Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2024/3011 z dnia 27 listopada 2024 r. w sprawie przekazywania postępowań w sprawach karnych
Treść z wersji skonsolidowanej na dzień 18 grudnia 2024 — tekst uwzględnia późniejsze zmiany aktu. Wersje skonsolidowane mają charakter dokumentacyjny.
Treść aktu
Tytuł i preambuła (motywy)
ROZPORZĄDZENIE PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO I RADY (UE) 2024/3011
z dnia 27 listopada 2024 r.
w sprawie przekazywania postępowań w sprawach karnych
Rozdział 1 PRZEPISY OGÓLNE
Artykuł 1
Przedmiot
1. Niniejsze rozporządzenie ustanawia przepisy dotyczące przekazywania postępowań karnych między państwami członkowskimi w celu poprawy skutecznego i prawidłowego sprawowania wymiaru sprawiedliwości w ramach wspólnej przestrzeni wolności, bezpieczeństwa i sprawiedliwości.
2. Niniejsze rozporządzenie ma zastosowanie we wszystkich przypadkach przekazywania postępowań karnych prowadzonych w państwach członkowskich.
3. Niniejsze rozporządzenie nie wpływa na obowiązek przestrzegania praw podstawowych oraz zasad prawnych zapisanych w art. 6 Traktatu o Unii Europejskiej (TUE).
Artykuł 2
Definicje
Do celów niniejszego rozporządzenia stosuje się następujące definicje:
1) „państwo wzywające” oznacza państwo członkowskie, w którym prowadzone jest postępowanie karne i w którym wydano wniosek o przekazanie tego postępowania do innego państwa członkowskiego lub które rozpoczęło konsultacje lub które otrzymało wniosek o konsultacje dotyczące ewentualnego przekazania postępowania karnego;
2) „państwo wezwane” oznacza państwo członkowskie, do którego przesłany został wniosek o przekazanie postępowania karnego do celów przejęcia tego postępowania lub które otrzymało wniosek o konsultacje lub które rozpoczęło konsultacje dotyczące ewentualnego przekazania postępowania karnego;
3) „organ wzywający” oznacza:
a) sędziego, sąd, sędziego śledczego lub prokuratora w państwie wzywającym właściwego w danej sprawie; lub
b) każdy inny właściwy organ wyznaczony jako taki przez państwo wzywające, który w danym przypadku działa w charakterze organu dochodzeniowego w postępowaniu karnym właściwego do złożenia wniosku o przekazanie postępowania karnego zgodnie z prawem krajowym. Ponadto zanim wniosek o przekazanie postępowania karnego zostanie przesłany organowi wezwanemu, wniosek ten zatwierdza sędzia, sąd, sędzia śledczy lub prokurator w państwie wzywającym, po zbadaniu jego zgodności z warunkami wydania takiego wniosku na podstawie niniejszego rozporządzenia. W przypadku gdy wniosek o przekazanie postępowania karnego został zatwierdzony przez sędziego, sąd, sędziego śledczego lub prokuratora w państwie wzywającym, organ ten może również zostać uznany za organ wzywający do celów przesłania wniosku;
4) „organ wezwany” oznacza sędziego, sąd, sędziego śledczego lub prokuratora właściwego do podejmowania decyzji w sprawie wyrażenia zgody na przekazanie postępowania karnego lub w sprawie odmowy przekazania postępowania karnego zgodnie z art. 11 ust. 1 oraz do podejmowania – w przypadku gdy zezwala na to system prawny państwa wezwanego– kolejnych środków zgodnie z niniejszym rozporządzeniem lub wszelkich środków zgodnie z jego prawem krajowym.
Bez uszczerbku dla wymogu, zgodnie z którym decyzja w sprawie wyrażenia zgody na przekazanie postępowania karnego lub w sprawie odmowy przekazania postępowania karnego zgodnie z art. 11 ust. 1 musi zostać podjęta wyłącznie przez sędziego, sąd, sędziego śledczego lub prokuratora na podstawie dokonanej przez nich oceny podstaw odmowy przewidzianych w art. 12, państwo wezwane może postanowić – ze względu na strukturę swojego wewnętrznego systemu prawnego opierającą się na prawie precedensowym, w przypadku gdy zgodnie z krajowym systemem prawnym sądy ani prokuratorzy w tym państwie nie mogą podejmować środków innych niż decyzja w sprawie wyrażenia zgody na przekazanie postępowania karnego lub w sprawie odmowy przekazania postępowania karnego zgodnie z art. 11 ust. 1 – że inny organ, właściwy do podejmowania środków w postępowaniu karnym na podstawie jego prawa krajowego, podejmuje środki służące jedynie ułatwieniu podejmowania takich decyzji sądowych. Taki inny właściwy organ może również podejmować kolejne środki do celów niniejszego rozporządzenia;
5) „zdecentralizowany system informatyczny” oznacza zdecentralizowany system informatyczny zdefiniowany w art. 2 pkt 3 rozporządzenia (UE) 2023/2844;
6) „pokrzywdzony” oznacza ofiarę zdefiniowaną w art. 2 ust. 1 lit. a) dyrektywy 2012/29/UE lub osobę prawną zdefiniowaną w prawie krajowym, która doznała szkody lub straty majątkowej bezpośrednio spowodowanej przestępstwem będącym przedmiotem postępowania karnego, do którego ma zastosowanie niniejsze rozporządzenie.
Artykuł 3
Jurysdykcja
1. W zakresie, w jakim w państwie wezwanym jurysdykcja nie została już ustalona w prawie krajowym, do celów niniejszego rozporządzenia państwo wezwane ma jurysdykcję w odniesieniu do każdego przestępstwa, do którego ma zastosowanie prawo krajowe państwa wzywającego, w przypadku gdy:
a) państwo wezwane odmawia przekazania podejrzanego lub oskarżonego, który przebywa w państwie wezwanym i który jest obywatelem tego państwa lub ma w nim miejsce zamieszkania – na podstawie art. 4 pkt 7 lit. b) decyzji ramowej 2002/584/WSiSW;
b) państwo wezwane odmawia przekazania podejrzanego lub oskarżonego, wobec którego wydano europejski nakaz aresztowania i który przebywa w państwie wezwanym i który jest obywatelem tego państwa lub ma w nim miejsce zamieszkania, jeżeli – w wyjątkowych sytuacjach – stwierdzi, że istnieją istotne podstawy, by sądzić, na podstawie konkretnego i obiektywnego materiału dowodowego, że przekazanie stanowiłoby, w szczególnych okolicznościach danej sprawy, oczywiste naruszenie odpowiedniego prawa podstawowego określonego w art. 6 TUE i w Karcie praw podstawowych Unii Europejskiej (zwanej dalej „Kartą”);
c) większość skutków przestępstwa lub istotna część szkody, które stanowią część ustawowych znamion przestępstwa, wystąpiły na terytorium państwa wezwanego;
d) przeciwko podejrzanemu lub oskarżonemu toczy się w państwie wezwanym postępowanie karne w odniesieniu do innych okoliczności faktycznych, a podejrzany lub oskarżony jest obywatelem państwa wezwanego lub ma w nim miejsce zamieszkania; lub
e) w państwie wezwanym toczy się postępowanie karne w odniesieniu do tych samych, częściowo tych samych lub powiązanych okoliczności faktycznych przeciwko innym osobom, a podejrzany lub oskarżony w postępowaniu karnym, które ma zostać przekazane, jest obywatelem państwa wezwanego lub ma w nim miejsce zamieszkania.
2. W przypadku gdy jurysdykcja została ustalona przez państwo wezwane wyłącznie na podstawie ust. 1, jest ona wykonywana tylko zgodnie z wnioskiem o przekazanie postępowania karnego na podstawie niniejszego rozporządzenia.
Artykuł 4
Odstąpienie od postępowania karnego, jego zawieszenie lub umorzenie przez państwo wzywające
Każde państwo członkowskie sprawujące na podstawie prawa krajowego jurysdykcję w zakresie ścigania danego przestępstwa może, do celów stosowania niniejszego rozporządzenia, odstąpić od postępowania karnego, zawiesić je lub umorzyć, aby umożliwić przekazanie postępowania karnego w odniesieniu do tego przestępstwa państwu wezwanemu.
Rozdział 2 PRZEKAZANIE POSTĘPOWANIA KARNEGO
Artykuł 5
Kryteria dotyczące zwracania się z wnioskiem o przekazanie postępowania karnego
1. Wniosek o przekazanie postępowania karnego można wydać wyłącznie w przypadku, gdy organ wzywający uzna, że cel, jakim jest skuteczne i prawidłowe sprawowanie wymiaru sprawiedliwości, obejmujący proporcjonalność, można lepiej osiągnąć poprzez przeprowadzenie odpowiedniego postępowania karnego w innym państwie członkowskim.
