Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych.
Rozdział 8 — Obowiązki ubezpieczonych oraz tryb odwoławczy
Art. 83a
ObowiązujeBrzmienie według tekstu jednolitego Dz.U. 2026 poz. 199 z 23 lutego 2026. Późniejsze nowelizacje ustawy (5) według swojej treści tego artykułu nie zmieniają — dopasowanie automatyczne, przed powołaniem się sprawdź akty zmieniające.
1. Prawo lub zobowiązanie stwierdzone decyzją ostateczną Zakładu ulega ponownemu ustaleniu na wniosek osoby zainteresowanej lub z urzędu, jeżeli po uprawomocnieniu się decyzji zostaną przedłożone nowe dowody lub ujawniono okoliczności istniejące przed wydaniem tej decyzji, które mają wpływ na to prawo lub zobowiązanie.
2. Decyzje ostateczne Zakładu, od których nie zostało wniesione odwołanie do właściwego sądu, mogą być z urzędu przez Zakład uchylone, zmienione lub unieważnione, na zasadach określonych w przepisach Kodeksu postępowania administracyjnego.
Dodany przez art. 1 pkt 8 ustawy, o której mowa w odnośniku 6.
3. W sprawach rozstrzygniętych orzeczeniem właściwego sądu Zakład, na podstawie dowodów lub okoliczności, o których mowa w ust. 1:
1) wydaje we własnym zakresie decyzję przyznającą prawo lub określającą zobowiązanie, jeśli jest to korzystne dla zainteresowanego;
2) występuje do właściwego sądu z wnioskiem o wznowienie postępowania przed tym organem, gdy z przedłożonych dowodów lub ujawnionych okoliczności wynika, że prawo nie istnieje lub zobowiązanie jest wyższe niż określone w decyzji.
4. Przepisów ust. 1–3 nie stosuje się w postępowaniu o ustalenie uprawnień do emerytur i rent i ich wysokości.
5. W przypadku gdy Zakład ustali, że wykonanie orzeczenia sądu spowoduje przekroczenie obowiązującego stronę limitu pomocy de minimis, Zakład występuje do właściwego sądu z wnioskiem o wznowienie postępowania. Złożenie wniosku o wznowienie postępowania wstrzymuje wykonanie orzeczenia.
Jak powołać ten przepis
art. 83a u.s.u.s.
art. 83a ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (t.j. Dz. U. z 2026 r. poz. 199 z późn. zm.)
Orzeczenia powołujące ten przepis (43)
Sąd Najwyższy i Trybunał Konstytucyjny: najpierw uchwały, potem najnowsze wyroki. Pokazujemy treść orzeczenia, nie wnioski z niego. Zbiór kończy się na 22 czerwca 2016 — nowszych orzeczeń tu nie ma.
-
Sąd Najwyższy Uchwała · 8 października 2014
III SZP 2/14
…rą od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (organu rentowego) wydanej na podstawie art. 83a ust. 2 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (aktualnie jednolity tekst: Dz.U. z 2013 r., poz. 1442 ze zm.) w przedmiocie nieważno…
-
Sąd Najwyższy Uchwała · 7 kwietnia 2010
II UZP 3/10
…oszczególnych ustawach składających się na system zabezpieczenia społecznego. Przepis art. 83a ust. 2 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (jednolity tekst: Dz.U. z 2007 r. Nr 11, poz. 74 ze zm., zwanej dalej ustawą systemow…
-
Sąd Najwyższy Uchwała · 13 grudnia 2005
II UZP 15/05
… Elblągu z dnia 4 października 2005 r. [...] „Czy do wznowienia postępowania w trybie art. 83a ust. 3 pkt 2 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz.U. Nr 137, poz. 887 ze zm.) mają zastosowanie przepisy Działu VI, Tytułu VI…
-
Sąd Najwyższy Wyrok · 16 lutego 2016
I UK 84/15
… art. 1 i art. 2 § 3 k.p.c. w związku z art. 10 ust. 1 i 2 Konstytucji RP w związku z art. 83a ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych przez naruszenie zasady podziału władz, polegające na przyjęciu, że zaskarżona decyzja została wydana w trybie wznowienia p…
-
Sąd Najwyższy Wyrok · 9 października 2014
II UK 594/13
…organ rentowy odmówił unieważnienia wskazanych decyzji. W uzasadnieniu powołał się na art. 83a ust. 2 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (jednolity tekst: Dz.U. z 2013 r., poz. 1442 ze zm.), stanowiący, że prawo lub zobowi…
Wszystkie orzeczenia powołujące Art. 83a (43) — można w nich szukać słów.
Treść według tekstu jednolitego
Ustawa była zmieniana. Obecne brzmienie ogłoszono jako tekst jednolity: Dz.U. 2026 poz. 199, 23 lutego 2026.
Po ogłoszeniu tego tekstu ustawę zmieniono jeszcze 5 razy. Tych zmian poniższa treść nie zawiera — sprawdź akty zmieniające na stronie aktu.
Zmiany, których ta treść nie zawiera (5)
- Dz.U. 2026 poz. 252 · w życiu od 3 kwietnia 2026 — zmienia art. 50
- Dz.U. 2026 poz. 426 · w życiu od 14 kwietnia 2026 — zmienia art. 53
- Dz.U. 2026 poz. 473 · w życiu od 8 lipca 2026 — zmienia art. 18, 24, 38a, 50, 68ab
- Dz.U. 2026 poz. 507 · w życiu od 14 października 2026 — zmienia art. 36b, 43
- Dz.U. 2026 poz. 734 · w życiu od 20 czerwca 2026 — zmienia art. 36, 50
Lexeva pokazuje treść przepisu, nie udziela porad prawnych. Moc prawną ma wyłącznie tekst ogłoszony w dzienniku urzędowym.