Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2024/1347 z dnia 14 maja 2024 r. w spr...

Artykuł 1

Przedmiot

Niniejsze rozporządzenie określa normy dotyczące:

a) kwalifikowania obywateli państw trzecich lub bezpaństwowców jako osób korzystających z ochrony międzynarodowej;

b) jednolitego statusu uchodźców lub osób kwalifikujących się do otrzymania ochrony uzupełniającej;

c) zakresu udzielanej ochrony międzynarodowej.

1. Niniejsze rozporządzenie ma zastosowanie do kwalifikowania obywateli państw trzecich lub bezpaństwowców jako osób korzystających z ochrony międzynarodowej oraz do zakresu udzielanej ochrony międzynarodowej.

2. Niniejsze rozporządzenie nie ma zastosowania do krajowych form ochrony humanitarnej udzielanych przez państwa członkowskie obywatelom państw trzecich i bezpaństwowcom, którzy nie są objęci zakresem niniejszego rozporządzenia. Krajowe formy ochrony humanitarnej, o ile są udzielane, są udzielane w taki sposób, aby nie powstało ryzyko pomylenia ich z ochroną międzynarodową.

Artykuł 3

Definicje

Do celów niniejszego rozporządzenia stosuje się następujące definicje:

1) „status uchodźcy” oznacza uznanie przez państwo członkowskie obywatela państwa trzeciego lub bezpaństwowca za uchodźcę;

2) „status ochrony uzupełniającej” oznacza uznanie przez państwo członkowskie obywatela państwa trzeciego lub bezpaństwowca za osobę kwalifikującą się do otrzymania ochrony uzupełniającej;

3) „ochrona międzynarodowa” oznacza status uchodźcy lub status ochrony uzupełniającej;

4) „osoba korzystająca z ochrony międzynarodowej” oznacza osobę, której nadano status uchodźcy lub status ochrony uzupełniającej;

5) „uchodźca” oznacza obywatela państwa trzeciego, który na skutek uzasadnionej obawy przed prześladowaniem z powodu swojej rasy, religii, narodowości, przekonań politycznych lub przynależności do określonej grupy społecznej, znajduje się poza państwem swojego obywatelstwa i nie może lub nie chce z powodu tej obawy przyjąć ochrony tego państwa, lub bezpaństwowca, który, przebywając z takich samych powodów jak określone powyżej poza państwem swojego poprzedniego miejsca zwykłego pobytu, nie może lub nie chce z powodu tej obawy powrócić do tego państwa i do którego nie ma zastosowania art. 12;

6) „osoba kwalifikująca się do otrzymania ochrony uzupełniającej” oznacza obywatela państwa trzeciego lub bezpaństwowca, który nie kwalifikuje się do uznania go za uchodźcę, lecz co do którego wykazano istotne podstawy, aby sądzić, że jeżeli zostanie odesłany do swojego kraju pochodzenia, a w przypadku bezpaństwowca – do państwa swojego poprzedniego miejsca zwykłego pobytu, może być narażony na rzeczywiste ryzyko doznania poważnej krzywdy zdefiniowanej w art. 15, i do którego nie ma zastosowania art. 17 ust. 1 i 2 oraz który nie może lub nie chce ze względu na takie ryzyko przyjąć ochrony tego państwa;

7) „wniosek o udzielenie ochrony międzynarodowej” oznacza wniosek o udzielenie ochrony przez państwo członkowskie, z którym wystąpił obywatel państwa trzeciego lub bezpaństwowiec, którego można uznać za osobę ubiegającą się o status uchodźcy lub status ochrony uzupełniającej;

8) „osoba ubiegająca się o ochronę międzynarodową” oznacza obywatela państwa trzeciego lub bezpaństwowca, który wystąpił z wnioskiem o udzielenie ochrony międzynarodowej, w odniesieniu do którego nie podjęto jeszcze ostatecznej decyzji;

9) „członkowie rodziny” oznaczają, o ile rodzina istniała, zanim osoba ubiegająca się o ochronę międzynarodową przybyła na terytorium państw członkowskich, następujących członków rodziny osoby korzystającej z ochrony międzynarodowej, którzy przebywają na terytorium tego samego państwa członkowskiego w trakcie procedury o udzielenie ochrony międzynarodowej:

a) małżonek osoby korzystającej z ochrony międzynarodowej lub niepozostający w związku małżeńskim partner tej osoby, z którym osoba ta pozostaje w stabilnym związku, w przypadku gdy prawo lub praktyka danego państwa członkowskiego traktuje pary niepozostające w związku małżeńskim w taki sam sposób jak pary pozostające w związku małżeńskim;

b) małoletnie lub pełnoletnie pozostające na utrzymaniu dzieci par, o których mowa w lit. a), lub osoby korzystającej z ochrony międzynarodowej, pod warunkiem że nie pozostają w związku małżeńskim oraz bez względu na to, czy są dziećmi pochodzącymi ze związków małżeńskich, pozamałżeńskich czy dziećmi adoptowanymi zgodnie z prawem krajowym; małoletniego uznaje się za niepozostającego w związku małżeńskim, o ile – na podstawie indywidualnej oceny – jego małżeństwo nie byłoby zgodne z odpowiednim prawem krajowym, gdyby zostało zawarte w danym państwie członkowskim, w szczególności z uwzględnieniem określonego prawnie wieku uprawniającego do zawarcia małżeństwa;

c) w przypadku gdy osoba korzystająca z ochrony międzynarodowej jest małoletnia i nie pozostaje w związku małżeńskim, ojciec, matka lub inna dorosła osoba – w tym dorosłe rodzeństwo – odpowiedzialne za tę osobę zgodnie z prawem lub praktyką danego państwa członkowskiego; małoletniego uznaje się za niepozostającego w związku małżeńskim, o ile – na podstawie indywidualnej oceny – jego małżeństwo nie byłoby zgodne z odpowiednim prawem krajowym, gdyby zostało zawarte w danym państwie członkowskim, w szczególności z uwzględnieniem określonego prawnie wieku uprawniającego do zawarcia małżeństwa;

10) „małoletni” oznacza obywatela państwa trzeciego lub bezpaństwowca, który nie ukończył 18 lat;

11) „małoletni bez opieki” oznacza małoletniego, który przybywa na terytorium państw członkowskich bez opieki osoby pełnoletniej odpowiedzialnej za niego zgodnie z prawem lub praktyką danego państwa członkowskiego, dopóki małoletni ten nie zostanie skutecznie objęty opieką takiej osoby pełnoletniej, w tym małoletniego, który zostaje pozostawiony bez opieki po przybyciu na terytorium państw członkowskich;

12) „zezwolenie na pobyt” oznacza upoważnienie wydane przez organy państwa członkowskiego z wykorzystaniem jednolitego wzoru ustanowionego w rozporządzeniu (WE) nr 1030/2002, pozwalające obywatelowi państwa trzeciego lub bezpaństwowcowi na legalny pobyt na terytorium danego państwa członkowskiego;

13) „kraj pochodzenia” oznacza państwo lub państwa, których obywatelstwo posiada dana osoba, a w przypadku bezpaństwowców – państwo lub państwa poprzedniego miejsca zwykłego pobytu;

14) „pozbawienie ochrony międzynarodowej” oznacza wydaną przez organ rozstrzygający lub właściwy sąd lub trybunał decyzję lub orzeczenie o uchyleniu lub wygaśnięciu ochrony międzynarodowej, w tym w drodze odmowy przedłużenia ochrony międzynarodowej;

15) „organ rozstrzygający” oznacza organ quasi-sądowy lub administracyjny w państwie członkowskim, który jest odpowiedzialny za rozpatrywanie wniosków o udzielenie ochrony międzynarodowej i właściwy do wydawania decyzji w takich sprawach na etapie postępowania administracyjnego;

16) „zabezpieczenie społeczne” oznacza działy zabezpieczenia społecznego określone w art. 3 ust. 1 i 2 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 883/2004 (

1

);

17) „pomoc społeczna” oznacza świadczenia udzielane w celu zapewnienia, by podstawowe potrzeby osób, które nie posiadają wystarczających środków, były zaspokojone;

18) „opiekun” oznacza osobę fizyczną lub organizację, w tym organ publiczny, wyznaczone przez właściwe organy, stosownie do okoliczności, do pomocy małoletniemu bez opieki, reprezentowania go i działania w jego imieniu, w celu zapewnia, by małoletni bez opieki mógł korzystać z praw określonych w niniejszym rozporządzeniu i wypełniać przewidziane w nim obowiązki, zabezpieczając jednocześnie najlepszy interes małoletniego i jego ogólne dobro.

Artykuł 4

Przedkładanie informacji oraz ocena faktów i okoliczności

1. Osoba ubiegająca się o ochronę międzynarodową przedkłada wszystkie dostępne jej elementy uzasadniające wniosek o udzielenie ochrony międzynarodowej. W tym celu osoba ubiegająca się o ochronę międzynarodową w pełni współpracuje z organem rozstrzygającym oraz z innymi właściwymi organami oraz jest obecna i dostępna przez cały czas trwania procedury na terytorium państwa członkowskiego odpowiedzialnego za rozpatrzenie jej wniosku, w tym w czasie oceny istotnych elementów wniosku.

2. Na elementy, o których mowa w ust. 1, składają się:

a) oświadczenia osoby ubiegającej się o ochronę międzynarodową; oraz

b) wszelkie dokumenty znajdujące się w posiadaniu osoby ubiegającej się o ochronę międzynarodową odnoszące się do:

(i) powodów wystąpienia o udzielenie ochrony międzynarodowej;

(ii) wieku osoby ubiegającej się o ochronę międzynarodową;

(iii) przeszłości, w tym przeszłości uwzględnianych członków rodziny i krewnych, osoby ubiegającej się o ochronę międzynarodową;

(iv) tożsamości osoby ubiegającej się o ochronę międzynarodową;

(v) obywatelstwa lub obywatelstw osoby ubiegającej się o ochronę międzynarodową;

(vi) państwa lub państw i miejsca lub miejsc poprzedniego pobytu osoby ubiegającej się o ochronę międzynarodową;

(vii) wcześniejszych wniosków osoby ubiegającej się o ochronę międzynarodową o udzielenie ochrony międzynarodowej;

(viii) wyników wszelkich dotyczących osoby ubiegającej się o ochronę międzynarodową procedur przesiedleń lub przyjmowania ze względów humanitarnych określonych w rozporządzeniu (UE) 2024/1350;

(ix) tras podróży osoby ubiegającej się o ochronę międzynarodową; oraz

(x) dokumentów podróży osoby ubiegającej się o ochronę międzynarodową.

3. Organ rozstrzygający ocenia istotne elementy wniosku o udzielenie ochrony międzynarodowej zgodnie z art. 34 rozporządzenia (UE) 2024/1348.