2. Analizując, czy wystąpić wnioskiem o przekazanie postępowania karnego, organ wzywający bierze pod uwagę w szczególności następujące kryteria:
a) przestępstwo popełniono w całości lub w części na terytorium państwa wezwanego lub większość skutków przestępstwa lub istotna część szkody, które stanowią część ustawowych znamion przestępstwa, wystąpiły na terytorium państwa wezwanego;
b) co najmniej jeden podejrzany lub oskarżony jest obywatelem państwa wezwanego lub ma w nim miejsce zamieszkania;
c) co najmniej jeden podejrzany lub oskarżony przebywa w państwie wezwanym, a państwo to odmawia przekazania tych osób do państwa wzywającego na podstawie:
(i) art. 4 pkt 2 decyzji ramowej 2002/584/WSiSW;
(ii) art. 4 pkt 3 decyzji ramowej 2002/584/WSiSW, w przypadku gdy taka odmowa nie opiera się na prawomocnym wyroku wydanym wobec tej osoby w odniesieniu do tego samego przestępstwa, co uniemożliwia prowadzenie dalszego postępowania karnego; lub
(iii) art. 4 pkt 7 decyzji ramowej 2002/584/WSiSW;
d) co najmniej jeden podejrzany lub oskarżony, wobec których wydano europejski nakaz aresztowania, przebywa w państwie wezwanym, a państwo to odmawia przekazania tych osób, jeżeli stwierdzi, że – w wyjątkowych sytuacjach – istnieją istotne podstawy, by sądzić, na podstawie konkretnego i obiektywnego materiału dowodowego, że przekazanie stanowiłoby, w szczególnych okolicznościach danej sprawy, oczywiste naruszenie odpowiedniego prawa podstawowego określonego w art. 6 TUE i w Karcie;
e) większość materiału dowodowego mającego znaczenie dla postępowania przygotowawczego znajduje się w państwie wezwanym lub w państwie tym ma miejsce zamieszkania większość istotnych świadków;
f) w państwie wezwanym toczy się przeciwko podejrzanemu lub oskarżonemu postępowanie karne w odniesieniu do tych samych, częściowo tych samych lub innych okoliczności faktycznych;
g) w państwie wezwanym toczy się przeciwko innym osobom postępowanie karne w odniesieniu do tych samych, częściowo tych samych lub powiązanych okoliczności faktycznych;
h) co najmniej jeden podejrzany lub oskarżony odbywa lub ma odbyć karę pozbawienia wolności w państwie wezwanym;
i) wykonanie kary w państwie wezwanym może zwiększyć szanse na resocjalizację skazanego lub istnieją inne powody, dla których wykonanie kary w państwie wezwanym byłoby odpowiedniejsze;
j) co najmniej jeden pokrzywdzony jest obywatelem państwa wezwanego lub ma w nim miejsce zamieszkania;
k) właściwe organy państw członkowskich osiągnęły porozumienie na podstawie decyzji ramowej 2009/948/WSiSW, lub w inny sposób, w sprawie skoncentrowania postępowania karnego w jednym państwie członkowskim.
Do celów akapitu pierwszego lit. j) organ wzywający należycie uwzględnia dzieci będące pokrzywdzonymi oraz inne osoby wymagające szczególnego traktowania.
3. Podejrzany, oskarżony lub pokrzywdzony mogą, zgodnie z procedurami przewidzianymi w prawie krajowym, przedstawić właściwym organom państwa wzywającego lub państwa wezwanego wniosek aby dane postępowanie karne zostało przekazane zgodnie z niniejszym rozporządzeniem. Wnioski takie bierze się pod uwagę i rejestruje zgodnie z procedurą rejestrowania czynności procesowych przewidzianą w prawie krajowym danego państwa członkowskiego. Jeżeli wniosek został przedstawiony właściwemu organowi w państwie wezwanym, organ wezwany może konsultować się z organem wzywającym. Wnioski przedstawione na podstawie niniejszego ustępu nie nakładają na państwo wzywające obowiązku złożenia wniosku o przekazanie postępowania karnego ani obowiązku przekazania postępowania karnego do państwa wezwanego, a na organ wzywający lub organ wezwany – obowiązku konsultowania się między sobą.
Artykuł 6
Prawa podejrzanego lub oskarżonego
1. Przed wydaniem wniosku o przekazanie postępowania karnego organ wzywający uwzględnia należycie, zgodnie z mającym zastosowanie prawem krajowym, uzasadniony interes podejrzanego lub oskarżonego, w tym aspekty związane ze sprawiedliwością naprawczą.
2. Prawa określone w ust. 3, 4 i 6 niniejszego artykułu oraz w art. 15 i 17 mają zastosowanie do podejrzanych lub oskarżonych w postępowaniu karnym od momentu, gdy osoby te dowiedzą się od właściwych organów państwa członkowskiego, w drodze oficjalnego powiadomienia lub w inny sposób, że są podejrzane lub oskarżone o popełnienie przestępstwa, oraz niezależnie od tego, czy osoby te są pozbawione wolności.
3. Przed wydaniem wniosku o przekazanie postępowania karnego organ wzywający:
a) informuje podejrzanego lub oskarżonego – zgodnie z mającym zastosowanie prawem krajowym oraz w zrozumiałym dla danego podejrzanego lub oskarżonego języku – o planowanym wydaniu wniosku o przekazanie postępowania karnego; oraz
b) zapewnia podejrzanemu lub oskarżonemu możliwość przedstawienia opinii na temat takiego przekazania, w tym aspektów związanych ze sprawiedliwością naprawczą.
Organ wzywający nie jest zobowiązany do wypełnienia obowiązków określonych w akapicie pierwszym niniejszego ustępu w przypadku gdy:
a) wypełnienie tych obowiązków naruszałoby poufność postępowania przygotowawczego lub w inny sposób zakłócało to postępowanie;;
b) nie można ustalić miejsca pobytu podejrzanego lub oskarżonego ani skontaktować się z nimi mimo podjęcia przez organ wzywający starań w rozsądnym zakresie; lub
c) wniosek o przekazanie postępowania karnego sporządzany jest w następstwie wniosku podejrzanego lub oskarżonego przedstawionego na podstawie art. 5 ust. 3.
4. W przypadku gdy podejrzany lub oskarżony postanowi przedstawić opinię, o której mowa w ust. 3 akapit pierwszy lit. b), przedstawia taką opinię nie później niż dziesięć dni od otrzymania informacji o planowanym wydaniu wniosku o przekazanie i uzyskaniu możliwości przedstawienia opinii na podstawie ust. 3. Organ wzywający, podejmując decyzję w sprawie złożenia wniosku o przekazanie postępowania karnego, rejestruje i bierze pod uwagę tę opinię. Takiej rejestracji dokonuje się zgodnie z procedurą rejestrowania czynności procesowych przewidzianą w prawie krajowym państwa wzywającego.
5. W przypadkach gdy podejrzany lub oskarżony przebywa w państwie wezwanym, organ wzywający może, do celów ust. 3, przesłać organowi wezwanemu wypełnioną wersję formularza zawartego w załączniku II. W takich przypadkach obowiązki przewidziane w ust. 3 i 4 stosuje się odpowiednio do organu wezwanego, który informuje o tym odpowiednio organ wzywający. Jeżeli ten podejrzany lub ten oskarżony przedstawi opinię, organ wezwany przesyła tę opinię organowi wzywającemu.
6. W przypadku gdy organ wzywający wydaje wniosek o przekazanie postępowania karnego, a podejrzany lub oskarżony został poinformowany zgodnie z ust. 3, organ ten bez zbędnej zwłoki informuje podejrzanego lub oskarżonego – w zrozumiałym dla danego podejrzanego lub oskarżonego języku – o tym, że wniosek został wydany.
7. W przypadkach gdy podejrzany lub oskarżony przebywa w państwie wezwanym, organ wzywający może, do celów ust. 6, przesłać organowi wezwanemu wypełnioną wersję formularza zawartego w załączniku III. W takich przypadkach obowiązki przewidziane w ust. 6 stosuje się odpowiednio do organu wezwanego, który informuje o tym odpowiednio organ wzywający.
Artykuł 7
Prawa pokrzywdzonego
1. Przed wydaniem wniosku o przekazanie postępowania karnego organ wzywający należycie uwzględnia, zgodnie z mającym zastosowanie prawem krajowym, uzasadniony interes pokrzywdzonego, w tym aspekty związane ze sprawiedliwością naprawczą.
2. W przypadku gdy pokrzywdzony jest osobą fizyczną, która ma miejsce zamieszkania w państwie wzywającym i otrzymuje informacje o postępowaniu karnym zgodnie z art. 6 ust. 1 dyrektywy 2012/29/UE, zgodnie z jej transpozycją do prawa krajowego, lub jest osobą prawną, która ma siedzibę w państwie wzywającym i otrzymuje takie informacje zgodnie z prawem krajowym, organ wzywający, przed wydaniem wniosku o przekazanie postępowania karnego:
a) informuje pokrzywdzonego – zgodnie z mającym zastosowanie prawem krajowym i w zrozumiałym dla danego pokrzywdzonego języku – o planowanym wydaniu wniosku o przekazanie postępowania karnego; oraz
b) zapewnia pokrzywdzonemu możliwość przedstawienia opinii na temat takiego przekazania, w tym na temat aspektów związanych ze sprawiedliwością naprawczą.
Organ wzywający nie jest zobowiązany do wypełnienia obowiązków określonych w akapicie pierwszym niniejszego ustępu w przypadku gdy:
a) wypełnienie tych obowiązków naruszałoby poufność postępowania przygotowawczego lub w inny sposób zakłócało to postępowanie; lub
b) wniosek o przekazanie postępowania karnego jest sporządzany w następstwie wniosku pokrzywdzonego przedstawionego na podstawie art. 5 ust. 3.
