Artykuł 9

1. W przypadku przesiedlenia, do celów realizacji unijnego planu państwa członkowskie zwracają się do UNHCR z wnioskiem o skierowanie do nich obywateli państw trzecich lub bezpaństwowców.

W przypadku przyjmowania ze względów humanitarnych, do celów realizacji unijnego planu państwa członkowskie mogą zwrócić się do Agencji ds. Azylu, UNHCR lub innego odpowiedniego organu międzynarodowego z wnioskiem o skierowanie do nich obywateli państw trzecich lub bezpaństwowców.

2. Państwo członkowskie ocenia, czy obywatel państwa trzeciego lub bezpaństwowiec, o których mowa w ust. 1, jest objęty zakresem unijnego planu.

Państwo członkowskie może przyznać pierwszeństwo obywatelowi państwa trzeciego lub bezpaństwowcowi, który ma:

a) powiązania rodzinne z obywatelami państw trzecich lub bezpaństwowcami legalnie przebywającymi w państwie członkowskim lub z obywatelami Unii;

b) udowodnione powiązania społeczne lub inne cechy, które mogą ułatwiać integrację w państwie członkowskim prowadzącym procedurę przyjmowania, w tym odpowiednie umiejętności językowe lub poprzednie miejsce pobytu w tym państwie członkowskim;

c) szczególne potrzeby w zakresie ochrony lub który wymaga szczególnego traktowania.

3. Po zidentyfikowaniu obywatela państwa trzeciego lub bezpaństwowca, który jest objęty zakresem unijnego planu i w odniesieniu do którego zamierza przeprowadzić procedurę przyjmowania, państwo członkowskie rejestruje następujące informacje dotyczące tej osoby:

a) imię i nazwisko, datę urodzenia, płeć oraz obywatelstwo tego obywatela państwa trzeciego lub bezpaństwowca;

b) rodzaj i numer dokumentu tożsamości lub dokumentu podróży obywatela państwa trzeciego lub bezpaństwowca; oraz

c) datę i miejsce rejestracji oraz organ dokonujący rejestracji.

W chwili rejestracji mogą być gromadzone dodatkowe dane niezbędne do wykonania ust. 6 i 9.

4. Państwa członkowskie informują obywateli państw trzecich lub bezpaństwowców, w odniesieniu do których prowadzą procedurę przyjmowania:

a) o celach i poszczególnych etapach procedury przyjmowania;

b) o konsekwencjach cofnięcia zgody, o której mowa w art. 7, oraz odmowy uczestniczenia w jakimkolwiek przedwyjazdowym programie orientacyjnym, o którym mowa w ust. 22 niniejszego artykułu.

5. Państwa członkowskie przekazują obywatelom państw trzecich lub bezpaństwowcom, w odniesieniu do których prowadzą procedurę przyjmowania, w momencie gromadzenia danych osobowych, na piśmie oraz, w razie potrzeby, ustnie, informacje, które są zobowiązane przekazać na mocy rozporządzenia (UE) 2016/679. Informacje te przekazuje się w zwięzłej, przejrzystej, zrozumiałej i łatwo dostępnej formie, przy użyciu jasnego i prostego języka, dostosowanego do potrzeb małoletnich i osób o szczególnych potrzebach oraz w języku, który obywatele państw trzecich lub bezpaństwowcy rozumieją lub co do którego można zasadnie przypuszczać, że jest dla nich zrozumiały.

6. Państwa członkowskie oceniają, czy obywatele państw trzecich lub bezpaństwowcy, w odniesieniu do których prowadzą one procedurę przyjmowania, spełniają kryteria kwalifikowalności określone w art. 5 oraz czy do osób tych nie mają zastosowania podstawy do odmowy określone w art. 6.

Państwa członkowskie przeprowadzają tę ocenę w szczególności na podstawie dowodów w postaci dokumentów, w tym, w stosownych przypadkach, na podstawie informacji otrzymanych od UNHCR, dotyczących tego, czy obywatele państw trzecich lub bezpaństwowcy kwalifikują się jako uchodźcy, lub na podstawie indywidualnego przesłuchania, lub na podstawie kombinacji obydwu tych elementów.