4. Okoliczność, że osoba ubiegająca się o ochronę międzynarodową doznała już prześladowania lub poważnej krzywdy albo że bezpośrednio groziło jej takie prześladowanie lub poważna krzywda, jest istotną przesłanką potwierdzającą uzasadnioną obawę tej osoby przed prześladowaniem lub rzeczywiste ryzyko doznania poważnej krzywdy, chyba że istnieją uzasadnione powody, aby uznać, iż takie akty prześladowania lub wyrządzania poważnej krzywdy się nie powtórzą.

5. Jeżeli co najmniej jeden aspekt oświadczeń osoby ubiegającej się o ochronę międzynarodową nie jest poparty dokumentami lub innymi dowodami, przedstawienie dodatkowych dowodów na poparcie tych konkretnych aspektów nie jest konieczne pod następującymi warunkami:

a) osoba ubiegająca się o ochronę międzynarodową poczyniła rzeczywisty wysiłek, aby uzasadnić swój wniosek o udzielenie ochrony międzynarodowej;

b) wszystkie istotne elementy będące w posiadaniu osoby ubiegającej się o ochronę międzynarodową zostały przedłożone oraz złożono zadowalające wyjaśnienia co do braku innych istotnych elementów;

c) oświadczenia osoby ubiegającej się o ochronę międzynarodową zostały uznane za spójne i wiarygodne oraz nie są sprzeczne z dostępnymi szczegółowymi i ogólnymi informacjami mającymi znaczenie dla sprawy danej osoby;

d) stwierdzono ogólną wiarygodność osoby ubiegającej się o ochronę międzynarodową, uwzględniając między innymi moment wystąpienia przez nią z wnioskiem o udzielenie ochrony międzynarodowej.

Artykuł 5

Potrzeba ochrony międzynarodowej powstała po przybyciu do państwa członkowskiego

1. Za podstawę uzasadnionej obawy przed prześladowaniem lub rzeczywistego ryzyka doznania poważnej krzywdy można uznać:

a) zdarzenia, które miały miejsce po tym, jak osoba ubiegająca się o ochronę międzynarodową opuściła kraj pochodzenia; lub

b) działalność, w jaką osoba ubiegająca się o ochronę międzynarodową zaangażowała się po opuszczeniu kraju pochodzenia, w szczególności jeżeli ustalono, że działalność ta stanowi wyraz i kontynuację przekonań, światopoglądu lub zapatrywań posiadanych w kraju pochodzenia.

2. Jeżeli ryzyko prześladowania lub poważnej krzywdy wynika z okoliczności wywołanych przez osobę ubiegającą się o ochronę międzynarodową po opuszczeniu kraju pochodzenia wyłącznie lub głównie w celu stworzenia warunków niezbędnych do ubiegania się o udzielenie ochrony międzynarodowej, organ rozstrzygający może odmówić udzielenia ochrony międzynarodowej, o ile każda decyzja podjęta w sprawie wniosku o udzielenie ochrony międzynarodowej będzie zgodna z Konwencją genewską dotyczącą statusu uchodźców z dnia 28 lipca 1951 r. uzupełnioną Protokołem nowojorskim z dnia 31 stycznia 1967 r. (zwaną dalej „konwencją genewską”), Konwencją o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności (EKPC) i Kartą praw podstawowych Unii Europejskiej.

Artykuł 6

Podmioty dopuszczające się prześladowania lub wyrządzające poważną krzywdę

Podmiotami dopuszczającymi się prześladowania lub wyrządzającymi poważną krzywdę mogą być:

a) państwo;

b) partie lub organizacje kontrolujące państwo lub znaczną część jego terytorium;

c) podmioty niepaństwowe, jeżeli można wykazać, że podmioty, o których mowa w art. 7 ust. 1, nie mogą lub nie chcą udzielić ochrony przed prześladowaniem lub poważną krzywdą.

Artykuł 7

Podmioty zapewniające ochronę

1. Ochrona przed prześladowaniem lub poważną krzywdą może być udzielana wyłącznie przez następujące podmioty, o ile są w stanie i chcą zapewnić skuteczną i trwałą ochronę zgodnie z ust. 2:

a) państwo;

b) stabilnie funkcjonujące podmioty niepaństwowe, w tym organizacje międzynarodowe, które kontrolują państwo lub znaczną część jego terytorium.

2. Ochrona przed prześladowaniem lub poważną krzywdą musi być skuteczna i trwała. Uznaje się, że ochrona jest zapewniona, jeżeli podmioty, o których mowa w ust. 1, podejmują racjonalne działania mające na celu zapobieżenie prześladowaniom lub wyrządzaniu poważnej krzywdy, między innymi przez zapewnienie skutecznego systemu prawnego na potrzeby wykrywania i ścigania czynów stanowiących prześladowania lub poważną krzywdę oraz karania za nie, a osoba ubiegająca się o ochronę międzynarodową ma możliwość dostępu do takiej ochrony.

3. Oceniając, czy stabilnie funkcjonujące podmioty niepaństwowe, w tym organizacje międzynarodowe, kontrolują dane państwo lub znaczną część jego terytorium oraz zapewniają ochronę, o której mowa w ust. 2, organ rozstrzygający uwzględnia dokładne i aktualne informacje o krajach pochodzenia uzyskane z właściwych i dostępnych źródeł krajowych, unijnych i międzynarodowych, oraz uwzględnia, jeżeli są one dostępne, wspólną analizę sytuacji w konkretnych krajach pochodzenia oraz wytyczne, o których mowa w art. 11 rozporządzenia (UE) 2021/2303.

Artykuł 8

Alternatywa ochrony wewnętrznej

1. Jeżeli podmiotem dopuszczającym się prześladowania lub wyrządzającym poważną krzywdę nie są państwo ani przedstawiciele państwa, w ramach oceny wniosku o udzielenie ochrony międzynarodowej organ rozstrzygający bada, czy osoba ubiegająca się o ochronę międzynarodową nie wymaga tej ochrony, ponieważ może bezpiecznie i legalnie udać się do części kraju pochodzenia i zostać tam przyjętym, oraz czy można racjonalnie zakładać, że może ona się tam osiedlić, a także, czy w tej części kraju osoba ubiegająca się o ochronę międzynarodową:

a) nie ma uzasadnionej obawy przed prześladowaniem lub nie jest narażona na rzeczywiste ryzyko doznania poważnej krzywdy; lub

b) ma dostęp do skutecznej i trwałej ochrony przed prześladowaniem lub poważną krzywdą.

2. Jeżeli podmiotem dopuszczającym się prześladowania lub wyrządzającym poważną krzywdę jest państwo lub jego przedstawiciele, organ rozstrzygający zakłada, że osoba ubiegająca się o ochronę międzynarodową nie ma dostępu do skutecznej ochrony, i nie ma potrzeby przeprowadzenia badania, o którym mowa w ust. 1.

Organ rozstrzygający może zbadać okoliczności, o których mowa w ust. 1, tylko wtedy, gdy jednoznacznie ustalono, że źródłem ryzyka prześladowania lub doznania poważnej krzywdy jest podmiot, którego władza wyraźnie ogranicza się do konkretnego obszaru geograficznego, lub gdy samo państwo kontroluje jedynie pewne części terytorium kraju.

3. Organ rozstrzygający bada okoliczności, o których mowa w ust. 1, po ustaleniu, że kryteria kwalifikacji określone w niniejszym rozporządzeniu miałyby w przeciwnym razie zastosowanie do osoby ubiegającej się o ochronę międzynarodową. Ciężar wykazania, że osoba ubiegająca się o ochronę międzynarodową może skorzystać z alternatywy ochrony wewnętrznej, spoczywa na organie rozstrzygającym. Osoba ubiegająca się o ochronę międzynarodową jest uprawniona do przedstawienia dowodów i przedłożenia wszelkich elementów wskazujących na to, że nie może ona skorzystać z takiej alternatywy. Organ rozstrzygający bierze pod uwagę dowody przedstawione i elementy przedłożone przez osobę ubiegającą się o ochronę międzynarodową.

4. Oceniając, czy osoba ubiegająca się o ochronę międzynarodową ma uzasadnioną obawę przed prześladowaniem lub jest narażona na rzeczywiste ryzyko doznania poważnej krzywdy, lub czy ma ona dostęp do ochrony przed prześladowaniem lub poważną krzywdą w danej części terytorium kraju pochodzenia zgodnie z ust. 1, organ rozstrzygający, w momencie podejmowania decyzji w sprawie wniosku o ochronę międzynarodową, uwzględnia ogólną sytuację panującą w tej części kraju oraz osobiste uwarunkowania danej osoby ubiegającej się o ochronę międzynarodową określone w art. 4. W tym celu organ rozstrzygający uwzględnia dokładne i aktualne informacje uzyskane z odpowiednich i dostępnych źródeł krajowych, unijnych i międzynarodowych oraz, jeżeli są one dostępne, wspólną analizę sytuacji w konkretnych krajach pochodzenia oraz wytyczne, o których mowa w art. 11 rozporządzenia (UE) 2021/2303.

5. Do celów ust. 1 organ rozstrzygający uwzględnia:

a) ogólną sytuację panującą w odpowiedniej części kraju pochodzenia, w tym dostępność, skuteczność i trwałość ochrony, o której mowa w art. 7;

b) osobiste uwarunkowania osoby ubiegającej się o ochronę międzynarodową w odniesieniu do takich czynników jak stan zdrowia, wiek, płeć, w tym tożsamość płciowa, orientacja seksualna, pochodzenie etniczne i przynależność do mniejszości narodowej; oraz

c) czy osoba ubiegająca się o ochronę międzynarodową będzie w stanie zaspokoić swoje podstawowe potrzeby.

6. Jeżeli osobą ubiegającą się o ochronę międzynarodową jest małoletni bez opieki, organ rozstrzygający bierze pod uwagę najlepszy interes małoletniego, zwłaszcza dostępność trwałej i odpowiedniej opieki oraz pieczy.

Artykuł 9

Akty prześladowania

1. Czyn uznaje się za akt prześladowania w rozumieniu art. 1 lit. A konwencji genewskiej, jeżeli:

a) jest na tyle poważny ze względu na swoją istotę lub powtarzalności, że stanowi poważne naruszenie podstawowych praw człowieka, w szczególności praw, od których przestrzegania nie można się uchylić na mocy art. 15 ust. 2 EKPC; lub

b) jest kumulacją różnych środków, w tym naruszeń praw człowieka, które są na tyle poważne, że oddziaływają na jednostkę w sposób podobny do czynu, o którym mowa w lit. a).

