Rozporządzenie Ministra Gospodarki z dnia 21 października 2008 r. w sprawie zasadniczych wymagań dla maszyn

§ 1.

Rozporzàdzenie okreÊla: a) ciàgników rolniczych i leÊnych w zakresie ryzyka obj´tego przepisami dotyczàcymi homolo-

1) zasadnicze wymagania w zakresie bezpieczeƒstwa gacji typu ciàgników rolniczych i przyczep, i ochrony zdrowia dotyczàce projektowania i wy- z wy∏àczeniem maszyn zamocowanych na tych konywania wprowadzanych do obrotu lub odda- pojazdach, wanych do u˝ytku:

b) pojazdów silnikowych i ich przyczep obj´tych

a) maszyn, przepisami dotyczàcymi homologacji typu pojazdów samochodowych i przyczep, z wy∏àczeniem

b) wyposa˝enia wymiennego, maszyn zamocowanych na tych pojazdach,

c) elementów bezpieczeƒstwa,

c) pojazdów dwu- lub trzyko∏owych oraz niektó-

d) osprz´tu do podnoszenia, rych pojazdów majàcych cztery ko∏a przeznaczonych do poruszania si´ po drogach, do któ-

e) ∏aƒcuchów, lin i pasów, rych majà zastosowanie przepisy dotyczàce

f) od∏àczalnych urzàdzeƒ do mechanicznego prze- homologacji typu motocykli i motorowerów, noszenia nap´du, z wy∏àczeniem maszyn zamocowanych na tych pojazdach,

g) maszyn nieukoƒczonych;

d) pojazdów silnikowych przeznaczonych wy∏àcz-

2) procedury oceny zgodnoÊci; nie do udzia∏u w wyÊcigach,

e) Êrodków transportu lotniczego, wodnego oraz

3) sposób oznakowania maszyn; kolejowego, z wy∏àczeniem maszyn zamocowa-

4) wzór znaku CE. nych na tych Êrodkach transportu;

6) statków pe∏nomorskich i p∏ywajàcych jednostek

§ 2.

Przepisy rozporzàdzenia nie majà zastosowa- przybrze˝nych oraz maszyn na nich zainstalowania do: nych;

1) elementów bezpieczeƒstwa przeznaczonych do

7) maszyn specjalnie zaprojektowanych i wykonanych u˝ytku jako cz´Êci zamienne identycznych elemen- do celów obronnoÊci i bezpieczeƒstwa paƒstwa; tów i dostarczonych przez producenta oryginalnej maszyny;

8) maszyn zaprojektowanych i wykonanych specjalnie dla celów badawczych, do doraênego u˝ytku

2) urzàdzeƒ specjalnych przeznaczonych do u˝ytku w laboratoriach; na terenie weso∏ych miasteczek lub parków roz- rywki;

9) górniczych urzàdzeƒ wyciàgowych;

———————

10) maszyn przeznaczonych do przemieszczania arty- Minister Gospodarki kieruje dzia∏em administracji rzàdo- wej — gospodarka, na podstawie § 1 ust. 2 rozporzàdze- stów podczas przedstawieƒ artystycznych; nia Prezesa Rady Ministrów z dnia 16 listopada 2007 r. w sprawie szczegó∏owego zakresu dzia∏ania Ministra 11) sprz´tu elektrycznego i elektronicznego w stop- Gospodarki (Dz. U. Nr 216, poz. 1593). niu, w jakim jest on obj´ty przepisami dotyczàcy- Przepisy niniejszego rozporzàdzenia wdra˝ajà postano- mi zasadniczych wymagaƒ dla sprz´tu elektryczwienia dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady nego przewidzianego do stosowania w okreÊlo- 2006/42/WE z dnia 17 maja 2006 r. w sprawie maszyn, nych granicach napi´cia: zmieniajàcej dyrektyw´ 95/16/WE (Dz. Urz. UE L 157 z 09.06.2006, str. 24). a) urzàdzeƒ gospodarstwa domowego przezna- Zmiany tekstu jednolitego wymienionej ustawy zosta∏y czonych do u˝ytku domowego, og∏oszone w Dz. U. z 2005 r. Nr 64, poz. 565 i Nr 267, poz. 2258, z 2006 r. Nr 170, poz. 1217, Nr 235, poz. 1700 b) sprz´tu audiowizualnego, i Nr 249, poz. 1832 i 1834, z 2007 r. Nr 21, poz. 124 i Nr 192, poz. 1381 oraz z 2008 r. Nr 157, poz. 976. c) sprz´tu informatycznego,

