Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 11 grudnia 2003 r. w sprawie zasadniczych wymagań dla kolei linowych przeznaczonych do przewozu osób

§ 4.

U˝yte w rozporzàdzeniu okreÊlenia oznaczajà:

§ 1.

Rozporzàdzenie okreÊla:

1) koleje linowe — zespó∏ urzàdzeƒ przeznaczonych

1) zasadnicze wymagania w zakresie bezpieczeƒstwa do przewozu osób przy u˝yciu pojazdów lub urzài ochrony zdrowia dotyczàce projektowania i wy- dzeƒ wyciàgowych, w których przemieszczanie twarzania kolei linowych przeznaczonych do prze- odbywa si´ za pomocà lin usytuowanych wzd∏u˝ wozu osób; toru jazdy. Kolejami linowymi sà:

2) procedury oceny zgodnoÊci;

a) koleje linowo-terenowe — w których pojazd osadzony jest na ko∏ach lub na innych urzàdze-

3) treÊç deklaracji zgodnoÊci; niach podtrzymujàcych, a do przemieszczania

4) minimalne kryteria, jakie powinny byç uwzgl´d- go na ca∏ej trasie lub cz´Êci trasy s∏u˝y jedna nione przy notyfikowaniu jednostek; lub wi´cej lin; urzàdzeniami tymi sà równie˝ urzàdzenia holowane w gór´ za pomocà lin,

5) sposób oznakowania urzàdzeƒ bezpieczeƒstwa; które przy przemieszczaniu w dó∏ mogà poruszaç si´ samodzielnie po w∏asnym torze,

6) wzór znaku CE.

b) koleje napowietrzne — w których kabiny na ca-

§ 2.

Przepisy rozporzàdzenia stosuje si´ do kolei li- ∏ej trasie lub na cz´Êci trasy sà przemieszczane nowych przeznaczonych do przewozu osób, w szcze- za pomocà jednej lub wi´cej lin noÊnych, w tym gólnoÊci w celach turystycznych, sportowych lub równie˝ koleje gondolowe i koleje krzese∏kowe, w komunikacji miejskiej.

c) wyciàgi — w których u˝ytkownicy sà przemieszczani za pomocà liny lub innego noÊnika;

§ 3.

Przepisów rozporzàdzenia nie stosuje si´ do przeznaczonych do przemieszczania osób:

2) infrastruktura — budynki stacji, cz´Êci budowlane urzàdzeƒ oraz ich fundamenty usytuowane wzd∏u˝

1) dêwigów; trasy, niezb´dne do monta˝u i funkcjonowania ko-

2) umiejscowionych i ruchomych urzàdzeƒ w luna- lei linowych; parkach i weso∏ych miasteczkach, projektowanych

3) urzàdzenie bezpieczeƒstwa — samodzielne urzàdla celów rozrywki, a nie do przewozu osób; dzenie, grup´ urzàdzeƒ, podzespó∏ lub samodziel-

3) kolei z´batych; ny zespó∏ wyposa˝enia, stosowane w kolejach linowych w celu zapewnienia ich bezpiecznego

4) urzàdzeƒ z nap´dem ∏aƒcuchowym; dzia∏ania.

5) przemys∏owych kolei linowych o tradycyjnej kon- § 5. W sk∏ad kolei linowych wchodzà nast´pujàce strukcji; podsystemy:

———————

Minister Infrastruktury kieruje dzia∏em administracji rzà- 1) liny i po∏àczenia linowe; dowej — transport, na podstawie § 1 ust. 2 pkt 4 rozporzà- dzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 29 marca 2002 r. 2) nap´d i hamulce; w sprawie szczegó∏owego zakresu dzia∏ania Ministra In-

3) wyposa˝enie mechaniczne: frastruktury (Dz. U. Nr 32, poz. 302 oraz z 2003 r. Nr 19, poz. 165, Nr 141, poz. 1359 i Nr 232, poz. 2322). a) mechanizm przewijania liny,

Przepisy niniejszego rozporzàdzenia wdra˝ajà postano- wienia dyrektywy 2000/9/WE Parlamentu Europejskiego b) urzàdzenia stacyjne, i Rady z dnia 20 marca 2000 r. odnoszàcej si´ do urzàdzeƒ c) urzàdzenia trasowe; kolei linowych przeznaczonych do przewozu osób

(Dz. Urz. WE L 106 z 03. 05. 2000, str. 21 i in.). 4) pojazdy i elementy pojazdów:

Zmiany wymienionej ustawy zosta∏y og∏oszone w Dz. U. z 2003 r. Nr 80, poz. 718, Nr 130, poz. 1188, Nr 170, a) wagoniki, kabiny, krzese∏ka, urzàdzenia holujàpoz. 1652 i Nr 229, poz. 2275. ce,

b) mechanizmy zawieszenia pojazdów, wane poprzez projektowanie i okreÊlenie odpowiednich cech konstrukcji;

c) mechanizm nap´dowy,

d) urzàdzenia wprz´g∏owe, wprz´g∏a sta∏e i roz- 3) okreÊliç Êrodki ostro˝noÊci, jakie powinny zostaç ∏àczne; podj´te w przypadku wystàpienia zagro˝eƒ, których nie mo˝na by∏o ca∏kowicie wyeliminowaç

5) urzàdzenia elektrotechniczne: stosujàc Êrodki, o których mowa w pkt 1 i 2.

a) sterowania, kontroli, bezpieczeƒstwa i sygnali- zacji, 2. Koleje linowe powinny byç tak zaprojektowane i zbudowane w taki sposób, aby zapewniç ich bez-

b) ∏àcznoÊci i nag∏aÊniajàce, piecznà eksploatacj´ przy uwzgl´dnieniu zastosowa-

c) odgromowe; nych rozwiàzaƒ technicznych, naturalnych i fizycznych cech terenu, na którym sà one instalowane, w tym na-

6) sprz´t ratowniczy: sta∏y i przenoÊny. chylenia stoku i ró˝nicy poziomów oraz ich otoczenia, a tak˝e lokalnych czynników atmosferycznych i mete-

§ 6.

1. Koleje linowe, w tym ich podsystemy, po- orologicznych, jak równie˝ istniejàcych budowli i przewinny byç zgodne z zasadniczymi wymaganiami okre- szkód zlokalizowanych w pobli˝u, na ziemi lub w po- Êlonymi w rozporzàdzeniu. wietrzu.

2. Infrastruktura powinna byç zgodna z zasadniczy-

§ 10.

1. Kolej linowa, jej podsystemy i elementy mi wymaganiami okreÊlonymi w przepisach Prawa bezpieczeƒstwa powinny byç zwymiarowane, zaprobudowlanego z uwzgl´dnieniem przepisów rozporzà- jektowane i zbudowane w taki sposób, aby uwzgl´ddzenia. niajàc dostateczny stopieƒ bezpieczeƒstwa wytrzymywa∏y obcià˝enia spotykane w dajàcych si´ przewidzieç 3. Projekty modernizacji charakterystyki pracy ko- warunkach, tak˝e wtedy, gdy urzàdzenia te nie praculei linowych lub podsystemów majàce wp∏yw na ca∏e jà, bioràc w szczególnoÊci pod uwag´ wp∏yw czynniurzàdzenie powinny spe∏niaç zasadnicze wymagania ków zewn´trznych, oddzia∏ywanie dynamiczne i zjawioraz powinny byç zgodne z normami zharmonizowa- sko zm´czenia materia∏u, przy czym nale˝y stosowaç nymi. si´ do uznanych zasad sztuki in˝ynierskiej.

§ 7.

1. Przed wprowadzeniem do obrotu urzàdze-

2. Kolej linowa, podsystemy i elementy bezpienia bezpieczeƒstwa producent lub jego upowa˝niony czeƒstwa powinny byç zaprojektowane i zbudowane przedstawiciel obowiàzany jest poddaç to urzàdzenie w taki sposób, aby zagwarantowaç ich bezpieczny procedurze oceny zgodnoÊci oraz umieÊciç znak CE na monta˝ i ustawienie na miejscu pracy. urzàdzeniu i wystawiç deklaracj´ zgodnoÊci.

§ 11.

1. Urzàdzenie bezpieczeƒstwa powinno byç 2. Uznaje si´, ˝e urzàdzenia bezpieczeƒstwa ozna- projektowane w taki sposób, aby poprzez konstrukcj´ kowane znakiem CE i posiadajàce deklaracj´ zgodno- lub oznakowanie poszczególnych elementów wyklu- Êci WE spe∏niajà zasadnicze wymagania, o których czyç b∏´dy monta˝u. mowa w rozporzàdzeniu.

3. Uznaje si´, ˝e podsystemy posiadajàce deklara- 2. Urzàdzenie bezpieczeƒstwa powinno byç zaprocj´ zgodnoÊci WE spe∏niajà zasadnicze wymagania, jektowane i zbudowane w taki sposób, aby jego funko których mowa w rozporzàdzeniu. cjonowanie zapewnia∏o niezawodnà i bezpiecznà prac´ kolei linowej. Awaria tego urzàdzenia powinna byç Rozdzia∏ 2 ma∏o prawdopodobna i nie zagra˝aç bezpieczeƒstwu kolei linowej.

Zasadnicze wymagania w zakresie bezpieczeƒstwa i ochrony zdrowia dotyczàce projektowania 3. Kolej linowa powinna byç zaprojektowana i zbui wytwarzania kolei linowych dowana w taki sposób, aby nawet podczas awarii elementu niemajàcego bezpoÊredniego wp∏ywu na bez-

§ 8.