2. Akty prześladowania określone w ust. 1 mogą przybierać między innymi formę:

a) aktów przemocy fizycznej lub psychicznej, w tym aktów przemocy seksualnej;

b) środków prawnych, administracyjnych, policyjnych lub sądowych, które same w sobie są dyskryminujące lub które są stosowane w sposób dyskryminujący;

c) ścigania lub kar, które są niewspółmierne lub dyskryminujące;

d) odmowy sądowego środka zaskarżenia, której skutkiem jest kara niewspółmierna lub dyskryminująca;

e) ścigania lub kar za odmowę odbycia służby wojskowej podczas konfliktu, jeżeli odbycie służby wojskowej pociągałoby za sobą popełnianie przestępstw lub czynów stanowiących podstawę wykluczenia określonych w art. 12 ust. 2;

f) czynów wymierzonych w osoby określonej płci lub w dzieci.

3. Aby osoba ubiegająca się o ochronę międzynarodową kwalifikowała się jako „uchodźca” w rozumieniu art. 3 ust. 1 pkt 5, musi istnieć związek między powodami prześladowania, o których mowa w art. 10, a aktami prześladowania określonymi w ust. 1 niniejszego artykułu lub brakiem ochrony przed takimi aktami.

Artykuł 10

Powody prześladowania

1. Oceniając powody prześladowania, uwzględnia się następujące elementy:

a) pojęcie rasy obejmuje w szczególności takie aspekty, jak kolor skóry, pochodzenie lub przynależność do określonej grupy etnicznej;

b) pojęcie religii obejmuje w szczególności posiadanie wierzeń teistycznych, nieteistycznych i ateistycznych, prywatne lub publiczne uczestniczenie lub nieuczestniczenie w formalnych – indywidualnych lub wspólnotowych – praktykach religijnych, inne czynności religijne czy wyrażane poglądy lub formy indywidualnych lub wspólnotowych zachowań opartych na wierzeniach religijnych lub nakazanych takimi wierzeniami;

c) pojęcie narodowości nie ogranicza się do obywatelstwa lub jego braku, lecz obejmuje w szczególności przynależność do grupy określonej przez kulturową, etniczną lub językową tożsamość, wspólne korzenie geograficzne lub polityczne lub przez powiązanie z mieszkańcami innego państwa;

d) pojęcie przynależności do określonej grupy społecznej obejmuje w szczególności przynależność do grupy:

(i) której członkowie mają – lub są postrzegani jako mający – jakąś wspólną nieusuwalną cechę wrodzoną lub przeszłość, lub cechę lub światopogląd na tyle istotne z punktu widzenia tożsamości lub sumienia, że nie należy nikogo zmuszać do wyrzeczenia się go; oraz

(ii) która posiada odrębną tożsamość w danym państwie, ponieważ jest postrzegana jako inna niż otaczające społeczeństwo;

e) pojęcie opinii politycznej obejmuje w szczególności posiadanie opinii, idei lub światopoglądu w kwestii dotyczącej podmiotów potencjalnie dopuszczających się prześladowania, określonych w art. 6, oraz ich polityki lub metod, bez względu na to, czy osoba ubiegająca się o ochronę międzynarodową działała zgodnie z tą opinią, ideą lub tym światopoglądem.

W zależności od sytuacji w kraju pochodzenia pojęcie przynależności do określonej grupy społecznej, o której mowa w akapicie pierwszym lit. d), obejmuje przynależność do grupy, u podstaw której leży wspólna cecha orientacji seksualnej. Aspektom płci, w tym tożsamości oraz ekspresji płciowej, poświęca się szczególną uwagę w celu określenia przynależności do określonej grupy społecznej lub zidentyfikowania cechy charakteryzującej taką grupę.

2. Oceniając, czy osoba ubiegająca się o ochronę międzynarodową ma uzasadnioną obawę przed prześladowaniem, bez znaczenia jest, czy osoba ubiegająca się o ochronę międzynarodową rzeczywiście odznacza się rasową, religijną, narodowościową, społeczną lub polityczną cechą powodującą prześladowanie, jeżeli taka cecha jest przypisywana danej osobie przez podmiot dopuszczający się prześladowania.

3. Oceniając, czy osoba ubiegająca się o ochronę międzynarodową ma uzasadnioną obawę przed prześladowaniem, organ rozstrzygający nie może racjonalnie wymagać, aby – w celu uniknięcia ryzyka prześladowania w swoim kraju pochodzenia – osoba ubiegająca się o ochronę międzynarodową dostosowała lub zmieniła swoje zachowanie, przekonania lub tożsamość, lub by powstrzymywała się od pewnych praktyk, jeżeli takie zachowania, przekonania lub praktyki stanowią nieodłączny element jej tożsamości.

Artykuł 11

Ustanie statusu

1. Obywatel państwa trzeciego lub bezpaństwowiec przestaje być uchodźcą, jeżeli zaistniała co najmniej jedna z następujących okoliczności:

a) obywatel państwa trzeciego ponownie dobrowolnie przyjął ochronę państwa, którego jest obywatelem;

b) utraciwszy swoje obywatelstwo, obywatel państwa trzeciego lub bezpaństwowiec dobrowolnie ponownie je przyjął;

c) obywatel państwa trzeciego lub bezpaństwowiec przyjął nowe obywatelstwo i korzysta z ochrony państwa nowego obywatelstwa;

d) obywatel państwa trzeciego lub bezpaństwowiec ponownie dobrowolnie zamieszkał w państwie, które opuścił lub poza którym pozostawał z obawy przed prześladowaniem;

e) obywatel państwa trzeciego lub bezpaństwowiec nie może dłużej odmawiać przyjęcia ochrony państwa, którego jest obywatelem, z powodu ustania okoliczności, w związku z którymi został uznany za uchodźcę;

f) bezpaństwowiec może powrócić do państwa swojego poprzedniego miejsca zwykłego pobytu z powodu ustania okoliczności, w związku z którymi został uznany za uchodźcę.

Lit. e) i f) akapitu pierwszego nie stosuje się do uchodźcy, który może powołać się na ważne powody związane z poprzednim prześladowaniem, uzasadniające jego odmowę przyjęcia ochrony państwa, którego jest obywatelem, lub – w przypadku bezpaństwowca – z ochrony państwa jego poprzedniego miejsca zwykłego pobytu.

2. Aby ocenić, czy stosuje się ust. 1 akapit pierwszy lit. e) i f), organ rozstrzygający:

a) uwzględnia dokładne i aktualne informacje uzyskane z odpowiednich i dostępnych źródeł krajowych, unijnych i międzynarodowych oraz, jeżeli są one dostępne, wspólną analizę sytuacji w konkretnych krajach pochodzenia oraz wytyczne, o których mowa w art. 11 rozporządzenia (UE) 2021/2303;

b) bierze pod uwagę to, czy zmiana okoliczności jest na tyle znacząca i długotrwała, że obawa uchodźcy przed prześladowaniem nie jest już uzasadniona.

Artykuł 12

Wykluczenie

1. Obywatel państwa trzeciego lub bezpaństwowiec zostaje wykluczony z możliwości uzyskania statusu uchodźcy, jeżeli ten obywatel państwa trzeciego lub bezpaństwowiec:

a) jest objęty zakresem art. 1 lit. D konwencji genewskiej odnoszącego się do udzielania ochrony lub pomocy przez organy lub agencje Organizacji Narodów Zjednoczonych inne niż Wysoki Komisarz Narodów Zjednoczonych ds. Uchodźców; jeżeli taka ochrona lub pomoc ustała z jakichkolwiek powodów, bez ustalenia stanowiska tego obywatela państwa trzeciego lub bezpaństwowca zgodnie z odpowiednimi rezolucjami przyjętymi przez Zgromadzenie Ogólne Narodów Zjednoczonych, ten obywatel państwa trzeciego lub bezpaństwowiec staje się tym samym uprawniony do skorzystania z niniejszego rozporządzenia;

b) jest uznawany przez właściwe organy państwa, w którym ten obywatel państwa trzeciego lub bezpaństwowiec się osiedliła, za osobę mającą prawa i obowiązki związane z posiadaniem obywatelstwa tego państwa lub równorzędne prawa i obowiązki.

2. Obywatel państwa trzeciego lub bezpaństwowiec zostaje wykluczony z możliwości otrzymania statusu uchodźcy, jeżeli istnieją poważne podstawy, aby sądzić, że ten obywatel państwa trzeciego lub bezpaństwowiec:

a) popełnił zbrodnię przeciwko pokojowi, zbrodnię wojenną lub zbrodnię przeciwko ludzkości w rozumieniu aktów międzynarodowych opracowanych dla ustanowienia przepisów odnoszących się do tych zbrodni;

b) popełnił poważne przestępstwo o charakterze niepolitycznym poza państwem uchodźstwa, zanim ten obywatel państwa trzeciego lub bezpaństwowiec został przyjęty jako uchodźca, czyli zanim nadano mu status uchodźcy; szczególnie okrutne działania, nawet jeżeli były popełnione z rzekomo politycznych pobudek, mogą zostać zakwalifikowane jako poważne przestępstwa o charakterze niepolitycznym;

c) jest winny czynów sprzecznych z celami i zasadami Organizacji Narodów Zjednoczonych określonymi w preambule i art. 1 i 2 Karty Narodów Zjednoczonych.

3. Ust. 2 stosuje się do osób podżegających do popełnienia przestępstw lub czynów, o których mowa w tym ustępie, lub w inny sposób uczestniczących w ich popełnianiu.

4. Gdy organ rozstrzygający – na podstawie oceny powagi popełnionych przez daną osobę przestępstw lub czynów oraz jej odpowiedzialności indywidualnej, z uwzględnieniem wszystkich okoliczności związanych z tymi przestępstwami lub czynami oraz sytuacji danej osoby – ustali, że zastosowanie ma co najmniej jedna z podstaw wykluczenia określonych w ust. 2 lub 3, wówczas wyklucza możliwość nadania danej osobie ubiegającej się o ochronę międzynarodową statusu uchodźcy bez przeprowadzania oceny proporcjonalności związanej z obawą przed prześladowaniem.

5. W ramach oceny, o której mowa w ust. 4, organ rozstrzygający rozpatrując ust. 2 i 3 w odniesieniu do małoletniego uwzględnia między innymi zdolność małoletniego do ponoszenia odpowiedzialności karnej, która miałaby zastosowanie, gdyby popełnił on przestępstwo na terytorium państwa członkowskiego rozpatrującego wniosek o udzielenie ochrony międzynarodowej, zgodnie z przepisami krajowymi dotyczącymi zdolności wiekowej do ponoszenia odpowiedzialności karnej.

Artykuł 13

Nadanie statusu uchodźcy

Organ rozstrzygający nadaje status uchodźcy obywatelowi państwa trzeciego lub bezpaństwowcowi, który kwalifikuje się do otrzymania takiego statusu zgodnie z rozdziałem II i III.