7. W przypadku przesiedlenia państwa członkowskie zwracają się do UNHCR z wnioskiem o przeprowadzenie pełnej oceny tego, czy obywatele państw trzecich lub bezpaństwowcy podlegający procedurze przyjmowania:

a) są objęci zakresem unijnego planu;

b) należą do jednej z kategorii odnoszących się do szczególnego traktowania, określonych w art. 5 ust. 3 lit. a), lub mają powiązania rodzinne zgodnie z art. 5 ust. 4, oraz o podanie powodów takiej oceny;

c) kwalifikują się jako uchodźcy w rozumieniu art. 1 konwencji genewskiej.

Państwa członkowskie mogą zwrócić się z wnioskiem o uwzględnienie kryteriów określonych w ust. 2 akapit drugi.

8. W przypadku przyjmowania ze względów humanitarnych państwa członkowskie mogą zwrócić się do UNHCR z wnioskiem, by oceniło, czy obywatele państw trzecich lub bezpaństwowcy kierowani do nich przez UNHCR:

a) kwalifikują się jako uchodźcy w rozumieniu art. 1 konwencji genewskiej;

b) należą do jednej z kategorii odnoszących się do szczególnego traktowania, określonych w art. 5 ust. 3 lit. a), lub mają powiązania rodzinne zgodnie z art. 5 ust. 3 lit. b).

Państwa członkowskie mogą zwrócić się z wnioskiem o uwzględnienie kryteriów określonych w ust. 2 akapit drugi.

9. Państwa członkowskie dokonują rozstrzygnięcia w sprawie przyjęcia obywateli państw trzecich lub bezpaństwowców na podstawie oceny, o której mowa w ust. 6, jak najszybciej, i nie później niż siedem miesięcy od daty rejestracji. Państwa członkowskie mogą przedłużyć ten termin maksymalnie o trzy miesiące w przypadku złożonych kwestii faktycznych lub prawnych.

10. W przypadku przyjmowania w sytuacji kryzysowej państwa członkowskie dokonują rozstrzygnięcia jak najszybciej i starają się to uczynić nie później niż w terminie jednego miesiąca od daty rejestracji.

11. Państwa członkowskie zaprzestają prowadzenia procedury przyjmowania, w ramach której obywatele państw trzecich lub bezpaństwowcy cofnęli swoją zgodę, o której mowa w art. 7.

Państwo członkowskie może zaprzestać prowadzenia procedury przyjmowania w następujących okolicznościach:

a) jeżeli stwierdziło, że łączna liczba przyjętych obywateli państw trzecich lub bezpaństwowców przekracza jego wkład określony w unijnym planie;

b) jeżeli postanowiło przyznawać pierwszeństwo obywatelom państw trzecich lub bezpaństwowcom zgodnie z ust. 2;

c) jeżeli stwierdziło, że nie jest w stanie dotrzymać terminów, o których mowa w ust. 9, z przyczyn od siebie niezależnych.

Z zastrzeżeniem rozdziału V rozporządzenia (UE) 2016/679 powód zaprzestania jest podawany UNHCR, jeżeli jest to niezbędne do wykonywania jego zadań odnośnie do kierowania do państw członkowskich lub państw trzecich obywateli państw trzecich lub bezpaństwowców zgodnie z niniejszym rozporządzeniem lub z mandatem UNHCR, chyba że nadrzędny interes publiczny wymaga, aby tego nie robić.

12. Państwa członkowskie przechowują dane osób, którym przyznają ochronę międzynarodową lub krajowy status humanitarny na mocy prawa krajowego zgodnie z niniejszym rozporządzeniem, przez okres pięciu lat od daty rejestracji W przypadku osób, którym odmówiono przyjęcia z powodów, o których mowa w art. 6 ust. 1 lit. f) akapit pierwszy, takie dane są przechowywane takie dane są przechowywane przez trzy lata, licząc od daty dokonania negatywnego rozstrzygnięcia w sprawie przyjęcia.

Po upływie mającego zastosowanie okresu państwa członkowskie usuwają te dane. Państwa członkowskie usuwają dane dotyczące osoby, która uzyskała obywatelstwo jednego z państw członkowskich przed upływem tego okresu, gdy tylko otrzymają informację, że dana osoba uzyskała takie obywatelstwo.