d) maszyn biurowych powszechnego u˝ytku, 5) ∏aƒcuchy, liny i pasy — ∏aƒcuchy, liny i pasy do podnoszenia stanowiàce cz´Êç maszyny podno-

e) aparatury rozdzielczej i aparatury sterowniczej szàcej lub osprz´tu do podnoszenia; niskiego napi´cia,

6) od∏àczane urzàdzenie do mechanicznego przeno-

f) silników elektrycznych; szenia nap´du — od∏àczany element do przenoszenia mocy mi´dzy maszynami samobie˝nymi

12) sprz´tu elektrycznego wysokiego napi´cia: lub ciàgnikami a innymi maszynami przez po∏à-

a) aparatury rozdzielczej i aparatury sterowniczej, czenie ich na pierwszym sta∏ym ∏o˝ysku; w przypadku gdy urzàdzenie zosta∏o wprowadzone do

b) transformatorów. obrotu z os∏onà, nale˝y je traktowaç jako jeden wyrób;

§ 3.

U˝yte w rozporzàdzeniu okreÊlenia oznaczajà:

7) maszyna nieukoƒczona — zespó∏ elementów two-

1) maszyna: rzàcych maszyn´, która nie mo˝e byç samodziel-

a) zespó∏ wyposa˝ony lub który mo˝na wyposa˝yç nie stosowana; jedynym przeznaczeniem maszyw mechanizm nap´dowy inny ni˝ bezpoÊrednio ny nieukoƒczonej jest w∏àczenie do innej maszyny lub po∏àczenie z innà maszynà lub maszynà niewykorzystujàcy si∏´ mi´Êni ludzkich lub zwie- ukoƒczonà lub wyposa˝eniem w celu stworzenia rz´cych, sk∏adajàcy si´ ze sprz´˝onych cz´Êci maszyny; uk∏ad nap´dowy jest maszynà nieukoƒlub elementów, z których przynajmniej jedna czonà; jest ruchoma, po∏àczonych w ca∏oÊç majàcà konkretne zastosowanie,

8) zagro˝enie — potencjalne êród∏o urazów lub

b) zespó∏, o którym mowa w lit. a, bez elementów uszczerbku na zdrowiu; przeznaczonych do jego pod∏àczenia w miejscu

9) strefa niebezpieczna — stref´ w obr´bie lub wokó∏ pracy lub do pod∏àczenia do êróde∏ energii i na- maszyny, w której wyst´puje zagro˝enie bezpiep´du, czeƒstwa lub zdrowia osób;

c) zespó∏, o którym mowa w lit. a i b, gotowy do

10) osoba nara˝ona — osob´ znajdujàcà si´ cz´Êciozainstalowania i zdolny do funkcjonowania je- wo lub ca∏kowicie w strefie niebezpiecznej; dynie po zamontowaniu na Êrodkach transpor- tu lub zainstalowaniu w budynku lub na kon-

11) operator — osob´, która wykonuje czynnoÊci strukcji, zwiàzane z instalowaniem, obs∏ugiwaniem, regu-

d) zespo∏y maszyn, o których mowa w lit. a—c, lub lowaniem, konserwowaniem, czyszczeniem, naprawianiem lub przemieszczaniem maszyny; maszyny nieukoƒczone okreÊlone w pkt 7, któ- re w celu osiàgni´cia okreÊlonego efektu koƒ-

