Ustawa z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty.
Rozdział 1 — Przepisy ogólne
Art. 3
ObowiązujeBrzmienie według tekstu jednolitego Dz.U. 2025 poz. 881 z 4 lipca 2025. Późniejsze nowelizacje ustawy (3) według swojej treści tego artykułu nie zmieniają — dopasowanie automatyczne, przed powołaniem się sprawdź akty zmieniające.
Ilekroć w dalszych przepisach jest mowa bez bliższego określenia o:
1) szkole – należy przez to rozumieć także przedszkole;
1a) szkole specjalnej lub oddziale specjalnym – należy przez to rozumieć odpowiednio szkołę lub oddział, o których mowa w art. 4 pkt 2 ustawy – Prawo oświatowe;
2) (uchylony)
2a) oddziale integracyjnym – należy przez to rozumieć oddział szkolny, o którym mowa w art. 4 pkt 3 ustawy – Prawo oświatowe;
2b) oddziale dwujęzycznym – należy przez to rozumieć oddział szkolny, o którym mowa w art. 4 pkt 4 ustawy – Prawo oświatowe;
2c) szkole integracyjnej – należy przez to rozumieć szkołę, o której mowa w art. 4 pkt 5 ustawy – Prawo oświatowe;
2d) szkole dwujęzycznej – należy przez to rozumieć szkołę, o której mowa w art. 4 pkt 6 ustawy – Prawo oświatowe;
2e) (uchylony)
2f) (uchylony)
2fa) (uchylony)
2fb) (uchylony)
2fc) (uchylony)
2g) (uchylony)
3) placówce – należy przez to rozumieć jednostki organizacyjne wymienione w art. 2 pkt 3–8 i 10 ustawy – Prawo oświatowe;
3a) (uchylony)
3b) szkole podstawowej, liceum ogólnokształcącym, technikum, branżowej szkole I stopnia, branżowej szkole II stopnia, szkole specjalnej przysposabiającej do pracy lub szkole policealnej – należy przez to rozumieć szkoły, o których mowa w art. 18 ust. 1 ustawy – Prawo oświatowe;
4) (uchylony)
5) organie prowadzącym szkołę lub placówkę – należy przez to rozumieć ministra, jednostkę samorządu terytorialnego, inne osoby prawne i fizyczne;
6) (uchylony)
7) (uchylony)
8) kuratorze oświaty – należy przez to rozumieć kierownika kuratorium oświaty jako jednostki organizacyjnej wchodzącej w skład zespolonej administracji rządowej w województwie;
9) nauczycielu – należy przez to rozumieć także wychowawcę i innego pracownika pedagogicznego szkoły, placówki i placówki doskonalenia nauczycieli;
10) rodzicach – należy przez to rozumieć także prawnych opiekunów dziecka oraz osoby (podmioty) sprawujące pieczę zastępczą nad dzieckiem;
11) uczniach – należy przez to rozumieć także słuchaczy i wychowanków;
11a) (uchylony)
11b) (uchylony)
11c) (uchylony)
11d) (uchylony)
12) (uchylony)
13) podstawie programowej wychowania przedszkolnego lub podstawie programowej kształcenia ogólnego – należy przez to rozumieć podstawę programową, o której mowa w art. 4 pkt 24 ustawy – Prawo oświatowe;
13a) podstawie programowej kształcenia w zawodzie szkolnictwa branżowego – należy przez to rozumieć podstawę programową, o której mowa w art. 4 pkt 25 ustawy – Prawo oświatowe;
13aa) podstawie programowej kształcenia w zawodzie szkolnictwa artystycznego – należy przez to rozumieć podstawę programową, o której mowa w art. 4 pkt 25a ustawy – Prawo oświatowe;
13b) programie wychowania przedszkolnego lub programie nauczania do danych zajęć edukacyjnych z zakresu kształcenia ogólnego – należy przez to rozumieć opis sposobu realizacji celów wychowania lub kształcenia oraz treści nauczania ustalonych odpowiednio w podstawie programowej wychowania przedszkolnego lub podstawie programowej kształcenia ogólnego dla danego etapu edukacyjnego lub opis sposobu realizacji celów kształcenia oraz treści nauczania zajęć edukacyjnych, dla których nie została ustalona podstawa programowa kształcenia ogólnego, lecz program nauczania tych zajęć został włączony do szkolnego zestawu programów nauczania, o którym mowa w art. 22a ust. 7;
13c) programie nauczania zawodu – należy przez to rozumieć opis sposobu realizacji celów kształcenia i treści nauczania ustalonych w:
a) podstawie programowej kształcenia w zawodzie szkolnictwa branżowego, w formie oczekiwanych efektów kształcenia, uwzględniający wyodrębnienie kwalifikacji w zawodzie, zgodnie z klasyfikacją zawodów szkolnictwa branżowego, o której mowa w przepisach wydanych na podstawie art. 46 ust. 1 ustawy – Prawo oświatowe; program nauczania zawodu zawiera także programy nauczania do poszczególnych obowiązkowych zajęć edukacyjnych z zakresu kształcenia w zawodzie, ustalonych przez dyrektora szkoły – w przypadku szkół prowadzących kształcenie zawodowe, o których mowa w art. 4 pkt 28a lit. a ustawy – Prawo oświatowe,
b) podstawie programowej kształcenia w zawodzie szkolnictwa artystycznego, w formie oczekiwanych efektów kształcenia, zgodnie z klasyfikacją zawodów szkolnictwa artystycznego, o której mowa w przepisach wydanych na podstawie art. 46a ust. 1 ustawy – Prawo oświatowe; program nauczania zawodu zawiera także programy nauczania do poszczególnych obowiązkowych zajęć edukacyjnych artystycznych określonych w ramowych planach nauczania dla szkół artystycznych – w przypadku szkół prowadzących kształcenie zawodowe, o których mowa w art. 4 pkt 28a lit. b ustawy – Prawo oświatowe;
14) zadaniach oświatowych jednostek samorządu terytorialnego – należy przez to rozumieć zadania w zakresie kształcenia, wychowania i opieki, w tym profilaktyki społecznej;
14a) szkole prowadzącej kształcenie zawodowe – należy przez to rozumieć szkołę, o której mowa w art. 4 pkt 28a ustawy – Prawo oświatowe;
15) szkole dla dorosłych – należy przez to rozumieć szkoły, o których mowa w art. 4 pkt 29 ustawy – Prawo oświatowe;
16) kształceniu ustawicznym – należy przez to rozumieć kształcenie, o którym mowa w art. 4 pkt 30 ustawy – Prawo oświatowe;
17) (uchylony)
18) niepełnosprawnościach sprzężonych – należy przez to rozumieć występowanie u dziecka niesłyszącego lub słabosłyszącego, niewidomego lub słabowidzącego, z niepełnosprawnością ruchową, w tym z afazją, z niepełnosprawnością intelektualną albo z autyzmem, w tym z zespołem Aspergera, co najmniej jeszcze jednej z wymienionych niepełnosprawności;
18a) specyficznych trudnościach w uczeniu się – należy przez to rozumieć trudności w uczeniu się odnoszące się do uczniów w normie intelektualnej, którzy mają trudności w przyswajaniu treści nauczania, wynikające ze specyfiki ich funkcjonowania percepcyjno-motorycznego i poznawczego, nieuwarunkowane schorzeniami neurologicznymi;
18b) (uchylony)
18c) zawodzie – należy przez to rozumieć zawód, o którym mowa w art. 4 pkt 33a ustawy – Prawo oświatowe;
19) kwalifikacji wyodrębnionej w zawodzie – należy przez to rozumieć kwalifikację, o której mowa w art. 4 pkt 34 ustawy – Prawo oświatowe;
20) kwalifikacyjnym kursie zawodowym – należy przez to rozumieć kurs, o którym mowa w art. 4 pkt 35 ustawy – Prawo oświatowe;
21) egzaminie zawodowym – należy przez to rozumieć egzamin umożliwiający uzyskanie certyfikatu kwalifikacji zawodowej w zakresie jednej kwalifikacji, a w przypadku uzyskania certyfikatów kwalifikacji zawodowych ze wszystkich kwalifikacji wyodrębnionych w danym zawodzie oraz posiadania wykształcenia zasadniczego zawodowego, wykształcenia zasadniczego branżowego, wykształcenia średniego branżowego lub wykształcenia średniego – również dyplomu zawodowego;
21a) (uchylony)
21b) (uchylony)
21c) egzaminie maturalnym – należy przez to rozumieć egzamin przeprowadzany dla absolwentów posiadających wykształcenie średnie lub wykształcenie średnie branżowe, umożliwiający uzyskanie świadectwa dojrzałości;
21d) egzaminie ósmoklasisty – należy przez to rozumieć egzamin przeprowadzany w ostatnim roku nauki w szkole podstawowej, a w szkole artystycznej realizującej kształcenie ogólne w zakresie szkoły podstawowej – w klasie, której zakres nauczania odpowiada klasie VIII szkoły podstawowej, sprawdzający wiadomości i umiejętności ucznia lub słuchacza określone w podstawie programowej kształcenia ogólnego;
22) (uchylony)
23) podręczniku – należy przez to rozumieć podręcznik do zajęć z zakresu edukacji: polonistycznej, matematycznej, przyrodniczej i społecznej, podręcznik do zajęć z zakresu danego języka obcego nowożytnego, podręcznik do zajęć edukacyjnych z zakresu kształcenia ogólnego, w tym podręcznik przeznaczony do kształcenia specjalnego, dopuszczony do użytku szkolnego;
24) materiale edukacyjnym – należy przez to rozumieć:
a) materiał do kształcenia ogólnego, w tym dostosowany do potrzeb edukacyjnych i możliwości psychofizycznych uczniów niepełnosprawnych, zastępujący lub uzupełniający podręcznik, umożliwiający realizację programu nauczania do danych zajęć edukacyjnych z zakresu kształcenia ogólnego, na danym etapie edukacyjnym,
b) materiał do kształcenia zawodowego, w tym dostosowany do potrzeb edukacyjnych i możliwości psychofizycznych uczniów niepełnosprawnych, umożliwiający realizację programu nauczania zawodu
– mający postać papierową lub elektroniczną;
25) materiale ćwiczeniowym – należy przez to rozumieć materiał przeznaczony dla uczniów służący utrwalaniu przez nich wiadomości i umiejętności;
26) (uchylony)
27) (uchylony)
28) (uchylony)
29) (uchylony)
30) (uchylony)
31) (uchylony)
32) (uchylony)
33) (uchylony)
34) ustawie – Prawo oświatowe – należy przez to rozumieć ustawę z dnia 14 grudnia 2016 r. – Prawo oświatowe (Dz. U. z 2024 r. poz. 737, z późn. zm. ).
Zmiany tekstu jednolitego wymienionej ustawy zostały ogłoszone w Dz. U. z 2024 r. poz. 854, 1562, 1635 i 1933 oraz z 2025 r. poz. 619, 620 i 622.
Jak powołać ten przepis
art. 3 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (t.j. Dz. U. z 2025 r. poz. 881 z późn. zm.)
Orzeczenia powołujące ten przepis (18)
Sąd Najwyższy i Trybunał Konstytucyjny: najpierw uchwały, potem najnowsze wyroki. Pokazujemy treść orzeczenia, nie wnioski z niego. Zbiór kończy się na 22 czerwca 2016 — nowszych orzeczeń tu nie ma.
-
Sąd Najwyższy Uchwała · 8 lipca 2008
I PZP 3/08
…towy ustawy Karta Nauczyciela został wyznaczony w jej art. 1 ust. 1 pkt 1 w związku z art. 3 pkt 1. Mieszczą się w nim także nauczyciele zatrudnieni w publicznych przedszkolach, jeżeli są zatrudnieni co najmniej w połowie obowiązującego wymiaru zajęć (argument…
-
Trybunał Konstytucyjny Uchwała · 23 marca 1994
W 9/93
…992 r. Nr 26, poz. 113 i Nr 54, poz. 254 oraz z 1993 r. Nr 127, poz. 585) w związku z art. 3 ust. 1 pkt 5 tej ustawy, oraz w związku z art. 18 ust. 1 i 2, art. 30 ust. 2 pkt 5, art. 40 ust. 2 pkt 1 i art. 41 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie t…
-
Trybunał Konstytucyjny Wyrok · 22 czerwca 2015
SK 29/13
…ej dotyczącą uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, o której mowa w art. 3 § 2 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270; dalej: p.p.s.a.). Art. 9c ust. 1a u.s.o. …
-
Sąd Najwyższy Wyrok · 21 października 2013
II PK 22/13
…ji rady gminy. Natomiast stosownie do postanowień art. 59 ust. 1 i ust. 6 w związku z art. 3 ust. 1 pkt 1 i pkt 5 ustawy o systemie oświaty likwidacja przedszkola jest możliwa dopiero w wyniku przeprowadzenia ustawowo sformalizowanej i bezwzględnie obowiązując…
-
Sąd Najwyższy Wyrok · 12 marca 2013
I UK 576/12
…nauczycieli do pracowników zatrudnionych w szczególnym charakterze, przy zastosowaniu art. 3 pkt 1 w zw. z art. 1 ust. 1 Karty Nauczyciela. Kwestią istotną, wymagającą rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie, było ustalenie czy ubezpieczona w spornych okresach pr…
Wszystkie orzeczenia powołujące Art. 3 (18) — można w nich szukać słów.
Treść według tekstu jednolitego
Ustawa była zmieniana. Obecne brzmienie ogłoszono jako tekst jednolity: Dz.U. 2025 poz. 881, 4 lipca 2025.
Po ogłoszeniu tego tekstu ustawę zmieniono jeszcze 3 razy. Tych zmian poniższa treść nie zawiera — sprawdź akty zmieniające na stronie aktu.
Zmiany, których ta treść nie zawiera (3)
- Dz.U. 2025 poz. 1019 · w życiu od 12 sierpnia 2025 — zmienia art. 11, 40
- Dz.U. 2026 poz. 203 · w życiu od 5 marca 2026 — zmienia art. 44q, 44zm, 44zza
- Dz.U. 2026 poz. 319 · w życiu od 13 marca 2026 — zmienia art. 22an
Lexeva pokazuje treść przepisu, nie udziela porad prawnych. Moc prawną ma wyłącznie tekst ogłoszony w dzienniku urzędowym.