Artykuł 14

Pozbawienie statusu uchodźcy

1. Organ rozstrzygający pozbawia obywatela państwa trzeciego lub bezpaństwowca statusu uchodźcy, jeżeli:

a) ten obywatel państwa trzeciego lub bezpaństwowiec przestał być uchodźcą zgodnie z art. 11;

b) ten obywatel państwa trzeciego lub bezpaństwowiec powinien był zostać lub został wykluczony z możliwości uzyskania statusu uchodźcy zgodnie z art. 12;

c) ten obywatel państwa trzeciego lub bezpaństwowiec wprowadził w błąd co do faktów, w tym posłużył się fałszywymi dokumentami, lub pominął fakty o istotnym znaczeniu dla nadania mu statusu uchodźcy;

d) istnieją uzasadnione podstawy, by uznać tego obywatela państwa trzeciego lub bezpaństwowca za zagrożenie dla bezpieczeństwa państwa członkowskiego, w którym ten obywatel państwa trzeciego lub bezpaństwowiec przebywa;

e) ten obywatel państwa trzeciego lub bezpaństwowiec został skazany prawomocnym wyrokiem sądowym za szczególnie poważne przestępstwo i stanowi niebezpieczeństwo dla społeczeństwa państwa członkowskiego, w którym ten obywatel państwa trzeciego lub bezpaństwowiec przebywa.

2. W sytuacjach, w których stosuje się ust. 1 lit. d) i e), organ rozstrzygający może odmówić nadania statusu uchodźcy, jeżeli decyzja w sprawie wniosku o udzielenie ochrony międzynarodowej jeszcze nie zapadła.

3. Osobom, do których stosuje się ust. 1 lit. d) i e) lub ust. 2 niniejszego artykułu, przysługują prawa określone w art. 3, 4, 16, 22, 31, 32 i 33 konwencji genewskiej lub prawa podobne do nich, pod warunkiem że osoby te przebywają w państwie członkowskim.

4. Organ rozstrzygający, który nadał status uchodźcy, musi wykazać w każdym indywidualnym przypadku, że osoba korzystająca ze statusu uchodźcy przestała być uchodźcą lub nie powinien jej być nadany status uchodźcy, lub nie powinna już korzystać ze statusu uchodźcy z powodów określonych w ust. 1 niniejszego artykułu. W czasie postępowania w sprawie pozbawienia statusu uchodźcy stosuje się art. 66 rozporządzenia (UE) 2024/1348.

Artykuł 15

Poważna krzywda

Poważna krzywda, o której mowa w art. 3 ust. 6, obejmuje:

a) karę śmierci lub egzekucję;

b) tortury, nieludzkie lub poniżające traktowanie lub karanie osoby ubiegającej się o ochronę międzynarodową w kraju pochodzenia; lub

c) poważne i indywidualne zagrożenie dla życia lub fizycznej integralności osoby cywilnej wynikające z przemocy nieselektywnej w sytuacji międzynarodowego lub wewnętrznego konfliktu zbrojnego.

Artykuł 16

Ustanie statusu ochrony uzupełniającej

1. Osoba korzystająca ze statusu ochrony uzupełniającej przestaje kwalifikować się do otrzymywania ochrony uzupełniającej, jeżeli okoliczności będące podstawą nadania tego statusu ustały lub uległy zmianie w takim stopniu, że ochrona nie jest już konieczna.

2. Aby ocenić, czy okoliczności będące podstawą nadania statusu ochrony uzupełniającej ustały lub uległy zmianie w takim stopniu, że ochrona nie jest już konieczna, organ rozstrzygający:

a) uwzględnia dokładne i aktualne informacje uzyskane z odpowiednich i dostępnych źródeł krajowych, unijnych i międzynarodowych oraz, jeżeli są one dostępne, wspólną analizę sytuacji w konkretnych krajach pochodzenia oraz wytyczne, o których mowa w art. 11 rozporządzenia (UE) 2021/2303;

b) bierze pod uwagę, czy zmiana okoliczności ma charakter na tyle znaczący i długotrwały, że osoba korzystająca ze statusu ochrony uzupełniającej nie jest już narażona na rzeczywiste ryzyko doznania poważnej krzywdy;

3. Ust. 1 nie stosuje się do osoby korzystającej ze statusu ochrony uzupełniającej, która może powołać się na ważne powody związane z poprzednio doznaną poważną krzywdą, uzasadniające jej odmowę przyjęcia ochrony państwa, którego jest obywatelem, lub – w przypadku bezpaństwowca – z ochrony państwa poprzedniego miejsca zwykłego pobytu.

Artykuł 17

Wykluczenie

1. Obywatel państwa trzeciego lub bezpaństwowiec zostaje wykluczony z możliwości otrzymania ochrony uzupełniającej, jeżeli istnieją poważne podstawy, aby sądzić, że ten obywatel państwa trzeciego lub bezpaństwowiec:

a) popełnił zbrodnię przeciwko pokojowi, zbrodnię wojenną lub zbrodnię przeciwko ludzkości w rozumieniu aktów międzynarodowych opracowanych w celu ustanowienia przepisów odnoszących się do tych zbrodni;

b) popełnił poważne przestępstwo przed przybyciem na terytorium państwa członkowskiego lub został skazany za poważne przestępstwo po przybyciu;

c) jest winny czynów sprzecznych z celami i zasadami Organizacji Narodów Zjednoczonych określonymi w preambule i art. 1 i 2 Karty Narodów Zjednoczonych;

d) stanowi zagrożenie dla społeczeństwa lub bezpieczeństwa narodowego.

2. Ust. 1 stosuje się do osób podżegających do popełnienia przestępstw lub czynów, o których mowa w tym ustępie, lub w inny sposób uczestniczących w ich popełnianiu.

3. Obywatel państwa trzeciego lub bezpaństwowiec może zostać wykluczony z możliwości otrzymania ochrony uzupełniającej, jeżeli przed przyjęciem do danego państwa członkowskiego ten obywatel państwa trzeciego lub bezpaństwowiec popełnił co najmniej jedno przestępstwo nieobjęte zakresem ust. 1 lit. a), b) i c), które zagrożone byłoby karą pozbawienia wolności, gdyby zostało popełnione w danym państwie członkowskim, i jeżeli ten obywatel państwa trzeciego lub bezpaństwowiec opuścił kraj pochodzenia wyłącznie w celu uniknięcia odpowiedzialności za popełnienie tych przestępstw.

4. Gdy organ rozstrzygający – na podstawie oceny powagi popełnionych przez daną osobę przestępstw lub czynów oraz jej odpowiedzialności indywidualnej, z uwzględnieniem wszystkich okoliczności związanych z tymi przestępstwami lub czynami oraz sytuacji danej osoby – ustali, że zastosowanie ma co najmniej jedna z podstaw wykluczenia określonych w ust. 1 lub 2, wówczas wyklucza możliwość nadania danej osobie ubiegającej się o ochronę międzynarodową statusu ochrony uzupełniającej bez przeprowadzania oceny proporcjonalności związanej z obawą przed poważną krzywdą.

5. W ramach oceny, o której mowa w ust. 4, organ rozstrzygający rozpatrując ust. 1 w odniesieniu do małoletniego uwzględnia między innymi zdolność małoletniego do ponoszenia odpowiedzialności karnej, która miałaby zastosowanie, gdyby popełnił on przestępstwo na terytorium państwa członkowskiego rozpatrującego wniosek o udzielenie ochrony międzynarodowej, zgodnie z przepisami krajowymi dotyczącymi zdolności wiekowej do ponoszenia odpowiedzialności karnej, lub, w stosownych przypadkach, wyrok skazujący za popełnienie poważnego przestępstwa po przybyciu małoletniego na terytorium tego państwa członkowskiego.

Artykuł 18

Nadanie statusu ochrony uzupełniającej

Organ rozstrzygający nadaje status ochrony uzupełniającej obywatelowi państwa trzeciego lub bezpaństwowcowi, który kwalifikuje się do otrzymania ochrony uzupełniającej zgodnie z rozdziałem II i V.

Artykuł 19

Pozbawienie statusu ochrony uzupełniającej

1. Organ rozstrzygający pozbawia obywatela państwa trzeciego lub bezpaństwowca statusu ochrony uzupełniającej, jeżeli:

a) ten obywatel państwa trzeciego lub bezpaństwowiec przestał kwalifikować się do otrzymania ochrony uzupełniającej zgodnie z art. 16;

b) po nadaniu statusu ochrony uzupełniającej ten obywatel państwa trzeciego lub bezpaństwowiec powinien był zostać lub został wykluczony z możliwości nadania mu takiego statusu zgodnie z art. 17;

c) ten obywatel państwa trzeciego lub bezpaństwowiec wprowadził w błąd co do faktów, w tym posłużył się fałszywymi dokumentami, lub pominął fakty o istotnym znaczeniu dla nadania mu statusu ochrony uzupełniającej.

2. Organ rozstrzygający, który nadał status ochrony uzupełniającej, musi wykazać w każdym indywidualnym przypadku, że osoba korzystająca ze statusu ochrony uzupełniającej przestała kwalifikować się do otrzymania ochrony uzupełniającej lub nie powinien jej być nadany statusu ochrony uzupełniającej, lub nie powinna już korzystać ze statusu ochrony uzupełniającej z powodów określonych w ust. 1 niniejszego artykułu. W czasie postępowania w sprawie pozbawienia statusu ochrony uzupełniającej stosuje się art. 66 rozporządzenia (UE) 2024/1348.

Artykuł 20

Zasady ogólne

1. Bez uszczerbku dla praw i obowiązków określonych w konwencji genewskiej osobom korzystającym z ochrony międzynarodowej przysługują prawa i obowiązki określone w niniejszym rozdziale.

2. Osobom korzystającym z ochrony międzynarodowej przysługują prawa określone zgodnie z niniejszym rozdziałem od chwili udzielenia ochrony międzynarodowej i tak długo, jak status uchodźcy lub status ochrony uzupełniającej pozostaje w mocy.

3. Jeżeli zezwolenie na pobyt nie zostało wydane osobie korzystającej z ochrony międzynarodowej w terminie 15 dni od udzielenia ochrony międzynarodowej, dane państwo członkowskie stosuje środki tymczasowe, takie jak rejestracja lub wydanie dokumentu, aby zapewnić tej osobie skuteczny dostęp do praw określonych w niniejszym rozdziale, z wyjątkiem praw określonych w art. 25 i 27, do chwili wydania zezwolenia na pobyt zgodnie z art. 24.

4. Jeżeli ustalono, że dana osoba jest osobą o szczególnych potrzebach, taką jak małoletni, małoletni bez opieki, osoba z niepełnosprawnością, osoba starsza, kobieta w ciąży, rodzic samotnie wychowujący małoletnie dziecko lub pełnoletnie dziecko pozostające na utrzymaniu, ofiara handlu ludźmi, osoba poważnie chora, osoba z zaburzeniami psychicznymi lub osoba, która jest ofiarą tortur, gwałtu lub innych poważnych form przemocy psychicznej, fizycznej lub seksualnej, właściwe organy uwzględniają te szczególne potrzeby przy stosowaniu niniejszego rozdziału.

