Załącznik II

CZĘŚĆ I

NADZÓR NAD ZWIERZĘTAMI POD KĄTEM GRYPY PTAKÓW

Sekcja 1

Podejście ogólne i wymagania

1. ZAKRES TERYTORIALNY

Nadzór musi zostać wprowadzony we wszystkich państwach członkowskich.

2. OKRES STOSOWANIA

Do odwołania.

3. PODEJŚCIE OGÓLNE

System nadzoru musi uwzględniać cele przewidziane w sekcji 2 i musi opierać się na kompleksowym podejściu, w tym na różnych wzajemnie uzupełniających się elementach działań w zakresie nadzoru nad populacjami drobiu i dzikiego ptactwa:

— systemach wczesnego wykrywania przewidzianych w sekcji 3 i 4,

— nadzorze opartym na ryzyku przewidzianym w sekcji 5 i 6.

Sekcja 2

Cele nadzoru

1. Wczesne wykrywanie wysoce zjadliwej grypy ptaków (HPAI) u drobiu.

2. Wczesne wykrywanie HPAI u dzikiego ptactwa, w ramach którego przewiduje się:

a) wczesne ostrzeganie o możliwym przeniesieniu HPAI na drób, w szczególności jeżeli wirusy dostają się do Unii w wyniku przemieszczeń migracyjnych dzikiego ptactwa;

b) informacje dotyczące oceny ryzyka rozprzestrzeniania się wirusów po stwierdzeniu HPAI u dzikiego ptactwa.

3. Wykrywanie HPAI u gatunków drobiu, które zasadniczo nie wykazują znaczących objawów klinicznych.

4. Wykrywanie krążących wirusów nisko zjadliwej grypy ptaków (LPAIV), które z łatwością mogą rozprzestrzeniać się między stadami drobiu, w szczególności na obszarach o wysokim zagęszczeniu zakładów drobiarskich, w związku z ich potencjałem mutacji w HPAI, aby:

a) zidentyfikować klastry zakażenia wirusami nisko zjadliwej grypy ptaków; oraz

b) monitorować ryzyko rozprzestrzeniania się LPAIV poprzez przemieszczanie drobiu i przedmioty skażone w niektórych zagrożonych systemach produkcji.

5. Wnoszenie wkładu w poszerzanie wiedzy na temat HPAI i LPAIV stwarzających potencjalne ryzyko zoonotyczne.

Sekcja 3

Wczesne wykrywanie HPAI u drobiu

1. Systemy wczesnego wykrywania HPAI u drobiu muszą stanowić część ogólnych wymagań w zakresie nadzoru przewidzianych w art. 3 ust. 1 lit. a) i należy je wdrożyć w całym sektorze drobiarskim.

2. Nadzór, o którym mowa w pkt 1, musi obejmować co najmniej wczesne wykrywanie i dochodzenie w zakładach zlokalizowanych na obszarze zidentyfikowanym jako obszar podwyższonego ryzyka wprowadzenia i rozprzestrzeniania się HPAI:

a) wszelkich zmian w normalnych parametrach produkcyjnych i zdrowotnych, takich jak upadkowość, spożycie paszy i wody oraz produkcja jaj; oraz

b) wszelkich objawów klinicznych lub zmian pośmiertnych wskazujących na HPAI.

3. Regularne badanie próbek pobranych od martwego lub chorego drobiu w zakładach zlokalizowanych na obszarze zidentyfikowanym jako obszar podwyższonego ryzyka wprowadzenia i rozprzestrzeniania się HPAI może również być istotne, jeżeli na poziomie krajowym, unijnym lub regionalnym zidentyfikowano zwiększone ryzyko z uwagi na ogniska HPAI u drobiu lub dzikiego ptactwa.

Sekcja 4

Wczesne wykrywanie HPAI u dzikiego ptactwa

1. Wczesne wykrywanie HPAI u dzikiego ptactwa musi opierać się na pobieraniu próbek od ptaków i badaniu ptaków, które:

a) zostały znalezione martwe;

b) zostały znalezione ranne lub chore;

c) zostały upolowane i wykazywały objawy kliniczne.

W przypadku wykrycia HPAI u dzikiego ptactwa może istnieć konieczność zintensyfikowania tego nadzoru za pomocą systemów monitorowania z wykorzystaniem zorganizowanych patroli w celu wykrywania i zbierania martwych i chorych ptaków.

2. Koncepcja tego nadzoru musi opierać się na ryzyku z uwzględnieniem co najmniej odpowiednich informacji na temat ornitologii, wirusologii, epidemiologii i kwestii środowiskowych.

3. Nadzór musi mieć zastosowanie do ptaków z docelowych gatunków dzikiego ptactwa, jak przewidziano w sekcji 8. Wszystkie podejrzane przypadki upadkowości dzikiego ptactwa muszą jednak zostać zbadane w celu wykluczenia HPAI.

Oprócz docelowych gatunków dzikiego ptactwa można uwzględnić również dodatkowe gatunki dzikiego ptactwa, jeżeli dokonano oceny ich szczególnego znaczenia epidemiologicznego na terenie państwa członkowskiego.