3. W przypadku gdy pokrzywdzony postanowi przedstawić opinię, o której mowa w ust. 2 akapit pierwszy lit. b), przedstawia ją nie później niż dziesięć dni po otrzymaniu informacji o planowanym wydaniu wniosku o przekazanie i uzyskaniu możliwości przedstawienia opinii na podstawie ust. 2. Organ wzywający, podejmując decyzję w sprawie złożenia wniosku o przekazanie postępowania karnego, rejestruje i bierze pod uwagę tę opinię. Takiej rejestracji dokonuje się zgodnie z procedurą rejestrowania czynności procesowych przewidzianą w prawie krajowym państwa wzywającego.
4. W przypadku gdy organ wzywający wydaje wniosek o przekazanie postępowania karnego, a pokrzywdzony został poinformowany zgodnie z ust. 2, organ ten bez zbędnej zwłoki informuje pokrzywdzonego – w języku dla danego pokrzywdzonego zrozumiałym – o tym, że wniosek został wydany.
Artykuł 8
Procedura składania wniosku o przekazanie postępowania karnego
1. Wniosek o przekazanie postępowania karnego sporządza organ wzywający za pomocą formularza wniosku zawartego w załączniku I. Organ wzywający podpisuje formularz wniosku oraz poświadcza prawdziwość i poprawność jego treści.
2. Wniosek o przekazanie postępowania karnego musi być należycie uzasadniony oraz zawierać w szczególności następujące informacje:
a) informacje o organie wzywającym;
b) opis przestępstwa będącego przedmiotem postępowania karnego oraz przepisy prawa karnego mające zastosowanie w państwie wzywającym;
c) powody, dla których przekazanie postępowania karnego jest niezbędne i odpowiednie oraz, w szczególności, które z kryteriów określonych w art. 5 ust. 2 mają zastosowanie;
d) dostępne niezbędne informacje na temat podejrzanego lub oskarżonego oraz pokrzywdzonego;
e) ocenę skutków przekazania postępowania karnego dla praw podejrzanego lub oskarżonego oraz pokrzywdzonego, na podstawie informacji dostępnych organowi wzywającemu, w tym – w stosownych przypadkach – na podstawie opinii uzyskanej od zainteresowanych osób zgodnie z art. 6 ust. 3 i 4 lub art. 7 ust. 2 i 3 lub wniosków przedstawionych na podstawie art. 5 ust. 3;
f) informacje o czynnościach lub środkach procesowych mających znaczenie dla postępowania karnego, które zostały podjęte w państwie wzywającym, w tym o wszelkich aktualnie stosowanych tymczasowych środkach przymusu oraz o terminie stosowania takich środków;
g) wszelkie mające zastosowanie szczególne warunki dotyczące przetwarzania danych osobowych zgodnie z art. 9 ust. 3 dyrektywy (UE) 2016/680.
3. W przypadku gdy podejrzany lub oskarżony przedstawił opinię na podstawie art. 6 ust. 3 i 4 lub w przypadku gdy pokrzywdzony przedstawił opinię na podstawie art. 7 ust. 2 i 3, opinię tę przekazuje się organowi wezwanemu, wraz z wnioskiem o przekazanie postępowania karnego. Jeżeli opinia podejrzanego, oskarżonego lub pokrzywdzonego została przedstawiona ustnie, organ wzywający zapewnia, aby organ wezwany miał dostęp do pisemnego zapisu takiego oświadczenia.
4. W razie potrzeby do wniosku o przekazanie postępowania karnego dołącza się wszelkie dodatkowe istotne informacje i dokumenty.
5. Wypełniony formularz wniosku, o którym mowa w ust. 1 niniejszego artykułu, a także zasadnicze części wszelkich innych informacji pisemnych towarzyszących wnioskowi o przekazanie postępowania karnego, tłumaczy się na język urzędowy państwa wezwanego lub na jakikolwiek inny język akceptowany przez państwo wezwane zgodnie z art. 32 ust. 1 lit. d).
6. Organ wzywający przesyła wniosek o przekazanie postępowania karnego bezpośrednio organowi wezwanemu lub, w stosownych przypadkach, przy udziale organu centralnego, o którym mowa w art. 20. Organ wzywający i organ wezwany prowadzą wszelką pozostałą oficjalną komunikację bezpośrednio lub, w stosownych przypadkach, przy udziale organu centralnego, o którym mowa w art. 20.
7. W przypadku gdy organ wzywający nie ma informacji o organie wezwanym, organ wzywający podejmuje wszelkie niezbędne działania, w tym za pośrednictwem punktów kontaktowych Europejskiej Sieci Sądowej zgodnie z decyzją Rady 2008/976/WSiSW (
1
), aby ustalić, który organ w państwie wezwanym jest właściwy do podjęcia decyzji na podstawie art. 11 ust. 1. aby ustalić, który organ w państwie wezwanym jest właściwy do podjęcia decyzji na podstawie art. 11 ust. 1.
8. Bez zbędnej zwłoki, ale nie później niż w terminie siedmiu dni od otrzymania formularza wniosku, o którym mowa w ust. 1 niniejszego artykułu, organ wezwany przesyła organowi wzywającemu potwierdzenie odbioru. Obowiązek ten ma zastosowanie zarówno, w stosownych przypadkach, do organu centralnego, o którym mowa w art. 20, jak i do organu wezwanego, który otrzymuje od organu centralnego wniosek o przekazanie postępowania karnego.
9. W przypadku gdy organ, który otrzymał wniosek o przekazanie postępowania karnego, w państwie wezwanym nie jest właściwy do podjęcia decyzji na podstawie art. 11 ust. 1, bez zbędnej zwłoki przesyła wniosek właściwemu organowi wezwanemu w tym samym państwie członkowskim oraz informuje o tym odpowiednio organ wzywający.
Artykuł 9
Informacje przekazywane przez organ wzywający po przesłaniu wniosku
1. Organ wzywający bez zbędnej zwłoki informuje organ wezwany o wszelkich czynnościach lub środkach procesowych mających znaczenie dla postępowania karnego, które podjęto w państwie wzywającym po przesłaniu wniosku o przekazanie postępowania karnego, oraz przekazuje wszystkie istotne dokumenty.
2. Informacje, o których mowa w ust. 1, oraz zasadnicze części istotnych dokumentów, które przekazano zgodnie z tym ustępem, tłumaczone są przez organ wzywający na język urzędowy państwa wezwanego lub na jakikolwiek inny język akceptowany przez państwo wezwane zgodnie z art. 32 ust. 1 lit. d).
Artykuł 10
Wycofanie wniosku
1. Organ wzywający może wycofać wniosek o przekazanie postępowania karnego w dowolnym momencie przed otrzymaniem od organu wezwanego decyzji w sprawie wyrażenia zgody na przekazanie postępowania karnego lub w sprawie odmowy przekazania postępowania karnego zgodnie z art. 11 ust. 1. W takich przypadkach organ wzywający natychmiast informuje o tym odpowiednio organ wezwany.
2. Organ wzywający informuje podejrzanego lub oskarżonego, który został poinformowany zgodnie z art. 6 ust. 3, oraz pokrzywdzonego, który został poinformowany zgodnie z art. 7 ust. 2, o wycofaniu wniosku o przekazanie postępowania karnego, w zrozumiałym dla nich języku.
3. W przypadkach gdy podejrzany lub oskarżony przebywa w państwie wezwanym, organ wzywający może, celem udzielenia informacji, o których mowa w ust. 2, przesłać organowi wezwanemu wypełnioną wersję formularza zawartego w załączniku VI. W takich przypadkach organ wezwany przekazuje te informacje podejrzanemu lub oskarżonemu oraz informuje o tym odpowiednio organ wzywający.
4. W przypadku gdy zgodnie z ust. 1 organ wzywający poinformował organ wezwany o wycofaniu wniosku o przekazanie postępowania karnego, postępowanie karne nadal prowadzi organ wzywający.
Artykuł 11
Decyzja organu wezwanego
1. Organ wezwany podejmuje decyzję w sprawie wyrażenia zgody na przekazanie postępowania karnego w całości lub w części lub w sprawie odmowy przekazania postępowania karnego w całości lub w części oraz podejmuje decyzję, zgodnie ze swoim prawem krajowym, o środkach, które należy podjąć. Decyzja w sprawie wyrażenia zgody na przekazanie postępowania karnego musi być należycie uzasadniona.
2. Organ wezwany przekazuje organowi wzywającemu decyzję, o której mowa w ust. 1 niniejszego artykułu, w terminach określonych w art. 13.
3. Jeżeli organ wezwany uzna informacje przekazane przez organ wzywający za niewystarczające do podjęcia decyzji w sprawie wyrażenia zgody na przekazanie postępowania karnego lub w sprawie odmowy przekazania postępowania karnego, może zażądać dodatkowych informacji, jeżeli uzna to za niezbędne. Organ wzywający bez zbędnej zwłoki przekazuje żądane dodatkowe informacje, jeżeli są dostępne, wraz z tłumaczeniem na język urzędowy państwa wezwanego lub na jakikolwiek inny język akceptowany przez państwo wezwane zgodnie z art. 32 ust. 1 lit. d).
4. Jeżeli organ wezwany podejmie decyzję o odmowie przekazania postępowania karnego zgodnie z art. 12, informuje organ wzywający o powodach takiej odmowy.