12) ryzyko — kombinacj´ prawdopodobieƒstwa i ci´˝- cowego zosta∏y zestawione i sà sterowane w ta- koÊci urazów lub uszczerbku na zdrowiu, które ki sposób, ˝e dzia∏ajà jako zintegrowana ca∏oÊç, mogà zaistnieç w sytuacjach niebezpiecznych;

e) zespó∏ sprz´˝onych cz´Êci lub elementów, z któ-

13) os∏ona — cz´Êç maszyny, w postaci bariery materych przynajmniej jeden jest ruchomy, po∏àczo- rialnej, przeznaczonà specjalnie do zapewnienia nych w ca∏oÊç, przeznaczony do podnoszenia ∏a- ochrony; dunków, którego jedynym êród∏em mocy jest bezpoÊrednie wykorzystanie si∏y mi´Êni ludzkich;

14) urzàdzenie ochronne — urzàdzenie, inne ni˝ os∏ona, zmniejszajàce ryzyko niezale˝nie albo w po∏à-

2) wyposa˝enie wymienne — urzàdzenie, które jest czeniu z os∏onà; montowane przez operatora do oddanych do u˝yt- ku maszyny lub ciàgnika, w celu zmiany ich funk- 15) zastosowanie zgodne z przeznaczeniem — u˝ytkocji lub przypisania im nowej funkcji, jeÊli wyposa- wanie maszyny zgodnie z informacjami zawarty- ˝enie to nie jest narz´dziem; mi w instrukcji;

3) element bezpieczeƒstwa — element, który s∏u˝y 16) mo˝liwe do przewidzenia niew∏aÊciwe u˝ycie do spe∏nienia funkcji bezpieczeƒstwa, jest wpro- — u˝ytkowanie maszyny w sposób niezgodny wadzany do obrotu oddzielnie, a jego uszkodzenie z informacjà zawartà w instrukcji, które mo˝e wylub nieprawid∏owe dzia∏anie zagra˝a bezpieczeƒ- nikaç z dajàcych si´ ∏atwo przewidzieç ludzkich zastwu osób, oraz nie jest niezb´dny do dzia∏ania chowaƒ; maszyny lub mo˝na go zastàpiç zwyk∏ymi elemen- tami tak, aby maszyna mog∏a dzia∏aç; orientacyjny 17) maszyna, która ze wzgl´du na jej przemieszczanie wykaz elementów bezpieczeƒstwa okreÊla za∏àcz- si´ mo˝e stwarzaç zagro˝enie — maszyn´: nik nr 1 do rozporzàdzenia;

a) której dzia∏anie wymaga albo przemieszczania si´ w trakcie pracy, albo ciàg∏ego lub przerywa-

4) osprz´t do podnoszenia — element lub wyposa˝e- nego przemieszczania si´ mi´dzy kolejnymi stanie niezwiàzane z maszynà podnoszàcà, w tym

∏ymi stanowiskami pracy lub równie˝ zawiesia i ich elementy, umo˝liwiajàce utrzymanie ∏adunku, umieszczane pomi´dzy ma- b) która nie przemieszcza si´ w trakcie pracy, ale szynà a ∏adunkiem lub na samym ∏adunku lub mo- mo˝e zostaç wyposa˝ona tak, aby u∏atwione gàce stanowiç integralnà cz´Êç ∏adunku, które sà by∏o ewentualne przemieszczanie jej z miejsca wprowadzane do obrotu oddzielnie; na miejsce;

18) kierowca — operatora odpowiedzialnego za prze- 3) dostarcza niezb´dnych informacji, w szczególnomieszczanie si´ maszyny, który mo˝e byç trans- Êci instrukcji; portowany przez maszyn´ lub towarzyszyç jej pie-

4) przeprowadza w∏aÊciwe procedury oceny zgodnoszo albo kierowaç nià zdalnie;

Êci, o których mowa w § 127;

19) podnoszenie — przemieszczanie ∏adunków zawie-

5) sporzàdza deklaracj´ zgodnoÊci WE, o której morajàcych towary lub osoby, wymagajàcych w da- wa w pkt 1 za∏àcznika nr 3 do rozporzàdzenia, i zanym momencie zmiany poziomu po∏o˝enia; pewnia, ˝e zosta∏a do∏àczona do maszyny;