Jeżeli państwo członkowskie zaprzestaje prowadzenia procedury przyjmowania na podstawie ust. 11 akapit pierwszy, to państwo członkowskie przechowuje dane dotyczące danej osoby przez okres trzech lat, licząc o daty tego zaprzestania. Jeżeli państwo członkowskie zaprzestaje prowadzenia procedury przyjmowania na podstawie ust. 11 akapit drugi, to państwo członkowskie usuwa dane dotyczące danej osoby z dniem tego zaprzestania.

13. W przypadku gdy rozstrzygnięcie państwa członkowskiego na podstawie ust. 9 jest negatywne, danego obywatela państwa trzeciego lub bezpaństwowca nie przyjmuje się do tego państwa członkowskiego.

Z zastrzeżeniem rozdziału V rozporządzenia (UE) 2016/679 powody negatywnego rozstrzygnięcia są podawane UNHCR, jeżeli jest to niezbędne do wykonywania jego zadań odnośnie do kierowania do państw członkowskich lub państw trzecich obywateli państw trzecich lub bezpaństwowców zgodnie z niniejszym rozporządzeniem lub z mandatem UNHCR, chyba że nadrzędny interes publiczny wymaga, aby tego nie robić.

Każde państwo członkowskie, które dokonało negatywnego rozstrzygnięcia, o którym mowa w akapicie pierwszym, może zażądać od innego państwa członkowskiego, które rozpatruje akta dotyczące przyjęcia, by w toku ich rozpatrywania zasięgnęło jego opinii.

14. W przypadku gdy rozstrzygnięcie państwa członkowskiego na podstawie ust. 9 jest pozytywne, ust. 15–22 stosuje się przed wjazdem danej osoby na jego terytorium lub po tym wjeździe.

15. Na podstawie ust. 14 niniejszego artykułu, państwo członkowskie, o którym w nim mowa, podejmuje decyzję o przyznaniu statusu uchodźcy, jeśli dany obywatel państwa trzeciego lub bezpaństwowiec kwalifikuje się jako uchodźca, lub statusu ochrony uzupełniającej – jeśli dany obywatel państwa trzeciego lub bezpaństwowiec kwalifikuje się do ochrony uzupełniającej.

Taka decyzja ma ten sam skutek co decyzja o przyznaniu statusu uchodźcy lub statusu ochrony uzupełniającej, o których mowa w art. 13 lub 18 rozporządzenia (UE) 2024/1347, po przybyciu danej osoby na terytorium państwa członkowskiego.

Państwa członkowskie mogą wydawać dokumenty pobytowe ze stałym lub nieograniczonym okresem ważności na warunkach korzystniejszych, zgodnie z art. 13 dyrektywy Rady 2003/109/WE (

1

).

16. Na podstawie ust. 14 niniejszego artykułu, państwo członkowskie, o którym w nim mowa, podejmuje decyzję o wydaniu zezwolenia na pobyt. W przypadku członka rodziny danego obywatela państwa trzeciego lub bezpaństwowca, na podstawie art. 5 ust. 4, który nie kwalifikuje się osobiście do objęcia ochroną międzynarodową.

Taka decyzja ma ten sam skutek co decyzja o wydaniu zezwolenia na pobyt, o którym mowa w art. 23 ust. 1 rozporządzenia (UE) 2024/1347, po przybyciu danej osoby na terytorium państwa członkowskiego.

17. Na podstawie ust. 14 niniejszego artykułu, państwo członkowskie, o którym w nim mowa, może, w przypadku przyjmowania ze względów humanitarnych, udzielić ochrony międzynarodowej lub bez uszczerbku dla prawa do ubiegania się o ochronę międzynarodową przyznać status humanitarny na mocy prawa krajowego przewidujący prawa i obowiązki równoważne tym określonym w art. 20–26 i art. 28–35 rozporządzenia (UE) 2024/1347 w odniesieniu do osób korzystających z ochrony uzupełniającej.

Taka decyzja staje się skuteczna po przybyciu danej osoby na terytorium państwa członkowskiego.