5. W przypadku gdy organ wzywający otrzymał na podstawie ust. 1 niniejszego artykułu uzasadnioną decyzję w sprawie wyrażenia zgody na przekazanie postępowania karnego, bez zbędnej zwłoki przekazuje organowi wezwanemu oryginał lub uwierzytelniony odpis akt sprawy lub ich istotnych części, wraz z ich tłumaczeniem na język urzędowy państwa wezwanego lub na jakikolwiek inny język akceptowany przez państwo wezwane zgodnie z art. 32 ust. 1 lit. d).
6. Jeżeli postępowanie karne zostaje umorzone zgodnie z art. 21, organ wzywający bez zbędnej zwłoki przesyła organowi wezwanemu wszelkie pozostałe istotne części akt sprawy, w oryginale lub w formie uwierzytelnionego odpisu, w tym istotny fizyczny materiał dowodowy. W przypadku gdy uwierzytelniony odpis akt sprawy został już przekazany organowi wezwanemu, organ wzywający, na żądanie organu wezwanego przesyła oryginalne dokumenty znajdujące się w aktach sprawy. Państwo wzywające może wymagać, aby oryginalne dokumenty znajdujące się w aktach sprawy lub fizyczny materiał dowodowy zostały mu zwrócone, gdy tylko te dokumenty lub ten materiał dowodowy nie będą już potrzebne w państwie wezwanym lub po zakończeniu postępowania w państwie wezwanym. W przypadku gdy państwo wzywające, w odpowiedzi na zapytanie państwa wezwanego wskazało, że nie zamierza odzyskiwać oryginalnych dokumentów znajdujących się w aktach sprawy ani fizycznego materiału dowodowego, gdy nie jest on już potrzebny lub po zakończeniu postępowania, państwo wezwane może określić, zgodnie ze swoim prawem krajowym, sposób postępowania z pozostałym materiałem dowodowym, w tym, czy należy go zachować czy zniszczyć.
7. Do celów ust. 5 i 6 organ wzywający i organ wezwany mogą konsultować się ze sobą w celu określenia istotnych części akt sprawy, które należy przekazać i przetłumaczyć.
Artykuł 12
Podstawy odmowy
1. Organ wezwany odmawia przekazania postępowania karnego, w całości lub w części, w przypadku gdy zgodnie z prawem krajowym państwa wezwanego nie można wszcząć ani kontynuować postępowania karnego w związku z okolicznościami faktycznymi stanowiącymi podstawę danego wniosku o przekazanie postępowania karnego, jeżeli zastosowanie ma co najmniej jedna z następujących podstaw:
a) czyn, w związku z którym złożono wniosek, nie stanowi przestępstwa na mocy sprawa krajowego państwa wezwanego;
b) przejęcie postępowania karnego byłoby sprzeczne z zasadą ne bis in idem;
c) podejrzany lub oskarżony nie może zostać pociągnięty do odpowiedzialności karnej za przestępstwo ze względu na swój wiek;
d) ściganie przestępstwa uległo przedawnieniu zgodnie z prawem krajowym państwa wezwanego;
e) warunki dotyczące ścigania przestępstwa w państwie wezwanym nie zostały spełnione;
f) przestępstwo podlega amnestii zgodnie z prawem krajowym państwa wezwanego;
g) państwo wezwane nie ma zgodnie z prawem krajowym jurysdykcji w zakresie danego przestępstwa ani jurysdykcji na podstawie art. 3.
2. Organ wezwany może odmówić przekazania postępowania karnego, w całości lub w części, jeżeli zastosowanie ma co najmniej jedna z następujących podstaw:
a) podjęcie działań uniemożliwia przywilej lub immunitet przewidziany w prawie krajowym państwa wezwanego;
b) organ wezwany uważa, że przekazanie postępowania karnego nie jest w interesie skutecznego i prawidłowego sprawowania wymiaru sprawiedliwości;
c) przestępstwo nie zostało popełnione w całości albo w części na terytorium państwa wezwanego, większość skutków lub istotna część szkody, które stanowią część ustawowych znamion przestępstwa, nie wystąpiły na terytorium tego państwa, a podejrzany lub oskarżony nie jest obywatelem tego państwa ani nie ma w nim miejsca zamieszkania;
d) formularz wniosku, o którym mowa w art. 8 ust. 1, jest niekompletny lub w sposób oczywisty nieprawidłowy i nie został uzupełniony ani poprawiony po konsultacji, o których mowa w ust. 3 niniejszego artykułu;
e) czyn, w związku z którym złożono wniosek, nie stanowi przestępstwa w miejscu, w którym został popełniony, a państwo wezwane na podstawie swojego prawa krajowego nie ma jurysdykcji pierwotnej w zakresie ścigania takiego przestępstwa.
3. W przypadku gdy zastosowanie ma jedna z podstaw, o których mowa w ust. 1 i 2, organ wezwany, przed podjęciem decyzji w sprawie odmowy przekazania postępowania karnego, w całości albo w części, konsultuje się w stosownych przypadkach z organem wzywającym oraz, w razie potrzeby, zwraca się do organu wzywającego o przekazanie bez zbędnej zwłoki wszelkich niezbędnych informacji.
4. W przypadku gdy zastosowanie ma podstawa, o której mowa w ust. 2 lit. a), oraz w przypadku gdy uprawnienie do uchylenia przywileju lub immunitetu przysługuje organowi państwa wezwanego, organ wezwany zwraca się do tego organu o wykonanie tego uprawnienia bez zbędnej zwłoki. W przypadku gdy uprawnienie do uchylenia przywileju lub immunitetu przysługuje organowi innego państwa lub organizacji międzynarodowej, organ wzywający zwraca się do tego organu lub organizacji międzynarodowej o wykonanie tego uprawnienia.
Artykuł 13
Terminy
1. Organ wezwany bez zbędnej zwłoki, ale nie później niż 60 dni po otrzymaniu wniosku o przekazanie postępowania karnego, informuje organ wzywający o swojej decyzji w sprawie wyrażenia zgody na przekazanie postępowania karnego lub w sprawie odmowy przekazania postępowania karnego.
2. Jeżeli w konkretnym przypadku organ wezwany nie jest w stanie dotrzymać terminu określonego w ust. 1, bez zbędnej zwłoki informuje o tym odpowiednio organ wzywający, podając powody opóźnienia. W takich przypadkach termin określony w ust. 1 może zostać przedłużony maksymalnie o 30 dni.
3. W przypadku gdy zgodnie z prawem krajowym państwa wezwanego istnieje przywilej lub immunitet, bieg terminu, o którym mowa w ust. 1, rozpoczyna się dopiero od dnia, w którym organ wezwany zostanie poinformowany o uchyleniu przywileju lub immunitetu.
Artykuł 14
Konsultacje między organem wzywającym a organem wezwanym
1. W razie potrzeby oraz bez uszczerbku dla art. 11 ust. 3, 5, 6 i 7, art. 13 ust. 3 i art. 19 ust. 2 organ wzywający i organ wezwany bez zbędnej zwłoki konsultują się ze sobą celem zapewnienia skutecznego stosowania niniejszego rozporządzenia.
2. Konsultacje między organem wzywającym a organem wezwanym mogą mieć również miejsce przed wydaniem wniosku o przekazanie postępowania karnego, w szczególności w celu ustalenia, czy przekazanie leżałoby w interesie skutecznego i prawidłowego sprawowania wymiaru sprawiedliwości, w tym czy jest proporcjonalne. W celu zaproponowania przekazania postępowania karnego z państwa wzywającego organ wezwany może także konsultować się z organem wzywającym w odniesieniu tego, czy byłoby możliwe wydanie wniosku o przekazanie postępowania karnego.
3. W przypadku gdy organ wzywający konsultuje się z organem wezwanym przed złożeniem wniosku o przekazanie postępowania karnego, udostępnia on organowi wezwanemu informacje dotyczące postępowania karnego, chyba że takie udostępnienie naruszałoby poufność postępowania przygotowawczego lub w inny sposób zakłóciłoby to postępowanie.
4. W przypadku gdy organy otrzymują wnioski o konsultacje na podstawie niniejszego artykułu, odpowiadają na nie bez zbędnej zwłoki.
Artykuł 15
Informacje przekazywane podejrzanemu i oskarżonemu dotyczące decyzji w sprawie wyrażenia zgody na przekazanie lub w sprawie odmowy przekazania
1. W przypadku gdy organ wezwany podjął zgodnie z art. 11 ust. 1 decyzję w sprawie wyrażenia zgody na przekazanie postępowania karnego, organ ten bez zbędnej zwłoki, w zrozumiałym dla danego podejrzanego lub oskarżonego języku:
a) informuje podejrzanego lub oskarżonego o decyzji w sprawie wyrażenia zgody na przekazanie postępowania karnego;
b) przekazuje podejrzanemu lub oskarżonemu odpis uzasadnionej decyzji w sprawie wyrażenia zgody na przekazanie postępowania karnego; oraz
c) informuje podejrzanego lub oskarżonego o prawie do wniesienia skutecznego środka odwoławczego w państwie wezwanym w tym o terminach na wniesienie takiego środka.
W stosownych przypadkach organ wezwany może zwracać się o pomoc do organu wzywającego w celu wykonania zadań, o których mowa w niniejszym ustępie.
