Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych.
Rozdział 8 — Obowiązki ubezpieczonych oraz tryb odwoławczy
Art. 83
ObowiązujeBrzmienie według tekstu jednolitego Dz.U. 2026 poz. 199 z 23 lutego 2026. Późniejsze nowelizacje ustawy (5) według swojej treści tego artykułu nie zmieniają — dopasowanie automatyczne, przed powołaniem się sprawdź akty zmieniające.
1. Zakład wydaje decyzje w zakresie indywidualnych spraw dotyczących w szczególności:
1) zgłaszania do ubezpieczeń społecznych;
1a) ustalania płatnika składek;
2) przebiegu ubezpieczeń;
3) ustalania wymiaru składek i ich poboru, a także umarzania należności z tytułu składek;
3a) ustalania wymiaru składek na Fundusz Emerytur Pomostowych i ich poboru, a także umarzania należności z tytułu tych składek;
4) ustalania uprawnień do świadczeń z ubezpieczeń społecznych;
5) wymiaru świadczeń z ubezpieczeń społecznych;
6) odmowy skierowania na rehabilitację leczniczą w ramach prewencji rentowej.
1a. Zakład zawiesza postępowanie w sprawach, o których mowa w ust. 1 pkt 3a, jeżeli toczy się postępowanie, wszczęte na podstawie art. 41 ust. 6 ustawy z dnia 19 grudnia 2008 r. o emeryturach pomostowych, w sprawie kontroli wykazu stanowisk pracy lub ewidencji, o których mowa w art. 41 ust. 4 ustawy z dnia 19 grudnia 2008 r. o emeryturach pomostowych, prowadzonych przez płatnika składek, u którego jest lub był zatrudniony pracownik, którego dotyczy zawieszone postępowanie. 1b. Zakład podejmuje postępowanie w sprawach, o których mowa w ust. 1 pkt 3a, zawieszone z przyczyny określonej w ust. 1a, w przypadku gdy postępowanie w sprawie kontroli wykazu stanowisk pracy lub ewidencji, o którym mowa w ust. 1a, zostało zakończone wydaniem decyzji prawomocnej lub orzeczenia kończącego postępowanie w sprawie.
2. Od decyzji Zakładu przysługuje odwołanie do właściwego sądu w terminie i według zasad określonych w przepisach Kodeksu postępowania cywilnego.
3. Odwołanie do sądu przysługuje również w razie niewydania decyzji w terminie 2 miesięcy, licząc od dnia zgłoszenia wniosku o świadczenie lub inne roszczenia.
4. Od decyzji przyznającej świadczenie w drodze wyjątku oraz od decyzji odmawiającej przyznania takiego świadczenia, od decyzji w sprawach o umorzenie należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, a także od decyzji w sprawie wykreślenia zastawu skarbowego z rejestru, odwołanie, o którym mowa w ust. 2, nie przysługuje. Stronie przysługuje prawo do wniesienia wniosku do Prezesa Zakładu o ponowne rozpatrzenie sprawy, na zasadach dotyczących decyzji wydanej w pierwszej instancji przez ministra. Do wniosku stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące odwołań od decyzji, określone w Kodeksie postępowania administracyjnego.
5. Odwołanie wnosi się na piśmie do jednostki organizacyjnej Zakładu, która wydała decyzję, lub do protokołu sporządzonego przez tę jednostkę.
6. Jeżeli Zakład uzna odwołanie za słuszne, zmienia lub uchyla decyzję niezwłocznie, niepóźniej niż w terminie 30 dni od dnia wniesienia odwołania. W tym wypadku odwołaniu nie nadaje się dalszego biegu.
7. Jeżeli odwołanie nie zostało w całości lub w części uwzględnione, Zakład przekazuje niezwłocznie, niepóźniej niż w terminie 30 dni od dnia wniesienia odwołania, sprawę do sądu wraz z uzasadnieniem.