Projekty kolei linowych oraz ich wytwarzanie pieczeƒstwo zapewniaç odpowiednie Êrodki bezpiepowinny spe∏niaç zasadnicze wymagania dotyczàce czeƒstwa. bezpieczeƒstwa i ochrony zdrowia u˝ytkowników, pra- cowników i osób trzecich. 4. Ârodki bezpieczeƒstwa, o których mowa w ust. 2 i 3, powinny byç gotowe do u˝ycia przez ca∏y okres

§ 9.

1. W fazie projektowania i wytwarzania kolei li- mi´dzy dwoma zaplanowanymi badaniami okreÊlonynowych nale˝y stosowaç Êrodki zapewniajàce bezpie- mi w instrukcji eksploatacyjnej. czeƒstwo w nast´pujàcej kolejnoÊci:

5. Elementy bezpieczeƒstwa, które stanowià cz´Êci

1) eliminowaç lub, jeÊli jest to niemo˝liwe, zmniej- zamienne urzàdzenia bezpieczeƒstwa, powinny szyç zagro˝enie wystàpienia awarii lub wypadku sprawnie wspó∏dzia∏aç z innymi cz´Êciami tego urzàpoprzez projektowanie i okreÊlenie odpowiednich dzenia. cech konstrukcji;

2) okreÊliç i zastosowaç konieczne Êrodki zapobiega- 6. Urzàdzenie bezpieczeƒstwa powinno byç zbudonia zagro˝eniom, które nie mogà byç wyelimino- wane w taki sposób, aby gwarantowa∏o, ˝e skutki po- ˝aru kolei linowej nie zagro˝à bezpieczeƒstwu przewo- 2. Przy projektowaniu dojÊç i przejÊç nale˝y zagwa- ˝onych osób i pracowników. rantowaç bezpieczeƒstwo ruchu pojazdów, urzàdzeƒ holujàcych i osób, bioràc w szczególnoÊci pod uwag´ 7. Urzàdzenie bezpieczeƒstwa, którego uszkodze- mo˝liwoÊç rozko∏ysania pojazdów lub urzàdzeƒ holunie mo˝e spowodowaç awari´, powinno posiadaç jàcych. uk∏ad kontrolny wykrywajàcy uszkodzenie i przeciw- dzia∏ajàcy awarii. § 15. 1. Podczas projektowania i wytwarzania lin i podpór powinny byç uwzgl´dnione nowoczesne roz-

§ 12.

1. Kolej linowa powinna byç tak zaprojekto- wiàzania techniczne: wana i zbudowana w taki sposób, aby w ka˝dej chwi- li mo˝liwe by∏o jej r´czne wy∏àczenie. Po wy∏àczeniu 1) zapobiegajàce zerwaniu lin i ich po∏àczeƒ; przez urzàdzenie bezpieczeƒstwa nie powinno byç

2) niedopuszczajàce do przekraczania minimalnych mo˝liwe ponowne rozpocz´cie pracy kolei linowej, do- i maksymalnych wartoÊci nacisków na elementy póki nie zostanà podj´te dzia∏ania okreÊlone w in- wspó∏pracujàce z linà; strukcji obs∏ugi.

3) zapewniajàce bezpieczne prowadzenie lin na pod- 2. Kolej linowa powinna byç zaprojektowana i zbu- porach i zapobiegajàce ich wykolejeniu; dowana w taki sposób, aby mo˝liwe by∏o bezpieczne przeprowadzenie jej rutynowej lub doraênej konser- 4) zapewniajàce monitorowanie lin i podpór. wacji, przeglàdu i naprawy.

2. Je˝eli nie jest mo˝liwe zapobie˝enie wykoleje- 3. Kolej linowa powinna byç zaprojektowana i zbu- niu si´ liny, to nale˝y zastosowaç Êrodki zapewniajàce, dowana w taki sposób, aby podczas jej pracy wp∏yw ˝e w przypadku wykolejenia si´ liny zostanie ona podczynników szkodliwych, takich jak gazy, ha∏as lub wi- chwycona, a nap´d urzàdzenia zostanie wy∏àczony bracja, nie przekracza∏ dopuszczalnych wartoÊci okre- bez zagro˝enia dla osób.

Êlonych w odr´bnych przepisach.

§ 16.

1. Nap´d kolei linowej powinien byç przysto- 4. Podczas projektowania nale˝y uwzgl´dniç sowany do pracy w ró˝nych warunkach obcià˝enia ochron´ przewo˝onych osób oraz kolei linowej przed i przy ró˝nych systemach zasilania. skutkami wy∏adowaƒ atmosferycznych.

2. Kolej linowa powinna posiadaç nap´d awaryjny

§ 13.

Przy projektowaniu kolei linowej nale˝y okre- zasilany z niezale˝nego êród∏a energii. Nap´d awaryj- Êliç: ny nie jest konieczny, je˝eli analiza bezpieczeƒstwa wykazuje, ˝e osoby mogà w ka˝dych warunkach opu-

1) odleg∏oÊci pionowe i poziome mi´dzy pojazdami,

Êciç pojazdy ∏atwo, szybko i bezpiecznie. urzàdzeniami holujàcymi, trasami i wagonikami a budowlami i przeszkodami po∏o˝onymi w pobli-

§ 17.

W razie niebezpieczeƒstwa powinna istnieç ˝u, na ziemi lub w powietrzu, zapewniajàce bez- mo˝liwoÊç zatrzymania kolei linowej w ka˝dej chwili, pieczeƒstwo, przy uwzgl´dnieniu najtrudniejszych w najbardziej niesprzyjajàcych warunkach, przy czym przewidywalnych warunków eksploatacji i ewaku- d∏ugoÊç drogi hamowania powinna zapewniaç bezacji, bioràc pod uwag´ ruch pionowy, wzd∏u˝ny pieczeƒstwo przewo˝onych osób i kolei. i poprzeczny pojazdów lub urzàdzeƒ holujàcych;

2) maksymalne odleg∏oÊci pomi´dzy pojazdami a zie- § 18. 1. Ustalone w projekcie wartoÊci parametrów mià w zale˝noÊci od charakterystyki technicznej hamowania powinny gwarantowaç zarówno bezpiekolei, typu pojazdu i procedur ewakuacyjnych, czeƒstwo osób, jak i funkcjonowanie kolei linowej. przy czym przy projektowaniu pojazdów otwar- tych nale˝y wziàç pod uwag´ aspekt psychologicz- 2. W kolejach linowych powinny byç stosowane ny oraz zagro˝enia dla osób zwiàzane z upadkiem przynajmniej dwa uk∏ady hamowania, ka˝dy z nich z wysokoÊci; zdolny do samodzielnego zatrzymania kolei. Uk∏ady hamowania powinny wspó∏dzia∏aç w taki sposób, aby

3) maksymalnà pr´dkoÊç pojazdów lub urzàdzeƒ ho- automatycznie zastàpiç lub wspomóc dzia∏ajàcy lujàcych, minimalnà odleg∏oÊç pomi´dzy nimi uk∏ad, gdy jego efektywnoÊç staje si´ niewystarczajàoraz ich przyspieszenia i opóênienia zapewniajàce ca. Jeden z uk∏adów hamowania powinien dzia∏aç bezpieczeƒstwo osób oraz bezpieczne dzia∏anie bezpoÊrednio na ko∏o nap´dowe. Warunki te nie dotykolei. czà wyciàgów narciarskich.

§ 14.

1. Stacje i urzàdzenia trasowe powinny byç 3. Kolej linowa powinna byç wyposa˝ona w skuzaprojektowane, zbudowane i wyposa˝one w taki spo- tecznie dzia∏ajàcà blokad´ zapobiegajàcà przypadkosób, aby: wemu ponownemu za∏àczeniu nap´du.

1) zagwarantowana by∏a ich stabilnoÊç;

§ 19.

1. Urzàdzenia sterowania i kontroli powinny

2) zapewnione by∏o bezpieczne prowadzenie lin, po- byç projektowane i budowane w taki sposób, aby byjazdów i urzàdzeƒ holujàcych oraz bezpieczne do- ∏y bezpieczne i niezawodne, wytrzymywa∏y dopuszkonywanie konserwacji w warunkach eksploata- czalne obcià˝enia eksploatacyjne i okreÊlone w dokucyjnych. mentacji technicznej czynniki zewn´trzne, takie jak wilgotnoÊç, temperatura lub elektromagnetyczna in- § 21. W celu zapewnienia bezpieczeƒstwa osób: terferencja, oraz nie powodowa∏y zagro˝eƒ nawet w przypadku b∏´du w obs∏udze. 1) dost´p do miejsc wsiadania i wysiadania oraz wsiadanie i wysiadanie u˝ytkowników powinny 2. Kolej linowa powinna byç wyposa˝ona w urzà- byç zorganizowane z uwzgl´dnieniem ruchu i zadzenia ∏àcznoÊci umo˝liwiajàce obs∏udze sta∏e porozu- trzymywania pojazdów; miewanie si´ ze sobà oraz przekazywanie informacji

2) dzieci i osoby niesprawne ruchowo powinny mieç u˝ytkownikom. mo˝liwoÊç korzystania z kolei w sposób bezpieczny, je˝eli kolej jest zaprojektowana do przewozu

§ 20.

1. Pojazdy kolei linowych i urzàdzenia holujà- takich osób. ce powinny byç zaprojektowane i wyposa˝one w taki sposób, aby w mo˝liwych do przewidzenia sytuacjach

§ 22.