20) ∏adunek prowadzony — ∏adunek, którego prze- 6) umieszcza oznakowanie CE, zgodnie z zasadami mieszczanie odbywa si´ wzd∏u˝ sztywnych lub okreÊlonymi w za∏àczniku nr 4 do rozporzàdzenia. elastycznych prowadnic, o po∏o˝eniu ustalonym za pomocà sta∏ych zamocowaƒ; 2. Przed wprowadzeniem do obrotu maszyny nieukoƒczonej producent lub jego upowa˝niony przed-

21) wspó∏czynnik bezpieczeƒstwa — stosunek obcià- stawiciel zapewnia, ˝e zosta∏y zakoƒczone procedury, ˝enia gwarantowanego przez producenta lub jego o których mowa w § 8 ust. 3. upowa˝nionego przedstawiciela, jakie cz´Êç ma- szyny lub osprz´tu do podnoszenia jest w stanie 3. Do realizacji procedur, o których mowa w § 127, utrzymaç, do maksymalnego udêwigu; producent lub jego upowa˝niony przedstawiciel powinien posiadaç Êrodki niezb´dne do zapewnienia, ˝e

22) wspó∏czynnik przecià˝enia — stosunek obcià˝enia maszyna spe∏nia zasadnicze wymagania w zakresie u˝ytego do przeprowadzenia prób statycznych lub ochrony zdrowia i bezpieczeƒstwa okreÊlone w rozpodynamicznych maszyny podnoszàcej lub osprz´tu rzàdzeniu, lub mieç dost´p do takich Êrodków. do podnoszenia do maksymalnego udêwigu;

4. Je˝eli do maszyn majà zastosowanie tak˝e od-

23) próba statyczna — badanie, podczas którego ma- r´bne przepisy, które przewidujà umieszczenie oznaszyna podnoszàca lub osprz´t do podnoszenia sà kowania CE, oznakowanie mo˝e byç umieszczone pod poddawane dzia∏aniu si∏y równej iloczynowi mak- warunkiem, ˝e maszyny spe∏niajà równie˝ wymagasymalnego udêwigu i odpowiedniego wspó∏czyn- nia okreÊlone w tych przepisach. nika przecià˝enia dla prób statycznych, a nast´p- nie skontrolowane bezpoÊrednio po zdj´ciu obcià-

5. Je˝eli co najmniej jeden z przepisów, o których ˝enia w celu upewnienia si´, ˝e nie nastàpi∏o ˝ad- mowa w ust. 4, pozwala producentowi lub jego upone uszkodzenie; wa˝nionemu przedstawicielowi, w okresie przejÊciowym okreÊlonym w tych przepisach, na wybór innych

24) próba dynamiczna — badanie, podczas którego przepisów, oznakowanie CE powinno wskazywaç maszyna podnoszàca pracuje we wszystkich mo˝- zgodnoÊç tylko z zastosowanymi przepisami. W takim liwych konfiguracjach, przy obcià˝eniu równym przypadku producent lub jego upowa˝niony przedstailoczynowi maksymalnego udêwigu i odpowied- wiciel powinien podaç szczegó∏owe dane o zastosoniego wspó∏czynnika przecià˝enia dla prób dyna- wanych przepisach w do∏àczonej do maszyny deklaramicznych, z uwzgl´dnieniem dynamicznego za- cji zgodnoÊci WE. chowania si´ maszyny podnoszàcej, w celu sprawdzenia, czy funkcjonuje w∏aÊciwie; § 7. 1. Dopuszcza si´ mo˝liwoÊç prezentacji na targach, wystawach i innych pokazach maszyn lub ma-

25) podstawa ∏adunkowa — cz´Êç maszyny, na której szyn nieukoƒczonych, które nie spe∏niajà wymagaƒ lub w której zajmujà miejsca osoby lub sà umiesz- okreÊlonych w rozporzàdzeniu, je˝eli na widocznym czane towary w celu ich podnoszenia. oznaczeniu b´dzie podana informacja, ˝e maszyny lub maszyny nieukoƒczone sà niezgodne z zasadniczymi

§ 4.

