Artykuł 16

1. Zamówienia realizowane na zasadzie współpracy kwalifikują się do wsparcia w ramach instrumentu SAFE tylko wtedy, gdy spełniają warunki kwalifikowalności określone w niniejszym artykule.

2. Procedury dotyczące zamówień realizowanych na zasadzie współpracy i zamówienia odnoszące się do produktów związanych z obronnością obejmują wymogi dotyczące udziału wykonawców i podwykonawców biorących udział w zamówieniach realizowanych na zasadzie współpracy określonych w ust. 3–13 i 15 niniejszego artykułu, bez uszczerbku dla wszelkich warunków określonych w umowach, o których mowa w art. 17.

3. Wykonawcy i podwykonawcy biorący udział w zamówieniach realizowanych na zasadzie współpracy muszą mieć siedzibę i posiadać zarządcze struktury wykonawcze w Unii, w państwie EOG–EFTA lub w Ukrainie. Nie mogą podlegać kontroli państwa trzeciego, które nie jest państwem EOG–EFTA lub Ukrainą, ani innego podmiotu z państwa trzeciego, który nie ma siedziby w Unii, w państwie EOG–EFTA ani Ukrainie.

4. Na zasadzie odstępstwa od ust. 3, w celu uwzględnienia współpracy przemysłowej z partnerami spoza UE, do wsparcia w ramach instrumentu SAFE kwalifikują się zamówienia realizowane na zasadzie współpracy obejmujące podwykonawcę, któremu przydzielono od 15 % do 35 % wartości zamówienia i który nie ma siedziby lub nie posiada zarządczych struktur wykonawczych w Unii, państwie EOG-EFTA lub w Ukrainie, pod warunkiem że spełniony jest co najmniej jeden z następujących warunków:

a) między wykonawcą a tym podwykonawcą przed datą wejścia w życie niniejszego rozporządzenia ustanowiono bezpośredni stosunek umowny dotyczący produktu związanego z obronnością;

b) wykonawca zobowiązuje się do zbadania, w ciągu dwóch lat, wykonalności zastąpienia wkładu dostarczonego przez tego podwykonawcę alternatywnym, wolnym od ograniczeń oraz spełniającym wymogi techniczne i czasowe wkładem pochodzącym z Unii, państw EOG-EFTA lub Ukrainy.

5. Na zasadzie odstępstwa od ust. 3 podmiot prawny mający siedzibę w Unii i kontrolowany przez inne państwo trzecie lub inny podmiot z państwa trzeciego może uczestniczyć w zamówieniach realizowanych na zasadzie współpracy, jeżeli został poddany monitorowaniu w rozumieniu rozporządzenia 2019/452 oraz, w razie potrzeby, odpowiednim środkom ograniczającym ryzyko lub jeżeli zapewnia gwarancje zweryfikowane przez państwo członkowskie, w którym ten wykonawca lub podwykonawca biorący udział w zamówieniach realizowanych na zasadzie współpracy ma siedzibę. Gwarancje te muszą zapewniać, aby uczestnictwo wykonawcy lub podwykonawcy w zamówieniu realizowanym na zasadzie współpracy nie było sprzeczne z interesami Unii i jej państw członkowskich w zakresie bezpieczeństwa i obrony ustalonymi w ramach wspólnej polityki zagranicznej i bezpieczeństwa na podstawie tytułu V Traktatu o Unii Europejskiej.

6. Gwarancje, o których mowa w ust. 5, mogą się opierać na standardowym wzorze dostarczonym przez Komisję i muszą stanowić część specyfikacji warunków zamówienia, tak by zapewnić zharmonizowane podejście w całej Unii. W szczególności gwarancje muszą potwierdzać, że do celów danego zamówienia realizowanego na zasadzie współpracy istnieją środki zapewniające, by:

a) kontrola nad wykonawcą lub podwykonawcą biorącym udział w zamówieniu realizowanym na zasadzie współpracy nie była sprawowana w sposób ograniczający lub zawężający jego zdolność do realizacji zamówienia i osiągania wyników; oraz

b) dostęp państwa trzeciego lub podmiotu z państwa trzeciego do informacji niejawnych dotyczących zamówienia realizowanego na zasadzie współpracy był uniemożliwiony, a pracownicy lub inne osoby biorące udział w zamówieniu realizowanym na zasadzie współpracy posiadali krajowe poświadczenie bezpieczeństwa wydane przez państwo członkowskie zgodnie z krajowymi przepisami ustawowymi i wykonawczymi.