1. Nale˝y zapewniç warunki techniczne ˝adna osoba nie by∏a nara˝ona na wypadni´cie z po- i Êrodki w celu zagwarantowania wykorzystywania kojazdu lub na inne zagro˝enia. lei linowej zgodnie z jej przeznaczeniem, specyfikacjà technicznà oraz warunkami eksploatacji, w szczegól- 2. Wyposa˝enie pojazdów kolei linowych i urzà- noÊci poprzez: dzeƒ holujàcych powinno byç zaprojektowane i wy- twarzane w taki sposób, aby nie powodowa∏o: 1) opracowanie przez producenta dokumentacji eksploatacyjnej, w tym instrukcji obs∏ugi, programu

1) niszczenia liny; prób i badaƒ i protoko∏ów pomiarowych w j´zyku polskim, a tak˝e, je˝eli jest to wymagane, w j´zyku

2) poÊlizgu, chyba ˝e poÊlizg w najbardziej niesprzy- kraju, w którym urzàdzenie jest instalowane; jajàcych warunkach nie wp∏ywa istotnie na bezpie- czeƒstwo pojazdu lub kolei. 2) okreÊlenie w instrukcji obs∏ugi kwalifikacji osób odpowiedzialnych za dzia∏anie kolei oraz Êrodków 3. Drzwi pojazdów powinny byç zaprojektowane materia∏owo-technicznych koniecznych dla tych i zbudowane w taki sposób, aby by∏o mo˝liwe ich za- osób; mykanie i blokowanie.

3) opracowanie przez projektanta instrukcji ewakuacji 4. Pod∏oga i Êciany pojazdów powinny byç zapro- pasa˝erów i okreÊlenie w niej warunków techniczjektowane i zbudowane w taki sposób, aby wytrzymy- nych i Êrodków umo˝liwiajàcych bezpiecznà ewawa∏y napór i nacisk wywierany przez u˝ytkowników kuacj´ osób w czasie w∏aÊciwym dla typu urzàdzew ka˝dych warunkach. nia i jego otoczenia w przypadku, gdy kolej linowa jest unieruchomiona i nie mo˝e byç ponownie 5. Je˝eli bezpieczeƒstwo funkcjonowania kolei wy- szybko uruchomiona. maga obecnoÊci obs∏ugujàcego w pojeêdzie, pojazd powinien byç wyposa˝ony w sprz´t potrzebny obs∏u- 2. Cz´Êci ruchome, do których majà dost´p osoby gujàcemu do wype∏niania jego zadaƒ. obs∏ugujàce kolej na stacjach, powinny byç projektowane, wytwarzane i montowane z uwzgl´dnieniem 6. Pojazdy i urzàdzenia holujàce, a w szczególnoÊci urzàdzeƒ ochraniajàcych i zapobiegajàcych kontaktoich mechanizmy zawieszenia, powinny byç zaprojek- wi z nimi, chyba ˝e cz´Êci te nie stwarzajà zagro˝enia. towane i wyposa˝one w taki sposób, aby gwaranto- Urzàdzenia ochraniajàce powinny byç trwale umocowa∏y bezpieczeƒstwo pracowników obs∏ugujàcych je wane i odporne na uszkodzenia. zgodnie z instrukcjami eksploatacyjnymi.

3. Miejsca pracy, nawet wykorzystywane spora- 7. Podczas projektowania kolei linowej z pojazda- dycznie, oraz przejÊcia i dojÊcia do nich powinny byç mi wyprz´ganymi nale˝y zapewniç: zaprojektowane i zbudowane w taki sposób, aby chroniç osoby tam przebywajàce przed upadkiem z wyso-

1) zatrzymanie w strefie odjazdowej pojazdu, którego koÊci, a je˝eli jest to niemo˝liwe — konstrukcja urzàwprz´g∏o zosta∏o po∏àczone z linà niew∏aÊciwie; dzenia powinna byç wyposa˝ona w punkty mocowania Êrodków ochrony indywidualnej przed upadkiem

2) zatrzymanie w strefie przyjazdowej pojazdu, które- z wysokoÊci. go wprz´g∏o nie zosta∏o od∏àczone od liny;

3) zabezpieczenie pojazdu przed spadni´ciem. Rozdzia∏ 3

8. Pojazdy w kolejach linowo-terenowych i kole- Analiza bezpieczeƒstwa jach dwulinowych powinny byç wyposa˝one w urzà- dzenie automatycznego hamowania na trasie, chyba § 23. 1. Inwestor lub jego przedstawiciel zleca wy- ˝e mo˝liwoÊç zerwania liny nap´dowej nie stwarza za- konanie analizy bezpieczeƒstwa stanowiàcej cz´Êç dogro˝enia. kumentacji projektowanej kolei linowej.

9. Pojazd powinien zostaç wyposa˝ony w urzàdze- 2. Analiza bezpieczeƒstwa, wymagana dla ka˝dej nie zapobiegajàce wykolejeniu, które umo˝liwia jego kolei linowej, powinna: zatrzymanie bez zagro˝enia dla przewo˝onych osób, chyba ˝e mo˝liwoÊç wykolejenia si´ pojazdu nie stwa- 1) uwzgl´dniaç ka˝dy mo˝liwy tryb pracy kolei oraz rza takiego zagro˝enia. jego z∏o˝onoÊç;

2) byç przeprowadzona wed∏ug uznanej i ustalonej § 25. 1. Deklaracja zgodnoÊci WE podsystemów metody przy uwzgl´dnieniu obecnego stanu wie- kolei linowych wystawiona przez producenta lub jego dzy; upowa˝nionego przedstawiciela i za∏àczona do niej dokumentacja techniczna powinny byç sporzàdzone

3) uwzgl´dniaç cechy otaczajàcego terenu i najbar- w tych samych j´zykach, co instrukcja obs∏ugi, oraz dziej niekorzystne warunki eksploatacji. oznaczone datà i podpisane.

3. Analiza bezpieczeƒstwa powinna równie˝ obej- 2. Deklaracja zgodnoÊci WE podsystemów powinmowaç urzàdzenia bezpieczeƒstwa i ich wp∏yw na ko- na zawieraç nast´pujàce informacje: leje linowe i ich podsystemy.

1) powo∏anie dyrektywy dotyczàcej kolei linowych 4. Analiza bezpieczeƒstwa powinna obejmowaç przeznaczonych do przewozu osób; wykaz zagro˝eƒ i niebezpiecznych sytuacji oraz okre-

Êlaç rodzaje urzàdzeƒ bezpieczeƒstwa. 2) imi´, nazwisko i adres osoby, która zleci∏a badanie WE;

5. Analiza bezpieczeƒstwa powinna byç zakoƒczo-

3) opis podsystemu, a w szczególnoÊci rok produkcji, na raportem zawierajàcym streszczenie jej wyniku, za- oznaczenie typu lub serii i numeru seryjnego; lecenia dotyczàce sposobu post´powania w wypadku wystàpienia zagro˝eƒ oraz zawieraç stwierdzenie, ˝e

4) nazw´ i adres jednostki notyfikowanej, która proprzewidywane zagro˝enia oraz zastosowane urzàdze- wadzi∏a badanie WE; nia bezpieczeƒstwa i podsystemy gwarantujà bez- pieczne i sprawne dzia∏anie kolei linowej. 5) warunki, którym powinien odpowiadaç podsystem, ze szczególnym uwzgl´dnieniem ograniczeƒ Rozdzia∏ 4 oraz warunków u˝ytkowania;

TreÊç deklaracji zgodnoÊci urzàdzeƒ bezpieczeƒstwa 6) wynik badania WE, o którym mowa w § 27; i podsystemów

7) imi´ i nazwisko osoby upowa˝nionej do podpisania deklaracji w imieniu producenta lub jego upo-

§ 24.

1. Deklaracja zgodnoÊci WE urzàdzeƒ bezpie- wa˝nionego przedstawiciela. czeƒstwa wystawiona przez producenta lub jego upo- wa˝nionego przedstawiciela i za∏àczona do niej doku-

Rozdzia∏ 5 mentacja techniczna powinny byç sporzàdzone w tych samych j´zykach, co instrukcja obs∏ugi, oraz oznaczo-

Procedury oceny zgodnoÊci urzàdzeƒ ne datà i podpisane. bezpieczeƒstwa

2. Deklaracja zgodnoÊci WE urzàdzeƒ bezpieczeƒ-

§ 26.

1. Procedury oceny zgodnoÊci, umo˝liwiajàce stwa powinna zawieraç nast´pujàce informacje: ocen´ zgodnoÊci urzàdzeƒ bezpieczeƒstwa z zasadni-

1) powo∏anie dyrektywy dotyczàcej kolei linowych czymi wymaganiami okreÊlonymi w rozporzàdzeniu, przeznaczonych do przewozu osób; sà stosowane przez jednostki notyfikowane zarówno w fazie projektowania, jak i wytwarzania, zgodnie

2) nazw´ (imi´ i nazwisko) i adres producenta; z modu∏ami okreÊlonymi w ust. 2 i 3.