Przepisy, w których jest mowa o maszynie, wymaganiami i nie b´dà sprzedawane, dopóki produstosuje si´ odpowiednio do wyrobów, o których mo- cent lub jego upowa˝niony przedstawiciel nie doprowa w § 1 pkt 1 lit. b—f. wadzi do ich zgodnoÊci z wymaganiami okreÊlonymi w rozporzàdzeniu.

§ 5.

Maszyny mogà byç wprowadzane do obrotu lub oddawane do u˝ytku, je˝eli przy prawid∏owym za- 2. Podczas pokazów maszyn lub maszyn nieukoƒinstalowaniu i konserwacji oraz zastosowaniu zgod- czonych, o których mowa w ust. 1, powinny byç nym z przeznaczeniem lub w warunkach, które mo˝na przedsi´wzi´te odpowiednie Êrodki bezpieczeƒstwa przewidzieç, nie stwarzajà zagro˝enia dla bezpieczeƒ- w celu zapewnienia ochrony osób. stwa i zdrowia osób oraz zwierzàt domowych lub mie- nia oraz spe∏niajà przepisy rozporzàdzenia. § 8. 1. Maszyna nieukoƒczona mo˝e zostaç wprowadzona do obrotu jedynie w przypadku, gdy spe∏nia

§ 6.

1. Przed wprowadzeniem maszyny do obrotu odpowiednie przepisy rozporzàdzenia. lub oddaniem do u˝ytku producent lub jego upowa˝- niony przedstawiciel: 2. Producent lub jego upowa˝niony przedstawiciel mo˝e wprowadziç do obrotu maszyn´ nieukoƒczonà,

1) zapewnia, ˝e maszyna spe∏nia odpowiednie za- pod warunkiem ˝e sporzàdzi deklaracj´ w∏àczenia, sadnicze wymagania w zakresie ochrony zdrowia o której mowa w pkt 2 za∏àcznika nr 3 do rozporzàdzei bezpieczeƒstwa okreÊlone w rozporzàdzeniu; nia, stwierdzajàc, ˝e maszyna nieukoƒczona przezna-

2) zapewnia, ˝e dost´pna jest dokumentacja tech- czona jest do w∏àczenia do innej maszyny lub zmonniczna, o której mowa w za∏àczniku nr 2 do rozpo- towania z innà maszynà nieukoƒczonà tak, aby utworzàdzenia; rzyç maszyn´.

3. Przed wprowadzeniem do obrotu maszyny nie- 3. Zasadnicze wymagania w zakresie bezpieczeƒukoƒczonej producent lub jego upowa˝niony przed- stwa i ochrony zdrowia majà zastosowanie tylko wówstawiciel zapewniajà: czas, gdy dla danej maszyny wyst´pujà zagro˝enia odpowiadajàce okreÊlonemu zasadniczemu wymaganiu

1) opracowanie odpowiedniej dokumentacji tech- podczas u˝ytkowania w warunkach przewidzianych nicznej dla maszyny nieukoƒczonej, o której mo- przez producenta lub jego upowa˝nionego przedstawa w pkt 2 za∏àcznika nr 2 do rozporzàdzenia; wiciela albo w mo˝liwych do przewidzenia sytuacjach odbiegajàcych od normalnych, z wyjàtkiem wymagaƒ,

2) opracowanie instrukcji monta˝u, o której mowa o których mowa w § 10—12, § 56—60, które majà zaw ust. 4 i 5; stosowanie do wszystkich maszyn, do których stosuje si´ przepisy rozporzàdzenia.

3) sporzàdzenie deklaracji w∏àczenia, o której mowa w pkt 2 za∏àcznika nr 3 do rozporzàdzenia.

4. Je˝eli przy uwzgl´dnieniu aktualnego poziomu techniki spe∏nienie celów okreÊlonych w zasadniczych 4. Instrukcja monta˝u maszyny nieukoƒczonej po- wymaganiach jest niemo˝liwe, maszyna powinna byç winna zawieraç opis warunków, jakie nale˝y spe∏niç zaprojektowana i wykonana w sposób zapewniajàcy w celu prawid∏owego w∏àczenia jej do maszyny final- maksymalne zbli˝enie si´ do tych celów. nej, aby nie stwarzaç zagro˝enia dla zdrowia i bezpie- czeƒstwa.