5. Przy stosowaniu przepisów niniejszego rozdziału dotyczących małoletnich głównym priorytetem właściwych organów musi być najlepszy interes dziecka.

Artykuł 21

Ochrona przed odesłaniem

Zgodnie z prawem Unii i prawem międzynarodowym przestrzega się zasady non-refoulement.

Artykuł 22

Informowanie

Właściwe organy udzielają osobom korzystającym z ochrony międzynarodowej informacji na temat praw i obowiązków związanych ze statusem uchodźcy lub statusem ochrony uzupełniającej niezwłocznie po udzieleniu takiej ochrony. Informacje te, zgodnie z załącznikiem I:

a) są udzielane w języku, który osoba korzystająca z ochrony międzynarodowej rozumie lub co do którego można zasadnie przypuszczać, że go rozumie; oraz

b) zawierają wyraźne odniesienia do konsekwencji niewywiązywania się z obowiązków określonych w art. 27 dotyczącym przemieszczania się w ramach Unii.

Artykuł 23

Utrzymanie jedności rodziny

1. Właściwe organy państwa członkowskiego, które udzieliło ochrony międzynarodowej osobie korzystającej z ochrony międzynarodowej, wydają, zgodnie z procedurami krajowymi, zezwolenia na pobyt członkom rodziny osoby korzystającej z ochrony międzynarodowej, którzy osobiście nie kwalifikują się do otrzymania ochrony międzynarodowej i którzy ubiegają się o zezwolenie na pobyt w tym państwie członkowskim, jeżeli nie stosuje się ust. 3, 4 ani 5 niniejszego artykułu oraz w zakresie zgodnym z indywidualnym statusem prawnym członka rodziny.

2. Zezwolenie na pobyt wydane zgodnie z ust. 1 ma taką samą datę ważności, jak zezwolenie na pobyt wydane osobie korzystającej z ochrony międzynarodowej, i może być przedłużane tak długo, jak przedłużane jest zezwolenie na pobyt wydane osobie korzystającej z ochrony międzynarodowej. Okres ważności zezwolenia na pobyt wydanego członkowi rodziny nie może przekraczać daty wygaśnięcia zezwolenia na pobyt osoby korzystającej z ochrony międzynarodowej.

3. Członkowi rodziny, który jest lub zostałby wykluczony z możliwości otrzymania ochrony międzynarodowej zgodnie z rozdziałem III i V, nie wydaje się zezwolenia na pobyt na podstawie niniejszego rozporządzenia.

4. Małżonkowi lub partnerowi niepozostającemu w stabilnym związku małżeńskim nie wydaje się zezwolenia na pobyt na podstawie niniejszego rozporządzenia, jeżeli istnieją wyraźne przesłanki wskazujące na to, że związek małżeński lub partnerski został zawarty wyłącznie w celu umożliwienia danej osobie wjazdu do danego państwa członkowskiego lub pobytu w danym państwie członkowskim.

5. Członkowi rodziny nie wydaje się zezwolenia na pobyt, a zezwolenia na pobyt, które już wydano, cofa się lub się ich nie przedłuża, jeżeli wymagają tego względy bezpieczeństwa narodowego lub porządku publicznego związane z tym członkiem rodziny.

6. Członkom rodziny, którym wydano zezwolenie na pobyt zgodnie z ust. 1 niniejszego artykułu, przysługują prawa określone w art. 25–32, art. 34 i 35.

7. Państwa członkowskie mogą stosować niniejszy artykuł do innych bliskich krewnych, w tym rodzeństwa, którzy żyli wspólnie jako część rodziny przed przybyciem osoby ubiegającej się o ochronę międzynarodową na terytorium państwa członkowskiego i którzy pozostają na utrzymaniu osoby korzystającej z ochrony międzynarodowej. Państwa członkowskie mogą stosować niniejszy artykuł do małoletnich pozostających w związku małżeńskim, pod warunkiem że przemawia za tym najlepszy interes tego małoletniego.

Artykuł 24

Zezwolenia na pobyt

1. Osobom korzystającym z ochrony międzynarodowej przysługuje prawo do zezwolenia na pobyt ważnego tak długo, jak posiadają one status uchodźcy lub status ochrony uzupełniającej.

2. Zezwolenie na pobyt wydaje się jak najszybciej po nadaniu statusu uchodźcy lub statusu ochrony uzupełniającej, a najpóźniej 90 dni od powiadomienia o decyzji o udzieleniu ochrony międzynarodowej, z wykorzystaniem jednolitego wzoru ustanowionego w rozporządzeniu Rady (WE) nr 1030/2002.

3. Zezwolenie na pobyt wydaje się bezpłatnie lub za opłatą, której wysokość nie przekracza wysokości opłaty pobieranej od obywateli danego państwa członkowskiego za wydanie dowodu tożsamości.

4. Początkowy okres ważności zezwolenia na pobyt wynosi co najmniej trzy lata w przypadku osób korzystających ze statusu uchodźcy i co najmniej jeden rok w przypadku osób korzystających ze statusu ochrony uzupełniającej.

Po wygaśnięciu zezwolenie na pobyt przedłuża się na co najmniej trzy lata w przypadku osób korzystających ze statusu uchodźcy i na co najmniej dwa lata w przypadku osób korzystających ze statusu ochrony uzupełniającej.

Przedłużenia zezwolenia na pobyt dokonuje się w sposób zapewniający ciągłość pobytu objętego zezwoleniem, bez przerw między okresem objętym wygasającym zezwoleniem i przedłużonym zezwoleniem, pod warunkiem że osoba korzystająca z ochrony międzynarodowej postępuje zgodnie z właściwymi przepisami krajowymi określającymi formalności administracyjne dotyczące tego przedłużenia.

5. Właściwe organy mogą uchylić zezwolenie na pobyt lub odmówić przedłużenia jego ważności tylko wtedy, gdy wydały decyzję o pozbawieniu statusu uchodźcy zgodnie z art. 14 lub status ochrony uzupełniającej zgodnie z art. 19.

Artykuł 25

Dokument podróży

1. O ile ważne względy bezpieczeństwa narodowego lub porządku publicznego związane z osobą korzystającą ze statusu uchodźcy nie wymagają inaczej, właściwe organy wydają osobom korzystającym ze statusu uchodźcy dokumenty podróży, zgodnie ze wzorem określonym w załączniku do konwencji genewskiej i zgodne z minimalnymi normami dotyczącymi zabezpieczeń i danych biometrycznych określonymi w rozporządzeniu (WE) nr 2252/2004. Takie dokumenty podróży muszą być ważne przez dłużej niż jeden rok.

2. O ile ważne względy bezpieczeństwa narodowego lub porządku publicznego związane z osobą korzystającą ze statusu ochrony uzupełniającej nie wymagają inaczej, właściwe organy wydają osobom korzystającym ze statusu ochrony uzupełniającej, które nie mogą otrzymać paszportu krajowego lub przedłużyć jego ważności, dokumenty podróży zgodne z minimalnymi normami dotyczącymi zabezpieczeń i danych biometrycznych określonymi w rozporządzeniu (WE) nr 2252/2004. Takie dokumenty podróży muszą być ważne przez dłużej niż jeden rok.

3. Wykonując obowiązki wynikające z ust. 1 i 2 niniejszego artykułu, właściwe organy państw członkowskich, które nie uczestniczą w dorobku Schengen, wydają dokumenty podróży osobom korzystającym ze statusu uchodźcy, zgodnie ze wzorem określonym w załączniku do konwencji genewskiej i zgodnie z minimalnymi normami dotyczącymi zabezpieczeń i danych biometrycznych równoważnymi z tymi, które określono w rozporządzeniu (WE) nr 2252/2004, z uwzględnieniem specyfikacji opracowanych przez Organizację Międzynarodowego Lotnictwa Cywilnego, w szczególności ustalonych w dokumencie 9303 dotyczącym dokumentów podróży przeznaczonych do odczytu maszynowego.

Wykonując obowiązki wynikające z ust. 1 i 2 niniejszego artykułu, właściwe organy państw członkowskich, które nie uczestniczą w dorobku Schengen, wydają dokumenty podróży osobom korzystającym ze statusu ochrony uzupełniającej, które nie mogą otrzymać paszportu krajowego lub przedłużyć jego ważności, zgodnie z minimalnymi normami dotyczącymi zabezpieczeń i danych biometrycznych równoważnymi z tymi, które określono w rozporządzeniu (WE) nr 2252/2004, z uwzględnieniem specyfikacji opracowanych przez Organizację Międzynarodowego Lotnictwa Cywilnego, w szczególności ustalonych w dokumencie 9303 dotyczącym dokumentów podróży przeznaczonych do odczytu maszynowego.

Artykuł 26

Swoboda przemieszczania się w ramach państwa członkowskiego

Osoby korzystające z ochrony międzynarodowej korzystają ze swobody przemieszczania się w ramach państwa członkowskiego, które udzieliło im ochrony międzynarodowej, w tym prawa do wyboru swojego miejsca pobytu na tym terytorium, na takich samych warunkach i z tymi samymi ograniczeniami, jakie są przewidziane dla innych obywateli państw trzecich przebywających legalnie na terytorium tego państwa członkowskiego i co do zasady będących w takiej samej sytuacji.

Artykuł 27

Przemieszczanie się w ramach Unii

Osoby korzystające z ochrony międzynarodowej nie mają prawa pobytu w państwie członkowskim innym niż państwo członkowskie, które udzieliło im ochrony międzynarodowej. Pozostaje to bez uszczerbku dla ich prawa do:

a) ubiegania się o zezwolenie na pobyt w innym państwie członkowskim i uzyskania takiego zezwolenia zgodnie z prawem krajowym tego państwa członkowskiego lub z odpowiednimi przepisami prawa Unii lub postanowieniami umów międzynarodowych;

b) swobodnego przemieszczenia się zgodnie z warunkami określonymi w art. 21 Konwencji wykonawczej do układu z Schengen.

Artykuł 28

Dostęp do zatrudnienia

1. Niezwłocznie po udzieleniu ochrony międzynarodowej, osoby korzystające z takiej ochrony mają prawo do podejmowania zatrudnienia lub prowadzenia działalności na własny rachunek zgodnie z przepisami mającymi ogólne zastosowanie do danego zawodu lub służby publicznej.

