Artykuł 57

1. Procedury czyszczenia podlegają walidacji. Walidacja czyszczenia musi być ukierunkowana na sytuacje lub etapy procesu, w których zanieczyszczenie lub przenoszenie materiałów stwarza największe ryzyko dla jakości substancji czynnej.

2. Walidacja procedur czyszczenia odzwierciedla rzeczywiste wzorce użytkowania sprzętu. W przypadku gdy różne substancje czynne lub produkty pośrednie są wytwarzane w tym samym sprzęcie, a sprzęt jest czyszczony w tym samym procesie, do walidacji czyszczenia można wybrać reprezentatywny produkt pośredni lub reprezentatywną substancję czynną. Wybór ten opiera się na:

a) rozpuszczalności produktu pośredniego lub substancji czynnej;

b) stopniu trudności czyszczenia;

c) obliczeniu limitów pozostałości w oparciu o siłę działania, toksyczność i stabilność.

3. W protokole walidacji czyszczenia opisuje się:

a) sprzęt podlegający czyszczeniu;

b) procedury;

c) materiały;

d) dopuszczalne poziomy czyszczenia;

e) parametry podlegające monitorowaniu i kontroli;

f) stosowane metody analityczne;

g) rodzaj pobieranych próbek oraz sposób ich pobierania i oznakowania.

4. Pobieranie próbek obejmuje pobieranie wymazów, płukanie lub metody alternatywne (np. bezpośrednią ekstrakcję), stosownie do przypadku, w celu wykrycia zarówno nierozpuszczalnych, jak i rozpuszczalnych pozostałości. Stosowane metody pobierania próbek umożliwiają pomiar ilościowy poziomów pozostałości na powierzchniach sprzętu po zakończeniu czyszczenia.

5. Stosuje się zwalidowane metody analityczne czułe na wykrywanie pozostałości lub zanieczyszczeń. Granica wykrywalności w przypadku każdej metody analitycznej musi być wystarczająco czuła, aby wykryć ustalony dopuszczalny poziom pozostałości lub zanieczyszczenia. W odniesieniu do danej metody ustala się możliwy do osiągnięcia poziom odzysku. Limity pozostałości muszą być praktyczne, osiągalne, możliwe do zweryfikowania i wyznaczane na podstawie najbardziej szkodliwych pozostałości. Limity te mogą zostać ustalone na podstawie minimalnej znanej aktywności farmakologicznej, toksykologicznej lub fizjologicznej substancji czynnej lub jej najbardziej szkodliwego składnika.

6. Badania czyszczenia lub sanityzacji sprzętu dotyczą zanieczyszczenia mikrobiologicznego i zanieczyszczenia endotoksynami w przypadku tych procesów, w których istnieje potrzeba zmniejszenia ogólnej liczby drobnoustrojów lub endotoksyn w substancji czynnej, lub w przypadku innych procesów, w których takie zanieczyszczenie może budzić obawy (np. niesterylne substancje czynne stosowane do wytwarzania produktów sterylnych).

7. Procedury czyszczenia muszą być monitorowane w odpowiednich odstępach czasu po walidacji w celu zapewnienia skuteczności tych procedur w przypadku ich stosowania podczas rutynowej produkcji. Czystość sprzętu może być monitorowana za pomocą badań analitycznych i, o ile to możliwe, wizualnie. Kontrola wzrokowa może umożliwić wykrycie poważnych zanieczyszczeń skoncentrowanych na małych obszarach, które w przeciwnym razie mogłyby pozostać niewykryte podczas pobierania próbek lub analizy.