3) nazw´ (imi´ i nazwisko) i adres upowa˝nionego

2. W fazie projektowania urzàdzenie podlega naprzedstawiciela, je˝eli zosta∏ ustanowiony; st´pujàcym procedurom oceny zgodnoÊci:

4) opis urzàdzenia bezpieczeƒstwa, a w szczególnoÊci

1) badaniu typu WE wed∏ug modu∏u „B” albo rok produkcji, oznaczenie typu lub serii i numeru seryjnego; 2) pe∏nemu zapewnieniu jakoÊci wed∏ug modu∏u „H”, albo

5) opis zastosowanej procedury oceny zgodnoÊci oraz warunki, które powinno spe∏niç urzàdzenie 3) weryfikacji jednostkowej wed∏ug modu∏u „G”. bezpieczeƒstwa, a w szczególnoÊci warunki jego eksploatacji; 3. W fazie wytwarzania urzàdzenie podlega nast´- pujàcym procedurom oceny zgodnoÊci:

6) nazw´ i adres jednostki notyfikowanej uczestniczà- cej w procedurze oceny zgodnoÊci i dat´ wysta- 1) zapewnieniu jakoÊci produkcji wed∏ug modu∏u „D” wienia certyfikatu badania WE wraz z danymi do- albo tyczàcymi terminu i warunków wa˝noÊci certyfika-

2) weryfikacji wyrobu wed∏ug modu∏u „F”, albo tu;

3) pe∏nemu zapewnieniu jakoÊci wed∏ug modu∏u

7) powo∏anie majàcych zastosowanie norm zharmo- „H”, albo nizowanych;

4) weryfikacji jednostkowej wed∏ug modu∏u „G”.

8) imi´ i nazwisko osoby upowa˝nionej do podpisa- nia deklaracji zgodnoÊci w imieniu producenta lub 4. Procedury oceny zgodnoÊci, o których mowa jego upowa˝nionego przedstawiciela. w ust. 2 i 3, powinny byç stosowane z uwzgl´dnieniem specyficznych warunków uzupe∏niajàcych okre- 1) mieç sta∏y dost´p do pomieszczeƒ produkcyjnych, Êlonych w ka˝dym module. magazynów, pomieszczeƒ monta˝u, zak∏adów prowadzàcych testy oraz do innych miejsc, do któ- 5. Procedury oceny zgodnoÊci okreÊlone w ust. 2 rych dost´p jest konieczny dla przeprowadzenia i 3 uznaje si´ za równowa˝ne. Wybór procedury nale- badaƒ;

˝y do producenta.

2) przeprowadzaç okresowe kontrole w celu zagwa- 6. Procedury oceny zgodnoÊci urzàdzeƒ bezpie- rantowania zgodnoÊci z zasadniczymi wymaganiaczeƒstwa okreÊla za∏àcznik nr 1 do rozporzàdzenia. mi okreÊlonymi w rozporzàdzeniu, przy czym mo- ˝e za˝àdaç umo˝liwienia przeprowadzenia kontro- Rozdzia∏ 6 li w ró˝nych fazach wytwarzania;

Zatwierdzenie zgodnoÊci podsystemów 3) przedstawiç producentowi protokó∏ kontroli.

§ 27.

1. Badanie WE jest procedurà, za pomocà 3. Producent lub jego upowa˝niony przedstawiciel której, na wniosek producenta lub jego upowa˝nione- powinien zapewniaç: go przedstawiciela, jednostka notyfikowana sprawdza

1) dost´p pracownikom jednostki notyfikowanej do i zaÊwiadcza, ˝e podsystem jest: pomieszczeƒ, o których mowa w ust. 2 pkt 1;

1) zgodny z zasadniczymi wymaganiami okreÊlonymi

2) dokumenty potrzebne do przeprowadzenia badaƒ, w rozporzàdzeniu; w szczególnoÊci plany i dokumentacj´ technicznà

2) zgodny z dokumentacjà technicznà oraz podsystemu.

3) kompletny. 4. Jednostka notyfikowana mo˝e dokonywaç niezapowiedzianych pe∏nych lub cz´Êciowych kontroli 2. Badanie podsystemu przeprowadza si´ na eta- miejsc produkcyjnych. Po ka˝dej kontroli jednostka pie: notyfikowana powinna sporzàdziç protokó∏ kontroli i przekazaç go producentowi.

1) projektu;

5. Jednostka notyfikowana odpowiedzialna za ba-

2) wytwarzania i prób ukoƒczonego podsystemu. danie WE powinna okresowo publikowaç na swojej stronie internetowej informacje dotyczàce:

3. Jednostka notyfikowana wystawia certyfikat ba- dania WE po stwierdzeniu, ˝e podsystem spe∏nia wy-

1) wniosków o przeprowadzenie badania WE; magania wymienione w ust. 1. Do certyfikatu do∏àcza si´ dokumentacj´ technicznà, która powinna zawieraç: 2) wydanych certyfikatów badania WE;

1) dokumenty dotyczàce wytwarzania i sposobu dzia- 3) odmowy wydania certyfikatów badania WE.

∏ania podsystemu, w szczególnoÊci: rysunki kon- strukcyjne i obliczenia, schematy elektryczne i hy- Rozdzia∏ 7 drauliczne, schematy obwodów kontrolnych, opis systemów komputerowych i automatyki oraz in- Minimalne kryteria, jakie powinny byç uwzgl´dnione strukcje obs∏ugi i naprawy; przy notyfikowaniu jednostek

2) list´ urzàdzeƒ bezpieczeƒstwa u˝ytych w podsyste-

§ 29.

1. Jednostka notyfikowana, jej kierownik mie; i pracownicy nie powinni byç projektantami, produ-

3) kopie deklaracji zgodnoÊci WE urzàdzeƒ bezpie- centami, dostawcami ani instalatorami podsystemów czeƒstwa, o których mowa w § 24, wraz z odpo- kolei linowych i urzàdzeƒ bezpieczeƒstwa, ani te˝ upowiednià dokumentacjà konstrukcyjnà i kopià pro- wa˝nionymi przedstawicielami ˝adnej ze stron. Osoby toko∏ów z innych przeprowadzonych testów te nie powinny byç równie˝ zaanga˝owane w projeki prób. towanie, wytwarzanie, sprzeda˝, napraw´ lub obs∏ug´ podsystemów kolei linowych i urzàdzeƒ bezpieczeƒ- 4. Dokumentacj´ i korespondencj´ zwiàzanà z pro- stwa ani byç przedstawicielami stron przeprowadzajàcedurami badania WE sporzàdza si´ w j´zyku polskim, cych te czynnoÊci. a tak˝e, je˝eli jest to wymagane, w j´zyku kraju, w któ- rym urzàdzenie jest instalowane, tym samym, co in- 2. Przepis ust. 1 nie wy∏àcza mo˝liwoÊci wymiany strukcja obs∏ugi. informacji technicznych mi´dzy producentem a jednostkà notyfikowanà.

§ 28.

1. W czasie wytwarzania podsystemu powin- na byç zapewniona kontrola jednostki notyfikowanej 3. Jednostka notyfikowana i jej pracownicy powinw celu spe∏nienia wymagaƒ zawartych w dokumenta- ni przeprowadzaç ocen´ zgodnoÊci, wykazujàc najcji technicznej. wy˝szy stopieƒ rzetelnoÊci zawodowej i kompetencji technicznej. Nie powinni podlegaç ˝adnym naciskom 2. Jednostka notyfikowana odpowiedzialna za ba- lub bodêcom, w szczególnoÊci natury finansowej, któdanie WE powinna: re mog∏yby mieç wp∏yw na ich osàd lub wyniki kontroli, pochodzàcym zw∏aszcza od osób lub grup osób 4) gwarantowaç zachowanie jakoÊci us∏ug w warunzainteresowanych wynikami oceny. kach konkurencji rynkowej;

4. Pracownicy jednostki notyfikowanej powinni 5) ubezpieczyç si´ od odpowiedzialnoÊci cywilnej podejmowaç dzia∏ania w sposób niezale˝ny, bezstron- w wysokoÊci odpowiedniej dla ryzyka zwiàzanego ny i przestrzegaç zasady równoprawnego traktowania z prowadzonà dzia∏alnoÊcià. podmiotów uczestniczàcych w procesie oceny zgod- noÊci. Rozdzia∏ 8

5. Jednostka notyfikowana powinna mieç do dys- Oznakowanie CE pozycji pracowników o odpowiednich kwalifikacjach, a tak˝e wyposa˝enie umo˝liwiajàce wykonywanie za- § 30. 1. Oznakowanie CE umieszcza producent lub daƒ administracyjnych i technicznych zwiàzanych jego upowa˝niony przedstawiciel na ka˝dym urzàdzez ocenà zgodnoÊci oraz mieç dost´p do sprz´tu wyma- niu bezpieczeƒstwa w sposób widoczny, czytelny ganego do przeprowadzania badaƒ specjalistycznych. i trwa∏y.

6. Pracownicy jednostki notyfikowanej odpowie- 2. Po prawej stronie oznakowania CE umieszcza dzialni za dokonywanie oceny zgodnoÊci powinni od- si´ dwie ostatnie cyfry roku, w którym oznakowanie byç przeszkolenie w tym zakresie, a tak˝e posiadaç: umieszczono, i numer identyfikacyjny jednostki notyfikowanej, która uczestniczy∏a w procedurze oceny

1) wiedz´ niezb´dnà do przeprowadzania badaƒ oraz zgodnoÊci. odpowiednie doÊwiadczenie w ich przeprowadza- niu;

3. Nie powinno si´ umieszczaç na urzàdzeniach bezpieczeƒstwa oznakowaƒ, które mogà wprowadziç

2) umiej´tnoÊç sporzàdzania certyfikatów, protoko- w b∏àd osoby trzecie co do znaczenia i formy oznako- ∏ów i sprawozdaƒ wymaganych w celu uwierzytel- wania CE. Inne oznakowania mogà byç umieszczane nienia przeprowadzonych badaƒ. na urzàdzeniach bezpieczeƒstwa, pod warunkiem ˝e 7. Jednostka notyfikowana powinna: nie powodujà ograniczenia widocznoÊci i czytelnoÊci oznakowania CE.