§ 10.

1. Maszyna powinna byç zaprojektowana i wykonana tak, aby nadawa∏a si´ do realizowania 5. Instrukcja monta˝u powinna byç napisana swojej funkcji oraz mog∏a byç obs∏ugiwana, regulow oficjalnym j´zyku Unii Europejskiej zaaprobowa- wana i konserwowana, nie stwarzajàc zagro˝eƒ dla nym przez producenta maszyny finalnej lub przez je- osób wykonujàcych te czynnoÊci w przewidzianych go upowa˝nionego przedstawiciela. warunkach, z uwzgl´dnieniem mo˝liwego do przewidzenia niew∏aÊciwego u˝ycia.

6. Instrukcja monta˝u i deklaracja w∏àczenia pozo- stajà do∏àczone do maszyny nieukoƒczonej do czasu 2. W celu przeciwdzia∏ania zagro˝eniom, o których w∏àczenia do maszyny finalnej, a nast´pnie stanowià mowa w ust. 1, powinny byç zastosowane Êrodki macz´Êç dokumentacji technicznej maszyny. jàce na celu wyeliminowanie wszelkiego ryzyka w okresie ca∏ego za∏o˝onego czasu ˝ycia maszyny, Rozdzia∏ 2 z jej transportem, monta˝em, demonta˝em, unieruchomieniem i z∏omowaniem w∏àcznie.

Zasadnicze wymagania w zakresie bezpieczeƒstwa i ochrony zdrowia dotyczàce projektowania 3. Przy doborze najbardziej odpowiednich Êrodoraz wytwarzania maszyn ków, o których mowa w ust. 2, producent lub jego upowa˝niony przedstawiciel powinien post´powaç

§ 9.

1. Producent maszyny lub jego upowa˝niony zgodnie z nast´pujàcymi zasadami, wed∏ug podanej przedstawiciel powinien zapewniç przeprowadzenie kolejnoÊci: oceny ryzyka w celu okreÊlenia, majàcych zastosowa- nie do tej maszyny, zasadniczych wymagaƒ w zakre- 1) wyeliminowaç lub zmniejszyç ryzyko, tak dalece sie bezpieczeƒstwa i ochrony zdrowia. Maszyna po- jak jest to mo˝liwe, przez projektowanie i wytwawinna byç zaprojektowana i wykonana z uwzgl´dnie- rzanie maszyn bezpiecznych samych w sobie; niem wyników tej oceny.

2) stosowaç konieczne Êrodki ochronne w odniesieniu do ryzyka, którego nie mo˝na wyeliminowaç; 2. W procesie oceny ryzyka, o której mowa w ust. 1, producent lub jego upowa˝niony przedstawiciel powi-

3) informowaç u˝ytkowników o ryzyku resztkowym, nien: spowodowanym jakimikolwiek niedostatkami w przyj´tych Êrodkach ochronnych, i wskazywaç,

1) okreÊliç ograniczenia dotyczàce maszyny, w tym czy jest konieczne przeszkolenie w tym zakresie, zastosowania zgodnego z przeznaczeniem oraz oraz okreÊliç potrzeby stosowania Êrodków ochrowszelkiego mo˝liwego do przewidzenia niew∏aÊci- ny indywidualnej. wego u˝ycia;

§ 11.

1. Podczas projektowania i wykonania ma-

2) zidentyfikowaç zagro˝enia, jakie mo˝e stwarzaç szyny oraz opracowywania instrukcji producent lub maszyna, i zwiàzane z tym sytuacje niebezpieczne; jego upowa˝niony przedstawiciel powinien wziàç pod

3) oszacowaç ryzyko, bioràc pod uwag´ ci´˝koÊç uwag´ nie tylko zastosowanie maszyny zgodne mo˝liwych urazów lub uszczerbku na zdrowiu z przeznaczeniem, ale tak˝e mo˝liwe do przewidzenia i prawdopodobieƒstwo ich wystàpienia; niew∏aÊciwe u˝ycie.