18. Na podstawie ust. 14 niniejszego artykułu, państwo członkowskie, o którym w nim mowa, podejmuje decyzję o wydaniu zezwolenia na pobyt, w przypadku członka rodziny danego obywatela państwa trzeciego lub bezpaństwowca, na podstawie art. 5 ust. 4, który nie kwalifikuje się osobiście do objęcia ochroną międzynarodową lub przyznania statusu humanitarnego na mocy prawa krajowego, o którym mowa w art. 2 pkt 3 lit. c).

Taka decyzja ma ten sam skutek co decyzja o wydaniu zezwolenia na pobyt, o którym mowa w art. 23 ust. 1 rozporządzenia (UE) 2024/1347, po przybyciu danej osoby na terytorium państwa członkowskiego.

19. Na podstawie ust. 14 niniejszego artykułu, państwo członkowskie, o którym w nim mowa, lub odpowiedni partner, w imieniu państwa członkowskiego zgodnie z art. 10 ust. 3 powiadamiają danych obywateli państw trzecich lub bezpaństwowców o każdej decyzji na podstawie ust. 15 i 17 niniejszego artykułu.

W przypadku gdy taka decyzja została podjęta przed wjazdem danej osoby na terytorium państwa członkowskiego, to powiadomienie może nastąpić po tym wjeździe.

20. Na podstawie ust. 14 niniejszego artykułu, państwo członkowskie, o którym w nim mowa dokłada wszelkich starań w celu zapewnienia, by wjazd na jego terytorium miał miejsce jak najszybciej, i nie później niż 12 miesięcy od daty rozstrzygnięcia.

W przypadku przyjmowania w sytuacji kryzysowej państwo członkowskie zapewnia szybki transfer obywatela państwa trzeciego lub bezpaństwowca po dacie pozytywnego rozstrzygnięcia zgodnie z ust. 9.

21. Na podstawie ust. 14 niniejszego artykułu, państwo członkowskie, o którym w nim mowa oferuje, w razie potrzeby, dopełnienie formalności związanych z podróżą, w tym przeprowadzenie badań lekarskich mających potwierdzić zdolność do odbycia podróży, oraz zapewnia bezpłatny transfer na swoje terytorium, w tym, w razie potrzeby, ułatwienie procedur wyjazdowych w państwie trzecim, z którego dany obywatel państwa trzeciego lub bezpaństwowiec jest przyjmowany.

W przypadku gdy państwo członkowskie organizuje dopełnienie formalności związanych z podróżą zgodnie z akapitem pierwszym, bierze pod uwagę szczególne potrzeby danych osób w odniesieniu do ewentualnego szczególnego traktowania.

22. Na podstawie ust. 14 niniejszego artykułu, państwo członkowskie, o którym w nim mowa, gdy jest to wykonalne, oferuje odnośnym obywatelom państw trzecich lub bezpaństwowcom bezpłatne i łatwo dostępne przedwyjazdowe programy orientacyjne, które mogą obejmować informacje na temat ich praw i obowiązków, kursy językowe i informacje dotyczące sytuacji społecznej, kulturalnej i politycznej w danym państwie członkowskim.

Gdy zapewnienie takich programów orientacyjnych nie jest wykonalne, państwa członkowskie przekazują obywatelom państw trzecich lub bezpaństwowcom co najmniej informacje o ich prawach i obowiązkach.

23. Dane osobowe przetwarzane przez państwo członkowskie na podstawie niniejszego artykułu nie są przekazywane ani udostępnianie żadnemu państwu trzeciemu, organowi międzynarodowemu ani podmiotowi prywatnemu z siedzibą w Unii lub w państwie trzecim w przypadkach innych niż przewidziane w niniejszym artykule.

24. Państwa członkowskie przekazują dane dotyczące osób objętych zakresem niniejszego rozporządzenia zgodnie z art. 18 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2024/1358 (

2

).

25. Na żadnym etapie procedury państwa członkowskie nie dyskryminują osób ze względu na płeć, rasę, kolor skóry, pochodzenie etniczne lub społeczne, cechy genetyczne, język, religię lub przekonania, opinie polityczne lub inne, przynależność do mniejszości narodowej, majątek, urodzenie, niepełnosprawność, wiek lub orientację seksualną.