1) zapewniaç bezstronnoÊç pracowników przeprowa- dzajàcych ocen´ zgodnoÊci, przy czym wynagro- 4. Wzór znaku CE okreÊla za∏àcznik nr 2 do rozpodzenie pracowników jednostki notyfikowanej nie rzàdzenia. mo˝e byç uzale˝nione od iloÊci przeprowadzonych Rozdzia∏ 9 w ramach dzia∏aƒ kontrolnych kontroli lub badaƒ;

Przepis koƒcowy

2) zapewniaç ochron´ informacji zawodowych uzy- skanych przez pracowników podczas wykonywa-

§ 31.

Rozporzàdzenie wchodzi w ˝ycie z dniem uzynia zadaƒ okreÊlonych w rozporzàdzeniu; nie wy- skania przez Rzeczpospolità Polskà cz∏onkostwa ∏àcza to wspó∏pracy z organami w∏adzy publicznej; w Unii Europejskiej.

3) uczestniczyç w pracach normalizacyjnych i wspó∏- pracy jednostek notyfikowanych; Minister Infrastruktury: M. Pol Za∏àcznik nr 1 PROCEDURY OCENY ZGODNOÂCI

1. Badanie typu WE — modu∏ B ny jest przez upowa˝nionego przedstawiciela, jego nazw´ (imi´ i nazwisko) i adres;

1.1. Badanie typu WE jest procedurà, poprzez któ- rà jednostka notyfikowana upewnia si´ i poÊwiadcza, 2) pisemnà deklaracj´, ˝e taki sam wniosek nie zosta∏ ˝e typ urzàdzenia bezpieczeƒstwa spe∏nia zasadnicze z∏o˝ony w innej jednostce notyfikowanej; wymagania okreÊlone w rozporzàdzeniu.

3) dokumentacj´ technicznà, o której mowa w pkt 1.4. 1.2. Producent lub jego upowa˝niony przedstawi- ciel sk∏ada w wybranej przez siebie jednostce notyfi-

1.3. Do wniosku, o którym mowa w pkt 1.2, powikowanej wniosek o przeprowadzenie badania typu nien zostaç do∏àczony egzemplarz urzàdzenia, zwany WE. Wniosek powinien zawieraç: dalej „typem”. Jednostka notyfikowana mo˝e ˝àdaç

1) nazw´ (imi´ i nazwisko) i adres producenta urzà- dalszych egzemplarzy typu, je˝eli wymaga tego prodzenia bezpieczeƒstwa oraz, je˝eli wniosek sk∏ada- gram badaƒ.

1.4. Dokumentacja techniczna powinna umo˝li- ny odmowy oraz pouczenie o procedurze odwo∏awwiaç ocen´ zgodnoÊci urzàdzenia bezpieczeƒstwa z za- czej. sadniczymi wymaganiami okreÊlonymi w rozporzà- dzeniu. Dokumentacja techniczna w zakresie niezb´d- 1.5.3. Wnioskodawca powinien informowaç jednym do dokonania oceny powinna zawieraç: nostk´ notyfikowanà, która przechowuje dokumentacj´ technicznà dotyczàcà certyfikatu badania typu WE,

1) ogólny opis typu, o wszelkich modyfikacjach, które wprowadzi∏ lub planuje wprowadziç do zatwierdzonych urzàdzeƒ bezpie-

2) rysunek zestawieniowy konstrukcji, rysunki i sche- czeƒstwa; w przypadku gdy modyfikacje urzàdzenia maty, w szczególnoÊci elementów, podsystemów bezpieczeƒstwa mogà wp∏ynàç na jego zgodnoÊç z zaoraz obwodów, sadniczymi wymaganiami lub na przewidywane warunki u˝ytkowania urzàdzenia bezpieczeƒstwa, jed-

3) opisy i wyjaÊnienia niezb´dne do zrozumienia ry- nostka notyfikowana przeprowadza dodatkowe zasunków i schematów oraz dzia∏ania urzàdzenia twierdzenie urzàdzenia oraz wystawia dokument uzubezpieczeƒstwa, pe∏niajàcy do certyfikatu badania typu WE.

4) wykaz norm zharmonizowanych zastosowanych w ca∏oÊci lub cz´Êciowo oraz, w przypadku nieza- 1.5.4. Jednostka notyfikowana powiadamia organ stosowania tych norm, opis rozwiàzaƒ przyj´tych sprawujàcy nadzór nad wyrobami wprowadzonymi w celu spe∏nienia zasadniczych wymagaƒ okreÊlo- do obrotu i paƒstwa cz∏onkowskie Unii Europejskiej nych w rozporzàdzeniu, o wycofanych certyfikatach badania typu WE oraz, na ich ˝àdanie, o wydanych certyfikatach badania typu

5) wyniki dokonywanych obliczeƒ projektowych, WE. Jednostka notyfikowana przekazuje innym jedprzeprowadzonych badaƒ i testów, nostkom notyfikowanym informacje o wycofanych certyfikatach badania typu WE lub o odmowach ich

6) protoko∏y badaƒ wydania. oraz okreÊlaç, gdzie dany element b´dzie stosowany.

1.5.5. Jednostka notyfikowana przekazuje innym jednostkom notyfikowanym, na ich uzasadniony 1.5. Jednostka notyfikowana przeprowadza bada- wniosek, kopie wydanych certyfikatów badania typu nia w sposób nast´pujàcy:

WE wraz z ich uzupe∏nieniami. Jednostka notyfikowa-

1) sprawdza dokumentacj´ technicznà co do zgodno- na przechowuje uzupe∏nienia do certyfikatów badania Êci z projektem i procedurami wytwarzania i wy- typu WE do dyspozycji innych jednostek notyfikowamaganiami rozporzàdzenia; nych.

2) wykonuje lub zleca wykonanie odpowiednich ba-

1.5.6. Producent lub jego upowa˝niony przedstadaƒ i koniecznych prób, aby sprawdziç, czy roz- wiciel obok dokumentacji technicznej przechowuje do wiàzania techniczne przyj´te przez producenta celów kontroli egzemplarze certyfikatów badania typu spe∏niajà zasadnicze wymagania okreÊlone w roz- WE wraz z ich uzupe∏nieniami przez okres 30 lat od porzàdzeniu; dnia wytworzenia ostatniego egzemplarza urzàdzenia bezpieczeƒstwa.

3) ocenia stosowane materia∏y, je˝eli nie sà one zgodne z odpowiednimi normami zharmonizowa-

2. Zapewnienie jakoÊci produkcji — modu∏ D nymi, oraz sprawdza dokumenty kontroli wysta- wione przez producenta materia∏u;

2.1. Zapewnienie jakoÊci produkcji jest procedurà,

4) uzgadnia z wnioskodawcà miejsce przeprowadze- poprzez którà producent wype∏niajàcy zobowiàzania nia badaƒ i niezb´dnych prób. okreÊlone w pkt 2.2 zapewnia i deklaruje, ˝e urzàdzenie bezpieczeƒstwa jest zgodne z typem okreÊlonym 1.5.1. W przypadku gdy typ urzàdzenia spe∏nia w certyfikacie badania typu WE oraz spe∏nia zasadnimajàce zastosowanie wymagania okreÊlone w rozpo- cze wymagania, które dotyczà tego urzàdzenia. Produrzàdzeniu, jednostka notyfikowana wydaje wniosko- cent lub jego upowa˝niony przedstawiciel umieszcza dawcy certyfikat badania typu WE. Certyfikat badania znak CE na ka˝dym urzàdzeniu bezpieczeƒstwa i spotypu WE zachowuje wa˝noÊç przez okres 10 lat, przy rzàdza pisemnà deklaracj´ zgodnoÊci. Znakowi CE poczym okres ten mo˝e byç przed∏u˝any. W certyfikacie winien towarzyszyç numer identyfikacyjny jednostki badania typu zamieszcza si´ nazw´ (imi´ i nazwisko) notyfikowanej odpowiedzialnej za kontrol´ okreÊlonà i adres producenta, wnioski z przeprowadzonego ba- w pkt 2.4. dania oraz dane niezb´dne do identyfikacji zatwier- dzonego typu. Wykaz istotnych cz´Êci dokumentacji 2.2. Producent powinien stosowaç zatwierdzony technicznej powinien byç za∏àczony w postaci aneksu system jakoÊci produkcji, koƒcowej kontroli oraz prób do certyfikatu, a kopi´ przechowuje jednostka notyfi- okreÊlony w pkt 2.3 oraz podlegaç kontroli okreÊlonej kowana. w pkt 2.4.