2. W przypadkach gdy podejrzany lub oskarżony przebywa w państwie wzywającym, organ wezwany może, do celów ust. 1, przesłać organowi wzywającemu wypełnioną wersję formularza zawartego w załączniku IV. W takich przypadkach obowiązki określone w ust. 1 stosuje się odpowiednio do organu wzywającego, który informuje o tym odpowiednio organ wezwany.
3. W przypadku gdy organ wezwany podjął zgodnie z art. 11 ust. 1 decyzję w sprawie odmowy przekazania postępowania karnego, organ wzywający bez zbędnej zwłoki informuje podejrzanego lub oskarżonego w zrozumiałym dla danego podejrzanego lub oskarżonego języku, o decyzji w sprawie odmowy przekazania.
W stosownych przypadkach organ wzywający może zwracać się o pomoc do organu wezwanego w celu wykonania zadań, o których mowa w niniejszym ustępie.
4. W przypadkach gdy podejrzany lub oskarżony przebywa w państwie wezwanym, organ wzywający może, do celów ust. 3, przesłać organowi wezwanemu wypełnioną wersję formularza zawartego w załączniku IV. W takich przypadkach obowiązki określone w ust. 3 stosuje się odpowiednio do organu wezwanego, który informuje o tym odpowiednio organ wzywający.
5. Organ wezwany nie jest zobowiązany do wypełnienia obowiązków określonych w ust. 1, a organ wzywający nie jest zobowiązany do wypełnienia obowiązków określonych w ust. 3, w przypadku gdy:
a) wypełnienie tych obowiązków naruszałoby poufność postępowania przygotowawczego lub w inny sposób zakłóciłoby to postępowanie; lub
b) nie można ustalić miejsca pobytu podejrzanego lub oskarżonego ani skontaktować się z nim pomimo podjęcia starań w rozsądnym zakresie odpowiednio przez organ wezwany lub przez organ wzywający.
Artykuł 16
Informacje przekazywane pokrzywdzonemu dotyczące decyzji w sprawie wyrażenia zgody na przekazanie lub w sprawie odmowy przekazania
1. W przypadku gdy organ wezwany podjął zgodnie z art. 11 ust. 1 niniejszego rozporządzenia decyzję w sprawie wyrażenia zgody na przekazanie postępowania karnego, a pokrzywdzony jest osobą fizyczną, która ma miejsce zamieszkania w państwie wzywającym i która otrzymuje informacje o postępowaniu karnym zgodnie z art. 6 ust. 1 dyrektywy 2012/29/UE, zgodnie z jej transpozycją do prawa krajowego, lub jest osobą prawną, która ma siedzibę w państwie wzywającym i która otrzymuje takie informacje zgodnie z prawem krajowym, organ wezwany bez zbędnej zwłoki i w zrozumiałym dla danego pokrzywdzonego języku:
a) informuje pokrzywdzonego o decyzji w sprawie wyrażenia zgody na przekazanie przez organ wezwany;
b) przekazuje pokrzywdzonemu kopię uzasadnionej decyzji o wyrażeniu zgody na przekazanie postępowania karnego; oraz
c) informuje pokrzywdzonego o prawie do wniesienia skutecznego środka odwoławczego w państwie wezwanym w tym o terminach na wniesienie takiego środka odwoławczego.
W stosownych przypadkach organ wezwany może zwracać się o pomoc do organu wzywającego w celu wykonania zadań, o których mowa w niniejszym ustępie.
2. W przypadkach, w których pokrzywdzony przebywa w państwie wzywającym, organ wezwany może, do celów ust. 1, przesłać organowi wzywającemu wypełnioną wersję formularza zawartego w załączniku V. W takich przypadkach obowiązki określone w ust. 1 stosuje się odpowiednio do organu wzywającego, który informuje o tym odpowiednio organ wezwany.
3. W przypadku gdy organ wezwany podjął zgodnie z art. 11 ust. 1 niniejszego rozporządzenia decyzję w sprawie odmowy przekazania postępowania karnego, a pokrzywdzony jest osobą fizyczną, która ma miejsce zamieszkania w państwie wzywającym i która otrzymuje informacje o postępowaniu karnym zgodnie z art. 6 ust. 1 dyrektywy 2012/29/UE, zgodnie z jej transpozycją do prawa krajowego, lub jest osobą prawną, która ma siedzibę w państwie wzywającym i która otrzymuje takie informacje zgodnie z prawem krajowym, organ wzywający bez zbędnej zwłoki i w zrozumiałym dla danego pokrzywdzonego języku, informuje go o decyzji w sprawie odmowy przekazania.
4. Organ wezwany nie jest zobowiązany do wypełnienia obowiązków określonych w ust. 1, a organ wzywający nie jest zobowiązany do wypełnienia obowiązków określonych w ust. 3, w przypadku gdy:
a) wypełnienie tych obowiązków naruszałoby poufność postępowania przygotowawczego lub w inny sposób zakłóciłoby to postępowanie; lub
b) nie można ustalić miejsca pobytu pokrzywdzonego ani skontaktować się z nim pomimo podjęcia starań w rozsądnym zakresie odpowiednio przez organ wezwany lub przez organ wzywający.
Artykuł 17
Prawo do skutecznego środka odwoławczego
1. Podejrzani, oskarżeni oraz pokrzywdzeni muszą mieć w państwie wezwanym prawo do wniesienia skutecznego środka odwoławczego od decyzji w sprawie wyrażenia zgody na przekazanie postępowania karnego. Prawo to wykonuje się przed sądem lub trybunałem w państwie wezwanym zgodnie z jego prawem krajowym.
2. Jeżeli środek odwoławczy został wniesiony od decyzji w sprawie wyrażenia zgody na przekazanie postępowania karnego, decyzja ta jest analizowana zgodnie z prawem krajowym na podstawie kryteriów przewidzianych w art. 12 ust. 1 i 2. W zakresie, w jakim korzystano ze swobody uznania, kontrola jest ograniczona do oceny tego, czy organ wezwany nie przekroczył w sposób oczywisty granic przysługującej mu swobody uznania.
Termin na wniesienie skutecznego środka odwoławczego nie może przekraczać 15 dni, od dnia otrzymania uzasadnionej decyzji w sprawie wyrażenia zgody na przekazanie postępowania karnego.
W przypadku gdy wniosek o przekazanie postępowania karnego został wydany po zakończeniu postępowania przygotowawczego w sprawach karnych, a podejrzanemu lub oskarżonemu przedstawiono zarzuty lub postawiono ich w stan oskarżenia, wniesienie środka odwoławczego od decyzji w sprawie wyrażenia zgody na przekazanie postępowania karnego ma skutek zawieszający. Taki skutek zawieszający nie ma wpływu na możliwość utrzymania przez państwo wezwane środków tymczasowych niezbędnych do zapobieżenia ucieczce podejrzanego lub oskarżonego lub do zabezpieczenia materiału dowodowego, narzędzi służących do popełnienia przestępstwa lub korzyści pochodzących z przestępstwa.
Prawomocną decyzję w sprawie środka odwoławczego podejmuje się bez zbędnej zwłoki, w miarę możliwości, w terminie 60 dni.
Organ wezwany informuje organ wzywający o prawomocnym rozstrzygnięciu w przedmiocie środka odwoławczego. W przypadku gdy prawomocne rozstrzygnięcie w przedmiocie środka odwoławczego oznacza uchylenie decyzji w sprawie wyrażenia zgody na przekazanie postępowania karnego, postępowanie to powraca do organu wzywającego.
Niniejszy ustęp pozostaje bez uszczerbku dla wszelkich dalszych środków odwoławczych dostępnych na mocy prawa krajowego.
3. Państwo wezwane zapewnia podejrzanym, oskarżonym oraz pokrzywdzonym prawo dostępu do wszystkich dokumentów dotyczących przekazania postępowania karnego, które stanowiły podstawę decyzji w sprawie wyrażenia zgody na przekazanie postępowania karnego na podstawie niniejszego rozporządzenia i które są niezbędne do skutecznego wykonywania ich prawa do środka odwoławczego. Prawo dostępu do takich dokumentów wykonuje się zgodnie z procedurami przewidzianymi w prawie krajowym państwa wezwanego. Dostęp taki może być ograniczony, zgodnie z prawem krajowym, w przypadku gdy naruszałby poufność postępowania przygotowawczego lub w inny sposób zakłóciłby to postępowanie lub naruszał bezpieczeństwo osób.
Artykuł 18
Współpraca z Eurojustem i z Europejską Siecią Sądową
Na każdym etapie procedury przekazywania postępowania karnego organ wzywający i organ wezwany mogą zwrócić się z wnioskiem o pomoc do Eurojustu lub Europejskiej Sieci Sądowej, zgodnie z ich odpowiednimi kompetencjami. W szczególności Eurojust może, w stosownych przypadkach, ułatwiać konsultacje, o których mowa w art. 11 ust. 3, 5, 6 i 7, art. 12 ust. 3, art. 14, art. 19 ust. 2 i art. 21 ust. 3.
Artykuł 19
Koszty przekazywania postępowań karnych
1. Każde państwo członkowskie pokrywa swoje własne koszty przekazywania postępowań karnych, wynikające ze stosowania niniejszego rozporządzenia.
2. W przypadku gdy tłumaczenie akt sprawy i innych istotnych dokumentów na podstawie art. 11 ust. 3, 5, 6 i 7 wiązałoby się z dużymi lub nadzwyczajnymi kosztami, organ wzywający może przedłożyć organowi wezwanemu propozycję dotyczącą podziału kosztów. Do takiej propozycji dołącza się szczegółowe zestawienie kosztów poniesionych przez organ wzywający. W następstwie takiej propozycji organ wzywający i organ wezwany konsultują się ze sobą.
