Artykuł 2

1. W przypadku gdy państwo członkowskie uważa, że stoi w obliczu sytuacji kryzysowej lub sytuacji spowodowanej działaniem siły wyższej, może – ze względu na te nadzwyczajne okoliczności – przedłożyć Komisji uzasadniony wniosek, aby skorzystać ze środków solidarnościowych umożliwiających właściwe zarządzanie tą sytuacją oraz aby uzyskać zezwolenie na zastosowanie ewentualnych odstępstw od odpowiednich przepisów dotyczących procedury azylowej, przy jednoczesnym zapewnieniu przestrzegania praw podstawowych osób ubiegających się o ochronę międzynarodową.

2. Uzasadniony wniosek, o którym mowa w ustępie pierwszym, musi zawierać:

a) opis:

(i) tego, w jaki sposób w wyniku sytuacji kryzysowej, o której mowa w art. 1 ust. 4 lit. a), system azylowy i system przyjmowania państwa członkowskiego, w tym służby odpowiedzialne za ochronę dzieci, przestały funkcjonować, a także opis środków podjętych dotąd w celu zareagowania na tę sytuację oraz uzasadnienie wykazujące, że system państwa członkowskiego, pomimo tego, że jest dobrze przygotowany, i pomimo już podjętych środków, nie jest w stanie zareagować na tę sytuację; lub

(ii) tego, w jaki sposób państwo członkowskie stoi w obliczu sytuacji instrumentalizacji, o której mowa w art. 1 ust. 4 lit. b), zagrażającej jego podstawowym funkcjom, takim jak utrzymaniu prawa i porządku lub ochronie jego bezpieczeństwa narodowego; lub

(iii) tego, w jaki sposób państwo członkowskie stoi w obliczu nadzwyczajnych i nieprzewidywalnych okoliczności, które są poza jego kontrolą i których konsekwencji nie można było uniknąć mimo zachowania należytej staranności, oraz opis tego, jak taka sytuacja spowodowana działaniem siły wyższej uniemożliwia mu wywiązywanie się z obowiązków określonych w art. 27, art. 45 ust. 1 i art. 51 ust. 2 rozporządzenia (UE) 2024/1348 oraz w art. 39, 40, 41 i 46 rozporządzenia (UE) 2024/1351;

b) w stosownych przypadkach – rodzaj i poziom środków solidarnościowych przewidzianych w art. 8 ust. 1, które dane państwo członkowskie uznaje za niezbędne;

c) w stosownych przypadkach – odstępstwa przewidziane w art. 10–13, które państwo członkowskie uznaje za niezbędne; oraz

d) jeżeli państwo członkowskie występuje z wnioskiem o zastosowanie odstępstwa przewidzianego w art. 11 ust. 6 – informację, czy zamierza ono przewidzieć wyłączenie z procedury granicznej określonych kategorii osób ubiegających się o ochronę międzynarodową, jak określono w ust. 7 lit. a) lub w ust. 7 lit. b) tego artykułu, lub zakończenie – w następstwie indywidualnej oceny przewidzianej w ust. 9 tego artykułu – stosowania procedury granicznej względem określonych kategorii osób ubiegających się o ochronę międzynarodową.