1.5.2. Jednostka notyfikowana, która odmówi pro- 2.3. System jakoÊci. ducentowi lub jego upowa˝nionemu przedstawicielo- wi wydania certyfikatu badania typu WE, wraz z od- 2.3.1. Producent lub jego upowa˝niony przedstamowà przekazuje szczegó∏owe uzasadnienie przyczy- wiciel sk∏ada w wybranej przez siebie jednostce notyfikowanej wniosek o ocen´ stosowanego systemu ja- która zatwierdzi∏a system jakoÊci, o wszelkich zamiekoÊci zawierajàcy: rzonych zmianach tego systemu. Jednostka notyfikowana ocenia proponowane zmiany i podejmuje decy-

1) informacje o urzàdzeniach bezpieczeƒstwa b´dà- zj´, czy zmieniony system jakoÊci spe∏ni wymagania cych przedmiotem wniosku; okreÊlone w pkt 2.3.2 i 2.3.3, czy te˝ wymagana jest je-

2) dokumentacj´ systemu jakoÊci; go ponowna ocena. Jednostka notyfikowana powiadamia producenta o swojej decyzji, a w powiadomie-

3) dokumentacj´ technicznà zatwierdzonego typu niu za∏àcza wnioski z dokonanej oceny oraz podj´tà na oraz kopi´ certyfikatu badania typu WE. tej podstawie decyzj´ wraz z uzasadnieniem.

2.3.2. System jakoÊci powinien zapewniaç zgod-

2.4. Kontrola wykonywana przez jednostk´ notyfinoÊç urzàdzenia bezpieczeƒstwa z typem opisanym kowanà. w certyfikacie badania typu WE oraz wymaganiami rozporzàdzenia, które majà do niego zastosowanie.

2.4.1. Celem kontroli jest upewnienie si´, czy pro- Wszystkie elementy systemu, wymagania oraz ustale- ducent odpowiednio wype∏nia obowiàzki wynikajàce nia przyj´te przez producenta powinny byç przez nie- z zatwierdzonego systemu jakoÊci. go dokumentowane w sposób systematyczny i upo- rzàdkowany w formie opisanych metod dzia∏ania, pro- 2.4.2. Producent powinien umo˝liwiç jednostce cedur i instrukcji. notyfikowanej dost´p do stanowisk wytwarzania, badaƒ, prób i sk∏adowania w celu dokonania inspekcji 2.3.3. Dokumentacja systemu jakoÊci powinna oraz dostarczyç wszelkie niezb´dne informacje, umo˝liwiaç spójnà interpretacj´ programów jakoÊci, w szczególnoÊci: planów, instrukcji oraz zapisów dotyczàcych jakoÊci, a w szczególnoÊci powinna zawieraç opis: 1) dokumentacj´ systemu jakoÊci;

1) celów dotyczàcych jakoÊci oraz struktury organi-

2) zapisy dotyczàce jakoÊci, takie jak protoko∏y z bazacyjnej, zakresu odpowiedzialnoÊci i uprawnieƒ daƒ, opisy prób, dane dotyczàce wzorcowania, kierownictwa w odniesieniu do jakoÊci urzàdzeƒ protoko∏y dotyczàce kwalifikacji odpowiednich bezpieczeƒstwa; pracowników.

2) procesów wytwarzania, technik sterowania jako-

2.4.3. Jednostka notyfikowana przeprowadza okre- Êcià i technik zapewnienia jakoÊci oraz dzia∏aƒ sys- tematycznych, które b´dà stosowane, w szczegól- sowo audyty w celu upewnienia si´, czy producent utrzymuje i stosuje system jakoÊci, po czym sprawoznoÊci stosowanych procedur; danie z takich kontroli przekazuje producentowi. Cz´-

3) badaƒ i prób, które b´dà przeprowadzane przed, stotliwoÊç okresowych audytów powinna umo˝liwiaç podczas i po zakoƒczeniu wytwarzania, oraz cz´- przeprowadzenie w ciàgu trzech lat pe∏nej ponownej stotliwoÊci ich wykonywania; oceny.

4) zapisów dotyczàcych jakoÊci, takich jak protoko∏y

2.4.4. Jednostka notyfikowana mo˝e dodatkowo prób i badaƒ, opis badaƒ, dane dotyczàce wzorco- przeprowadzaç niezapowiedziane wizytacje u produwania, protoko∏y dotyczàce kwalifikacji lub nada- centa, okreÊlajàc potrzeb´ i cz´stotliwoÊç ich przepronych personelowi uprawnieƒ; wadzania na podstawie przyj´tego systemu wizytacji.

5) Êrodków monitorujàcych osiàganie wymaganej ja- Jednostka notyfikowana ustalajàc system wizytacji, koÊci oraz skutecznoÊci dzia∏ania systemu jakoÊci. uwzgl´dnia w szczególnoÊci:

2.3.4. Jednostka notyfikowana ocenia system jako- 1) kategori´ urzàdzenia;

Êci w celu stwierdzenia, czy spe∏nia on wymagania

2) wyniki poprzednich wizyt przeprowadzonych w raokreÊlone w pkt 2.3.2 i 2.3.3. Do zespo∏u jednostki no- mach kontroli; tyfikowanej oceniajàcego system jakoÊci powinna byç powo∏ana przynajmniej jedna osoba posiadajàca do-

3) potrzeb´ sprawdzenia wyników dzia∏aƒ korygujà- Êwiadczenie w zakresie oceny urzàdzeƒ bezpieczeƒ- cych; stwa. Procedura oceny systemu jakoÊci obejmuje wi- zytacj´ w siedzibie producenta. Jednostka notyfikowa- 4) warunki specjalne zwiàzane z zatwierdzeniem sysna powiadamia producenta o podj´tej decyzji i za- temu, je˝eli ma to zastosowanie; mieszcza w powiadomieniu wnioski ze sprawdzenia wraz z uzasadnieniem decyzji i pouczeniem o proce- 5) znaczàce zmiany w organizacji wytwarzania, dekladurze odwo∏awczej. racji polityki zapewnienia jakoÊci lub technologii. 2.3.5. Producent powinien wype∏niaç zobowiàza- Podczas wizytacji jednostka notyfikowana mo˝e, nia wynikajàce z zatwierdzonego systemu jakoÊci i za- je˝eli jest to niezb´dne, przeprowadzaç próby lub zlepewniç jego utrzymywanie we w∏aÊciwy i skuteczny caç ich przeprowadzenie w celu sprawdzenia poprawsposób. noÊci funkcjonowania systemu jakoÊci. Jednostka notyfikowana przekazuje producentowi sprawozdanie 2.3.6. Producent lub jego upowa˝niony przedsta- z wizyty wraz ze sprawozdaniem z prób, je˝eli takowe wiciel powinien powiadomiç jednostk´ notyfikowanà, by∏y przeprowadzane.

2.4.5. Producent przechowuje przez okres 30 lat od meru na wszystkich egzemplarzach urzàdzenia bezpieczasu wyprodukowania ostatniego urzàdzenia bezpie- czeƒstwa oraz wystawia pisemny certyfikat zgodnoÊci czeƒstwa: dotyczàcy przeprowadzonych badaƒ.

1) dokumentacj´ systemu jakoÊci;

3.4.3. Producent lub jego upowa˝niony przedsta-

2) dokumentacj´ zmian systemu jakoÊci; wiciel powinien zapewniç, aby certyfikaty zgodnoÊci by∏y dost´pne na ˝àdanie.

3) decyzje i sprawozdania jednostki notyfikowanej, o których mowa w pkt 2.3.4, 2.4.3 i 2.4.4. 3.5. Badanie statystyczne.

2.4.6. Jednostka notyfikowana przekazuje organo- 3.5.1. Producent powinien przedstawiaç do badaƒ wi sprawujàcemu nadzór nad wyrobami wprowadzo- swoje urzàdzenia w formie jednorodnych partii i stonymi do obrotu i paƒstwom cz∏onkowskim Unii Euro- sowaç wszelkie niezb´dne Êrodki, aby w procesie wypejskiej informacje o wycofanych zatwierdzeniach twarzania zapewniç jednorodnoÊç ka˝dej wyprodukosystemów jakoÊci oraz, na ich ˝àdanie, o wydanych wanej partii urzàdzeƒ. zatwierdzeniach systemów jakoÊci.

3.5.2. Wszystkie urzàdzenia bezpieczeƒstwa po- Jednostka notyfikowana przekazuje innym jed- winny byç dost´pne do badania w formie jednorodnostkom notyfikowanym informacje o wycofanych za- nych partii. Próbka losowa powinna byç pobrana twierdzeniach systemów jakoÊci lub o odmowach ich z ka˝dej serii. Urzàdzenia obj´te próbkà losowà powydania. winny byç badane indywidualnie. Przeprowadzane sà równie˝ stosowne próby w celu zagwarantowania 3. Weryfikacja wyrobu — modu∏ F zgodnoÊci urzàdzeƒ z wymaganiami rozporzàdzenia oraz okreÊlenia przyj´cia lub odrzucenia serii.

3.1. Weryfikacja wyrobu jest procedurà, poprzez którà producent lub jego upowa˝niony przedstawiciel 3.5.3. Procedura statystyczna powinna wykorzyzapewnia i deklaruje, ˝e urzàdzenie bezpieczeƒstwa stywaç nast´pujàce sk∏adniki: spe∏niajàce wymagania pkt 3.3 jest zgodne z typem opisanym w certyfikacie badania typu WE i spe∏nia 1) metod´ statystycznà; wymagania rozporzàdzenia, które majà do niego za-

2) zasady pobierania próbek. stosowanie.

3.5.4. W przypadku przyj´cia serii jednostka notyfi- 3.2. Producent powinien podjàç wszelkie niezb´d- kowana umieszcza lub zleca umieszczenie swojego ne dzia∏ania w celu zapewnienia, aby wytworzone numeru identyfikacyjnego na ka˝dym elemencie i wyurzàdzenie bezpieczeƒstwa by∏o zgodne z typem opi- stawia certyfikat zgodnoÊci odnoszàcy si´ do przeprosanym w certyfikacie badania typu WE oraz spe∏nia∏o wadzonych prób. Wszystkie urzàdzenia serii mogà zowymagania rozporzàdzenia, które majà do niego za- staç wprowadzone do obrotu, z wyjàtkiem tych urzàstosowanie. Producent umieszcza znak CE na ka˝dym dzeƒ, które w wyniku prób nie zosta∏y uznane za zgodurzàdzeniu bezpieczeƒstwa i sporzàdza pisemnà de- ne z wymaganiami. klaracj´ zgodnoÊci.