8. W postępowaniu sądowym dotyczącym zwolnienia z opłacenia składek, o których mowa w art. 17a, wydruki z systemu teleinformatycznego Zakładu zastępują dokumenty elektroniczne.
Jak powołać ten przepis
art. 83 u.s.u.s.
art. 83 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (t.j. Dz. U. z 2026 r. poz. 199 z późn. zm.)
Orzeczenia powołujące ten przepis (132)
Sąd Najwyższy i Trybunał Konstytucyjny: najpierw uchwały, potem najnowsze wyroki. Pokazujemy treść orzeczenia, nie wnioski z niego. Zbiór kończy się na 22 czerwca 2016 — nowszych orzeczeń tu nie ma.
-
Sąd Najwyższy Uchwała · 9 lutego 2012
I UZP 10/11
…ządzenia. Z przepisów tych Sąd wyprowadził wniosek, że aczkolwiek zadania określone w art. 83 ust. 1 ustawy o systemie ubez- pieczeń społecznych (wydawanie decyzji w zakresie indywidualnych spraw) przypi- sane są Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych, to jednak re…
-
Sąd Najwyższy Uchwała · 24 stycznia 2012
III UZP 3/11
…h sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych ma charakter administracyjny i zgodnie z art. 83 u.s.u.s. kończy się wydaniem decyzji zaskarżalnej do sądu ubez- pieczeń społecznych. W świetle art. 73 u.s.u.s. właściwym do jej wydania jest zasad- niczo Prezes Zakł…
-
Sąd Najwyższy Uchwała · 17 stycznia 2012
I UZP 9/11
…umorzenie należności składkowych lub w innych sprawach enumeratywnie wymie- nionych w art. 83 ust. 4 ustawy systemowej, w których odwołanie nie przysługuje do sądu ubezpieczeń społecznych. Sąd Najwyższy wielokrotnie potwierdzał kognicję sądu ubezpieczeń społec…
-
Sąd Najwyższy Wyrok · 10 maja 2016
II UK 218/15
…- stosownie do art. 750 k.c. - stosuje się przepisy o zleceniu, wynika z zastosowania art. 83 ust. 1 pkt 1 i 3 w związku z art. 6 ust. 1 pkt 4 i art. 13 pkt 2 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych. Umowę o dzieło definiuje art. 627 k.c. jako zobowiązanie d…
-
Sąd Najwyższy Wyrok · 5 maja 2016
II UK 280/15
…eczne. Zaskarżoną decyzją z dnia 20 października 2009 r., organ rentowy, na podstawie art. 83 ust. 1, art. 6 ust. 1 pkt 1 i pkt 19, art. 9 ust. 6, art. 11 ust. 1., art. 12 ust. 1 i ust. 2, art. 13 pkt 1 i pkt 13 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie…
Wszystkie orzeczenia powołujące Art. 83 (132) — można w nich szukać słów.
Treść według tekstu jednolitego
Ustawa była zmieniana. Obecne brzmienie ogłoszono jako tekst jednolity: Dz.U. 2026 poz. 199, 23 lutego 2026.
Po ogłoszeniu tego tekstu ustawę zmieniono jeszcze 5 razy. Tych zmian poniższa treść nie zawiera — sprawdź akty zmieniające na stronie aktu.
Zmiany, których ta treść nie zawiera (5)
- Dz.U. 2026 poz. 252 · w życiu od 3 kwietnia 2026 — zmienia art. 50
- Dz.U. 2026 poz. 426 · w życiu od 14 kwietnia 2026 — zmienia art. 53
- Dz.U. 2026 poz. 473 · w życiu od 8 lipca 2026 — zmienia art. 18, 24, 38a, 50, 68ab
- Dz.U. 2026 poz. 507 · w życiu od 14 października 2026 — zmienia art. 36b, 43
- Dz.U. 2026 poz. 734 · w życiu od 20 czerwca 2026 — zmienia art. 36, 50
Lexeva pokazuje treść przepisu, nie udziela porad prawnych. Moc prawną ma wyłącznie tekst ogłoszony w dzienniku urzędowym.