Załącznik III

Zakres stosowania

1. Niniejszy załącznik ma zastosowanie do wyrobów przeznaczonych do wykrywania lub oznaczania markerów zakażenia ludzkim wirusem niedoboru odporności (HIV).

Tabela 1 dotyczy testów pierwszego rzutu na obecność przeciwciał HIV-1/2 (anty-HIV-1/2) oraz testów łączonych pierwszego rzutu na obecność antygenów/przeciwciał HIV-1/2 (HIV-1/2 Ag/Ab), które nie są szybkimi testami.

Tabela 2 dotyczy testów pierwszego rzutu na obecność anty-HIV-1/2 i HIV-1/2 Ag/Ab, które są szybkimi testami.

Tabela 3 dotyczy testów potwierdzenia anty-HIV-1/2.

Tabela 4 dotyczy testów antygenowych na HIV-1 oraz testów na HIV Ag/Ab.

Tabela 5 dotyczy wyrobów do jakościowych i ilościowych testów NAT do oznaczania kwasu rybonukleinowego (RNA) HIV.

Tabela 6 dotyczy testów do samokontroli w kierunku HIV-1/2.

Definicje

2. Do celów niniejszego załącznika stosuje się następujące definicje:

1) „próbka wykazująca serokonwersję HIV” oznacza:

— wynik dodatni na obecność antygenu p24 lub HIV RNA, oraz

— wynik dodatni w testach pierwszego rzutu na obecność przeciwciał, oraz

— wynik dodatni lub wątpliwy w testach potwierdzenia;

2) „próbka wykazująca wczesną fazę serokonwersji HIV” oznacza:

— wynik dodatni na obecność antygenu p24 lub HIV RNA, oraz

— wynik ujemny w testach pierwszego rzutu na obecność przeciwciał, oraz

— wynik wątpliwy lub ujemny w testach potwierdzenia.

Tabela 1. Testy pierwszego rzutu: anty-HIV-1/2, HIV-1/2 Ag/Ab (wymagania dotyczące wykrywania przeciwciał)

Charakterystyka działania

Próbka

Liczba, cechy, zastosowanie próbek

Kryteria dopuszczalności

Czułość diagnostyczna

Próbki dodatnie

≥ 400 HIV-1

≥ 100 HIV-2

w tym 40 innych niż podtypy B

w tym 25 dodatnich świeżych (z tego samego dnia) próbek surowicy (≤ 1 dzień po pobraniu próbek)

wszystkie dostępne podtypy HIV/1 są reprezentowane przez co najmniej 3 próbki na podtyp

Wszystkie prawdziwie dodatnie próbki są uznawane za dodatnie.

Panele serokonwersji

≥ 30 paneli

testuje się co najmniej 40 próbek wykazujących wczesną fazę serokonwersji HIV

Czułość diagnostyczna podczas serokonwersji jest zgodna z aktualnym stanem wiedzy.

Wszystkie próbki wykazujące serokonwersję HIV są uznawane za dodatnie.

Swoistość diagnostyczna

Niewyselekcjonowani dawcy krwi (w tym osoby oddające krew po raz pierwszy) (1)

≥ 5 000

≥ 99,5 %

Pacjenci hospitalizowani

≥ 200

Określa się potencjalne ograniczenia swoistości, jeśli istnieją.

Reaktywność krzyżowa

Próbki potencjalnie reagujące krzyżowo

≥ 100 łącznie

(np. RF+, z pokrewnych infekcji wirusowych, od kobiet w ciąży, osób niedawno zaszczepionych przeciwko jakiemukolwiek czynnikowi zakaźnemu)

Tabela 2. Szybkie testy: anty-HIV-1/2, HIV-1/2 Ag/Ab (wymagania dotyczące wykrywania przeciwciał)

Charakterystyka działania

Próbka

Liczba, cechy, zastosowanie próbek

Kryteria dopuszczalności

Czułość diagnostyczna

Próbki dodatnie

≥ 400 HIV-1

≥ 100 HIV-2

w tym 40 innych niż podtypy B

wszystkie dostępne podtypy HIV/1 są reprezentowane przez co najmniej 3 próbki na podtyp

Wszystkie prawdziwie dodatnie próbki są uznawane za dodatnie.