Artykuł 20
Wyznaczenie organów centralnych
Każde państwo członkowskie może wyznaczyć jeden lub większą liczbę organów centralnych odpowiedzialnych za administracyjne przekazywanie i przyjmowanie wniosków o przekazanie postępowania karnego, a także za inną korespondencję urzędową dotyczącą takich wniosków.
Rozdział 3 SKUTKI PRZEKAZANIA POSTĘPOWANIA KARNEGO
Artykuł 21
Skutki w państwie wzywającym
1. Po otrzymaniu uzasadnionej decyzji w sprawie wyrażenia zgody na przekazanie postępowania karnego zgodnie z art. 11 ust. 1 lub prawomocnej decyzji w sprawie środka odwoławczego na podstawie art. 17 postępowanie karne zostaje zawieszone lub umorzone w państwie wzywającym zgodnie z prawem krajowym, chyba że w wyniku wniesienia środka odwoławczego sprawa ma powrócić do państwa wzywającego lub organ wzywający już zawiesił lub umorzył to postępowanie na podstawie art. 4.
2. Niezależnie od ust. 1 postępowanie karne w państwie wzywającym może nadal się toczyć, aby organ wzywający mógł:
a) podjąć niezbędne pilne środki w ramach postępowania przygotowawczego lub inne środki procesowe, w tym środki zapobiegające ucieczce podejrzanego lub oskarżonego lub środki zabezpieczające mienie;
b) utrzymać przyjęte wcześniej środki w ramach postępowania przygotowawczego lub inne środki procesowe, w tym środki zapobiegające ucieczce podejrzanego lub oskarżonego, które są niezbędne do wykonania decyzji na podstawie decyzji ramowej 2002/584/WSiSW, innego instrumentu wzajemnego uznawania lub wniosku o wzajemną pomoc prawną.
3. W następstwie decyzji organu wezwanego w sprawie wyrażenia zgody na przekazanie postępowania karnego organ wzywający i organ wezwany współpracują w jak najszerszym zakresie i zgodnie ze swoim prawem krajowym, zwłaszcza w przypadku gdy prawo krajowe państwa wezwanego wymaga przestrzegania określonych formalności i procedur, w szczególności w odniesieniu do dopuszczalności dowodów. Organ wzywający i organ wezwany współpracują również w zakresie środków tymczasowych podjętych przed przekazaniem i na podstawie ust. 2.
4. W przypadku gdy wykonywanie środków podjętych na podstawie ust. 2 zostało zakończone lub w przypadku gdy organ wezwany podjął niezbędne środki w ramach postępowania przygotowawczego lub inne środki procesowe, a środki podjęte przez organ wzywający na podstawie ust. 2 nie są już niezbędne, postępowanie karne w państwie wzywającym zostaje zawieszone lub umorzone.
5. Organ wzywający może kontynuować lub wznowić postępowanie karne, jeżeli organ wezwany poinformuje go o swojej decyzji o umorzeniu postępowania karnego dotyczącego okoliczności faktycznych stanowiących podstawę postępowania karnego, w odniesieniu do którego wyrażono zgodę na przekazanie, chyba że na podstawie prawa krajowego państwa wezwanego decyzja ta ostatecznie wyłącza dalsze ściganie i została podjęta po rozstrzygnięciu sprawy co do istoty, a zatem wyklucza prowadzenie w państwie wezwanym dalszego postępowania karnego w odniesieniu do tych samych czynów.
6. Ust. 5 nie ma wpływu na prawa pokrzywdzonych do wszczęcia lub wystąpienia z wnioskiem o wznowienie postępowania karnego przeciwko podejrzanemu lub oskarżonemu w państwie wzywającym, w przypadku gdy prawo krajowe tego państwa tak stanowi, chyba że na podstawie prawa krajowego państwa wezwanego decyzja o umorzeniu postępowania karnego podjęta przez organ wezwany ostatecznie wyłącza dalsze ściganie i została podjęta po rozstrzygnięciu sprawy co do istoty, a zatem wyklucza prowadzenie w państwie wezwanym dalszego postępowania karnego w odniesieniu do tych samych czynów.
Artykuł 22
Skutki w państwie wezwanym
1. Przekazane postępowanie karne podlega prawu krajowemu państwa wezwanego.
2. O ile nie jest to sprzeczne z podstawowymi zasadami prawa w państwie wezwanym, każda czynność dokonana do celów postępowania karnego lub postępowania dowodowego przez właściwe organy w państwie wzywającym jest tak samo ważna w państwie wezwanym, jak gdyby została ważnie dokonana przez właściwe organy w państwie wezwanym.
Bez uszczerbku dla art. 12 ust. 1 lit. d) każda czynność ważnie dokonana w państwie wzywającym, która przerywa lub zawiesza bieg przedawnienia, ma ten sam skutek przerywający lub zawieszający bieg przedawnienia w państwie wezwanym, pod warunkiem że taka czynność miałaby ten skutek na podstawie jego prawa krajowego.
3. Państwa członkowskie mogą przewidzieć w swoim prawie krajowym, że w sprawach, w których jurysdykcja wynika z art. 3, oraz w przypadku gdy państwa te działają jako państwo wezwane, a podejrzany lub oskarżony przebywa w tym państwie, właściwy organ w państwie wezwanym może – po otrzymaniu wniosku o przekazanie postępowania karnego i wszelkich dodatkowych informacji zgodnie z niniejszym rozporządzeniem oraz przed podjęciem decyzji w sprawie wyrażenia zgody na przekazanie – podjąć, po przeprowadzeniu oceny, niezbędne środki, zgodnie ze swoim prawem krajowym, w celu aresztowania podejrzanego lub oskarżonego lub w celu zapewnienia, aby podejrzany lub oskarżony pozostał na terytorium tego państwa, lub podjąć inne niezbędne środki tymczasowe, takie jak środki zabezpieczające mienie.
4. Decyzję o pozbawieniu podejrzanego lub oskarżonego wolności zgodnie z ust. 3 podejmuje ten sam organ, który byłby właściwy do podjęcia takich środków w podobnej sprawie krajowej, a decyzja ta podlega gwarancjom mającym zastosowanie do takich środków na podstawie prawa krajowego, w tym kontroli sądowej i terminom dotyczącym tymczasowego aresztowania.
5. Nie można odmówić dopuszczenia materiału dowodowego przekazanego przez organ wzywający w postępowaniu karnym prowadzonym w państwie wezwanym wyłącznie na tej podstawie, że materiał dowodowy został zgromadzony w innym państwie członkowskim. Materiał dowodowy zgromadzony w państwie wzywającym może zostać wykorzystany w postępowaniu karnym w państwie wezwanym, pod warunkiem że dopuszczalność takiego materiału dowodowego jest zgodna z prawem krajowym państwa wezwanego, w tym z jego podstawowymi zasadami prawa. Niniejsze rozporządzenie nie ma wpływu na prawo sądu rozpoznającego sprawę w zakresie swobodnej oceny materiału dowodowego.
6. W przypadku gdy w państwie wezwanym orzeczono karę polegającą na pozbawieniu wolności lub środek polegający na pozbawieniu wolności, państwo to zalicza wszystkie okresy pozbawienia wolności w państwie wzywającym, które orzeczono w kontekście przekazanego postępowania karnego, do całkowitego orzeczonego okresu pozbawienia wolności. W tym celu organ wzywający przesyła organowi wezwanemu wszystkie informacje dotyczące okresu, w którym podejrzany lub oskarżony był pozbawiony wolności w państwie wzywającym.
7. W przypadku gdy zarówno w państwie wzywającym, jak i w państwie wezwanym postępowanie karne można wszcząć wyłącznie w następstwie wniesienia skargi, skarga wniesiona w państwie wzywającym jest ważna także w państwie wezwanym.
8. Karą mającą zastosowanie do danego przestępstwa jest kara przewidziana w prawie krajowym państwa wezwanego, chyba że prawo to stanowi inaczej. W przypadku gdy przestępstwo zostało popełnione na terytorium państwa wzywającego, organ wezwany może wziąć pod uwagę, zgodnie z mającym zastosowanie prawem krajowym, maksymalną karę przewidzianą w prawie krajowym państwa wzywającego, w przypadku gdy byłoby to korzystne dla oskarżonego. W przypadku gdy jurysdykcja wynika wyłącznie z art. 3, kara orzeczona w państwie wezwanym nie może być surowsza niż maksymalna kara przewidziana w prawie krajowym państwa wzywającego.
Artykuł 23
Informacje przekazywane przez organ wezwany
Organ wezwany lub, w stosownych przypadkach, inny właściwy organ przekazują organowi wzywającemu informacje o umorzeniu postępowania karnego lub o każdej decyzji podjętej w momencie zakończenia postępowania karnego, w tym informacje o tym, czy na podstawie prawa krajowego państwa wezwanego decyzja ta ostatecznie wyłącza dalsze ściganie i została podjęta po rozstrzygnięciu sprawy co do istoty, a zatem wyklucza prowadzenie w tym państwie dalszego postępowania karnego w odniesieniu do tych samych czynów. Organ ten przekazuje również informacje o ostatecznym wykonaniu orzeczonej kary lub inne informacje o istotnym znaczeniu. Organ ten przekazuje organowi wzywającemu odpis prawomocnej pisemnej decyzji podjętej w momencie zakończenia postępowania karnego.
