Załącznik V

Określanie danych dotyczących urządzenia aerodynamicznego

1. WPROWADZENIE

W niniejszym załączniku określono procedurę służącą określeniu danych dotyczących urządzenia aerodynamicznego.

2. DEFINICJE

1) Standardowe urządzenia aerodynamiczne to urządzenia aerodynamiczne, w odniesieniu do których w procesie certyfikacji pojazdu dopuszcza się możliwość stosowania wartości standardowych. Standardowe urządzenie aerodynamiczne może składać się z następujących elementów:

a) „klapy tylne” oznaczają urządzenie aerodynamiczne składające się z co najmniej dwóch tylnych paneli pełniących funkcję owiewki montowanych na końcu pojazdu w celu ograniczenia jego śladu aerodynamicznego;

b) „krótkie klapy tylne” oznaczają klapy tylne, w przypadku których długość paneli bocznych wynosi co najmniej 2 metry i które nie pokrywają całej wysokości nadwozia;

c) „wysokie klapy tylne” oznaczają klapy tylne, które pokrywają całą wysokość nadwozia z tolerancją wynoszącą ±3 % całkowitej wysokości nadwozia;

d) „osłony boczne” oznaczają urządzenie aerodynamiczne składające się z paneli umieszczonych w dolnej części pojazdu, które służy ograniczeniu wpływu wiatru bocznego lub turbulencji wywoływanych przez koła na opór powietrza;

e) „krótkie osłony boczne” oznaczają osłony boczne, które nie pokrywają całego obszaru kół; w przypadku naczep takie osłony pokrywają wyłącznie przestrzeń między podwoziem a pierwszym kołem;

f) „długie osłony boczne” oznaczają osłony boczne, które pokrywają obszar między podwoziem naczepy a tylnym końcem pojazdu;

2) „CFD” oznacza symulację obliczeniowej dynamiki płynów wykorzystywaną do analizowania złożonych zjawisk związanych z płynami.

3. OKREŚLANIE SKALI OGRANICZENIA OPORU POWIETRZA ZA POMOCĄ BADAŃ WIRTUALNYCH WYKORZYSTUJĄCYCH CFD

3.1.

Walidacja metody CFD

Zgodnie z procedurą walidacji określoną w dodatku 3 do załącznika VIII do rozporządzenia (UE) 2018/858 certyfikacja urządzenia aerodynamicznego przy wykorzystaniu metody CFD wiąże się z koniecznością walidacji metody CFD względem referencyjnej metody CFD przedstawionej na rys. 1.

Metodę CFD, która ma zostać poddana walidacji, stosuje się w odniesieniu do zbioru geometrii ogólnych.

Rysunek 1

Procedura walidacji metody CFD

Należy wykazać porównywalność wyników symulacji komputerowej. Producent urządzenia aerodynamicznego lub służba techniczna sporządzają projekt sprawozdania z walidacji i przekazują go organowi udzielającemu homologacji.

Organ udzielający homologacji powiadamiany jest o wszelkich zmianach w metodzie CFD lub w oprogramowaniu, które mogłyby unieważnić sprawozdanie z walidacji, i może zażądać przeprowadzenia nowej procedury walidacji.

Po walidacji metodę wykorzystuje się do certyfikacji urządzenia aerodynamicznego.

3.2.

Wymogi dotyczące walidacji metody CFD

Procedura walidacji obejmuje przeprowadzenie symulacji w odniesieniu do trzech różnych zestawów symulacyjnych CFD:

a) zestaw BASE:

— standardowy ciągnik 4x2,

— standardowa naczepa ST1;

b) zestaw TRF:

— standardowy ciągnik 4x2,

— standardowa naczepa ST1,

— standardowe wysokie klapy tylne;

c) zestaw LSC:

— standardowy ciągnik 4x2,

— standardowa naczepa ST1,

— standardowe długie osłony boczne.

W odniesieniu do każdego zestawu przeprowadza się symulację przy kącie odchylenia β wynoszącym 0,0, 3,0 i 6,0 stopni, aby uwzględnić wpływ wiatru bocznego wiejącego z lewej strony pojazdu, jak pokazano na rys. 2.

Rysunek 2

Kąt odchylenia β

Spadek ciśnienia w wymiennikach ciepła modeluje się zgodnie ze wzorem [1]:

[1]

gdzie współczynniki dla poszczególnych wymienników ciepła odpowiadają wartościom przedstawionym w tabeli 1.

