Artykuł 3

1. W swoich obliczeniach wartości ekonomicznej kapitału własnego instytucje uwzględniają wspólne założenia na potrzeby modelowania i założenia parametryczne określone w ust. 2–10.

2. W swoich obliczeniach wartości ekonomicznej kapitału własnego instytucje uwzględniają, co następuje:

a) wszystkie pozycje portfela bankowego wynikające z instrumentów wrażliwych na zmiany stóp procentowych;

b) działalność zaliczaną do portfela handlowego prowadzoną na małą skalę w rozumieniu art. 94 ust. 1 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 575/2013 (5), chyba że związane z nią ryzyko stopy procentowej jest uwzględnione przez inną miarę ryzyka;

c) opcje automatyczne i opcje behawioralne;

d) zobowiązania z tytułu świadczeń emerytalnych oraz aktywa programu emerytalnego, chyba że związane z nimi ryzyko stopy procentowej jest uwzględnione przez inną miarę ryzyka;

e) przepływy środków pieniężnych z tytułu instrumentów wrażliwych na zmianę stóp procentowych, które obejmują wszelkie spłaty kwoty głównej, wszelkie przeszacowania kwoty głównej oraz wszelkie powiązane płatności odsetek;

f) specyficzne dla instrumentu górne i dolne ograniczenia stopy procentowej.

Do celów lit. c) instytucje dostosowują główne założenia modelowania behawioralnego instrumentów wrażliwych na zmiany stóp procentowych do cech poszczególnych scenariuszy dotyczących stóp procentowych, przy uwzględnieniu progów proporcjonalności i istotności określonych w art. 8 ust. 10, art. 9 ust. 2, art. 10 ust. 4, art. 12 ust. 2 i art. 23 ust. 1 rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) 2024/857 (6).

3. Z obliczeń wyłącza się wszystkie instrumenty kapitału podstawowego Tier 1 oraz inne wieczyste fundusze własne bez jakiejkolwiek daty wcześniejszego wykupu.

4. Instytucje ze współczynnikiem ekspozycji nieobsługiwanych na poziomie co najmniej 2 % uwzględniają ekspozycje nieobsługiwane jako instrumenty wrażliwe na ogólne zmiany stóp procentowych, których modelowanie powinno odzwierciedlać oczekiwane przepływy środków pieniężnych oraz harmonogram tych przepływów. Ekspozycje nieobsługiwane uwzględnia się w kwocie pomniejszonej o rezerwy. W tym celu jako ekspozycje nieobsługiwane określa się dłużne papiery wartościowe, kredyty i zaliczki klasyfikowane jako nieobsługiwane zgodnie z art. 47a ust. 3 rozporządzenia (UE) nr 575/2013, a współczynnik ekspozycji nieobsługiwanych oblicza się jako iloraz kwoty ekspozycji nieobsługiwanych i całkowitej kwoty brutto dłużnych papierów wartościowych, kredytów i zaliczek obliczonej na poziomie instytucji.

5. Marże handlowe i inne elementy składowe spreadu w płatnościach odsetek traktuje się, pod względem ich uwzględniania lub nieuwzględniania w przepływach środków pieniężnych, zgodnie z wewnętrznym podejściem instytucji w zakresie zarządzania i pomiaru w odniesieniu do ryzyka stopy procentowej w portfelu bankowym. Jeżeli nie uwzględnia się marż handlowych i innych elementów składowych spreadu, instytucje:

a) stosują przejrzystą metodykę określania stopy procentowej wolnej od ryzyka w momencie powstania każdego instrumentu;

b) stosują metodykę, która jest stosowana spójnie przez wszystkie jednostki organizacyjne;

c) zapewniają, by nieuwzględnianie marż handlowych i innych elementów składowych spreadu w przepływach środków pieniężnych było spójne ze sposobem, w jaki instytucja zarządza ryzykiem stopy procentowej w portfelu bankowym oraz zabezpiecza się przed tym ryzykiem;

d) zgłaszają ich nieuwzględnianie właściwemu organowi.

6. Zmianę wartości ekonomicznej kapitału własnego oblicza się przy założeniu bilansu odpływów, w przypadku którego istniejące pozycje zapadają i nie są zastępowane.

7. W odniesieniu do każdej waluty stosuje się uzależnione od terminu zapadalności dolne ograniczenie stopy procentowej po wystąpieniu wstrząsu, rozpoczynające się od -150 punktów bazowych w przypadku natychmiastowego terminu zapadalności. To dolne ograniczenie wzrasta o trzy punkty bazowe za każdy kolejny rok i osiąga ostatecznie wartość 0 % w przypadku terminów zapadalności wynoszących 50 lat i więcej. Jeżeli obserwowane stopy procentowe są niższe niż dolne ograniczenie stopy procentowej po wystąpieniu wstrząsu, instytucje stosują obserwowaną niższą stopę procentową.

8. Obliczając zagregowaną zmianę dla każdego scenariusza wstrząsu stóp procentowych, instytucje sumują wszystkie dodatnie i ujemne zmiany występujące w przypadku każdej waluty. Waluty inne niż waluta sprawozdawcza przelicza się na walutę sprawozdawczą według natychmiastowego kursu walutowego w Europejskim Banku Centralnym na dzień odniesienia. Zmiany dodatnie są ważone współczynnikiem wynoszącym 50 % lub współczynnikiem wynoszącym 80 % w przypadku walut objętych mechanizmem kursowym ERM II z formalnie uzgodnionym zakresem wahań węższym niż zakres standardowy wynoszący +/-15 %. Ważone zyski ujmuje się do wyższej z następujących wartości: a) bezwzględnej wartości ujemnych zmian w euro lub w walutach objętych mechanizmem ERM II lub b) wartości będącej wynikiem zastosowania współczynnika wynoszącego 50 % do dodatniej zmiany w, odpowiednio, walutach objętych mechanizmem ERM II lub euro.

9. W odniesieniu do dyskontowania stosuje się odpowiednią ogólną wolną od ryzyka krzywą rentowności dla każdej waluty. Ta krzywa rentowności nie obejmuje spreadów kredytowych lub spreadów płynności specyficznych dla instrumentu, branży lub podmiotu.

10. Przy szacowaniu ryzyka związanego z produktami wrażliwymi na zmiany stóp procentowych, które to produkty są powiązane z inflacją lub innymi czynnikami rynkowymi, stosuje się ostrożne założenia. Założenia te opierają się na aktualnej lub ostatnio zaobserwowanej wartości, na prognozach renomowanej instytucji badań ekonomicznych lub na innych powszechnie uznawanych praktykach rynkowych i są zasadniczo niezależne od scenariuszy.