2. Osoby korzystające z ochrony międzynarodowej są traktowane na równi z obywatelami państwa członkowskiego, które udzieliło im ochrony międzynarodowej, w zakresie:

a) warunków zatrudnienia, w tym minimalnego wieku dopuszczenia do pracy, oraz warunków pracy, w tym wynagrodzenia i zwolnienia, godzin pracy, urlopu i dni wolnych od pracy oraz bezpieczeństwa i higieny w miejscu pracy;

b) wolności stowarzyszania się i zrzeszania się oraz członkostwa w organizacjach reprezentujących pracowników lub pracodawców lub też we wszelkich organizacjach, których członkowie wykonują określony zawód, w tym w zakresie praw i świadczeń przyznawanych przez takie organizacje;

c) możliwości edukacji dla dorosłych związanych z zatrudnieniem, szkolenia zawodowego, w tym szkolenia podnoszącego kwalifikacje, i praktycznego doświadczenia zawodowego;

d) usług informacyjnych i doradczych oferowanych przez biura zatrudnienia.

3. W razie potrzeby właściwe organy ułatwiają pełny dostęp do środków, o których mowa w ust. 2 lit. c) i d).

Artykuł 29

Dostęp do edukacji

1. Małoletni, którym udzielono ochrony międzynarodowej, są traktowani na równi z obywatelami państwa członkowskiego, które udzieliło im ochrony międzynarodowej, w zakresie dostępu do systemu edukacji.

Osoby korzystające z ochrony międzynarodowej nadal są traktowane na równi z obywatelami państwa członkowskiego, które udzieliło im ochrony międzynarodowej, do celów ukończenia szkoły średniej, bez względu na to, czy są pełnoletnie.

2. Osoby dorosłe, którym udzielono ochrony międzynarodowej, są traktowane na równi z obywatelami państwa członkowskiego, które udzieliło im ochrony międzynarodowej, w zakresie dostępu do ogólnego systemu edukacji, do szkolenia ustawicznego lub do przekwalifikowania.

Niezależnie od akapitu pierwszego właściwe organy mogą odmówić osobom dorosłym, którym udzielono ochrony międzynarodowej, stypendiów i pożyczek, jeżeli taka możliwość została przewidziana w prawie krajowym.

Artykuł 30

Dostęp do procedur uznawania kwalifikacji i potwierdzanie umiejętności

1. Osoby korzystające z ochrony międzynarodowej są traktowane na równi z obywatelami państwa członkowskiego, które udzieliło im ochrony międzynarodowej, w zakresie obowiązujących procedur uznawania zagranicznych dyplomów, świadectw i innych dokumentów potwierdzających posiadanie kwalifikacji.

2. Bez uszczerbku dla art. 2 ust. 2 i art. 3 ust. 3 dyrektywy 2005/36/WE Parlamentu Europejskiego i Rady (

2

), właściwe organy ułatwiają pełny dostęp do procedur, o których mowa w ust. 1 niniejszego artykułu, osobom korzystającym z ochrony międzynarodowej, które nie są w stanie przedstawić dowodów w postaci dokumentów potwierdzających ich kwalifikacje.

3. Osoby korzystające z ochrony międzynarodowej są traktowane na równi z obywatelami państwa członkowskiego, które udzieliło im ochrony międzynarodowej, w zakresie dostępu do odpowiednich systemów oceny, potwierdzania i uznawania wcześniejszych wyników edukacyjnych i zdobytego doświadczenia.

Artykuł 31

Zabezpieczenie społeczne i pomoc społeczna

1. Osoby korzystające z ochrony międzynarodowej są traktowane na równi z obywatelami państwa członkowskiego, które udzieliło im ochrony międzynarodowej, w zakresie zabezpieczenia społecznego i pomocy społecznej.

Dostęp do niektórych form pomocy społecznej określonych w prawie krajowym może być uwarunkowany skutecznym udziałem osoby korzystającej z ochrony międzynarodowej w środkach integracyjnych, jeżeli uczestnictwo w takich środkach jest obowiązkowe, o ile są one dostępne i bezpłatne.

2. Niezależnie od ust. 1 równe traktowanie w zakresie pomocy społecznej w przypadku osób korzystających ze statusu ochrony uzupełniającej może być ograniczone do świadczeń podstawowych, jeżeli taka możliwość została przewidziana w prawie krajowym.

Świadczenia podstawowe obejmują co najmniej:

a) świadczenie zapewniające dochód minimalny;

b) wsparcie w przypadku choroby lub ciąży;

c) wsparcie dla rodziców, w tym wsparcie związane z opieką nad dziećmi; oraz

d) świadczenia mieszkaniowe, o ile świadczenia te są przyznawane obywatelom danego państwa członkowskiego zgodnie z prawem krajowym.

Artykuł 32

Opieka zdrowotna

1. Osoby korzystające z ochrony międzynarodowej mają dostęp do opieki zdrowotnej na takich samych warunkach kwalifikowalności jak obywatele państwa członkowskiego, które udzieliło im ochrony międzynarodowej.

2. Osoby korzystające z ochrony międzynarodowej o szczególnych potrzebach – takie jak kobiety w ciąży, osoby z niepełnosprawnością, osoby, które są ofiarami tortur, gwałtu lub innych poważnych form przemocy psychicznej, fizycznej lub seksualnej, lub małoletni, którzy są ofiarami jakichkolwiek form nadużyć, zaniedbania, wykorzystania, tortur lub okrutnego, nieludzkiego bądź poniżającego traktowania lub którzy ucierpieli w konfliktach zbrojnych – otrzymują odpowiednią opiekę zdrowotną, w tym w razie potrzeby leczenie zaburzeń psychicznych, na takich samych warunkach kwalifikowalności jak obywatele państwa członkowskiego, które udzieliło im ochrony międzynarodowej.

Artykuł 33

Małoletni bez opieki

1. Właściwe organy podejmują niezbędne działania na podstawie prawa krajowego w celu ustanowienia opiekuna dla małoletniego bez opieki tak szybko, jak to możliwe po udzieleniu mu ochrony międzynarodowej.

Właściwe organy mogą pozostawić tę samą osobę wyznaczoną na przedstawiciela na podstawie art. 23 ust. 2 lit. b rozporządzenia (UE) 2024/1348 lub na podstawie art. 27 ust. 1 lit. b) dyrektywy (UE) 2024/1346 do działania w charakterze opiekuna, bez konieczności formalnego ustanowienia.

Przedstawiciele, o których mowa w art. 23 ust. 2 lit. b) rozporządzenia (UE) 2024/1348 lub art. 27 ust. 1 lit. b) dyrektywy (UE) 2024/1346 pozostają odpowiedzialni za małoletniego bez opieki do chwili ustanowienia opiekuna.

Organizacje lub osoby fizyczne, których interesy naruszają lub mogą naruszać interesy małoletniego bez opieki, nie kwalifikują się do ustanowienia ich opiekunem tego małoletniego.

Jeżeli opiekunem ustanowiona została organizacja, wyznacza ona jak najszybciej osobę fizyczną odpowiedzialną za wypełnianie obowiązków opiekuna małoletniego bez opieki zgodnie z niniejszym rozporządzeniem.

2. Do celów niniejszego rozporządzenia, zgodnie z zasadą zabezpieczenia najlepszego interesu dziecka i aby zagwarantować ogólne dobro małoletniego bez opieki, opiekun:

a) zapewnia małoletniemu bez opieki dostęp do wszystkich praw wynikających w niniejszego rozporządzenia;

b) pomaga małoletniemu bez opieki i, w stosownych przypadkach, reprezentuje go w razie pozbawienia go statusu uchodźcy lub statusu ochrony uzupełniającej; oraz

c) w stosownych przypadkach pomaga w poszukiwaniu rodziny zgodnie z ust. 7.

Opiekunowie:

a) posiadają niezbędną wiedzę i przechodzą początkowe, a następnie dalsze odpowiednie szkolenia dotyczące praw i potrzeb małoletnich bez opieki, w tym wszelkich obowiązujących norm ochrony dzieci;

b) są związani zasadami poufności przewidzianymi w prawie krajowym w odniesieniu do każdej informacji uzyskanej podczas wykonywania pracy;

c) zgodnie z rejestrem karnym nie figurują jako sprawcy przestępstw ani wykroczeń związanych z dziećmi ani przestępstw ani wykroczeń, które budzą poważne wątpliwości co do zdolności do bycia odpowiedzialnym za dzieci.

3. Właściwe organy powierzają poszczególnym opiekunom reprezentację proporcjonalnej i odpowiednio ograniczonej liczby małoletnich bez opieki, tak aby opiekunowie mogli skutecznie wykonywać swoje zadania oraz aby małoletni bez opieki mieli faktyczny dostęp do przysługujących im praw i świadczeń.

4. Zgodnie z prawem krajowym państwa członkowskie zapewniają, aby istniały podmioty, w tym organy sądowe, lub osoby odpowiedzialne za bieżące nadzorowanie i monitorowanie opiekunów w celu zapewnienia, by opiekunowie wykonywali swoje zadania w zadowalający sposób.

Podmioty i osoby, o których mowa w akapicie pierwszym, kontrolują pracę opiekunów, w szczególności jeżeli istnieją przesłanki wskazujące, że opiekunowie nie wykonują swoich zadań w zadowalający sposób. Te podmioty lub osoby bezzwłocznie rozpatrują wszelkie skargi złożone przez małoletnich bez opieki na ich opiekunów.

W razie potrzeby właściwe organy zastępują osobę działającą w charakterze opiekuna, w szczególności jeżeli uznają, że osoba ta nie wypełnia swoich zadań w należyty sposób.

Właściwe organy wyjaśniają małoletnim bez opieki – w sposób dostosowany do jego wieku i zrozumiały dla niego – jak bezpiecznie i z zachowaniem poufności złożyć skargę na opiekuna.

5. Uwzględniając najlepszy interes dziecka, właściwe organy umieszczają małoletnich bez opieki:

a) z dorosłym krewnym;

b) w rodzinie zastępczej;

c) w ośrodkach specjalizujących się w przyjmowaniu małoletnich; lub

d) w innych miejscach odpowiednich do przyjmowania małoletnich.

Opinie małoletnich bez opieki uwzględnia się stosownie do ich wieku i stopnia dojrzałości.

6. W miarę możliwości nie rozdziela się rodzeństwa, uwzględniając najlepszy interes małoletnich bez opieki, a w szczególności ich wiek i stopień dojrzałości. Zmiany miejsca pobytu małoletnich bez opieki musza być ograniczone do minimum.

7. Jeżeli poszukiwanie członków rodziny małoletniego bez opieki rozpoczęto, zanim temu małoletniemu udzielono ochrony międzynarodowej, jest ono kontynuowane po udzieleniu ochrony międzynarodowej. Jeżeli poszukiwania członków rodziny jeszcze nie rozpoczęto, rozpoczyna się je jak najszybciej po nadaniu statusu uchodźcy lub statusu ochrony uzupełniającej, pod warunkiem że przemawia za tym najlepszy interes małoletniego.