Tabela 1

Współczynniki oporu ośrodków porowatych

Współczynnik

Kondensator

Chłodnica powietrza doładowującego

Chłodnica

Opór bezwładnościowy (Pi) [kg/m4]

140,00

60,00

120,00

Opór powierzchni kleistej (Pv)

[kg/m3s]

450,00

300,00

450,00

Metoda CFD musi spełniać wymogi określone w tabeli 2. Organowi udzielającemu homologacji należy wykazać zgodność z minimalnymi wymogami dotyczącymi metody CFD.

Tabela 2

Minimalne wymogi dotyczące metody CFD

Obszar

Wartość

Uwagi

Prędkość pojazdu

25,00 m/s

Należy wykorzystywać w charakterze prędkości odniesienia na potrzeby współczynnika oporu.

Przednia część pojazdu

10,047 m2

Należy wykorzystywać w charakterze powierzchni odniesienia na potrzeby współczynnika oporu.

Przednie koło ciągnika

Odległość w pionie między osią obrotu a podłożem

527,00 mm

Tylne koło naczepy

Odległość w pionie między osią obrotu a podłożem

514,64 mm

Wymiary domeny symulacji. Długość

Długość ≥145,00 m

Wymiary domeny symulacji. Szerokość

Szerokość ≥75,00 m

Wymiary domeny symulacji. Wysokość

Wysokość ≥25,00 m

Pozycja pojazdu

Odległość między miejscem wlotu powietrza a punktem znajdującym się na końcu przedniej części pojazdu

≥25,00 m

Pozycja pojazdu

Odległość między miejscem wylotu powietrza a punktem znajdującym się na końcu tylnej części pojazdu

≥100,00 m

Dyskretyzacja domeny. Liczba komórek

≥60 mln komórek

Stosowanie metod doskonalenia sieci, aby odpowiednio ujmować obszary istotne z punktu widzenia aerodynamiki

Powierzchnia podłoża i kół

25,00 m/s

Powierzchnia podłoża w domenie symulacji musi przesuwać się do tyłu względem pojazdu, a koła pojazdów muszą obracać się z odpowiednią prędkością styczną.

Przy walidacji każdego z sześciu porównań z zakresami odniesienia przedstawionymi w tabeli 3 metoda CFD musi spełniać kryterium dokładności dla Δ(CD×A).

Tabela 3

Zakresy odniesienia na potrzeby procedury walidacji

Zestaw symulacyjny

Kąt odchylenia – β [stopnie]

0,0 °

3,0 °

6,0 °

TRF

-8,6 % < Δ(CD×A) < -1,6 %

-9,0 % < Δ(CD×A) < -2,0 %

-10,3 % < Δ(CD×A) < -3,3 %

LSC

-8,8 % < Δ(CD×A) < -1,8 %

-8,0 % < Δ(CD×A) < -1,0 %

-8,1 % < Δ(CD×A) < -1,1 %

Sprawozdanie z walidacji musi odzwierciedlać wartość CD×A [m2] dla wszystkich dziewięciu symulacji metody CFD przedstawionych w tabeli 4.

Sprawozdanie z walidacji musi zawierać wszystkie poniższe elementy:

— wyniki równania CD×A [m2]:

Tabela 4

Wyniki równania CD×A [m2]

Zestaw symulacyjny

Kąt odchylenia – β [stopnie]

0,0°

3,0°

6,0°

BASE

TRF

LSC

— w przypadku metod w stanie stacjonarnym:

— surowe dane dotyczące zmiany wartości współczynnika CD (lub CD×A) względem iteracji w formacie *.csv,

— średnia z ostatnich 400 iteracji,

— w przypadku metod stosowanych w trakcie jazdy:

— surowe dane dotyczące zmiany wartości współczynnika CD (lub CD×A) względem czasu w formacie *.csv,

— średnia z ostatnich 5,0 sekund,

— przekrój płaszczyzny XY obejmujący całą domenę symulacji:

— przechodzący przez punkt rotacji koła na osi przedniej ciągnika,

— pokazujący wartość bezwzględną prędkości przepływu powietrza w skali od 0 do 30 m/s, opatrzony wielobarwnym paskiem podzielonym na co najmniej 18 odcieni, jak pokazano na rys. 3.

Rysunek 3

Rzut płaszczyzny XY przechodzącej przez punkt rotacji koła na osi przedniej

— przekrój płaszczyzny XY obejmujący całą domenę symulacji:

— przechodzący przez lusterka boczne ciągnika;

— pokazujący wartość bezwzględną prędkości przepływu powietrza w skali od 0 do 30 m/s, opatrzony wielobarwnym paskiem podzielonym na co najmniej 18 odcieni, jak pokazano na rys. 4.