Co najmniej zasadnicze części informacji oraz prawomocnej decyzji, o której mowa w akapicie pierwszym niniejszego artykułu, tłumaczy się na język urzędowy państwa wzywającego lub na jakikolwiek inny język akceptowany przez państwo wzywające zgodnie z art. 32 ust. 1 lit. d).
Rozdział 4 ŚRODKI KOMUNIKACJI
Artykuł 24
Środki komunikacji
1. Komunikacja na podstawie niniejszego rozporządzenia, w tym przekazywanie formularza wniosku i innych formularzy zawartych w załącznikach do niniejszego rozporządzenia oraz przekazywanie decyzji, o której mowa w art. 11 ust. 1 niniejszego rozporządzenia, i innych dokumentów, o których mowa w art. 11 ust. 5 niniejszego rozporządzenia, między organem wzywającym a organem wezwanym, oraz przy udziale organów centralnych, w przypadku gdy państwo członkowskie wyznaczyło organ centralny zgodnie z art. 20 niniejszego rozporządzenia, a także z Eurojustem, odbywa się zgodnie z art. 3 rozporządzenia (UE) 2023/2844.
2. Do komunikacji prowadzonej za pośrednictwem zdecentralizowanego systemu informatycznego zastosowanie mają art. 7 ust. 1 i 2 oraz art. 8 i 14 rozporządzenia (UE) 2023/2844 ustanawiające przepisy dotyczące podpisów elektronicznych i pieczęci elektronicznych, skutków prawnych dokumentów elektronicznych oraz ochrony przesyłanych informacji.
3. Konsultacje na podstawie art. 11 ust. 7 i art. 14 między organem wzywającym a organem wezwanym, oraz przy udziale organów centralnych, w przypadku gdy państwo członkowskie wyznaczyło organ centralny zgodnie z art. 20, a także z Eurojustem, mogą być prowadzone z wykorzystaniem wszelkich odpowiednich środków komunikacji, w tym za pośrednictwem zdecentralizowanego systemu informatycznego.
Artykuł 25
Ustanowienie zdecentralizowanego systemu informatycznego
1. Do dnia 8 stycznia 2027 r. Komisja przyjmie akty wykonawcze służące utworzeniu na potrzeby niniejszego rozporządzenia zdecentralizowanego systemu informatycznego, w których określi:
a) specyfikacje techniczne metod komunikacji za pomocą środków elektronicznych na potrzeby zdecentralizowanego systemu informatycznego;
b) specyfikacje techniczne protokołów komunikacyjnych;
c) cele w zakresie bezpieczeństwa informacji oraz odpowiednie środki techniczne zapewniające minimalne normy bezpieczeństwa informacji i wysoki poziom cyberbezpieczeństwa w odniesieniu do przetwarzania i przesyłania informacji w ramach zdecentralizowanego systemu informatycznego;
d) minimalne cele związane z dostępnością i ewentualne związane z tym wymogi techniczne dotyczące usług zapewnianych przez zdecentralizowany system informatyczny;
e) cyfrowe standardy proceduralne zdefiniowane w art. 3 pkt 9 rozporządzenia (UE) 2022/850.
2. Akty wykonawcze, o których mowa w ust. 1 niniejszego artykułu, przyjmuje się zgodnie z procedurą sprawdzającą, o której mowa w art. 31 ust. 2.
Artykuł 26
Oprogramowanie wzorcowe
1. Komisja jest odpowiedzialna za utworzenie, dostępność, utrzymanie i rozwój oprogramowania wzorcowego, które państwa członkowskie mogą wykorzystywać jako system back-end zamiast krajowego systemu informatycznego. Utworzenie, utrzymanie i rozwój oprogramowania wzorcowego finansuje się z budżetu ogólnego Unii.
2. Z oprogramowania wzorcowego, o którym mowa w ust. 1, może korzystać Eurojust.
3. Komisja bezpłatnie dostarcza, utrzymuje i wspiera oprogramowanie wzorcowe.
4. Oprogramowanie wzorcowe musi posiadać wspólny interfejs umożliwiający komunikację z innymi krajowymi systemami informatycznymi.
Artykuł 27
Koszty związane ze zdecentralizowanym systemem informatycznym
1. Każde państwo członkowskie lub podmiot obsługujący wyznaczony punkt dostępu e-CODEX zdefiniowany w art. 3 pkt 4 rozporządzenia (UE) 2022/850 ponoszą koszty instalacji, funkcjonowania i utrzymania punktów dostępu do zdecentralizowanego systemu informatycznego, za które są odpowiedzialne.
2. Każde państwo członkowskie lub podmiot obsługujący wyznaczony punkt dostępu e-CODEX zdefiniowany w art. 3 pkt 4 rozporządzenia (UE) 2022/850 ponoszą koszty utworzenia i dostosowania swoich odpowiednich krajowych, lub, w stosownych przypadkach, innych systemów informatycznych, aby zapewnić ich interoperacyjność z punktami dostępu, oraz ponoszą koszty związane z zarządzaniem tymi systemami, ich funkcjonowaniem i utrzymaniem.
3. Eurojust ponosi koszty instalacji, funkcjonowania i utrzymania komponentów zdecentralizowanego systemu informatycznego, za który jest odpowiedzialny.
4. Eurojust ponosi koszty utworzenia i dostosowania swojego systemu zarządzania sprawami, aby zapewnić jego interoperacyjność z punktami dostępu, oraz ponosi koszty związane z zarządzaniem tym systemem, jego funkcjonowaniem i utrzymaniem.
Artykuł 28
Dane statystyczne
1. Państwa członkowskie systematycznie zbierają kompleksowe dane statystyczne, aby Komisja mogła monitorować stosowanie niniejszego rozporządzenia. Właściwe organy państw członkowskich utrzymują te dane statystyczne oraz co roku przesyłają je Komisji. Właściwe organy państw członkowskich mogą przetwarzać dane osobowe niezbędne do tworzenia tych danych statystycznych.
2. Dane statystyczne, o których mowa w ust. 1, obejmują:
a) liczbę wydanych wniosków o przekazanie postępowania karnego, w tym kryteria dotyczące składania wniosku o przekazanie – w podziale na państwa wzywające;
b) liczbę przypadków wyrażenia zgody na przekazanie postępowania karnego oraz liczbę przypadków odmowy przekazania postępowania karnego, w tym podstawy odmowy – w podziale na państwa wezwane;
c) czas, którego państwo wezwane potrzebowało na przesłanie informacji o decyzji w sprawie wyrażenia zgody na przekazanie postępowania karnego lub w sprawie odmowy przekazania postępowania karnego.
3. Dane statystyczne, o których mowa w ust. 1, obejmują również poniższe informacje, jeżeli są one dostępne na szczeblu centralnym danego państwa członkowskiego:
a) liczbę postępowań przygotowawczych i przypadków ścigania, których nie kontynuowano w następstwie wyrażenia zgody na przekazanie postępowania karnego;
b) liczbę spraw, w których wniesiono środki odwoławcze od decyzji o wyrażeniu zgody na przekazanie postępowania karnego, określając, czy dane odwołanie wniósł podejrzany, oskarżony czy pokrzywdzony, a także liczbę skutecznie zaskarżonych decyzji;
c) po upływie czterech lat od dnia wejścia w życie aktów wykonawczych, o których mowa w art. 25 ust. 1 – koszty poniesione na podstawie art. 27 ust. 2.
4. Oprogramowanie wzorcowe, o którym mowa w art. 26, oraz krajowe systemy back-end, w przypadku gdy są one wyposażone w odpowiednią funkcję, zbierają w zaprogramowany sposób dane, o których mowa w ust. 2 niniejszego artykułu, i co roku przesyłają je Komisji.
5. Dane statystyczne, o których mowa w ust. 2 i 3, przesyła się od dnia 1 lutego 2028 r.
6. Dane statystyczne, o których mowa w ust. 2 niniejszego artykułu, zbiera się za pośrednictwem zdecentralizowanego systemu informatycznego utworzonego zgodnie z art. 25, w terminie dwóch lat od dnia wejścia w życie aktów wykonawczych, o których mowa w tym artykule. Dopóki zdecentralizowany system informatyczny nie będzie operacyjny i dopóki z tego powodu dane statystyczne, o których mowa w ust. 2 niniejszego artykułu, nie będą zbierane automatycznie, te dane statystyczne przesyła się wyłącznie wtedy, gdy są dostępne na szczeblu centralnym w danym państwie członkowskim.
Artykuł 29
Zmiany w formularzu wniosku i w innych formularzach
Komisja jest uprawniona do przyjmowania aktów delegowanych zgodnie z art. 30 w celu zmiany załączników poprzez aktualizację lub wprowadzenie zmian technicznych do formularza wniosku i innych formularzy. Zmiany takie muszą być zgodne z niniejszym rozporządzeniem i nie mogą na nie wpływać.
Artykuł 30
Wykonywanie przekazanych uprawnień
1. Powierzenie Komisji uprawnień do przyjmowania aktów delegowanych podlega warunkom określonym w niniejszym artykule.
2. Uprawnienia do przyjmowania aktów delegowanych, o których mowa w art. 29, powierza się Komisji na czas nieokreślony od dnia 1 lutego 2027 r.