7. Instytucja zamawiająca udzielająca zamówienia realizowanego na zasadzie współpracy przekazuje Komisji powiadomienie o zastosowanych środkach ograniczania ryzyka w rozumieniu rozporządzenia (UE) 2019/452 lub gwarancje, o których mowa w ust. 5. Dalsze informacje na temat zastosowanych środków ograniczania ryzyka lub gwarancji są udostępniane Komisji na jej wniosek.

8. Infrastruktura, obiekty, aktywa oraz zasoby wykonawców i podwykonawców biorących udział w zamówieniu realizowanym na zasadzie współpracy wykorzystywane do celów zamówienia realizowanego na zasadzie współpracy muszą znajdować się na terytorium państwa członkowskiego, państwa EOG–EFTA lub Ukrainy. W przypadku gdy wykonawcy lub podwykonawcy biorący udział w zamówieniu realizowanym na zasadzie współpracy nie mają łatwo dostępnej alternatywy ani odpowiedniej infrastruktury, obiektów, aktywów i zasobów na terytorium państwa członkowskiego, państwa EOG–EFTA lub Ukrainy, mogą korzystać ze swojej infrastruktury, obiektów, aktywów i zasobów znajdujących się lub przechowywanych poza tymi terytoriami, pod warunkiem że takie wykorzystanie nie narusza interesów Unii i jej państw członkowskich w zakresie bezpieczeństwa i obrony.

9. Wykonawców i podwykonawców biorących udział w zamówieniach realizowanych na zasadzie współpracy można uznać za spełniających warunki kwalifikowalności, o których mowa w ust. 3–7, w przypadku gdy spełnili równoważne warunki na mocy rozporządzeń Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2018/1092 (

1

), (UE) 2021/697 (

2

), (UE) 2023/1525 lub (UE) 2023/2418 oraz pod warunkiem że żadne późniejsze zmiany nie podważają spełnienia tych warunków.

10. Koszt komponentów pochodzących spoza Unii, państw EOG–EFTA oraz Ukrainy nie może przekraczać 35 % szacowanych kosztów komponentów produktu końcowego. Do celów zamówień wspieranych ze środków instrumentu SAFE, żaden komponent nie może być pozyskiwany z państwa trzeciego naruszającego interesy Unii i jej państw członkowskich w zakresie bezpieczeństwa i obrony.

11. W przypadku produktów związanych z obronnością należących do kategorii drugiej, o których mowa w art. 1 akapit drugi, lit. b), wykonawcy mają możliwość decydowania, bez ograniczeń nałożonych przez państwa trzecie lub podmioty z państw trzecich, o określeniu, dostosowaniu i rozwoju projektu zamawianego produktu związanego z obronnością, z uwzględnieniem prawnej możliwości zastąpienia lub usunięcia komponentów podlegających ograniczeniom nałożonym przez państwa trzecie lub podmioty z państw trzecich.

12. Do celów niniejszego artykułu termin „podwykonawcy biorący udział w zamówieniu realizowanym na zasadzie współpracy” oznacza dowolny podmiot prawny, który dostarcza kluczowych czynników produkcji, posiadających unikalne cechy niezbędne do działania produktu, któremu przydzielono co najmniej 15 % wartości zamówienia, i który potrzebuje dostępu do informacji niejawnych w celu wykonania umowy.

13. Państwa członkowskie zapewniają, aby postępowania o udzielenie zamówienia i umowy dotyczące innych produktów do celów obronnych wynikające z zamówień realizowanych na zasadzie współpracy otrzymujących wsparcie ze środków instrumentu SAFE zawierały odpowiednie warunki kwalifikowalności w celu ochrony interesów Unii i jej państw członkowskich w zakresie bezpieczeństwa i obrony.

14. Państwa członkowskie określają szczegółowo w planie, o którym mowa w art. 7, warunki kwalifikowalności zgodnie z ust. 3–11 i 13-15 niniejszego artykułu, bez uszczerbku dla wszelkich warunków określonych w umowach, o których mowa w art. 17. Pomoc finansowa jest uzależniona od przedstawienia wraz z wnioskiem o płatność informacji wskazanych w porozumieniach operacyjnych, o których mowa w art. 10.

15. Państwa członkowskie mogą wykorzystać pomoc finansową zapewnianą w ramach instrumentu SAFE do finansowania swojego udziału w postępowaniach o udzielenie zamówienia prowadzonych zgodnie z art. 168 ust. 2 lub 3 rozporządzenia finansowego. W takim przypadku, na zasadzie odstępstwa od art. 168 ust. 2 i 3 rozporządzenia finansowego, państwa trzecie uczestniczące w zamówieniu realizowanym na zasadzie współpracy mogą również uczestniczyć we wszelkich mechanizmach udzielania zamówień określonych w art. 168 ust. 2 i 3 rozporządzenia finansowego i czerpać korzyści z tych mechanizmów.