Rysunek 4

Rzut płaszczyzny XY przechodzącej przez lusterka boczne ciągnika

— Przekrój płaszczyzny YZ obejmujący całą domenę symulacji:

— przechodzący przez punkt rotacji koła na osi przedniej ciągnika,

— pokazujący wartość bezwzględną prędkości przepływu powietrza w skali od 0 do 30 m/s, opatrzony wielobarwnym paskiem podzielonym na co najmniej 18 odcieni, jak pokazano na rys. 5.

Rysunek 5

Rzut płaszczyzny YZ przechodzącej przez punkt rotacji koła na osi przedniej

— Przekrój płaszczyzny XZ obejmujący całą domenę symulacji:

— przechodzący przez środek pojazdu;

— pokazujący wartość bezwzględną prędkości przepływu powietrza w skali od 0 do 30 m/s, opatrzony wielobarwnym paskiem podzielonym na co najmniej 18 odcieni, jak pokazano na rys. 6.

Rysunek 6

Rzut płaszczyzny XZ przechodzącej przez środek pojazdu

Płaszczyzny XY, YZ i XZ wyznacza się na podstawie układu współrzędnych naniesionego na pojazd, jak pokazano na rys. 7, w ramach którego:

— oś X przebiega wzdłuż pojazdu;

— oś Y przebiega wszerz pojazdu;

— oś Z wyznacza wysokość pojazdu.

Rysunek 7

Orientacja układu współrzędnych względem pojazdu

3.3.

Certyfikacja urządzenia aerodynamicznego

Producent urządzenia aerodynamicznego korzysta z geometrii ogólnej pojazdu, aby zademonstrować parametry urządzenia aerodynamicznego zamontowanego na przyczepie lub naczepie. W tym celu geometrię ogólną pojazdu uzupełnia się o trójwymiarowy model urządzenia aerodynamicznego umieszczony w tym samym miejscu, w którym dane urządzenie zostałoby zamontowane na autentycznym pojeździe.

Działając w porozumieniu z organem udzielającym homologacji, producent urządzenia aerodynamicznego może wprowadzić zmiany w geometrii ogólnej, jeżeli jest to niezbędne do prawidłowego zamontowania lub właściwego działania urządzenia aerodynamicznego i jeżeli taka zmiana należycie odzwierciedla stan faktyczny.

W odniesieniu do takiej zmodyfikowanej geometrii stosuje się poddaną walidacji metodę CFD i oblicza się wartości Δ(CD×A) dla 4 kątów odchylenia: β = 0,0, 3,0, 6,0 i 9,0 stopni.

3.4.

Zgłaszanie wartości ograniczenia oporu powietrza

W sprawozdaniu technicznym należy zawrzeć informacje na temat korzyści aerodynamicznych związanych z wartościami Δ(CD×A) [%] dla wszystkich czterech kątów odchylenia zgodnie z tabelą 5.

Tabela 5

Wartość Δ(CD×A) [%] dla poszczególnych kątów odchylenia zmodyfikowanej przyczepy (naczepy)

Δ(CD×A)(β) [%]

Kąt odchylenia – β [stopnie]

0,0°

3,0°

6,0°

9,0°

Zmodyfikowana przyczepa (naczepa)

obliczona zgodnie z następującym wzorem [2]:

[2]

gdzie

stanowi opór aerodynamiczny (w m2) zmodyfikowanej geometrii obliczony zgodnie z poddaną walidacji metodą CFD dla kąta β wynoszącego 0,0, 3,0, 6,0 i 9,0 stopni

stanowi opór aerodynamiczny (w m2) zestawu BASE obliczony zgodnie z poddaną walidacji metodą CFD dla kąta β wynoszącego 0,0, 3,0, 6,0 i 9,0 stopni

Dodatek 1

WZÓR ŚWIADECTWA DOTYCZĄCEGO CZĘŚCI, ODDZIELNEGO ZESPOŁU TECHNICZNEGO LUB UKŁADU

Maksymalny format: A4 (210 × 297 mm)

ŚWIADECTWO DOTYCZĄCE WŁAŚCIWOŚCI ODNOSZĄCYCH SIĘ DO EMISJI CO2 i ZUŻYCIA PALIWA DLA RODZINY URZĄDZEŃ AERODYNAMICZNYCH

Zawiadomienie dotyczące:

— udzielenia (1)

— rozszerzenia (1)

— odmowy udzielenia (1)

— cofnięcia (1)

Pieczęć

(1) Niepotrzebne skreślić.

świadectwa dotyczącego właściwości odnoszących się do emisji CO2 i zużycia paliwa rodziny urządzeń aerodynamicznych wydanego zgodnie z rozporządzeniem wykonawczym Komisji (UE) 2022/1362 (

2

).

Rozporządzenie wykonawcze (UE) 2022/1362

Numer certyfikacji:

Skrót:

Powód rozszerzenia:

SEKCJA I

0.1. Marka (nazwa handlowa producenta):

0.2. Typ/rodzina urządzenia aerodynamicznego (w stosownych przypadkach):

0.3. Członek rodziny urządzeń aerodynamicznych (w przypadku rodziny)

0.3.1. Macierzyste urządzenie aerodynamiczne

0.3.2. Typy urządzeń aerodynamicznych należące do rodziny

0.4. Oznaczenie identyfikacyjne typu, jeżeli jest umieszczone na urządzeniu aerodynamicznym

0.4.1. Umiejscowienie oznakowania:

0.5. Nazwa i adres producenta:

0.6. W przypadku części i oddzielnych zespołów technicznych umiejscowienie i sposób umieszczenia znaku certyfikującego WE:

0.7. Nazwy i adresy zakładów montażowych:

0.9. Imię i nazwisko oraz adres przedstawiciela producenta urządzenia aerodynamicznego (w stosownych przypadkach)

SEKCJA II

1. Dodatkowe informacje (w stosownych przypadkach): zob. addendum

2. Organ udzielający homologacji lub służba techniczna:

3. Data sporządzenia sprawozdania technicznego:

4. Numer sprawozdania technicznego:

5. Ewentualne uwagi: zob. addendum

6. Miejscowość:

7. Data:

8. Podpis:

Załączniki:

1. Pakiet informacyjny

2. Sprawozdanie z walidacji

3. Sprawozdanie techniczne

4. Dokumentacja dotycząca prawidłowej instalacji urządzenia aerodynamicznego

Dodatek 2

Dokument informacyjny urządzenia aerodynamicznego

Nr karty opisu:

Wydanie: 000

z:

Zmiana:–

zgodnie z …

Typ lub rodzina urządzenia aerodynamicznego (w stosownych przypadkach):

0. INFORMACJE OGÓLNE

0.1. Nazwa i adres producenta urządzenia aerodynamicznego:

0.2. Marka (nazwa handlowa producenta urządzenia aerodynamicznego):

0.3. Model urządzenia aerodynamicznego:

0.4. Rodzina urządzeń aerodynamicznych:

0.5. Jeżeli urządzenie aerodynamiczne stanowi zespół urządzeń aerodynamicznych lub wyposażenia, główne elementy tego urządzenia aerodynamicznego:

0.6. Nazwy handlowe (jeżeli dotyczy):

0.7. Sposób oznakowania modelu, jeżeli oznaczono na urządzeniu aerodynamicznym:

0.8. Umiejscowienie i sposób umieszczenia znaku certyfikującego WE:

0.9. Nazwy i adresy zakładów montażowych:

0.10. Imię i nazwisko oraz adres przedstawiciela producenta urządzenia aerodynamicznego (w stosownych przypadkach):

CZĘŚĆ 1

PODSTAWOWE WŁAŚCIWOŚCI (MACIERZYSTEGO) URZĄDZENIA AERODYNAMICZNEGO I TYPY URZĄDZEŃ AERODYNAMICZNYCH NALEŻĄCYCH DO RODZINY

Macierzyste urządzenie aerodynamiczne

Członkowie rodziny

#1

#2

#3

1.0. SZCZEGÓŁOWE INFORMACJE DOTYCZĄCE URZĄDZENIA AERODYNAMICZNEGO

1.1. Kody grup pojazdów zgodnie z danymi wejściowymi przedstawionymi w załączniku I do rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) 2022/1362.

1.2. Elementy urządzenia aerodynamicznego:

1.3. Rysunki urządzenia aerodynamicznego:

1.4. Zasada działania mechanizmu samozwijającego lub samoskładającego (w stosownych przypadkach)

1.5. Opis układu

WYKAZ ZAŁĄCZNIKÓW

Nr:

Opis:

Data wydania:

1

…

2

…

Dodatek 3

Oznakowania

W przypadku urządzenia aerodynamicznego certyfikowanego zgodnie z załącznikiem V do rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) 2022/1362 urządzenie lub urządzenia opatruje się:

1.1. nazwą lub znakiem towarowym producenta urządzenia aerodynamicznego;

1.2. marką i identyfikacyjnym oznaczeniem typu zgodnie z informacjami, o których mowa w pkt 0.2 i 0.3 dodatku 2 do załącznika V do rozporządzenia wykonawczego (UE) 2022/1362;

1.3. znakiem certyfikującym w postaci prostokąta otaczającego małą literę „e”, po której następuje numer określający państwo członkowskie, które przyznało świadectwo:

1

dla Niemiec;

2

dla Francji;

3

dla Włoch;

4

dla Niderlandów;

5

dla Szwecji;

6

dla Belgii;

7

dla Węgier;

8

dla Czech;

9

dla Hiszpanii;

12

dla Austrii;

13

dla Luksemburga;

17

dla Finlandii;

18

dla Danii;

19

dla Rumunii;

20

dla Polski;

21

dla Portugalii;

23

dla Grecji;

24

dla Irlandii;

25

dla Chorwacji;

26

dla Słowenii;

27

dla Słowacji;

29

dla Estonii;

32

dla Łotwy;

34

dla Bułgarii;

36

dla Litwy;

49

dla Cypru;

50

dla Malty.

1.4. Znak certyfikujący obejmuje również w pobliżu prostokąta „podstawowy numer certyfikacji” określony w sekcji 4 numeru homologacji typu, o którym mowa w załączniku I do rozporządzenia (UE) 2020/683, poprzedzony dwiema cyframi odpowiadającymi kolejnemu numerowi przyporządkowanemu najnowszej zmianie technicznej wprowadzonej do niniejszego rozporządzenia lub poprzedzony literą „P” oznaczającą przyznanie homologacji w odniesieniu do oporu powietrza.

W przypadku niniejszego rozporządzenia tym kolejnym numerem jest 00.

1.5. Przykład i wymiary znaku certyfikującego

Na podstawie powyższego znaku certyfikującego umieszczonego na urządzeniu aerodynamicznym stwierdza się, że dany typ urządzenia aerodynamicznego został certyfikowany na Węgrzech (e7) zgodnie z niniejszym rozporządzeniem. Pierwsze dwie cyfry (02) wskazują numer porządkowy przypisany najnowszej zmianie technicznej wprowadzonej do niniejszego rozporządzenia. Kolejna litera wskazuje, że certyfikację przyznano w odniesieniu do urządzenia aerodynamicznego (P). Ostatnie pięć cyfr (00005) to cyfry przypisane danej wartości oporu powietrza przez organ udzielający homologacji jako podstawowy numer certyfikacji.

1.6. Oznakowania, etykiety, tabliczki lub naklejki muszą utrzymywać się przez cały okres użytkowania urządzenia aerodynamicznego i muszą pozostać wyraźnie czytelne i nieusuwalne. Producent musi zapewnić, aby nie można było usunąć oznakowań, etykiet, tabliczek ani naklejek bez ich zniszczenia lub utraty czytelności.

1.7. Znak certyfikujący musi być widoczny po zamontowaniu urządzenia aerodynamicznego w pojeździe i umieszczony na części niezbędnej do zapewnienia jego prawidłowego działania, która w normalnych warunkach nie wymaga wymiany w okresie użytkowania urządzenia aerodynamicznego.

1.8. Znak certyfikujący należy również umieścić na przodzie przyczepy wraz z wykazem wyszczególniającym wszystkie istotne odrębne elementy urządzenia aerodynamicznego opatrzone znakiem certyfikującym. Producent urządzenia aerodynamicznego udostępnia producentowi pojazdów oznakowania w postaci etykiet, tabliczek lub naklejek.

1.9. Jeżeli w procesie certyfikacji przyczepy pod kątem emisji CO2 wykorzystuje się urządzenia aerodynamiczne, dla których nie wydano świadectwa, producent pojazdów musi umieścić na pojeździe etykietę, tabliczkę lub naklejkę zawierające informacje o producencie urządzenia aerodynamicznego oraz wykaz urządzeń aerodynamicznych wykorzystanych w procesie certyfikacji.

1.10. Oznakowania, etykiety, tabliczki lub naklejki muszą utrzymywać się przez cały okres użytkowania pojazdu i muszą pozostać wyraźnie czytelne i nieusuwalne. Producent pojazdów musi zapewnić, aby nie można było usunąć etykiety, tabliczki ani naklejki bez ich zniszczenia lub utraty czytelności.

2. Numeracja

2.1. Numer certyfikacji w odniesieniu do oporu powietrza zawiera następujące elementy:

eX*YYYY/YYYY*ZZZZ/ZZZZ*P*00000*00

Sekcja 1

Sekcja 2

Sekcja 3

Dodatkowa litera do sekcji 3

Sekcja 4

Sekcja 5

Wskazanie państwa wydającego świadectwo

Certyfikacja przyczep i naczep do pojazdów ciężkich pod kątem emisji CO2

Ostatnie rozporządzenie zmieniające (ZZZZ/ZZZZ)

P = opór powietrza

Podstawowy numer certyfikacji 00000

Rozszerzenie 00

Dodatek 4

Pojęcie rodziny

1. Informacje ogólne

Rodzina urządzeń aerodynamicznych charakteryzuje się określonymi parametrami projektowymi i wydajnościowymi. Wspomniane parametry muszą być wspólne dla wszystkich urządzeń wchodzących w skład rodziny. Producent urządzeń aerodynamicznych może zdecydować, które urządzenia aerodynamiczne należą do danej rodziny, o ile spełnione zostaną kryteria wymienione w pkt 4 niniejszego dodatku. Organ udzielający homologacji zatwierdza rodzinę urządzeń aerodynamicznych. Producent urządzeń aerodynamicznych przedstawia organowi udzielającemu homologacji odpowiednie informacje na temat urządzeń wchodzących w skład danej rodziny.

2. Przypadki szczególne

2.1. W niektórych przypadkach może występować interakcja między parametrami. Producent urządzeń aerodynamicznych identyfikuje te przypadki i bierze je pod uwagę, aby zagwarantować uwzględnienie wyłącznie tych urządzeń aerodynamicznych należących do tej samej rodziny, które charakteryzują się zbliżonymi właściwościami. Producent urządzeń aerodynamicznych informuje organ udzielający homologacji o tego rodzaju przypadkach w celu wzięcia ich pod uwagę jako jednego z kryteriów przy tworzeniu nowej rodziny urządzeń aerodynamicznych.

2.2. Producent identyfikuje parametry, które nie zostały wyszczególnione w pkt 3 i które wywierają istotny wpływ na poziom efektywności, opierając się na dobrej praktyce inżynieryjnej, po czym zgłasza te parametry organowi udzielającemu homologacji.

3. Parametry określające rodzinę urządzeń aerodynamicznych

a) kształt i zasada działania;

b) wymiary główne;

c) możliwość montowania na przyczepach należących do różnych kategorii/typów/grup.

4. Kryteria wyboru macierzystego urządzenia aerodynamicznego

4.1. Producent urządzenia aerodynamicznego wybiera macierzyste urządzenie aerodynamiczne dla każdej rodziny zgodnie z następującymi kryteriami:

a) dane urządzenie aerodynamiczne spełnia warunki odpowiedniej geometrii ogólnej określone w dodatku 4 do niniejszego załącznika;

b) wszyscy członkowie rodziny posiadają taką samą lub wyższą wartość ograniczenia oporu powietrza niż wartość Δ(CD×A) zadeklarowana dla macierzystego urządzenia aerodynamicznego;

c) wnioskodawca ubiegający się o wystawienie świadectwa jest w stanie wykazać – w oparciu o metodę CFD, wyniki tunelu aerodynamicznego lub dobrą praktykę inżynieryjną – że wybór macierzystego urządzenia aerodynamicznego jest zgodny z kryteriami określonymi w pkt 4.1 lit. b).

Przepisy lit. c) mają zastosowanie do wszystkich wariantów urządzenia aerodynamicznego, w odniesieniu do których można przeprowadzić symulację bazującą na metodzie CFD opisaną w niniejszym załączniku.

Dodatek 5

1. Wartości standardowe

1.1. Jeżeli urządzenia aerodynamiczne nie zostały poddane certyfikacji zgodnie z metodą, o której mowa w pkt 3 niniejszego załącznika, producent pojazdów stosuje wartości standardowe. Aby w odniesieniu do danego urządzenia aerodynamicznego można było skorzystać z wartości standardowych na potrzeby certyfikacji pojazdu, urządzenie to musi spełniać kryteria geometryczne wyszczególnione w tabelach 1–6.

1.2. Narzędzie symulacyjne automatycznie przypisuje wartości standardowe dla redukcji aerodynamicznych. W tym celu producent pojazdów korzysta z parametru wejściowego T022 określonego w tabeli 1 w załączniku III.

1.3. Jeżeli chodzi o przyczepy typu DA, producent pojazdów stosuje wartości standardowe w odniesieniu do urządzeń aerodynamicznych, wyłącznie w przypadku gdy przyczepa jest wyposażona w następujące standardowe konfiguracje urządzeń aerodynamicznych:

a) krótkie osłony boczne;

b) długie osłony boczne;

c) krótkie klapy tylne;

d) wysokie klapy tylne;

e) krótkie osłony boczne i krótkie klapy tylne;

f) krótkie osłony boczne i wysokie klapy tylne;

g) długie osłony boczne i krótkie klapy tylne;

h) długie osłony boczne i wysokie klapy tylne.

1.4. Jeżeli chodzi o przyczepy typu DB i DC, producent pojazdów stosuje wartości standardowe w odniesieniu do urządzeń aerodynamicznych, wyłącznie w przypadku gdy przyczepa jest wyposażona w następujące standardowe konfiguracje urządzeń aerodynamicznych:

a) krótkie osłony boczne;

b) krótkie klapy tylne;

c) wysokie klapy tylne;

d) krótkie osłony boczne i krótkie klapy tylne;

e) krótkie osłony boczne i wysokie klapy tylne.

1.5. Producent pojazdów nie może łączyć wartości standardowych z danymi wejściowymi na potrzeby certyfikowanego urządzenia aerodynamicznego.

2. Kryteria geometryczne

2.1. Wymiary przedstawione w tabeli 1, tabeli 2, tabeli 3, tabeli 4, tabeli 5 i tabeli 6 odnoszą się do minimalnych kryteriów, jakie musi spełniać dane urządzenie aerodynamiczne, aby można było przypisać je do odpowiedniej kategorii.

Aby nie dopuścić do znacznego przepływu powietrza między nadwoziem a klapami tylnymi, producent pojazdów musi zamontować klapy tylne na nadwoziu w taki sposób, aby przestrzeń między klapami a nadwoziem nie przekraczała 4 mm w pozycji otwartej.

Tabela 1

Specyfikacje geometryczne dla długich osłon bocznych montowanych na przyczepach typu DA

Specyfikacja

Jednostka

Wymiar zewnętrzny (tolerancja)

Uwagi

Długość

[mm]

*

* Wystarczająca do pokrycia przestrzeni między podwoziem a tylną częścią pojazdu

Wysokość

[mm]

≥760

Wysokość naczepy o przeznaczeniu objętościowym musi wynosić co najmniej 490 mm.

Promień zaokrąglenia

[mm]

≤100

Jak pokazano na rys. 6

Tabela 2

Specyfikacje geometryczne dla krótkich osłon bocznych montowanych na przyczepach typu DA

Specyfikacja

Jednostka

Wymiar zewnętrzny (tolerancja)

Uwagi

Długość

[mm]

**

** Wystarczająca do pokrycia przestrzeni między podwoziem a pierwszym kołem

Wysokość

[mm]

≥760

Wysokość naczepy o przeznaczeniu objętościowym musi wynosić co najmniej 490 mm.

Promień zaokrąglenia

[mm]

≤100

Jak pokazano na rys. 5

Tabela 3

Specyfikacje geometryczne dla krótkich klap tylnych

Specyfikacja

Jednostka

Wymiar zewnętrzny (tolerancja)

Uwagi

Kąt zwężający się

[o]

13 ±2

W odniesieniu do paneli górnych i bocznych

Długość

[mm]

≥400

Wysokość

[mm]

≥2 000

Promień zaokrąglenia

[mm]

≤200

Jak pokazano na rys. 1

Tabela 4

Specyfikacje geometryczne dla wysokich klap tylnych

Specyfikacja

Jednostka

Wymiar zewnętrzny (tolerancja)

Uwagi

Kąt zwężający się

[o]

13 ±2

W odniesieniu do paneli górnych i bocznych

Długość

[mm]

≥400

Wysokość

[mm]

≥2 850

Alternatywnie, jeżeli wysokość panelu jest wystarczająca do pokrycia całej wysokości nadwozia z tolerancją wynoszącą ±3 % całkowitej wysokości nadwozia, dane urządzenie można uznać za wysokie klapy tylne

Promień zaokrąglenia

[mm]

≤200

Jak pokazano na rys. 3

Tabela 5

Specyfikacje geometryczne dla osłon bocznych montowanych na przyczepach typu DB

Specyfikacja

Jednostka

Wymiar zewnętrzny (tolerancja)

Uwagi

Długość

[mm]

***

*** Wystarczająca do pokrycia przestrzeni między kołami

Wysokość

[mm]

≥860

Wysokość przyczepy o przeznaczeniu objętościowym musi wynosić co najmniej 540 mm.