3. Przekazanie uprawnień, o którym mowa w art. 29, może zostać w dowolnym momencie odwołane przez Parlament Europejski lub przez Radę. Decyzja o odwołaniu kończy przekazanie określonych w niej uprawnień. Decyzja o odwołaniu staje się skuteczna następnego dnia po jej opublikowaniu w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej lub w późniejszym terminie określonym w tej decyzji. Nie wpływa ona na ważność już obowiązujących aktów delegowanych.
4. Przed przyjęciem aktu delegowanego Komisja konsultuje się z ekspertami wyznaczonymi przez każde państwo członkowskie zgodnie z zasadami określonymi w Porozumieniu międzyinstytucjonalnym z dnia 13 kwietnia 2016 r. w sprawie lepszego stanowienia prawa.
5. Niezwłocznie po przyjęciu aktu delegowanego Komisja przekazuje go równocześnie Parlamentowi Europejskiemu i Radzie.
6. Akt delegowany przyjęty na podstawie art. 29 wchodzi w życie tylko wówczas, gdy ani Parlament Europejski, ani Rada nie wyraziły sprzeciwu w terminie dwóch miesięcy od przekazania tego aktu Parlamentowi Europejskiemu i Radzie, lub gdy, przed upływem tego terminu, zarówno Parlament Europejski, jak i Rada poinformowały Komisję, że nie wniosą sprzeciwu. Termin ten przedłuża się o dwa miesiące z inicjatywy Parlamentu Europejskiego lub Rady.
Artykuł 31
Procedura komitetowa
1. Do celów art. 25 niniejszego rozporządzenia Komisję wspiera komitet. Komitet ten jest komitetem w rozumieniu rozporządzenia (UE) nr 182/2011.
2. W przypadku odesłania do niniejszego ustępu stosuje się art. 5 rozporządzenia (UE) nr 182/2011.
Artykuł 32
Powiadomienia
1. Do dnia 1 lutego 2027 r. każde państwo członkowskie przekazuje Komisji następujące informacje:
a) informacje dotyczące organów, które zgodnie z jego prawem krajowym są właściwe zgodnie z art. 2 pkt 3 do wydawania lub zatwierdzania wniosków o przekazanie postępowania karnego, oraz organów, które są właściwe zgodnie z art. 2 pkt 4 do podejmowania decyzji w sprawie takich wniosków;
b) informacje dotyczące innych organów, o których mowa w art. 2 pkt 4 akapit drugi, jeżeli państwo członkowskie korzysta z możliwości przewidzianej w tym akapicie;
c) informacje dotyczące wyznaczonego organu centralnego lub wyznaczonych organów centralnych, jeżeli państwo członkowskie korzysta z możliwości przewidzianej w art. 20;
d) języki akceptowane w odniesieniu do wniosków o przekazanie postępowania karnego, przedkładania informacji uzupełniających oraz wszelkiej komunikacji między organami, w przypadku gdy państwo członkowskie występuje jako państwo wzywające i w przypadku gdy państwo członkowskie występuje jako państwo wezwane.
2. Każde państwo członkowskie informuje Komisję o wszelkich aktualizacjach informacji przekazanych na podstawie ust. 1.
Komisja zapewnia, aby informacje otrzymane na podstawie ust. 1 były aktualizowane i udostępniane publicznie na ogólnodostępnej części strony internetowej Europejskiej Sieci Sądowej.
Artykuł 33
Związek z umowami i porozumieniami międzynarodowymi
1. Bez uszczerbku dla ich stosowania między państwami członkowskimi a państwami trzecimi niniejsze rozporządzenie zastępuje, w ramach jego zakresu stosowania, począwszy od dnia 1 lutego 2027 r., odpowiednie postanowienia Europejskiej konwencji o przekazywaniu ścigania w sprawach karnych z dnia 15 maja 1972 r. oraz Europejskiej konwencji o pomocy prawnej w sprawach karnych z dnia 20 kwietnia 1959 r., mające zastosowanie między państwami członkowskimi związanymi niniejszym rozporządzeniem.
2. Od dnia 1 lutego 2027 r. państwa członkowskie mogą, w uzupełnieniu do niniejszego rozporządzenia, zawierać lub nadal stosować dwustronne lub wielostronne umowy lub porozumienia z innymi państwami członkowskimi wyłącznie w zakresie, w jakim takie umowy lub porozumienia umożliwiają dalsze wzmocnienie celów niniejszego rozporządzenia i przyczyniają się do uproszczenia lub dalszego ułatwiania procedur przekazywania postępowań karnych oraz pod warunkiem przestrzegania poziomu gwarancji określonego w niniejszym rozporządzeniu.
3. Państwa członkowskie powiadamiają Radę i Komisję do dnia 1 lutego 2027 r. o umowach i porozumieniach, o których mowa w ust. 2, i które zamierzają nadal stosować. Państwa członkowskie powiadamiają również Komisję w terminie trzech miesięcy o podpisaniu wszelkich nowych umów lub porozumień, o których mowa w ust. 2.
Artykuł 34
Sprawozdawczość
Do dnia 1 lutego 2033 r. Komisja przedłoży Parlamentowi Europejskiemu, Radzie i Europejskiemu Komitetowi Ekonomiczno-Społecznemu sprawozdanie ze stosowania niniejszego rozporządzenia, poparte informacjami przekazanymi przez państwa członkowskie zgodnie z art. 28 ust. 1 i zgromadzonymi przez Komisję.
Artykuł 35
Przepisy przejściowe
Niniejsze rozporządzenie stosuje się do wniosków o przekazanie postępowania karnego przesłanych od dnia 1 lutego 2027 r. Wnioski o przekazanie postępowania karnego otrzymane przed dniem 1 lutego 2027 r. nadal podlegają przepisom obowiązujących instrumentów dotyczących przekazywania postępowań karnych.
Do czasu rozpoczęcia stosowania art. 24 zgodnie z art. 36 akapit trzeci, komunikacja na podstawie niniejszego rozporządzenia między organami wzywającymi a organami wezwanymi oraz, w stosownych przypadkach, przy udziale organów centralnych, a także z Eurojustem, odbywa się za pomocą wszelkich odpowiednich alternatywnych środków, z uwzględnieniem potrzeby zapewnienia szybkiej, bezpiecznej i niezawodnej wymiany informacji.
Artykuł 36
Wejście w życie i stosowanie
Niniejsze rozporządzenie wchodzi w życie dwudziestego dnia po jego opublikowaniu w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej.
Niniejsze rozporządzenie stosuje się od dnia 1 lutego 2027 r.
Art. 24 stosuje się jednak od pierwszego dnia miesiąca następującego po upływie dwóch lat od dnia wejścia w życie aktów wykonawczych, o których mowa w art. 25.
Niniejsze rozporządzenie wiąże w całości i jest bezpośrednio stosowane w państwach członkowskich zgodnie z Traktatami.
Załącznik I
FORMULARZ WNIOSKU DO CELÓW PRZEKAZANIA POSTĘPOWANIA KARNEGO,
o którym mowa w art. 8 ust. 1 rozporządzenia (UE) 2024/3011
Załącznik II
Formularz, o którym mowa w art. 6 ust. 5 rozporządzenia (UE) 2024/3011
Przesyłamy niniejszy formularz, aby z Państwa pomocą poinformować podejrzanego/oskarżonego o planowanym wydaniu wniosku o przekazanie postępowania karnego oraz aby uzyskać opinię podejrzanego/oskarżonego na temat planowanego wydania tego wniosku. Po wypełnieniu części B niniejszego formularza prosimy o jej zwrot.
Załącznik III
Formularz, o którym mowa w art. 6 ust. 7 rozporządzenia (UE) 2024/3011
Przesyłamy niniejszy formularz, aby z Państwa pomocą przekazać podejrzanemu/oskarżonemu informacje dotyczące wydania wniosku o przekazanie postępowania karnego.
(1) C1
Załącznik IV
Formularz, o którym mowa w art. 15 ust. 2 i 4 rozporządzenia (UE) 2024/3011
Przesyłamy niniejszy formularz, aby z Państwa pomocą przekazać podejrzanemu/oskarżonemu stosowne informacje w następstwie podjęcia decyzji w sprawie wniosku o przekazanie postępowania karnego.
Załącznik V
Formularz, o którym mowa w art. 16 ust. 2 rozporządzenia (UE) 2024/3011
Przesyłamy niniejszy formularz, aby z Państwa pomocą przekazać pokrzywdzonemu lub pokrzywdzonym stosowne informacje w następstwie podjęcia decyzji w sprawie wniosku o przekazanie postępowania karnego.
Załącznik VI
Formularz, o którym mowa w art. 10 ust. 3 rozporządzenia (UE) 2024/3011
Przesyłamy niniejszy formularz, aby z Państwa pomocą przekazać podejrzanemu/oskarżonemu informacje dotyczące wycofania wniosku o przekazanie postępowania karnego.
(
) Decyzja Rady 2008/976/WSiSW z dnia 16 grudnia 2008 r. w sprawie Europejskiej Sieci Sądowej (Dz.U. L 348 z 24.12.2008, s. 130).
Źródło: Urząd Publikacji Unii Europejskiej, dokument 02024R3011-20241218. Moc prawną ma wyłącznie tekst opublikowany w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej. To nie jest porada prawna.