytkowania zgodnego z przeznaczeniem.
2.5.2.
Bezzałogowe statki powietrzne, silniki, śmigła, części i wyposażenie nieinstalowane muszą być projektowane i produkowane w sposób uwzględniający aktualny stan wiedzy oraz zapewniający skuteczne użytkowanie widma radiowego i sprzyjanie takiemu użytkowaniu w celu uniknięcia szkodliwych zakłóceń.
3. ZASADNICZE WYMOGI W ZAKRESIE OCHRONY ŚRODOWISKA DOTYCZĄCE BEZZAŁOGOWYCH STATKÓW POWIETRZNYCH
Bezzałogowy statek powietrzny musi spełniać wymogi skuteczności w zakresie ochrony środowiska określone w załączniku III.
4. ZASADNICZE WYMOGI DOTYCZĄCE REJESTRACJI BEZZAŁOGOWYCH STATKÓW POWIETRZNYCH I ICH OPERATORÓW ORAZ OZNACZANIA BEZZAŁOGOWYCH STATKÓW POWIETRZNYCH
4.1.
Bez uszczerbku dla zobowiązań państw członkowskich wynikających z konwencji chicagowskiej bezzałogowe statki powietrzne, których projekt podlega certyfikacji na podstawie art. 56 ust. 1, rejestruje się zgodnie z aktami wykonawczymi, o których mowa w art. 57.
4.2.
Operatorzy bezzałogowych statków powietrznych są rejestrowani zgodnie z aktami wykonawczymi, o których mowa w art. 57, w przypadku gdy eksploatują:
a) bezzałogowy statek powietrzny, który – w razie uderzenia – może przenieść, na człowieka, energię kinetyczną o wartości przekraczającej 80 dżuli;
b) bezzałogowy statek powietrzny, którego eksploatacja stwarza ryzyko dla prywatności, ochrony danych osobowych, ochrony lub środowiska;
c) bezzałogowy statek powietrzny, którego projekt podlega certyfikacji na podstawie art. 56 ust. 1.
4.3.
W przypadku gdy zastosowanie ma wymóg dotyczący rejestracji na podstawie pkt 4.1 lub 4.2, dany bezzałogowy statek powietrzny jest indywidualnie oznaczany i identyfikowany, zgodnie z aktami wykonawczymi, o których mowa w art. 57.
Tekst urzędowy w EUR-Lex. Lexeva pokazuje treść przepisu, nie udziela porad prawnych. Moc prawną ma wyłącznie tekst opublikowany w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej.