Rozporządzenie delegowane Komisji (UE) 2017/2359 z dnia 21 września 2017 r. uzupełniające dyrektywę Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/97 w odniesieniu do wymogów informacyjnych i zasad prowadzenia działalności mających zastosowanie do dystrybucji ubezpieczeniowych produktów inwestycyjnych (Tekst mający znaczenie dla EOG. )
Treść z wersji skonsolidowanej na dzień 2 sierpnia 2022 — tekst uwzględnia późniejsze zmiany aktu. Wersje skonsolidowane mają charakter dokumentacyjny.
Treść aktu
Tytuł i preambuła (motywy)
ROZPORZĄDZENIE DELEGOWANE KOMISJI (UE) 2017/2359
z dnia 21 września 2017 r.
uzupełniające dyrektywę Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/97 w odniesieniu do wymogów informacyjnych i zasad prowadzenia działalności mających zastosowanie do dystrybucji ubezpieczeniowych produktów inwestycyjnych
(Tekst mający znaczenie dla EOG)
Rozdział I ZAKRES STOSOWANIA I DEFINICJE
Artykuł 1
Zakres stosowania
Niniejsze rozporządzenie ma zastosowanie do dystrybucji ubezpieczeń prowadzonej w związku ze sprzedażą ubezpieczeniowych produktów inwestycyjnych przez pośredników ubezpieczeniowych lub zakłady ubezpieczeń.
Artykuł 2
Definicje
Do celów niniejszego rozporządzenia stosuje się następujące definicje:
1) „odpowiednia osoba” w odniesieniu do pośrednika ubezpieczeniowego lub zakładu ubezpieczeń oznacza dowolną spośród następujących osób:
a) dyrektora, wspólnika lub osobę na stanowisku równorzędnym lub, w zależności od przypadku, członka kierownictwa pośrednika lub zakładu;
b) pracownika pośrednika ubezpieczeniowego lub zakładu ubezpieczeń oraz każdą inną osobę fizyczną, której usługi pozostają do dyspozycji i pod kontrolą pośrednika ubezpieczeniowego lub zakładu ubezpieczeń i która uczestnicy w dystrybucji ubezpieczeniowych produktów inwestycyjnych;
c) osobę fizyczną, która bezpośrednio uczestniczy w świadczeniu usług na rzecz pośrednika ubezpieczeniowego lub zakładu ubezpieczeń na mocy umowy outsourcingu w związku z dystrybucją ubezpieczeniowych produktów inwestycyjnych przez pośrednika lub zakład;
2) „zachęta” oznacza każdą opłatę, prowizję lub korzyść niepieniężną przekazaną przez pośrednika lub zakład w związku z dystrybucją ubezpieczeniowego produktu inwestycyjnego na rzecz dowolnej strony innej niż klient uczestniczący w przedmiotowej transakcji lub osoba działająca w imieniu tego klienta, jak również każdą opłatę, prowizję lub korzyść otrzymaną przez pośrednika lub zakład od takiej dowolnej strony innej niż klient uczestniczący w przedmiotowej transakcji lub osoba działająca w imieniu tego klienta;
3) „system zachęt” oznacza zbiór zasad regulujących wypłacanie zachęt, w tym warunki, na których zachęty są wypłacane;
4) „preferencje w zakresie zrównoważonego rozwoju” oznaczają wybór klienta lub potencjalnego klienta dotyczący tego, czy – i w jakim zakresie – do jego inwestycji należy włączyć co najmniej jeden z następujących produktów finansowych:
a) ubezpieczeniowy produkt inwestycyjny, w odniesieniu do którego klient lub potencjalny klient ustala, że określona minimalna część ma zostać zainwestowana w zrównoważone środowiskowo inwestycje w rozumieniu w art. 2 pkt 1 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2020/852 (
1
);
b) ubezpieczeniowy produkt inwestycyjny, w odniesieniu do którego klient lub potencjalny klient ustala, że określona minimalna część ma zostać zainwestowana w zrównoważone inwestycje w rozumieniu w art. 2 pkt 17 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2019/2088 (
2
);
c) ubezpieczeniowy produkt inwestycyjny, który uwzględnia główne niekorzystne skutki dla czynników zrównoważonego rozwoju, w przypadku gdy elementy jakościowe lub ilościowe wskazujące na to uwzględnienie są ustalane przez klienta lub potencjalnego klienta;
5) „czynniki zrównoważonego rozwoju” oznaczają czynniki zrównoważonego rozwoju w rozumieniu art. 2 pkt 24 rozporządzenia (UE) 2019/2088.
Rozdział II KONFLIKTY INTERESÓW I ZACHĘTY
Artykuł 3
Wykrywanie konfliktów interesów
1. Do celów identyfikowania, zgodnie z art. 28 dyrektywy (UE) 2016/97, rodzajów konfliktów interesów, które powstają w trakcie prowadzenia jakiejkolwiek działalności w zakresie dystrybucji ubezpieczeń związanej z ubezpieczeniowymi produktami inwestycyjnymi oraz które pociągają za sobą ryzyko zaszkodzenia interesom klienta, w tym jego preferencjom w zakresie zrównoważonego rozwoju, pośrednicy ubezpieczeniowi oraz zakłady ubezpieczeń oceniają, czy oni, odpowiednia osoba lub dowolna inna osoba bezpośrednio lub pośrednio powiązana z nimi stosunkiem kontroli mają interes w uzyskaniu określonego wyniku działalności w zakresie dystrybucji ubezpieczeń, który to interes spełnia następujące kryteria:
a) interes ten jest rozbieżny z interesem, jaki ma klient lub potencjalny klient w uzyskaniu określonego wyniku działalności w zakresie dystrybucji ubezpieczeń;
b) może wywrzeć szkodliwy dla klienta wpływ na wynik działalności w zakresie dystrybucji.
Pośrednicy ubezpieczeniowi i zakłady ubezpieczeń postępują w ten sam sposób w celu wykrycia konfliktów interesów pomiędzy klientami.
2. Do celów oceny, o której mowa w ust. 1, pośrednicy ubezpieczeniowi i zakłady ubezpieczeń biorą pod uwagę, na zasadzie kryteriów minimalnych, następujące sytuacje:
a) pośrednik ubezpieczeniowy lub zakład ubezpieczeń, odpowiednia osoba lub dowolna osoba bezpośrednio lub pośrednio powiązana z nimi stosunkiem kontroli może osiągnąć zysk finansowy lub uniknąć straty finansowej, potencjalnie ze szkodą dla klienta;
b) pośrednik ubezpieczeniowy lub zakład ubezpieczeń, odpowiednia osoba lub dowolna osoba bezpośrednio lub pośrednio powiązana z nimi stosunkiem kontroli ma powody natury finansowej lub innej do tego, by ponad interes danego klienta przedkładać interes innego klienta lub grupy klientów;
c) pośrednik ubezpieczeniowy lub zakład ubezpieczeń, odpowiednia osoba lub dowolna osoba bezpośrednio lub pośrednio powiązana stosunkiem kontroli z pośrednikiem ubezpieczeniowym lub zakładem ubezpieczeń jest w znacznym stopniu zaangażowana w opracowywanie ubezpieczeniowych produktów inwestycyjnych lub zarządzanie nimi, zwłaszcza gdy taka osoba ma wpływ na ustalanie ceny tych produktów lub koszty ich dystrybucji.
Artykuł 4
Polityka zapobiegania konfliktom interesów
1. Do celów art. 27 dyrektywy (UE) 2016/97 od pośredników ubezpieczeniowych i zakładów ubezpieczeń oczekuje się ustanowienia, wdrożenia i utrzymania skutecznej polityki zapobiegania konfliktom interesów, sformułowanej na piśmie i odpowiednio dostosowanej do rozmiaru i struktury organizacyjnej, a także do charakteru, skali i złożoności prowadzonej przez nich działalności.
W przypadku gdy pośrednik ubezpieczeniowy lub zakład ubezpieczeń jest członkiem grupy, zasady takiej polityki uwzględniają również okoliczności, z których pośrednik ubezpieczeniowy lub zakład ubezpieczeń zdaje sobie sprawę lub powinien sobie zdawać sprawę, a które mogą wywołać konflikt interesów wynikający ze struktury i działalności gospodarczej innych członków grupy.
2. Polityka zapobiegania konfliktom interesów ustanowiona zgodnie z ust. 1 obejmuje następujące kwestie:
a) w odniesieniu do konkretnej prowadzonej działalności w zakresie dystrybucji ubezpieczeń – okoliczności, które stanowią lub mogą wywołać konflikt interesów zagrażający interesom jednego klienta lub większej liczby klientów;
b) procedury, których należy przestrzegać, i środki, które należy przyjąć, w celu zarządzania takimi konfliktami i zapobiegania wyrządzeniu przez nie szkody interesom klienta.
Artykuł 5
Procedury i środki w ramach polityki zapobiegania konfliktom interesów
1. Procedury i środki, o których mowa w art. 4 ust. 2 lit. b), muszą być adekwatne do rozmiaru i działalności danego pośrednika ubezpieczeniowego lub zakładu ubezpieczeń i grupy, do której podmioty te mogą należeć, a także do ryzyka zaszkodzenia interesom klienta.
Procedury, których należy przestrzegać, i środki, które należy przyjąć, zgodnie z art. 4 ust. 2 lit. b) obejmują w stosownych przypadkach:
a) skuteczne procedury zapobiegania wymianie informacji lub kontrolowania takiej wymiany między odpowiednimi osobami, które uczestniczą w działalności, z którą wiąże się ryzyko wystąpienia konfliktu interesów, w przypadku gdy wymiana tych informacji może zaszkodzić interesom jednego klienta lub większej liczby klientów;
b) oddzielny nadzór nad odpowiednimi osobami, które w ramach swoich podstawowych zadań prowadzą działalność w imieniu lub świadczą usługi na rzecz klientów, których interesy mogą ze sobą kolidować, lub którzy w inny sposób reprezentują różne, potencjalnie sprzeczne interesy, w tym interesy pośrednika ubezpieczeniowego lub zakładu ubezpieczeń;
c) usunięcie wszelkich bezpośrednich powiązań między płatnościami, w tym wynagrodzeniem, odpowiednich osób zaangażowanych w wykonywanie określonego rodzaju działalności, a płatnościami, w tym wynagrodzeniem, innych odpowiednich osób zaangażowanych głównie w wykonywanie innego rodzaju działalności, gdy w związku z tymi dwoma rodzajami działalności może powstać konflikt interesów;
d) środki pozwalające wyeliminować lub ograniczyć niepożądany wpływ jakichkolwiek osób na sposób prowadzenia działalności w zakresie dystrybucji ubezpieczeń przez pośrednika ubezpieczeniowego lub zakład ubezpieczeń lub członka ich kierownictwa lub pracownika, lub jakąkolwiek osobę bezpośrednio lub pośrednio powiązaną z nimi stosunkiem kontroli;
e) środki pozwalające wyeliminować lub ograniczyć równoczesne bądź następujące po sobie przypadki uczestniczenia odpowiedniej osoby w odrębnych działalnościach w zakresie dystrybucji ubezpieczeń, gdy uczestnictwo takie może negatywnie wpłynąć na możliwość właściwego zarządzania konfliktami interesów;
f) politykę dotyczącą prezentów i korzyści, która jasno określa, na jakich warunkach można przyjmować lub wręczać prezenty i korzyści oraz jakie kroki należy podjąć przy przyjmowaniu lub wręczaniu prezentów i korzyści.
2. W przypadku gdy pośrednicy ubezpieczeniowi i zakłady ubezpieczeń mogą wykazać, że środki i procedury, o których mowa w ust. 1, nie są odpowiednie do zapewnienia prowadzenia działalności w zakresie dystrybucji ubezpieczeń zgodnie z najlepiej pojętym interesem klienta i nie są stronnicze ze względu na sprzeczne interesy pośrednika ubezpieczeniowego, zakładu ubezpieczeń lub innego klienta, pośrednicy ubezpieczeniowi i zakłady ubezpieczeń przyjmują w tym celu odpowiednie alternatywne środki i procedury.
Artykuł 6
Ujawnianie konfliktów interesów
1. Pośrednicy ubezpieczeniowi i zakłady ubezpieczeń unikają zbytniego opierania się na ujawnianiu konfliktów interesów, aby zagwarantować, że ujawnianie klientom informacji na ten temat, zgodnie z art. 28 ust. 2 dyrektywy (UE) 2016/97, stanowi środek ostateczny stosowany wyłącznie w przypadku, gdy skuteczne rozwiązania organizacyjne i administracyjne ustanowione przez pośrednika ubezpieczeniowego lub zakład ubezpieczeń w celu zapobiegania konfliktom interesów lub zarządzania nimi zgodnie z art. 27 dyrektywy (UE) 2016/97 nie są wystarczające, aby z należytą pewnością zapewnić uniknięcie ryzyka naruszenia interesów klienta.
2. Do celów ujawniania konfliktów interesów pośrednicy ubezpieczeniowi i zakłady ubezpieczeń wykonują wszystkie następujące czynności:
a) przedstawiają szczegółowy opis danego konfliktu interesów;
b) wyjaśniają ogólny charakter i źródła konfliktu interesów;
c) wyjaśniają ryzyko, na jakie konsument jest narażony wskutek konfliktu interesów, oraz kroki podjęte w celu ograniczenia tego ryzyka;
d) jasno wskazują, że rozwiązania organizacyjne i administracyjne ustanowione przez pośrednika ubezpieczeniowego lub zakład ubezpieczeń w celu zapobieżenia temu konfliktowi lub zarządzania nim nie są wystarczające, aby z należytą pewnością zapewnić uniknięcie ryzyka naruszenia interesów klienta.
Artykuł 7
Przegląd i prowadzenie rejestru
1. Do celów art. 27 dyrektywy (UE) 2016/97 pośrednicy ubezpieczeniowi i zakłady ubezpieczeń dokonują oceny i okresowego przeglądu, przynajmniej raz do roku, polityki zapobiegania konfliktom interesów ustanowionej zgodnie z art. 4 oraz podejmują wszelkie odpowiednie kroki w celu wyeliminowania wszelkich uchybień.
2. Pośrednicy ubezpieczeniowi i zakłady ubezpieczeń prowadzą i regularnie uaktualniają rejestr sytuacji, w odniesieniu do których zaistniał lub może zaistnieć (w przypadku usług i działalności będących w toku) konflikt interesów wiążący się z zagrożeniem dla interesów klienta.
Kierownictwo wyższego szczebla pośrednika ubezpieczeniowego lub zakładu ubezpieczeń otrzymuje często, przy czym nie rzadziej niż raz do roku, pisemne sprawozdania dotyczące sytuacji, o których mowa w akapicie pierwszym.
Artykuł 8
Ocena zachęt i systemów zachęt
1. Zachętę lub system zachęt uznaje się za wywierające szkodliwy wpływ na jakość odpowiedniej usługi świadczonej na rzecz klienta, w przypadku gdy ich charakter i skala sprawiają, że stanowią one motywację do prowadzenia działalności w zakresie dystrybucji ubezpieczeń w sposób niezgodny z obowiązkiem uczciwego, rzetelnego i profesjonalnego działania zgodnie z najlepiej pojętym interesem klienta.
2. Do celów oceny, czy zachęta lub system zachęt wywierają szkodliwy wpływ na jakość odpowiedniej usługi świadczonej na rzecz klienta, pośrednicy ubezpieczeniowi i zakłady ubezpieczeń przeprowadzają całościową analizę, uwzględniając wszystkie istotne czynniki, które mogą zwiększyć lub zmniejszyć ryzyko szkodliwego wpływu na jakość odpowiedniej usługi świadczonej na rzecz klienta, oraz wszelkie środki organizacyjne zastosowane przez pośrednika ubezpieczeniowego lub zakład ubezpieczeń prowadzące działalność w zakresie dystrybucji w celu wyeliminowania ryzyka szkodliwego wpływu.
Pośrednicy ubezpieczeniowi i zakłady ubezpieczeń uwzględniają w szczególności następujące kryteria:
a) czy zachęta lub system zachęt mogą stanowić dla pośrednika ubezpieczeniowego lub zakładu ubezpieczeń motywację do oferowania lub rekomendowania klientowi konkretnego produktu ubezpieczeniowego lub konkretnej usługi, mimo że taki pośrednik ubezpieczeniowy lub zakład ubezpieczeń mógłby być w stanie zaoferować inny produkt ubezpieczeniowy lub inną usługę, które lepiej odpowiadałyby potrzebom klienta;
b) czy zachęta lub system zachęt opierają się wyłącznie lub w przeważającym stopniu na ilościowych kryteriach handlowych, czy też uwzględniają odpowiednie kryteria jakościowe odzwierciedlające zgodność z właściwymi przepisami, jakość usług świadczonych klientom i zadowolenie klienta;
c) wartość wypłaconych lub otrzymanych zachęt w stosunku do wartości oferowanego produktu i świadczonych usług;
d) czy zachęta jest wypłacana w całości lub w znacznej części w chwili zawarcia umowy ubezpieczenia, czy też jej wypłata rozkłada się na cały czas trwania umowy;
e) istnienie odpowiedniego mechanizmu odzyskiwania zachęty w przypadku wygaśnięcia ważności produktu lub jego wykupu na wczesnym etapie lub w przypadku wyrządzenia szkody interesom klienta;
f) istnienie jakiejkolwiek formy zmiennych lub warunkowych progów lub dowolnego innego rodzaju czynnika zwiększającego wartość, który ulega aktywacji po osiągnięciu celu opartego na wielkości lub wartości sprzedaży.
Rozdział III OCENA ODPOWIEDNIOŚCI I STOSOWNOŚCI
Sekcja 1 Ocena odpowiedniości
Artykuł 9
Informacje, które należy uzyskać do celów oceny odpowiedniości
1. Do celów świadczenia usług doradztwa w zakresie ubezpieczeniowego produktu inwestycyjnego zgodnie z art. 30 ust. 1 dyrektywy (UE) 2016/97 pośrednicy ubezpieczeniowi lub zakłady ubezpieczeń określają zakres informacji, które należy uzyskać od klienta lub potencjalnego klienta, biorąc pod uwagę wszystkie cechy porady, która ma zostać udzielona klientowi lub potencjalnemu klientowi.
2. Bez uszczerbku dla faktu, iż zgodnie z art. 20 ust. 1 dyrektywy (UE) 2016/97 każda proponowana umowa musi być zgodna z wymaganiami i potrzebami klienta, pośrednicy ubezpieczeniowi lub zakłady ubezpieczeń uzyskują również od klientów lub potencjalnych klientów informacje, które są niezbędne do zrozumienia najważniejszych faktów dotyczących klienta lub potencjalnego klienta oraz uzyskania rozsądnych podstaw umożliwiających stwierdzenie, że zindywidualizowana rekomendacja udzielana klientowi lub potencjalnemu klientowi spełnia wszystkie poniższe kryteria:
a) uwzględnia cele inwestycyjne klienta lub potencjalnego klienta, w tym jego tolerancję na ryzyko i ewentualne preferencje w zakresie zrównoważonego rozwoju;
b) uwzględnia sytuację finansową klienta lub potencjalnego klienta, w tym zdolności tej osoby do ponoszenia strat;
c) opiera się na ustaleniu, że klient lub potencjalny klient posiada niezbędną wiedzę i doświadczenie w dziedzinie inwestycji istotnej dla danego rodzaju produktu lub usługi.
3. Informacje dotyczące sytuacji finansowej klienta lub potencjalnego klienta, w tym zdolności tej osoby do ponoszenia strat, obejmują, w stosownych przypadkach, wskazanie źródła i wymiaru regularnych dochodów klienta lub potencjalnego klienta, posiadanych aktywów, w tym aktywów płynnych, inwestycji, nieruchomości oraz regularnych zobowiązań finansowych. Poziom gromadzonych informacji musi być odpowiednio dostosowany do danego rodzaju rozpatrywanego produktu lub rozpatrywanej usługi.
4. Informacje dotyczące celów inwestycyjnych klienta lub potencjalnego klienta obejmują, w stosownych przypadkach, informacje na temat długości okresu, przez który klient lub potencjalny klient pragnie utrzymywać daną inwestycję, jego preferencji co do poziomu ryzyka, profilu ryzyka, celu inwestycji, jak również jego ewentualnych preferencji w zakresie zrównoważonego rozwoju. Poziom gromadzonych informacji musi być odpowiednio dostosowany do danego rodzaju rozpatrywanego produktu lub rozpatrywanej usługi.
5. Jeżeli pośrednik ubezpieczeniowy lub zakład ubezpieczeń nie uzyska informacji wymaganych na mocy art. 30 ust. 1 dyrektywy (UE) 2016/97, pośrednik ubezpieczeniowy lub zakład ubezpieczeń nie może świadczyć doradztwa w zakresie ubezpieczeniowych produktów inwestycyjnych na rzecz klienta lub potencjalnego klienta.
6. Przy świadczeniu doradztwa w zakresie ubezpieczeniowego produktu inwestycyjnego zgodnie z art. 30 ust. 1 dyrektywy (UE) 2016/97 pośrednik ubezpieczeniowy lub zakład ubezpieczeń nie może udzielać rekomendacji, w przypadku gdy żaden z produktów nie jest odpowiedni dla klienta lub potencjalnego klienta.
Pośrednik ubezpieczeniowy lub zakład ubezpieczeń nie może rekomendować ubezpieczeniowych produktów inwestycyjnych jako odpowiadających preferencjom klienta lub potencjalnego klienta w zakresie zrównoważonego rozwoju, jeżeli te ubezpieczeniowe produkty inwestycyjne nie odpowiadają tym preferencjom. Pośrednik ubezpieczeniowy lub zakład ubezpieczeń wyjaśnia klientom lub potencjalnym klientom powody, dla których nie dokonuje rekomendacji, oraz udokumentowuje te powody.
W przypadku gdy żaden ubezpieczeniowy produkt inwestycyjny nie odpowiada preferencjom klienta lub potencjalnego klienta w zakresie zrównoważonego rozwoju i klient postanawia dostosować swoje preferencje w zakresie zrównoważonego rozwoju, pośrednik ubezpieczeniowy lub zakład ubezpieczeń udokumentowuje decyzję klienta wraz z jej uzasadnieniem.
7. Przy świadczeniu doradztwa, które wiąże się ze zmianą bazowych aktywów inwestycyjnych, pośrednicy ubezpieczeniowi i zakłady ubezpieczeń gromadzą również niezbędne informacje dotyczące istniejących bazowych aktywów inwestycyjnych klienta i rekomendowanych nowych aktywów inwestycyjnych, a także dokonują analizy oczekiwanych kosztów i korzyści tej zmiany, tak aby byli w stanie – w racjonalnych granicach – wykazać, iż oczekuje się, że korzyści wynikające ze zmiany przewyższą jej koszty.
Artykuł 10
Wiarygodność informacji
Pośrednicy ubezpieczeniowi i zakłady ubezpieczeń podejmują uzasadnione działania mające na celu zapewnienie wiarygodności informacji gromadzonych na temat klientów i potencjalnych klientów do celów oceny odpowiedniości. Działania takie obejmują między innymi:
a) zapewnienie, aby klienci byli świadomi wagi przekazywania dokładnych i aktualnych informacji;
b) zapewnienie, aby wszystkie narzędzia, takie jak narzędzia profilowania oceny ryzyka lub narzędzia służące do oceny wiedzy i doświadczenia klienta, które są wykorzystywane w procesie oceny odpowiedniości, nadawały się do założonego celu i były należycie zaprojektowane pod kątem ich stosowania w odniesieniu do ich klientów, a także by wszystkie ograniczenia identyfikowano i w sposób aktywny im zaradzano w ramach procesu oceny odpowiedniości;
c) zapewnienie, aby pytania wykorzystane w procesie były łatwe do zrozumienia przez klientów, w sposób dokładny odzwierciedlały cele i potrzeby klienta oraz pozwalały uzyskać informacje niezbędne do dokonania oceny odpowiedniości;
d) podjęcie w razie potrzeby kroków w celu zapewnienia spójności informacji dotyczących klienta, na przykład poprzez analizę, czy informacje przekazane przez klientów zawierają oczywiste nieścisłości.
Artykuł 11
Komunikacja z klientami dotycząca oceny odpowiedniości
Pośrednicy ubezpieczeniowi i zakłady ubezpieczeń nie wywołują żadnych niejasności ani wątpliwości co do obowiązków spoczywających na nich w procesie oceny odpowiedniości ubezpieczeniowego produktu inwestycyjnego zgodnie z art. 30 ust. 1 dyrektywy (UE) 2016/97. Pośrednicy ubezpieczeniowi zakłady ubezpieczeń informują klientów w sposób jasny i prosty, że powodem przeprowadzania oceny odpowiedniości jest umożliwienie im działania w najlepiej pojętym interesie klienta.
Artykuł 12
Zautomatyzowane doradztwo
Fakt, że doradztwo w zakresie ubezpieczeniowych produktów inwestycyjnych świadczone jest w całości lub w części poprzez zautomatyzowany lub na wpół zautomatyzowany system, nie umniejsza spoczywającego na pośredniku ubezpieczeniowym lub zakładzie ubezpieczeń obowiązku dokonania oceny odpowiedniości zgodnie z art. 30 ust. 1 dyrektywy (UE) 2016/97.
Artykuł 13
Ubezpieczenie grupowe
W przypadku ubezpieczenia grupowego pośrednik ubezpieczeniowy lub zakład ubezpieczeń ustanawia i wdraża politykę umożliwiającą wskazanie osoby, która zostanie objęta oceną odpowiedniości, w przypadku gdy umowę ubezpieczenia zawiera się w imieniu grupy członków i poszczególni członkowie nie mogą podjąć indywidualnej decyzji o przystąpieniu do umowy. Polityka ta obejmuje również zasady regulujące sposób przeprowadzania tej oceny w praktyce, jak również to, od kogo należy uzyskać informacje dotyczące wiedzy i doświadczenia, sytuacji finansowej oraz celów inwestycyjnych.
Pośrednik ubezpieczeniowy lub zakład ubezpieczeń dokumentują politykę ustanowioną na podstawie akapitu pierwszego.
Artykuł 14
Oświadczenie o odpowiedniości
1. Przy świadczeniu doradztwa w zakresie odpowiedniości ubezpieczeniowego produktu inwestycyjnego zgodnie z art. 30 ust. 1 dyrektywy (UE) 2016/97 pośrednicy ubezpieczeniowi i zakłady ubezpieczeń przekazują klientowi oświadczenie (oświadczenie o odpowiedniości) zawierające następujące elementy:
a) zarys udzielonych porad;
b) informację o tym, w jaki sposób udzielone rekomendacje są odpowiednie dla klienta, w szczególności w jaki sposób odpowiadają one:
(i) celom inwestycyjnym klienta, w tym jego tolerancji na ryzyko, wraz z informacją o tym, czy cele inwestycyjne klienta są osiągane przez uwzględnienie jego preferencji w zakresie zrównoważonego rozwoju;
(ii) sytuacji finansowej klienta, w tym zdolności tej osoby do ponoszenia strat;
(iii) wiedzy i doświadczeniu klienta.
2. Pośrednicy ubezpieczeniowi i zakłady ubezpieczeń zwracają uwagę klienta na informację o tym, czy z rekomendowanymi ubezpieczeniowymi produktami inwestycyjnymi może wiązać się wymóg, by klient występował o dokonanie okresowego przeglądu dotyczących go uzgodnień, oraz uwzględniają taką informację w oświadczeniu o odpowiedniości.
3. W przypadku gdy pośrednik ubezpieczeniowy lub zakład ubezpieczeń poinformował klienta, że będzie prowadził okresowe oceny odpowiedniości, kolejne oświadczenia po rozpoczęciu świadczenia usługi mogą obejmować jedynie zmiany w zakresie usług lub bazowych aktywów inwestycyjnych lub okoliczności dotyczących klienta bez powtarzania wszystkich szczegółów zawartych w pierwszym oświadczeniu.
4. Pośrednicy ubezpieczeniowi i zakłady ubezpieczeń oferujący okresową ocenę odpowiedniości dokonują przeglądu odpowiedniości rekomendowanego ubezpieczeniowego produktu inwestycyjnego zgodnie z najlepiej pojmowanym interesem ich klientów co najmniej raz do roku. Częstotliwość przeprowadzania tej oceny ulega zwiększeniu w zależności od cech klienta, np. tolerancji na ryzyko, oraz charakteru rekomendowanego ubezpieczeniowego produktu inwestycyjnego.
W stosownych przypadkach wymogi dotyczące spełnienia preferencji klientów lub potencjalnych klientów w zakresie zrównoważonego rozwoju nie mogą prowadzić do zmiany warunków określonych w akapicie pierwszym.
Sekcja 2 Ocena stosowności
Artykuł 15
Procedura oceny
Bez uszczerbku dla faktu, iż zgodnie z art. 20 ust. 1 dyrektywy (UE) 2016/97 każda proponowana umowa musi być zgodna z wymaganiami i potrzebami klienta, przy przeprowadzaniu oceny, czy usługa ubezpieczeniowa lub produkt ubezpieczeniowy dystrybuowane zgodnie z art. 30 ust. 2 dyrektywy (UE) 2016/97 są stosowne dla klienta, pośrednicy ubezpieczeniowi lub zakłady ubezpieczeń ustalają, czy klient posiada wiedzę i doświadczenie niezbędne do zrozumienia ryzyka związanego z usługami lub produktami, które zaoferowano klientowi lub o które klient wystąpił.
Artykuł 16
Niezłożone ubezpieczeniowe produkty inwestycyjne
Ubezpieczeniowy produkt inwestycyjny uznaje się za produkt niezłożony do celów art. 30 ust. 3 lit. a) pkt (ii) dyrektywy (UE) 2016/97, gdy spełnia on wszystkie poniższe kryteria:
a) obejmuje umowną gwarancję minimalnej wartości w terminie zapadalności, która jest co najmniej równa kwocie wpłaconej przez klienta po odliczeniu uzasadnionych kosztów;
b) nie obejmuje klauzuli, warunku ani mechanizmu aktywującego, które pozwalają zakładowi ubezpieczeń zasadniczo zmienić charakter, ryzyko lub profil wypłat ubezpieczeniowego produktu inwestycyjnego;
c) przewiduje możliwość wykupu ubezpieczeniowego produktu inwestycyjnego lub zrealizowania w inny sposób dostępnej klientowi wartości tego produktu;
d) nie obejmuje żadnych wyraźnych ani dorozumianych opłat sprawiających, że pomimo istnienia technicznych możliwości wykupu lub zrealizowania w inny sposób wartości ubezpieczeniowego produktu inwestycyjnego, działanie takie spowodowałoby nieuzasadnioną stratę dla klienta, ponieważ opłaty są nieproporcjonalne w stosunku do kosztu ponoszonego przez zakład ubezpieczeń;
e) w żaden inny sposób nie zawiera konstrukcji, która utrudnia klientowi zrozumienie ryzyka związanego z inwestycją.
Sekcja 3 Przepisy wspólne dla ocen odpowiedniości i stosowności
Artykuł 17
Informacje, które należy uzyskać od klienta
1. Do celów art. 30 ust. 1 i 2 dyrektywy (UE) 2016/97 niezbędne informacje, które pośrednicy ubezpieczeniowi i zakłady ubezpieczeń powinni uzyskać w odniesieniu do wiedzy i doświadczenia klienta lub potencjalnego klienta w odpowiedniej dziedzinie inwestycji, obejmują, stosownie do przypadku, elementy wymienione poniżej w zakresie odpowiednim do charakteru klienta oraz charakteru i rodzaju produktu lub usługi, które zaproponowano klientowi lub o które klient wystąpił, z uwzględnieniem ich złożoności i związanego z nimi ryzyka:
a) rodzaje usług, transakcji, ubezpieczeniowych produktów inwestycyjnych lub instrumentów finansowych, które są znane klientowi lub potencjalnemu klientowi;
b) charakter, liczbę, wartość i częstotliwość prowadzonych przez klienta lub potencjalnego klienta transakcji na ubezpieczeniowych produktach inwestycyjnych lub instrumentach finansowych oraz okres, w którym transakcje te były prowadzone;
c) poziom wykształcenia, a także obecny zawód lub poprzednie, istotne w rozpatrywanym względzie zawody klienta lub potencjalnego klienta.
2. Pośrednik ubezpieczeniowy lub zakład ubezpieczeń nie może odwodzić klienta lub potencjalnego klienta od przekazywania informacji wymaganych do celów art. 30 ust. 1 i 2 dyrektywy (UE) 2016/97.
3. W przypadku gdy informacje wymagane do celów art. 30 ust. 1 i 2 dyrektywy (UE) 2016/97 uzyskano już na podstawie art. 20 dyrektywy (UE) 2016/97, pośrednicy ubezpieczeniowi i zakłady ubezpieczeń nie żądają od klienta ponownego przekazania tych informacji.
4. Pośrednik ubezpieczeniowy lub zakład ubezpieczeń mają prawo polegać na informacjach przedstawionych przez swoich klientów lub potencjalnych klientów, chyba że są świadomi lub powinni być świadomi, że informacje takie są zdecydowanie nieaktualne, niedokładne lub niepełne.
Artykuł 18
Sprawozdanie okresowe
1. Nie naruszając art. 185 dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2009/138/WE (
3
), pośrednik ubezpieczeniowy lub zakład ubezpieczeń przekazuje klientowi na trwałym nośniku sprawozdanie okresowe z usług świadczonych na rzecz klienta i transakcji zawartych w jego imieniu.
2. Sprawozdanie okresowe wymagane na mocy ust. 1 zawiera rzetelny i wyważony przegląd usług świadczonych na rzecz klienta i transakcji zawartych w jego imieniu w okresie sprawozdawczym oraz obejmuje, w stosownych przypadkach, całkowite koszty związane z tymi usługami i transakcjami oraz wartość każdego składnika aktywów bazowych.
3. Sprawozdanie okresowe wymagane na mocy ust. 1 przekazuje się co najmniej raz do roku.
Artykuł 19
Przechowywanie rejestrów
1. Bez uszczerbku dla stosowania rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 (
4
) pośrednicy ubezpieczeniowi i zakłady ubezpieczeń prowadzą rejestry ocen odpowiedniości lub stosowności przeprowadzonych zgodnie z art. 30 ust. 1 i 2 dyrektywy (UE) 2016/97. Rejestry te zawierają informacje uzyskane od klienta i wszelkie inne uzgodnione z klientem dokumenty, w tym dokumenty, w których określono prawa stron oraz pozostałe warunki, na jakich pośrednik ubezpieczeniowy lub zakład ubezpieczeń będzie świadczyć usługi na rzecz klienta. Wspomniane rejestry przechowuje się przynajmniej tak długo, jak długo trwa stosunek handlowy między pośrednikiem ubezpieczeniowym lub zakładem ubezpieczeń a klientem.
2. W przypadku oceny odpowiedniości przeprowadzonej zgodnie z art. 30 ust. 1 dyrektywy (UE) 2016/97 rejestr zawiera dodatkowo następujące elementy:
a) wynik oceny odpowiedniości;
b) rekomendację udzieloną klientowi i oświadczenie przekazane zgodnie z art. 14 ust. 1 niniejszego rozporządzenia;
c) wszelkie zmiany dokonane przez pośrednika ubezpieczeniowego lub zakład ubezpieczeń w związku z oceną odpowiedniości, w szczególności wszelkie zmiany tolerancji klienta na ryzyko;
d) wszelkie zmiany bazowych aktywów inwestycyjnych.
3. W przypadku oceny stosowności przeprowadzonej zgodnie z art. 30 ust. 2 dyrektywy (UE) 2016/97 rejestr zawiera dodatkowo następujące elementy:
a) wynik oceny stosowności;
b) ostrzeżenia udzielone klientom, w przypadku gdy ubezpieczeniowy produkt inwestycyjny został oceniony jako potencjalnie niestosowny dla klienta, informację, czy klient zwrócił się z wnioskiem o zawarcie umowy mimo ostrzeżenia, oraz, w stosownych przypadkach, informację, czy pośrednik ubezpieczeniowy lub zakład ubezpieczeń zaakceptowały wniosek klienta o zawarcie umowy;
c) ostrzeżenia udzielone klientom, w przypadku gdy klient nie przekazał wystarczających informacji pozwalających pośrednikowi ubezpieczeniowemu lub zakładowi ubezpieczeń na ocenę stosowności ubezpieczeniowego produktu inwestycyjnego, informację, czy klient zwrócił się z wnioskiem o zawarcie umowy mimo ostrzeżenia, oraz, w stosownych przypadkach, informację, czy pośrednik ubezpieczeniowy lub zakład ubezpieczeń zaakceptowały wniosek klienta o zawarcie umowy.
4. Rejestry przechowuje się na nośniku, który pozwala na przechowywanie informacji w sposób, który umożliwia właściwemu organowi przyszły wgląd w te informacje. Właściwy organ musi mieć możliwość uzyskania w każdej chwili dostępu do zapisów i odtworzenia każdego elementu w sposób precyzyjny i dokładny, a także łatwego sprawdzenia wszelkich zmian, poprawek lub innych modyfikacji rejestrów oraz odtworzenia zawartości rejestrów przed wprowadzeniem do nich takich modyfikacji.
Rozdział IV PRZEPISY KOŃCOWE
Artykuł 20
Wejście w życie i stosowanie
Niniejsze rozporządzenie wchodzi w życie dwudziestego dnia po jego opublikowaniu w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej.
Niniejsze rozporządzenie stosuje się od dnia, od którego państwa członkowskie mają stosować środki, o których mowa w art. 42 ust. 1 akapit pierwszy dyrektywy (UE) 2016/97.
Niniejsze rozporządzenie wiąże w całości i jest bezpośrednio stosowane we wszystkich państwach członkowskich.
(
1
) Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2020/852 z dnia 18 czerwca 2020 r. w sprawie ustanowienia ram ułatwiających zrównoważone inwestycje, zmieniające rozporządzenie (UE) 2019/2088 (Dz.U. L 198 z 22.6.2020, s. 13).
(
2
) Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2019/2088 z dnia 27 listopada 2019 r. w sprawie ujawniania informacji związanych ze zrównoważonym rozwojem w sektorze usług finansowych (Dz.U. L 317 z 9.12.2019, s. 1).
(
3
) Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2009/138/WE z dnia 25 listopada 2009 r. w sprawie podejmowania i prowadzenia działalności ubezpieczeniowej i reasekuracyjnej (Wypłacalność II) (Dz.U. L 335 z 17.12.2009, s. 1).
(
4
) Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (ogólne rozporządzenie o ochronie danych) (Dz.U. L 119 z 4.5.2016, s. 1).
Źródło: Urząd Publikacji Unii Europejskiej, dokument 02017R2359-20220802. Moc prawną ma wyłącznie tekst opublikowany w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej. To nie jest porada prawna.