Panele serokonwersji

≥ 30 paneli

testuje się co najmniej 40 próbek wykazujących wczesną fazę serokonwersji HIV

Czułość diagnostyczna podczas serokonwersji jest zgodna z aktualnym stanem wiedzy.

Wszystkie próbki wykazujące serokonwersję HIV są uznawane za dodatnie.

Swoistość diagnostyczna

Niewyselekcjonowani dawcy krwi (w tym osoby oddające krew po raz pierwszy)

≥ 1 000

≥ 99 %

Pacjenci hospitalizowani

≥ 200

Określa się potencjalne ograniczenia swoistości, jeśli istnieją.

Reaktywność krzyżowa

Próbki potencjalnie reagujące krzyżowo

≥ 200 próbek od kobiet w ciąży

≥ 100 innych próbek potencjalnie reagujących krzyżowo łącznie (np. RF+, z pokrewnych infekcji)

Tabela 3. Testy potwierdzenia: anty-HIV-1/2

Charakterystyka działania

Próbka

Liczba, cechy, zastosowanie próbek

Kryteria dopuszczalności

Czułość diagnostyczna

Próbki dodatnie

≥ 200 HIV-1

≥ 100 HIV-2

W tym różne etapy rozwoju zakażenia i odzwierciedlające różne wzorce przeciwciał

Identyfikacja jako „potwierdzone dodatnie” lub „wątpliwe”, nie jako „ujemne”

Panele serokonwersji

≥ 15 paneli serokonwersji/paneli z niskim mianem

≥ 40 próbek wykazujących wczesną fazę serokonwersji HIV

Czułość diagnostyczna podczas serokonwersji jest zgodna z aktualnym stanem wiedzy.

Wszystkie próbki wykazujące serokonwersję HIV są uznawane za dodatnie.

Swoistość diagnostyczna

Dawcy krwi

≥ 200

Brak wyników fałszywie dodatnich/brak neutralizacji

Pacjenci hospitalizowani

≥ 200

Reaktywność krzyżowa

Próbki potencjalnie reagujące krzyżowo

≥ 50 łącznie (w tym próbki od kobiet w ciąży, próbki z wynikami wątpliwymi w pozostałych testach potwierdzenia)

Tabela 4. Testy antygenowe: HIV-1, HIV Ag/Ab (wymagania dotyczące wykrywania antygenów)

Charakterystyka działania

Próbka

Liczba, cechy, zastosowanie próbek

Kryteria dopuszczalności

Czułość diagnostyczna

Próbki dodatnie

≥ 50 próbek dodatnich na obecność antygenu HIV-1

≥ 50 supernatantów z hodowli komórkowych, w tym różnych podtypów HIV-1 i HIV-2

Wszystkie prawdziwie dodatnie próbki są uznawane za dodatnie (w stosownych przypadkach po neutralizacji).

Panele serokonwersji

≥ 20 paneli serokonwersji/paneli z niskim mianem

≥ 40 próbek wykazujących wczesną fazę serokonwersji HIV

Czułość diagnostyczna podczas serokonwersji jest zgodna z aktualnym stanem wiedzy.

Wszystkie próbki wykazujące serokonwersję HIV są uznawane za dodatnie.

Czułość analityczna

Pierwszy Międzynarodowy Odczynnik Referencyjny antygen HIV-1 p24, kod NIBSC: 90/636

≤ 2 IU/ml

Swoistość diagnostyczna

Dawcy krwi

≥ 200

≥ 99,5 % po neutralizacji lub, jeżeli test neutralizacji nie jest dostępny, po wyjaśnieniu statusu próbki

Pacjenci hospitalizowani

≥ 200

Określa się potencjalne ograniczenia swoistości, jeśli istnieją.