Jeżeli może dojść do zagrożenia życia lub integralności fizycznej małoletniego lub bliskich krewnych małoletniego, szczególnie gdy pozostali oni w kraju pochodzenia, podejmuje się starania, aby zapewnić poufność gromadzenia, przetwarzania i obiegu informacji dotyczących tych osób w celu uniknięcia stwarzania zagrożenia dla ich bezpieczeństwa.

Artykuł 34

Dostęp do zakwaterowania

1. Osoby korzystające z ochrony międzynarodowej mają na terytorium państwa członkowskiego, które udzieliło im ochrony międzynarodowej, dostęp do zakwaterowania na warunkach co najmniej równoważnych warunkom stosowanym wobec innych obywateli państw trzecich przebywających legalnie na tym terytorium i co do zasady będących w takiej samej sytuacji.

2. Krajowe praktyki dotyczące rozproszonego osiedlania osób korzystających z ochrony międzynarodowej zapewniają równe traktowanie osób korzystających z ochrony międzynarodowej, chyba że inne traktowanie jest obiektywnie uzasadnione. Takie praktyki krajowe zapewniają równość szans w zakresie dostępu do zakwaterowania.

Artykuł 35

Dostęp do środków integracyjnych

1. W celu zachęcania do integracji i ułatwienia integracji ze społeczeństwem państwa członkowskiego, które udzieliło ochrony międzynarodowej, osoby korzystające z ochrony międzynarodowej mają dostęp do środków integracyjnych oferowanych lub wspieranych przez państwa członkowskie, uwzględniających szczególne potrzeby danych osób i uznawanych przez właściwe organy za odpowiednie, w szczególności do kursów językowych, programów kształtujących świadomość obywatelską, programów integracyjnych oraz szkolenia zawodowego.

2. Osoby korzystające z ochrony międzynarodowej uczestniczą w środkach integracyjnych, w których uczestnictwo jest obowiązkowe w państwie członkowskim, które udzieliło im ochrony międzynarodowej. Takie środki integracyjne są dostępne i bezpłatne.

3. Na zasadzie odstępstwa od ust. 2 niniejszego artykułu i bez uszczerbku dla art. 31 ust. 1 akapit drugi, państwa członkowskie mogą pobierać opłaty za niektóre obowiązkowe środki integracyjne, jeżeli osoba korzystająca z ochrony międzynarodowej posiada wystarczające zasoby i jeżeli opłaty te nie stanowią dla niej nieuzasadnionego obciążenia.

4. Właściwe organy nie stosują sankcji wobec osób korzystających z ochrony międzynarodowej, które nie są w stanie uczestniczyć w środkach integracyjnych ze względu na okoliczności, na które nie mają wpływu.

Artykuł 36

Repatriacja

Pomoc może być udzielana osobom korzystającym z ochrony międzynarodowej, które chcą zostać repatriowane.

Artykuł 37

Współpraca

Każde państwo członkowskie wyznacza krajowy punkt kontaktowy do celów niniejszego rozporządzenia i przekazuje jego adres Komisji. Komisja przekazuje te informacje pozostałym państwom członkowskim.

Państwa członkowskie, w porozumieniu z Komisją, wprowadzają wszystkie odpowiednie środki, aby właściwe organy nawiązały bezpośrednią współpracę i wymieniały informacje.

Artykuł 38

Personel

Organy i inne organizacje stosujące niniejsze rozporządzenie odbyły lub odbywają niezbędne szkolenie i są związane zasadą poufności w odniesieniu do wszelkich informacji osobowych uzyskanych podczas wykonywania zadań, zgodnie z prawem krajowym.

Artykuł 39

Monitorowanie i ocena

Do dnia 13 czerwca 2028 r., a następnie co pięć lat Komisja przedkłada Parlamentowi Europejskiemu i Radzie sprawozdanie ze stosowania niniejszego rozporządzenia w państwach członkowskich i, w stosownych przypadkach, proponuje niezbędne zmiany.

Najpóźniej dziewięć miesięcy przed upływem odpowiedniego terminu określonego w akapicie pierwszym państwa członkowskie przekazują Komisji wszelkie informacje odpowiednie do przygotowania sprawozdania, o którym mowa w tym ustępie.

Artykuł 40

Zmiany w dyrektywie 2003/109/WE

W dyrektywie 2003/109/WE wprowadza się następujące zmiany:

1) art. 4 ust. 2 akapit trzeci otrzymuje brzmienie:

„W odniesieniu do osób, którym udzielono ochrony międzynarodowej, przy obliczaniu okresu, o którym mowa w ust. 1, uwzględnia się okres pomiędzy datą wystąpienia z wnioskiem o udzielenie ochrony międzynarodowej, na podstawie którego jej udzielono, a datą wydania zezwolenia na pobyt, o którym mowa w art. 24 rozporządzenia (UE) 2024/1347 (

*1

).

2) w art. 4 dodaje się ustęp w brzmieniu:

„3a.

W przypadku stwierdzenia, że osoba korzystająca z ochrony międzynarodowej przebywa w innym państwie członkowskim niż to, które udzieliło jej ochrony międzynarodowej, i nie posiada prawa do pozostawania ani prawa pobytu w tym innym państwie członkowskim zgodnie z odpowiednimi przepisami krajowymi, unijnymi lub międzynarodowymi, okresu legalnego pobytu w państwie członkowskim, które udzieliło ochrony międzynarodowej przed wystąpieniem tej sytuacji, nie uwzględnia się przy obliczaniu okresu, o którym mowa w ust. 1.

Na zasadzie odstępstwa od akapitu pierwszego, w szczególności gdy osoba korzystająca z ochrony międzynarodowej wykaże, że przyczyną pozostawania lub pobytu bez prawa do niego były okoliczności, na które nie miała wpływu, państwa członkowskie mogą postanowić, zgodnie z prawem krajowym, że nie przerywa się biegu okresu, o którym mowa w ust. 1.”

;

3) art. 26 akapit pierwszy otrzymuje brzmienie:

„Państwa członkowskie wprowadzają w życie przepisy ustawowe, wykonawcze i administracyjne niezbędne do wykonania niniejszej dyrektywy najpóźniej do dnia 23 stycznia 2006 r. Państwa członkowskie wprowadzają w życie przepisy ustawowe, wykonawcze i administracyjne niezbędne do wykonania art. 4 ust. 2 akapit trzeci i ust. 3a do dnia 12 czerwca 2026 r. Niezwłocznie przekazują one Komisji tekst tych przepisów.”.

Artykuł 41

Uchylenie

Dyrektywa 2011/95/UE traci moc ze skutkiem od dnia 12 czerwca 2026 r. Odesłania do uchylonej dyrektywy traktuje się jako odesłania do niniejszego rozporządzenia zgodnie z tabelą korelacji w załączniku II.

W zakresie, w jakim dyrektywa Rady 2004/83/WE (

3

) nadal była wiążąca dla państw członkowskich niezwiązanych dyrektywą 2011/95/UE, dyrektywa 2004/83/WE traci moc ze skutkiem od dnia, w którym te państwa członkowskie staną się związane niniejszym rozporządzeniem. Odesłania do uchylonej dyrektywy należy rozumieć jako odesłania do niniejszego rozporządzenia.

Artykuł 42

Wejście w życie i stosowanie

Niniejsze rozporządzenie wchodzi w życie dwudziestego dnia po jego opublikowaniu w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej.

Niniejsze rozporządzenie stosuje się od dnia 12 czerwca 2026 r.

Niniejsze rozporządzenie wiąże w całości i jest bezpośrednio stosowane w państwach członkowskich zgodnie z Traktatami.

Załącznik I

Informacje udzielane osobom korzystającym z ochrony międzynarodowej

Niezwłocznie po udzieleniu ochrony międzynarodowej udziela się osobom korzystającym z ochrony międzynarodowej co najmniej następujących informacji dotyczących praw i obowiązków związanych z ich statusem uchodźcy lub statusem ochrony uzupełniającej. W razie potrzeby informacji tych mogą udzielać różnego rodzaju organy, usługodawcy lub właściwe punkty kontaktowe.

I. Informacje dotyczące praw i obowiązków związanych z miejscem pobytu i miejscem pozostawania:

a) prawo osób korzystających z ochrony międzynarodowej do zezwolenia na pobyt (art. 24):

— informacje o tym, jak i gdzie ubiegać się o zezwolenie na pobyt, oraz informacje o właściwym organie lub właściwym punkcie kontaktowym;

b) prawo członków rodzin osób korzystających z ochrony międzynarodowej do zezwolenia na pobyt (art. 23):

— informacje o tym, jak i gdzie ubiegać się o zezwolenie na pobyt, oraz informacje o właściwym organie lub właściwym punkcie kontaktowym;

— informacje o prawach przysługujących członkom rodziny, którym wydano zezwolenie na pobyt;

c) prawo do wystąpienia o dokument podróży (art. 25):

— informacje o tym, jak i gdzie złożyć wniosek o dokument podróży, oraz informacje o właściwym organie lub właściwym punkcie kontaktowym;

d) prawo do swobodnego przemieszczania się w ramach państwa członkowskiego i ewentualne ograniczenia tej swobody przemieszczania się (art. 26):

— w stosownych przypadkach, informacje o wymogu obrania miejsca pobytu lub zarejestrowania się w określonej gminie oraz informacje o właściwym organie lub właściwym punkcie kontaktowym;

e) prawo do swobodnego przemieszczania się w ramach Unii (art. 27):

— informacje o obowiązku pobytu w państwie członkowskim, które udzieliło ochrony międzynarodowej;

— prawo do przemieszczania się w strefie Schengen i warunki korzystania z takiego prawa zgodnie z art. 21 konwencji wykonawczej do układu z Schengen oraz prawo do ubiegania się o zezwolenie na pobyt w innym państwie członkowskim i uzyskania tego zezwolenia na mocy prawa krajowego tego państwa członkowskiego lub na mocy odpowiednich przepisów prawa Unii lub postanowień umów międzynarodowych;

— ewentualne sankcje związane z obliczaniem lat zgodnie z dyrektywą 2003/109/WE i procedurą wtórnego przejęcie na podstawie rozporządzenia (UE) 2024/1351, jeżeli osoba korzystająca z ochrony międzynarodowej nie przestrzega odpowiednich przepisów i przedłuży pobyt bez zezwolenia z naruszeniem konwencji wykonawczej do układu z Schengen lub pozostaje bądź ma miejsce pobytu w innym państwie członkowskim bez zezwolenia.