4. Ponadto w priorytetowych lokalizacjach i kluczowych miejscach, w szczególności tych, w których ptaki docelowych gatunków dzikiego ptactwa dostają się do Unii podczas ruchów migracyjnych, przynajmniej ze szlaków północno-wschodnich i wschodnich, nadzór może obejmować pobieranie próbek i badanie:

a) uwięzionych ptaków;

b) upolowanych zdrowych ptaków;

c) ptaków wskaźnikowych.

5. W wynikach nadzoru nad dzikim ptactwem pod kątem HPAI muszą zostać uwzględnione dodatkowe źródła informacji uzyskanych w toku dochodzeń dotyczących dzikiego ptactwa w kontekście ognisk HPAI u ptaków utrzymywanych.

Sekcja 5

Oparty na ryzyku uzupełniający nadzór pod kątem HPAI nad gatunkami drobiu, które zasadniczo nie wykazują znaczących objawów klinicznych

1. Nadzór oparty na ryzyku pod kątem zakażenia HPAI w zakładach drobiarskich utrzymujących kaczki, gęsi, drób z gatunków należących doAnseriformes przeznaczone na odnowę populacji zwierzyny łownej lub przepiórki mające zostać uwolnione do środowiska naturalnego musi uwzględniać co najmniej następujące czynniki ryzyka:

a) historyczną i obecną sytuację epidemiologiczną choroby i jej rozwój na przestrzeni czasu u drobiu i dzikiego ptactwa;

b) bliskość zakładów w stosunku do jednolitych części wód i innych miejsc, w których ptaki migrujące, w szczególności ptaki wodne, mogą gromadzić się w dużych ilościach lub mieć miejsca odpoczynku w trakcie przemieszczania się do Unii i przez Unię;

c) okres wzmożonego przemieszczania się docelowych migrujących gatunków dzikiego ptactwa na tereny Unii lub przez nie;

d) strukturę hodowli drobiu, w tym szerszego sektora zaangażowanego w różne systemy produkcji;

e) położenie geograficzne zakładów na obszarze, na którym występuje wysokie zagęszczenie populacji drobiu;

f) praktyki z zakresu bioasekuracji stosowane w zakładach;

g) rodzaj i częstotliwość przemieszczania drobiu, produktów i pojazdów transportujących drób oraz strukturę handlu; oraz

h) oceny ryzyka i doradztwo naukowe w odniesieniu do znaczenia, jakie ma rozprzestrzenianie HPAI przez dzikie ptactwo.

2. Na podstawie naukowego uzasadnienia można uwzględnić dodatkowe czynniki ryzyka inne niż te wymienione w pkt 1 lit. a)–h), a czynniki, które nie są istotne dla szczególnej sytuacji państwa członkowskiego, można pominąć.

Sekcja 6

Nadzór oparty na ryzyku w celu identyfikowania klastrów zakładów zakażonych wirusami nisko zjadliwej grypy ptaków i w których wirusy nisko zjadliwej grypy ptaków stale się rozprzestrzeniają

1. Nadzór oparty na ryzyku pod kątem wykrywania krążących wirusów nisko zjadliwej grypy ptaków (LPAIV), które z łatwością mogą rozprzestrzeniać się między stadami drobiu, w szczególności na obszarach o wysokim zagęszczeniu zakładów drobiarskich, o których mowa w sekcji 2 pkt 4, musi mieć zastosowanie do zakładów, w których według oceny właściwego organu klastry zakażenia wirusami nisko zjadliwej grypy ptaków wielokrotnie występowały w przeszłości lub ich wystąpienie uznaje się za bardziej prawdopodobne.

2. Takie klastry charakteryzują się zakażeniem wirusami nisko zjadliwej grypy ptaków w grupach zakładów powiązanym w czasie i pod względem bliskości geograficznej.

3. Ocena dotycząca wyboru zakładów do nadzoru ukierunkowanego musi uwzględniać ryzyko poziomego przenoszenia wirusa ze względu na strukturę i złożoność systemu produkcji oraz powiązania funkcjonalne między zakładami, w szczególności gdy funkcjonują one na obszarze o wysokim zagęszczeniu zakładów.

4. Oprócz kryteriów wyboru ukierunkowanego nadzoru nad zakładami, o których mowa w pkt 3, na poziomie zakładu muszą zostać uwzględnione następujące czynniki ryzyka:

a) utrzymywane gatunki;

b) cykl i czas trwania produkcji;

c) obecność kilku gatunków drobiu;

d) obecność stad drobiu w różnym wieku;

e) obecność długo żyjącego drobiu;

f) praktykowanie systemu pełne, puste;

g) długość okresu oczekiwania między partiami; oraz

h) praktyki z zakresu bioasekuracji i warunki przetrzymywania.

Sekcja 7

Docelowe populacje drobiu

1. Systemy wczesnego wykrywania zakażenia HPAI, o których mowa w sekcji 3, muszą mieć zastosowanie do wszystkich populacji drobiu.