3.3. Jednostka notyfikowana w celu sprawdzenia 3.5.5. Je˝eli seria b´dzie odrzucona, to jednostka zgodnoÊci urzàdzenia bezpieczeƒstwa z wymaganiami notyfikowana lub w∏aÊciwa w∏adza sprawujàca nadzór rozporzàdzenia przeprowadza odpowiednie badania nad wprowadzaniem wyrobów do obrotu podejmuje i próby, sprawdzajàc urzàdzenie bezpieczeƒstwa po- dzia∏ania w celu zapobie˝enia wprowadzeniu tej serii przez badanie ka˝dego urzàdzenia, w sposób okreÊlo- do obrotu. W przypadku cz´stego odrzucania serii jedny w pkt 3.4, lub poprzez badanie urzàdzeƒ metodà nostka notyfikowana mo˝e zawiesiç badanie statystatystycznà, w sposób okreÊlony w pkt 3.5, zgodnie styczne. Producent mo˝e umieÊciç na urzàdzeniu nuz wyborem dokonanym przez producenta. Producent mer identyfikacyjny jednostki notyfikowanej w czasie lub jego upowa˝niony przedstawiciel przechowuje eg- procesu produkcji na jej odpowiedzialnoÊç. zemplarz deklaracji zgodnoÊci przez okres 30 lat od

3.5.6. Producent lub jego upowa˝niony przedstadnia wyprodukowania ostatniego urzàdzenia bezpie- czeƒstwa. wiciel powinien zapewniç, aby certyfikaty zgodnoÊci wystawione przez jednostk´ notyfikowanà by∏y do- 3.4. Ponowna ocena poprzez badania i próby ka˝- st´pne na ˝àdanie. dego egzemplarza urzàdzenia bezpieczeƒstwa.

4. Weryfikacja jednostkowa — modu∏ G

3.4.1. W celu sprawdzenia, czy ka˝dy egzemplarz urzàdzenia bezpieczeƒstwa jest zgodny z typem i wy- 4.1. Weryfikacja jednostkowa jest procedurà, pomaganiami rozporzàdzenia, które majà do niego za- przez którà producent zapewnia i deklaruje, ˝e urzàstosowanie, jednostka notyfikowana sprawdza go in- dzenie bezpieczeƒstwa dostarczone z certyfikatem, dywidualnie oraz poddaje odpowiednim badaniom o którym mowa w pkt 4.5, spe∏nia wymagania rozpoi próbom. rzàdzenia, które majà do niego zastosowanie. Producent lub jego upowa˝niony przedstawiciel umieszcza 3.4.2. Jednostka notyfikowana umieszcza swój nu- znak CE na ka˝dym urzàdzeniu bezpieczeƒstwa oraz mer identyfikacyjny lub zleca umieszczenie tego nu- sporzàdza pisemnà deklaracj´ zgodnoÊci.

4.2. Producent sk∏ada w wybranej przez siebie jed- 4) sprawdza kwalifikacje lub uprawnienia odpowiednostce notyfikowanej wniosek o weryfikacj´ jednost- nich pracowników; kowà, który zawiera:

5) przeprowadza kontrol´ koƒcowà, przeprowadza

1) nazw´ (imi´ i nazwisko) i adres producenta oraz lo- prób´ kontrolnà lub zleca jej przeprowadzenie kalizacj´ urzàdzenia bezpieczeƒstwa; oraz bada urzàdzenia bezpieczeƒstwa.

2) pisemnà deklaracj´, ˝e taki sam wniosek nie zosta∏ 4.5. Jednostka notyfikowana umieszcza swój nuz∏o˝ony w innej jednostce notyfikowanej; mer identyfikacyjny lub zleca umieszczenie tego numeru na wszystkich egzemplarzach urzàdzenia bezpie-

3) dokumentacj´ technicznà. czeƒstwa oraz wystawia pisemny certyfikat zgodnoÊci dotyczàcy przeprowadzonych badaƒ, który powinien 4.3. Dokumentacja techniczna powinna umo˝li- byç przechowywany przez okres 30 lat. wiaç ocen´ zgodnoÊci urzàdzenia bezpieczeƒstwa z wymaganiami okreÊlonymi w rozporzàdzeniu, które 4.6. Producent lub jego upowa˝niony przedstawidotyczà tego urzàdzenia, w zakresie niezb´dnym do ciel powinien zapewniç, aby certyfikaty zgodnoÊci wydokonania oceny. Dokumentacja techniczna dotyczàca stawione przez jednostk´ notyfikowanà by∏y dost´pne wytwarzania oraz eksploatacji urzàdzenia bezpieczeƒ- na ˝àdanie. stwa powinna w zakresie niezb´dnym do dokonania oceny zawieraç: 5. Pe∏ne zapewnienie jakoÊci — modu∏ H

1) ogólny opis urzàdzenia bezpieczeƒstwa; 5.1. Pe∏ne zapewnienie jakoÊci jest procedurà, poprzez którà producent spe∏niajàcy wymagania pkt 5.2

2) rysunek zestawieniowy konstrukcji oraz rysunki zapewnia i deklaruje, ˝e urzàdzenie bezpieczeƒstwa i schematy, w szczególnoÊci elementów, podsys- spe∏nia wymagania okreÊlone w rozporzàdzeniu, które temów oraz obwodów; majà do niego zastosowanie.

3) opisy i wyjaÊnienia niezb´dne do zrozumienia ry-

5.2. Producent lub jego upowa˝niony przedstawisunków i schematów oraz dzia∏ania urzàdzenia; ciel powinien umieÊciç znak CE na wszystkich urzàdzeniach bezpieczeƒstwa oraz sporzàdziç pisemnà dekla-

4) wykaz norm zharmonizowanych, zastosowanych racj´ zgodnoÊci. Znakowi CE powinien towarzyszyç w ca∏oÊci lub cz´Êciowo, oraz, w przypadku nieza- numer identyfikacyjny jednostki notyfikowanej odpostosowania tych norm, opis rozwiàzaƒ przyj´tych wiedzialnej za kontrol´ okreÊlonà w pkt 5.4. w celu spe∏nienia wymagaƒ rozporzàdzenia;

5.3. System jakoÊci.

5) wyniki, w szczególnoÊci obliczeƒ projektowych i przeprowadzonych badaƒ;

5.3.1. Producent sk∏ada w wybranej przez siebie jednostce notyfikowanej wniosek o ocen´ stosowane-

6) protoko∏y badaƒ; go systemu jakoÊci, zawierajàcy:

7) informacje dotyczàce procedur wykonawczych

1) informacje o urzàdzeniach bezpieczeƒstwa b´dài badawczych oraz informacje dotyczàce kwalifika- cych przedmiotem wniosku; cji lub uprawnieƒ odpowiednich pracowników.

2) dokumentacj´ systemu jakoÊci.

4.4. W celu zapewnienia zgodnoÊci urzàdzenia bez- pieczeƒstwa z wymaganiami rozporzàdzenia, które go

5.3.2. Wszystkie elementy systemu, wymagania dotyczà, jednostka notyfikowana sprawdza projekt oraz ustalenia przyj´te przez producenta powinny byç i budow´ ka˝dego egzemplarza urzàdzenia bezpie- przez niego dokumentowane w sposób systematyczczeƒstwa, a w trakcie jego wytwarzania przeprowadza ny i uporzàdkowany w formie opisanych metod dziabadania i próby okreÊlone w normach zharmonizowa- ∏ania, procedur i instrukcji. Dokumentacja systemu janych lub przeprowadza badania i próby równowa˝ne, koÊci powinna umo˝liwiaç spójnà interpretacj´ proa w szczególnoÊci: gramów jakoÊci, planów, instrukcji oraz zapisów dotyczàcych jakoÊci, a w szczególnoÊci powinna zawieraç

1) sprawdza dokumentacj´ technicznà co do zgodno- opis:

Êci z projektem i procedurami wytwarzania i wy- maganiami rozporzàdzenia; 1) celów dotyczàcych jakoÊci oraz struktury organizacyjnej, zakresu odpowiedzialnoÊci i uprawnieƒ kie-

2) ocenia zastosowane materia∏y, je˝eli nie sà one rownictwa w odniesieniu do jakoÊci urzàdzeƒ bezzgodne z odpowiednimi normami zharmonizowa- pieczeƒstwa; nymi, a tak˝e z europejskim uznaniem materia∏ów przeznaczonych do wytwarzania urzàdzeƒ bezpie- 2) technicznych specyfikacji projektowych z uwzgl´dczeƒstwa, oraz sprawdza dokumenty kontroli wy- nieniem zastosowanych norm oraz Êrodków, które stawione przez producenta materia∏ów; b´dà stosowane w celu spe∏nienia zasadniczych wymagaƒ okreÊlonych w rozporzàdzeniu dotyczà-

3) zatwierdza procedury po∏àczeƒ nieroz∏àcznych cych danego urzàdzenia bezpieczeƒstwa, je˝eli nie cz´Êci urzàdzenia bezpieczeƒstwa; zastosowano norm zharmonizowanych;

3) technik nadzorowania projektowania i weryfikacji 2) zapisy dotyczàce jakoÊci przewidziane w cz´Êci projektowania, procesów i systematycznych dzia- projektowej systemu jakoÊci, takie jak wyniki ana- ∏aƒ, które b´dà stosowane podczas projektowania liz, obliczenia oraz zapisy dotyczàce badaƒ; urzàdzeƒ bezpieczeƒstwa;

3) zapisy dotyczàce jakoÊci przewidziane w cz´Êci wy-

4) odpowiednich technologii wytwarzania, kontroli konawczej systemu jakoÊci, takie jak protoko∏y jakoÊci i zapewnienia jakoÊci, procesów i systema- kontroli, wyniki badaƒ, dane dotyczàce wzorcowatycznych dzia∏aƒ, które b´dà stosowane; nia, protoko∏y dotyczàce kwalifikacji odpowiednich pracowników.