II. Informacje dotyczące praw związanych z integracją:

a) prawo do dostępu do zatrudnienia (art. 28):

— wymogi administracyjne dotyczące dostępu do zatrudnienia lub prowadzenia działalności na własny rachunek;

— w stosownych przypadkach, ograniczenia dotyczące zatrudnienia w służbie publicznej;

— właściwe biuro zatrudnienia lub punkt kontaktowy, gdzie można uzyskać dodatkowe informacje;

b) prawo małoletnich do dostępu do edukacji (art. 29 ust. 1)

— minimalny wiek obowiązku szkolnego;

— w stosownych przypadkach, wymogi administracyjne dotyczące dostępu do systemu edukacji;

c) prawo dorosłych do dostępu do ogólnego systemu edukacji (art. 29 ust. 2):

— wymogi, w tym wymogi administracyjne, dotyczące dostępu do ogólnego systemu edukacji;

d) prawo do dostępu do procedur uznawania kwalifikacji i potwierdzania umiejętności (art. 30):

— właściwe organy krajowe lub właściwe punkty kontaktowe udzielające informacji na temat zawodów regulowanych, które mogą być wykonywane dopiero po formalnym uznaniu kwalifikacji, oraz procedur administracyjnych, których należy dopełnić w celu takiego uznania;

e) informacje o odpowiednich systemach oceny, potwierdzania i uznawania wcześniejszych wyników edukacyjnych i zdobytego doświadczenia (art. 30 ust. 3):

— w stosownych przypadkach, informacje o takich systemach oraz właściwym punkcie kontaktowym udzielającym dodatkowych informacji;

f) prawo do bycia traktowanym na równi z obywatelami danego państwa w zakresie zabezpieczenia społecznego (art. 31):

— właściwy punkt kontaktowy udzielający dodatkowych informacji;

g) prawo do pomocy społecznej (art. 31):

— w stosownych przypadkach, wykaz świadczeń, które nie przysługują osobom korzystającym z ochrony uzupełniającej;

— właściwy punkt kontaktowy udzielający dodatkowych informacji;

h) prawo do opieki zdrowotnej na takich samych warunkach kwalifikowalności jak obywatele danego państwa (art. 32):

— ogólne informacje o warunkach dostępu do opieki zdrowotnej;

— w stosownych przypadkach, punkt kontaktowy w sprawie usług na rzecz osób będących ofiarami nadużyć, wykorzystania, tortur lub okrutnego, nieludzkiego bądź poniżającego traktowania;

i) prawo do zakwaterowania na warunkach równoważnych warunkom stosowanym wobec innych obywateli państw trzecich przebywających legalnie w danym państwie członkowskim (art. 34):

— w stosownych przypadkach, podstawowe informacje o dostępnych systemach mieszkalnictwa socjalnego;

— w stosownych przypadkach, wymogi dotyczące miejsca pobytu związane z praktykami dotyczącymi rozproszonego osiedlania;

— właściwy organ lub właściwy punkt kontaktowy udzielający dodatkowych informacji;

j) prawo do dostępu do środków integracyjnych uznanych za odpowiednie, w których uczestnictwo jest obowiązkowe, w stosownych przypadkach (art. 35):

— w stosownych przypadkach, informacje o obowiązkowych środkach integracyjnych;

— właściwy punkt kontaktowy udzielający dodatkowych informacji.

III. Informacje dotyczące szczególnych praw przysługujących małoletnim bez opieki (art. 33):

— informacje o prawie do opiekuna i obowiązkach opiekuna;

— szczegółowe informacje dotyczące składania skargi na opiekuna.

Załącznik II

Tabela korelacji

Dyrektywa 2011/95/UE

Niniejsze rozporządzenie

art. 1

art. 2 lit. a)

art. 3 pkt 3

art. 2 lit. b)

art. 3 pkt 4

art. 2 lit. c)

— art. 2 lit. d)

art. 3 pkt 5

art. 2 lit. e)

art. 3 pkt 1

art. 2 lit. f)

art. 3 pkt 6

art. 2 lit. g)

art. 3 pkt 2

art. 2 lit. h)

art. 3 pkt 7

art. 2 lit. i)

art. 3 pkt 8

art. 2 lit. j), formuła wprowadzająca

art. 3 pkt 9

art. 2 lit. j) tiret pierwsze

art. 3 pkt 9 lit. a)

art. 2 lit. j) tiret drugie

art. 3 pkt 9 lit. b)

art. 2 lit. j) tiret trzecie

art. 3 pkt 9 lit. c)

art. 2 lit. k)

art. 3 pkt 10

art. 2 lit. l)

art. 3 pkt 11

art. 2 lit. m)

art. 3 pkt 12

art. 2 lit. n)

art. 3 pkt 13

— art. 3 pkt 14, 15, 16, 17 i 18

art. 3

— art. 4 ust. 1 i 2

art. 4 ust. 1 i 2

— art. 4 ust. 3

art. 4 ust. 3 lit. a)–e)

– ()

art. 4 ust. 4 i 5

art. 5

art. 6

art. 7

art. 8 ust. 1

— art. 8 ust. 2 i 3

art. 8 ust. 2

art. 8 ust. 4

— art. 8 ust. 5 i 6

art. 9

art. 10 ust. 1 i 2

— art. 10 ust. 3

art. 11 ust. 1

art. 11 ust. 1 akapit pierwszy

art. 11 ust. 2

art. 11 ust. 2 lit. a) i b)

art. 11 ust. 3

— art. 12 ust. 1

art. 12 ust. 1

art. 12 ust. 2 lit. a), b) i c)

art. 12 ust. 3

— art. 12 ust. 4 i 5

art. 13

art. 14 ust. 1

art. 14 ust. 1 lit. a)

art. 14 ust. 2

art. 14 ust. 4

art. 14 ust. 3 lit. a)

art. 14 ust. 1 lit. b)

art. 14 ust. 3 lit. b)

art. 14 ust. 1 lit. c)

art. 14 ust. 4 lit. a)

art. 14 ust. 1 lit. d)

art. 14 ust. 4 lit. b)

art. 14 ust. 1 lit. e)

art. 14 ust. 5

art. 14 ust. 2

art. 14 ust. 6

art. 14 ust. 3

— art. 14 ust. 4

art. 15

art. 16 ust. 1

art. 16 ust. 2

art. 16 ust. 2 lit. a) i b)

art. 16 ust. 3

art. 17 ust. 1 lit. a), b), c) i d)

art. 17 ust. 2

art. 17 ust. 3

— art. 17 ust. 4 i 5

art. 18

art. 19 ust. 1

art. 19 ust. 1 lit. a)

art. 19 ust. 2

art. 19 ust. 1 lit. b)

art. 19 ust. 3 lit. a)

art. 19 ust. 1 lit. b)

art. 19 ust. 3 lit. b)

art. 19 ust. 1 lit. c)

art. 19 ust. 4

art. 19 ust. 2

art. 21

art. 20 ust. 1

art. 22

art. 20 ust. 2

art. 20 ust. 3

art. 20 ust. 4

art. 20 ust. 5

art. 21 ust. 1

art. 21

art. 21 ust. 2

— art. 21 ust.3

— art. 22

art. 22

art. 23 ust. 1

— art. 23 ust. 2

art. 23 ust. 1 i 4

— art. 23 ust. 2

art. 23 ust. 3

art. 23 ust. 4

art. 23 ust. 5

art. 23 ust. 7

art. 24 ust. 1 akapit pierwszy

art. 24 ust. 2

art. 26 ust. 4 akapit drugi

art. 25

art. 26 ust. 1

art. 28 ust. 1

art. 26 ust. 2

art. 28 ust. 2 lit. c) i d)

art. 26 ust. 3

art. 28 ust. 3

art. 26 ust. 4

art. 31

art. 27

art. 29

art. 28 ust. 1 i 2

art. 30 ust. 1 i 2

— art. 30 ust. 3

art. 29 ust. 1

art. 31 ust. 1 akapit pierwszy

— art. 31 ust. 1 akapit drugi

art. 29 ust. 2

art. 31 ust. 2

art. 30

art. 32

art. 31 ust. 1

art. 33 ust. 1 akapit pierwszy

— art. 33 ust. 1 akapit drugi

art. 31 ust. 2, 3, 4, 5–6

art. 33 ust. 2, 3, 4, 5, 6 i 7

art. 32

art. 34

art. 33

art. 26

art. 34

art. 35 ust. 1

— art. 35 ust. 2

art. 35

art. 36

art. 37

art. 38

art. 39

— —

art. 40

art. 41

art. 42

— (1)

Zob. art. 33 ust. 2 rozporządzenia (UE) 2024/1348.

(

) Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 883/2004 z dnia 29 kwietnia 2004 r. w sprawie koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego (Dz.U. L 166 z 30.4.2004, s. 1).

(

) Dyrektywa 2005/36/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 7 września 2005 r. w sprawie uznawania kwalifikacji zawodowych (Dz.U. L 255 z 30.9.2005, s. 22).

(

*1

) Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2024/1347 z dnia 14 maja 2024 r. w sprawie norm dotyczących kwalifikowania obywateli państw trzecich lub bezpaństwowców jako osób korzystających z ochrony międzynarodowej, jednolitego statusu uchodźców lub osób kwalifikujących się do otrzymania ochrony uzupełniającej oraz zakresu udzielanej ochrony, zmieniające dyrektywę Rady 2003/109/WE oraz uchylające dyrektywę Parlamentu Europejskiego i Rady 2011/95/UE (Dz.U. L, 2024/1347, 22.5.2024, ELI: http://data.europa.eu/eli/reg/2024/1347/oj).”;

(

) Dyrektywa Rady 2004/83/WE z dnia 29 kwietnia 2004 r. w sprawie minimalnych norm dla kwalifikacji i statusu obywateli państw trzecich lub bezpaństwowców jako uchodźców lub jako osoby, które z innych względów potrzebują międzynarodowej ochrony oraz zawartości przyznawanej ochrony (Dz.U. L 304 z 30.9.2004, s. 12).

Treść aktu

Rozdział I PRZEPISY OGÓLNE

Rozdział II OCENA WNIOSKÓW O UDZIELENIE OCHRONY MIĘDZYNARODOWEJ

Rozdział III KWALIFIKOWANIE SIĘ DO OTRZYMANIA STATUSU UCHODŹCY

Rozdział IV STATUS UCHODŹCY

Rozdział V KWALIFIKOWANIE SIĘ DO OCHRONY UZUPEŁNIAJĄCEJ

Rozdział VI STATUS OCHRONY UZUPEŁNIAJĄCEJ

Rozdział VII ZAKRES OCHRONY MIĘDZYNARODOWEJ ORAZ PRAWA I OBOWIĄZKI OSÓB KORZYSTAJĄCYCH Z OCHRONY MIĘDZYNARODOWEJ

Sekcja I Przepisy wspólne

Sekcja II Prawa i obowiązki związane z miejscem pobytu lub miejscem pozostawania

Sekcja III Prawa powiązane z integracją

Rozdział VIII WSPÓŁPRACA ADMINISTRACYJNA

Rozdział IX PRZEPISY KOŃCOWE