Reaktywność krzyżowa

Próbki potencjalnie reagujące krzyżowo

≥ 50

Tabela 5. Wyroby do jakościowych i ilościowych testów NAT do oznaczania HIV RNA

1. Dla wyrobów do amplifikacji określonej sekwencji kontrola funkcjonalności każdej próbki (kontrola wewnętrzna) jest przeprowadzana zgodnie z aktualnym stanem wiedzy. Kontrola ta stosowana jest w największym możliwym zakresie w czasie trwania całego procesu, tj. ekstrakcji, amplifikacji/hybrydyzacji, detekcji.

2. Określenie genotypu lub podtypu jest wykazywane przez właściwe zwalidowanie konstrukcji startera lub sondy i również jest walidowane przez testowanie próbek o znanych genotypach.

3. Potencjalna reaktywność krzyżowa niediagnozowanych sekwencji kwasów nukleinowych jest analizowana przez właściwe zwalidowanie konstrukcji startera lub sondy i również jest walidowana przez testowanie wybranych próbek.

4. Wyniki stosowania wyrobów do ilościowych testów NAT są spójne z międzynarodowymi wzorcami lub skalibrowanymi materiałami porównawczymi, jeśli dostępne, i są wyrażone w międzynarodowych jednostkach używanych w danym obszarze zastosowania.

5. Wyroby do jakościowych testów NAT w kierunku HIV przeznaczone do wykrywania obecności wirusa HIV we krwi, składnikach krwi, komórkach, tkankach lub narządach albo w ich pochodnych w celu oceny ich przydatności do transfuzji, przeszczepu lub do podania komórek projektuje się w sposób zapewniający wykrycie zarówno HIV-1, jak i HIV-2.

6. Wyroby do jakościowych testów NAT w kierunku HIV, inne niż wyroby do typowania wirusa, projektuje się tak, aby zrekompensować potencjalne niepowodzenie analizy NAT HIV-1 w badanym docelowym regionie, poprzez wykorzystanie dwóch niezależnych docelowych regionów.

Charakterystyka działania

Próbka

Liczba, cechy, zastosowanie próbek

Kryteria dopuszczalności

Czułość analityczna

Międzynarodowy standard WHO HIV-1 RNA międzynarodowy standard WHO HIV-2 RNA lub skalibrowane materiały porównawcze

Czułość NAT i granicę wykrywalności NAT zatwierdza się seriami rozcieńczenia materiałów porównawczych, badając powtórzenia (minimum 24) przy różnych stężeniach analitu, w tym tych z przejściem od wyników dodatnich do ujemnych przy odpowiednim teście NAT.

Granica wykrywalności wyrażana jest przez 95-procentową wartość odcięcia dla wyników dodatnich (IU/ml) po analizie statystycznej (np. Probit) (2).

Testy ilościowe NAT: definicja dolnej i górnej granicy oznaczania, precyzja, dokładność,

„liniowy” zakres pomiaru, „zakres dynamiczny”.

Odtwarzalność dla różnych poziomów stężeń

Zgodne z aktualnym stanem wiedzy

Czułość na geno-/podtyp HIV

Wszystkie odpowiednie genotypy/podtypy, najlepiej z międzynarodowych materiałów porównawczych

potencjalne substytuty dla rzadkich podtypów HIV (do oznaczenia na podstawie odpowiednich metod): hodowla komórkowa supernatantów; transkrypty in vitro; plazmidy

Testy jakościowe NAT: co najmniej 10 próbek/genotyp lub podtyp

Testy ilościowe NAT: Serie rozcieńczenia w celu wykazania skuteczności oznaczania

Zgodne z aktualnym stanem wiedzy

Czułość diagnostyczna

Próbki dodatnie odzwierciedlające rutynowe warunki stosowania (np. brak wcześniejszej selekcji próbek)

Testy ilościowe NAT: ≥ 100

Porównywalne wyniki dla innego systemu NAT powinny być generowane równolegle.