2. Uzupełniający nadzór pod kątem zakażenia HPAI u gatunków drobiu, które zasadniczo nie wykazują znaczących objawów, jeżeli są zakażone HPAI, o czym jest mowa w sekcji 5, musi mieć zastosowanie do:

a) kaczek hodowlanych;

b) gęsi hodowlanych;

c) kaczek rzeźnych;

d) gęsi rzeźnych;

e) przepiórek;

f) drobiu z gatunków należących do Anseriformes przeznaczonego do uwolnienia do środowiska naturalnego w celu odnowy populacji ptaków łownych.

3. Oprócz gatunków i kategorii wymienionych w pkt 2 ukierunkowanie pobieranie próby i badanie pod kątem zakażenia wirusami nisko zjadliwej grypy ptaków, o których mowa w sekcji 6, może mieć zastosowanie do następujących gatunków drobiu i kategorii produkcji:

a) kur niosek, w tym utrzymywanych na wolnym wybiegu;

b) indyków hodowlanych;

c) indyków rzeźnych;

d) drobiu z gatunków należących do Galliformes przeznaczonego do uwolnienia do środowiska naturalnego w celu odnowy populacji ptaków łownych.

Sekcja 8

Docelowe populacje dzikiego ptactwa

Wykazano, że docelowe gatunki dzikiego ptactwa, w szczególności migrujące ptaki wodne, są bardziej zagrożone zakażeniem i przenoszeniem HPAI.

Wykaz „docelowych gatunków dzikiego ptactwa”, sporządzony i zaktualizowany w świetle najnowszej wiedzy, jest dostępny na stronie internetowej laboratorium referencyjnego Unii Europejskiej.

Sekcja 9

Metody pobierania próby i wykonywania badań laboratoryjnych

1. Liczba zakładów drobiarskich, w których należy pobrać próbki, i liczba zwierząt z gatunków drobiu, które należy zbadać w każdym zakładzie i w stosownych przypadkach w każdej jednostce epidemiologicznej (np. stadzie drobiu, kurniku itp.) w określonym zakładzie, musi opierać się na statystycznie istotnej metodzie doboru próby. Może być to metoda stosowana do doboru próby reprezentatywnej; tj. szacunkowa częstość występowania, którą należy wykryć zgodnie z wcześniej określonym poziomem ufności ustalonym przez właściwy organ.

2. Częstotliwość i okres badania:

a) częstotliwość pobierania próbek i wykonywania badań w zakładach drobiarskich musi zostać określona na podstawie wyników oceny ryzyka przeprowadzonej przez właściwy organ;

b) termin pobierania próbek musi zbiegać się z sezonową produkcją każdej kategorii produkcyjnej, ale nie może zagrażać prowadzeniu nadzoru opartego na ryzyku;

c) w stosownych przypadkach termin pobierania próbek musi uwzględniać okres podwyższonego ryzyka, o którym mowa w sekcji 3 pkt 3. Próbki muszą zostać poddane badaniom laboratoryjnym metodami wirusologicznymi, jeżeli zostały pobrane w celu:

(i) wczesnego wykrycia HPAI u drobiu, o którym mowa w sekcji 3;

(ii) wczesnego wykrycia HPAI u dzikiego ptactwa, o którym mowa w sekcji 4;

(iii) uzupełniającego nadzoru pod kątem HPAI u gatunków drobiu, które zasadniczo nie wykazują znaczących klinicznych objawów HPAI, o czym jest mowa w sekcji 5;

(iv) przeprowadzenia działań następczych w związku z seropozytywnymi wynikami, o których mowa w pkt 4 lit. b).

W przypadku badań wirusologicznych muszą zostać uwzględnione częstość występowania i przedział czasowy na wykrycie aktywnego zakażenia.

3. Próbki muszą zostać poddane badaniom laboratoryjnym metodami serologicznymi, jeżeli zostały pobrane do celów:

a) uzupełniającego nadzoru pod kątem HPAI u gatunków drobiu, które zasadniczo nie wykazują znaczących klinicznych objawów HPAI, o którym mowa w sekcji 5, w stosownych przypadkach uzupełniającego badania wirusologiczne;

b) wykrycia klastrów zakładów zakażonych wirusami nisko zjadliwej grypy ptaków, o których mowa w sekcji 6. Jeżeli ze względów technicznych lub innych należycie uzasadnionych względów pobranie próbek do badań serologicznych nie jest właściwe, muszą zostać wykonane badania wirusologiczne.

Sekcja 10

Nadzór nad gatunkami, które nie są wymienione w wykazie w odniesieniu do wysoce zjadliwej grypy ptaków

Nadzór nad wysoce zjadliwą grypą ptaków musi obejmować działania nadzoru w odniesieniu do zwierząt utrzymywanych i dzikich należących do gatunków niewymienionych w wykazie, jeżeli sytuacja epidemiologiczna wskazuje, że gatunki te mogą stanowić zagrożenie dla zdrowia zwierząt i ludzi.