Promień zaokrąglenia

[mm]

≤100

Jak pokazano na rys. 7

Tabela 6

Specyfikacje geometryczne dla osłon bocznych montowanych na przyczepach typu DC

Specyfikacja

Jednostka

Wymiar zewnętrzny (tolerancja)

Uwagi

Długość

[mm]

****

**** Wystarczająca do pokrycia całej długości pojazdu z wyjątkiem obszaru kół

Wysokość

[mm]

TPMLM zespołu osi ≤13,5 ton: ≥680

TPMLM zespołu osi >13,5 ton: ≥860

Wysokość przyczepy o przeznaczeniu objętościowym musi wynosić co najmniej 490 mm

Promień zaokrąglenia

[mm]

≤100

Jak pokazano na rys. 8

2.2. Rysunki przedstawione na rys. 1, rys. 2, rys. 3, rys. 4, rys. 5, rys. 6, rys. 7 i rys. 8 pokazują przykładowe urządzenia aerodynamiczne:

Rysunek 1

Krótkie klapy tylne, rzut boczny

Rysunek 2

Krótkie klapy tylne, rzut z góry

Rysunek 3

Wysokie klapy tylne, rzut boczny

Rysunek 4

Wysokie klapy tylne, rzut z góry

Rysunek 5

Krótkie osłony boczne montowane na przyczepach typu DA, rzut boczny

Rysunek 6

Długie osłony boczne montowane na przyczepach typu DA, rzut boczny

Rysunek 7

Krótkie osłony boczne montowane na przyczepach typu DB, rzut boczny

Rysunek 8

Krótkie osłony boczne montowane na przyczepach typu DC, rzut boczny

Dodatek 6

Parametry wejściowe do narzędzia symulacyjnego

1. Wprowadzenie

W niniejszym dodatku przedstawiono wykaz parametrów, które producent urządzenia aerodynamicznego musi dostarczyć jako informacje wejściowe wykorzystywane przez narzędzie symulacyjne. Obowiązujący schemat XML oraz przykładowe dane zostały udostępnione na dedykowanej platformie dystrybucji elektronicznej.

2. Definicje

1) „Numer identyfikacyjny parametru”: niepowtarzalny numer identyfikacyjny stosowany w narzędziu symulacyjnym w odniesieniu do określonego parametru wejściowego lub zbioru danych wejściowych.

2) „Typ”: typ danych parametru:

ciąg znaków

sekwencja znaków zgodnych z kodowaniem ISO8859-1;

token

sekwencja znaków zgodnych z kodowaniem ISO8859-1 bez spacji początkowych/końcowych;

data

data i godzina według czasu UTC przedstawiona w następującym formacie: RRRR-MM-DDTGG:MM:SSZ – litery oznaczone kursywą stanowią znaki stałe, np. „2002-05-30T09:30:10Z”;

liczba całkowita

typ danych składający się z wartości całkowitych niepoprzedzonych zerami, np. „1800”;

double, X

liczba ułamkowa podana z dokładnością do X cyfr po separatorze dziesiętnym („,”), niepoprzedzona zerami, np. „double, 2”: „2 345,67 ”; „double, 4”: „45,6780”.

3) „Jednostka” jednostka fizyczna danego parametru.

3. Zbiór parametrów wejściowych

Tabela 1

Parametry wejściowe „Urządzenie aerodynamiczne”

Nazwa parametru

Numer identyfikacyjny parametru

Typ

Jednostka

Opis/odniesienie

Producent

T028

token

[-]

Model

T029

token

[-]

Numer certyfikacji

T030

token

[-]

Data

T031

data

[-]

Data i czas utworzenia skrótu części

Certyfikowana redukcja aerodynamiczna

T032

(double, 2)x4

[%]

Wyrażone procentowo ograniczenie oporu powietrza w porównaniu ze standardową konfiguracją aerodynamiczną dla kątów odchylenia 0°, 3°, 6° i 9° obliczane zgodnie z pkt 3.4 załącznika V

Odpowiednia grupa pojazdów

T033

ciąg znaków

[-]

Po jednym wpisie dla każdej grupy pojazdów, dla której certyfikowano redukcję aerodynamiczną

Jeżeli w ramach narzędzia symulacyjnego wykorzystuje się wartości standardowe określone zgodnie z dodatkiem 5, na potrzeby części urządzenia aerodynamicznego nie trzeba przekazywać żadnych danych wejściowych. Wartości standardowe przyporządkowuje się automatycznie do odpowiedniej grupy pojazdów i do odpowiedniego schematu konfiguracji urządzenia aerodynamicznego.