5) badaƒ i prób, które b´dà przeprowadzane przed, w trakcie i po wytworzeniu, oraz cz´stotliwoÊci ich 5.4.3. Jednostka notyfikowana przeprowadza okreprzeprowadzania; sowo audyty w celu upewnienia si´, czy producent utrzymuje i stosuje system jakoÊci, po czym przekazu-

6) zapisów dotyczàcych jakoÊci, takich jak protoko∏y je producentowi sprawozdania z audytów. Cz´stotliprób i badaƒ oraz wyniki prób, dane dotyczàce woÊç okresowych audytów powinna umo˝liwiaç przewzorcowania, protoko∏y dotyczàce kwalifikacji lub prowadzenie w ciàgu trzech lat ponownej oceny. uprawnienia odpowiednich pracowników;

5.4.4. Jednostka notyfikowana mo˝e dodatkowo

7) Êrodków monitorujàcych osiàganie wymaganej ja- przeprowadzaç niezapowiedziane wizytacje u produkoÊci oraz skutecznoÊç funkcjonowania systemu centa, okreÊlajàc potrzeb´ i cz´stotliwoÊç ich przeprojakoÊci. wadzania na podstawie przyj´tego systemu wizytacji. Jednostka notyfikowana ustalajàc system wizytacji, 5.3.3. Jednostka notyfikowana ocenia system jako- uwzgl´dnia w szczególnoÊci:

Êci w celu stwierdzenia, czy spe∏nia on wymagania okreÊlone w pkt 5.3.2. Do zespo∏u jednostki notyfiko- 1) kategori´ urzàdzenia; wanej oceniajàcego system jakoÊci powinna byç po- wo∏ana przynajmniej jedna osoba posiadajàca do- 2) wyniki poprzednich wizyt przeprowadzonych w ra- Êwiadczenie w zakresie oceny urzàdzeƒ bezpieczeƒ- mach kontroli; stwa. Procedura oceny systemu jakoÊci obejmuje wi-

3) potrzeb´ sprawdzenia wyników dzia∏aƒ korygujàzytacj´ w siedzibie producenta. Jednostka notyfikowa- cych; na powiadamia producenta o podj´tej decyzji i za- mieszcza w powiadomieniu wnioski ze sprawdzenia 4) warunki specjalne zwiàzane z zatwierdzeniem syswraz z uzasadnionà decyzjà i pouczeniem o procedu- temu, je˝eli ma to zastosowanie; rze odwo∏awczej.

5) znaczàce zmiany w organizacji wytwarzania, deklaracji polityki zapewnienia jakoÊci lub technologii. 5.3.4. Producent powinien wype∏niaç zobowiàza- nia wynikajàce z zatwierdzonego systemu jakoÊci i za-

5.4.5. Podczas wizytacji jednostka notyfikowana pewniç jego utrzymywanie we w∏aÊciwy i skuteczny mo˝e, je˝eli jest to niezb´dne, przeprowadzaç próby sposób. Producent lub jego upowa˝niony przedstawi- lub zlecaç ich przeprowadzenie w celu sprawdzenia ciel powinien powiadomiç jednostk´ notyfikowanà, poprawnoÊci funkcjonowania systemu jakoÊci. Jedktóra zatwierdzi∏a system jakoÊci, o wszelkich zamie- nostka notyfikowana przekazuje producentowi sprarzonych zmianach tego systemu. wozdanie z wizyty wraz ze sprawozdaniem z prób, je- ˝eli by∏y one przeprowadzane.

5.3.5. Jednostka notyfikowana ocenia proponowa- ne zmiany i podejmuje decyzj´, czy zmieniony system

5.5. Producent przechowuje przez okres 30 lat od jakoÊci spe∏ni wymagania okreÊlone w pkt 5.3.2, czy wyprodukowania ostatniego urzàdzenia bezpieczeƒte˝ jest wymagana jego ponowna ocena. Jednostka stwa: notyfikowana powiadamia producenta o swojej decy- zji, a w powiadomieniu za∏àcza wnioski z dokonanej 1) dokumentacj´ systemu jakoÊci; oceny oraz podj´tà na tej podstawie decyzj´ wraz z uzasadnieniem. 2) dokumentacj´ zmian systemu jakoÊci;

5.4. Kontrola wykonywana przez jednostk´ notyfi- 3) decyzje i sprawozdania jednostki notyfikowanej, kowanà. o których mowa w pkt 5.3.5, 5.4.3 i 5.4.5.

5.4.1. Celem kontroli jest upewnienie si´, czy pro- 5.6. Jednostka notyfikowana przekazuje organowi ducent odpowiednio wype∏nia zobowiàzania wynika- sprawujàcemu nadzór nad wyrobami wprowadzonyjàce z zatwierdzonego systemu jakoÊci. mi do obrotu i paƒstwom cz∏onkowskim Unii Europejskiej informacje o wycofanych zatwierdzeniach syste- 5.4.2. Producent powinien umo˝liwiç jednostce mów jakoÊci oraz, na ich ˝àdanie, o wydanych zatwiernotyfikowanej dost´p do stanowisk wytwarzania, ba- dzeniach systemów jakoÊci. daƒ, prób i sk∏adowania w celu dokonania inspekcji oraz dostarczyç wszelkie niezb´dne informacje, Jednostka notyfikowana przekazuje innym jedw szczególnoÊci: nostkom notyfikowanym informacje o wycofanych zatwierdzeniach systemów jakoÊci lub o odmowach ich

1) dokumentacj´ systemu jakoÊci; wydania.

5.7. W ramach pe∏nego zapewnienia jakoÊci z ba- 5.7.3. Jednostka notyfikowana rozpatruje wniosek daniem projektu i kontrolà w ramach oceny koƒcowej, i — w przypadku gdy projekt spe∏nia wymagania dotyoprócz wymagaƒ okreÊlonych wy˝ej, powinny byç czàce urzàdzenia okreÊlone w rozporzàdzeniu — wyspe∏nione wymagania wymienione w pkt 5.7.1—5.7.5. stawia wnioskodawcy certyfikat badania projektu WE; certyfikat badania projektu WE powinien zawieraç 5.7.1. Producent powinien z∏o˝yç w jednostce no- wnioski z badania, warunki jego wa˝noÊci, niezb´dne tyfikowanej wniosek o badanie projektu. dane do identyfikacji zatwierdzonego projektu oraz, gdy to istotne, opis dzia∏ania urzàdzenia bezpieczeƒstwa.

5.7.2. ZawartoÊç wniosku powinna umo˝liwiç zro- zumienie projektu, wytwarzania i dzia∏ania urzàdzenia

5.7.4. Wnioskodawca powinien powiadomiç jedbezpieczeƒstwa oraz umo˝liwiaç ocen´ zgodnoÊci nostk´ notyfikowanà, która wystawi∏a certyfikat badaz odpowiednimi wymaganiami okreÊlonymi w rozpo- nia projektu WE, o wszystkich zmianach do zatwierrzàdzeniu. Wniosek powinien zawieraç: dzonego projektu w celu ich dodatkowego zatwierdze-

1) techniczne specyfikacje projektowe, w∏àcznie nia, je˝eli mogà one wp∏ywaç na zgodnoÊç z zasadniz normami, które zastosowano; czymi wymaganiami lub na przewidywane warunki u˝ytkowania urzàdzenia bezpieczeƒstwa; dodatkowe

2) niezb´dne informacje pomocnicze Êwiadczàce zatwierdzenie jest wystawiane w formie uzupe∏nienia o odpowiednioÊci urzàdzenia, w szczególnoÊci, je- do pierwotnego certyfikatu badania projektu WE. ˝eli normy zharmonizowane nie zosta∏y w pe∏ni zastosowane; informacje pomocnicze powinny za- 5.7.5. Jednostka notyfikowana przekazuje innym wieraç wyniki badaƒ przeprowadzonych w odpo- jednostkom notyfikowanym informacje o wystawiawiednim laboratorium producenta lub w jego nych certyfikatach badania projektu WE lub o odmoimieniu. wach ich wystawienia.

Za∏àcznik nr 2 WZÓR ZNAKU CE

Znak CE sk∏ada si´ z liter o poni˝szych kszta∏tach:

W przypadku pomniejszania lub powi´kszania znaku CE nale˝y zachowaç proporcje podane na powy˝szym rysunku.

Elementy znaku CE powinny mieç t´ samà wysokoÊç, która nie mo˝e byç mniejsza ni˝ 5 mm. Dla urzàdzeƒ bezpieczeƒstwa o niewielkich rozmiarach dopuszcza si´ odst´pstwo od tego warunku.