Zgodne z aktualnym stanem wiedzy

Panele serokonwersji

Testy jakościowe NAT: ≥ 10 paneli

Porównywalne wyniki dla innego systemu NAT powinny być generowane równolegle.

Zgodne z aktualnym stanem wiedzy

Swoistość diagnostyczna

Próbki pobrane od dawców krwi

Testy jakościowe NAT: ≥ 500

Testy ilościowe NAT: ≥ 100

Zgodne z aktualnym stanem wiedzy

Reaktywność krzyżowa

Próbki potencjalnie reagujące krzyżowo

≥ 10 próbek dodatnich na obecność ludzkich retrowirusów (np. HTLV)

Zgodne z aktualnym stanem wiedzy

Przeniesienie

Silnie dodatnie HIV RNA;

ujemne HIV RNA

W czasie badań odporności na czynniki zewnętrzne należy wykonać co najmniej pięć testów z na przemian silnie dodatnimi i ujemnymi próbkami. Miana wirusa w silnie dodatnich próbkach są reprezentatywne dla występujących naturalnie wysokich mian wirusów.

Zgodne z aktualnym stanem wiedzy

Wykrywanie w odniesieniu do statusu przeciwciał

Dodatnie HIV RNA: anty-HIV ujemne, anty-HIV dodatnie

Próbki pobrane przed serokonwersją (anty-HIV ujemne) i po serokonwersji (anty-HIV dodatnie)

Zgodne z aktualnym stanem wiedzy

Wskaźnik awaryjności całego systemu

Słabo dodatnie HIV RNA

Badaniu poddaje się ≥ 100 próbek słabo dodatnich w kierunku obecności HIV RNA. W tych próbkach występuje stężenie wirusa równe 3 × 95 % wartości odcięcia dla dodatniego stężenia wirusa.

≥ 99 % dodatnie

Tabela 6. Dodatkowe wymagania w odniesieniu do testów do samokontroli w kierunku HIV-1/2

Charakterystyka działania

Próbki (3)

Liczba laików

Interpretacja wyników (4)

Interpretacja wyników (5) przez laików odzwierciedlająca następujący zakres poziomów reaktywności:

— niereaktywne

— reaktywne

— słabo reaktywne (6)

— niemiarodajne

≥ 100

Czułość diagnostyczna

Laicy, o których wiadomo, że są dodatni

≥ 200

Swoistość diagnostyczna

Laicy, którzy nie znają swojego statusu

≥ 400

Laicy narażeni na wysokie ryzyko zakażenia

≥ 200

(1) Badane są populacje dawców krwi z co najmniej dwóch ośrodków krwiodawstwa i składają się one z kolejnych pobrań krwi, które nie zostały wybrane w celu wyłączenia dawców oddających krew po raz pierwszy.

(2) Podstawa: Farmakopea Europejska 9.0, 2.6.21 Techniki amplifikacji kwasu nukleinowego, Walidacja.

(3) W odniesieniu do każdego z płynów ustrojowych przeznaczonych do stosowania w danym wyrobie, np. krwi pełnej, moczu, śliny itp., czułość i swoistość wyrobu do samokontroli używanego przez laików określa się w stosunku do potwierdzonego statusu zakażenia pacjenta.

(4) Analiza interpretacji wyników obejmuje odczytanie i interpretację wyników testów przez co najmniej 100 laików, przy czym każdy laik odczytuje wyniki testów z określonego zakresu poziomów reaktywności wyników. Producent określa zgodność między odczytem dokonanym przez laika a odczytem dokonanym przez użytkownika profesjonalnego.

(5) Testy wykonuje się przed analizą interpretacji wyników, stosując, jeśli to możliwe, rodzaj próbki przewidziany przez producenta. Testy mogą być przeprowadzane na spreparowanych próbkach w oparciu o naturalną matrycę odpowiedniego rodzaju próbki.

(6) Większy odsetek próbek znajduje się w słabo dodatnim zakresie w pobliżu wartości odcięcia lub granicy wykrywalności testu.