4) oceniç ryzyko w celu ustalenia, czy wymagane jest 2. Maszyna powinna byç zaprojektowana i wykozmniejszenie ryzyka, zgodnie z wymaganiami roz- nana tak, aby zapobiec niew∏aÊciwemu jej u˝yciu, jeporzàdzenia; ˝eli takie u˝ycie wywo∏a∏oby ryzyko.

5) wyeliminowaç zagro˝enia lub zmniejszyç ryzyko 3. W przypadku gdy maszyna jest zaprojektowana zwiàzane z zagro˝eniami przez zastosowanie Êrod- w sposób umo˝liwiajàcy jej niew∏aÊciwe u˝ycie, w inków ochronnych, zgodnie z hierarchià okreÊlonà strukcji nale˝y poinformowaç u˝ytkownika o niedow § 10 ust. 3. zwolonych sposobach jej u˝ytkowania.

4. Podczas projektowania i wykonania maszyny 5. Narz´dzia lub cz´Êci maszyn, nawet o niewielproducent powinien uwzgl´dniç ograniczenia ruchów kiej masie, które mogà stwarzaç zagro˝enie, powinny operatora zwiàzane z koniecznym lub przewidywa- byç przemieszczane z zachowaniem specjalnych Êrodnym stosowaniem Êrodków ochrony indywidualnej. ków ostro˝noÊci.

§ 12.

Maszyn´ dostarcza si´ z kompletnym wypo- § 16. 1. Maszyna powinna byç tak zaprojektowana sa˝eniem specjalnym i osprz´tem umo˝liwiajàcym jej i wykonana, aby w przewidzianych warunkach jej regulacj´, konserwacj´ i u˝ytkowanie w sposób bez- u˝ytkowania ograniczyç do minimum dyskomfort, pieczny. zm´czenie oraz obcià˝enie fizyczne i psychiczne odczuwane przez operatora. W tym celu nale˝y zastoso-

§ 13.

1. Materia∏y u˝yte do wykonania maszyny waç zasady ergonomii, w tym: lub produkty wykorzystywane i powstajàce w trakcie jej u˝ytkowania nie powinny zagra˝aç bezpieczeƒstwu 1) uwzgl´dniç ró˝norodnoÊç warunków fizycznych i zdrowiu osób. operatorów, ich si∏y i wydolnoÊci;

2. W przypadku stosowania p∏ynów maszyna po- 2) zapewniç wystarczajàcà przestrzeƒ dla ruchów winna byç zaprojektowana i wykonana w sposób za- cz´Êci cia∏a operatora; pobiegajàcy ryzyku wynikajàcemu z nape∏niania, u˝yt-

3) unikaç wymuszania tempa pracy przez maszyn´; kowania, odzyskiwania lub usuwania p∏ynów.

4) unikaç obserwacji wymagajàcej d∏ugotrwa∏ej kon-

§ 14.

1. Mimo oÊwietlenia zewn´trznego o normal- centracji; nym nat´˝eniu maszyna powinna byç wyposa˝ona w oÊwietlenie stanowiàce jej integralnà cz´Êç, odpo- 5) dostosowaç wzajemne oddzia∏ywania operatora wiednie do wykonywanych czynnoÊci, je˝eli brak takie- i maszyny do dajàcych si´ przewidzieç cech opego oÊwietlenia mo˝e spowodowaç powstanie ryzyka. ratorów.

2. OÊwietlenie, o którym mowa w ust. 1, nie mo˝e 2. Stanowisko operatora powinno byç zaprojektospowodowaç wyst´powania ucià˝liwych obszarów wane i wykonane tak, aby unikaç ryzyka powodowazacienienia, m´czàcych olÊnieƒ i niebezpiecznego nego wydzielaniem gazów lub brakiem tlenu. efektu stroboskopowego spowodowanego oÊwietle- niem cz´Êci ruchomych. 3. Je˝eli maszyna jest przeznaczona do u˝ytkowania w Êrodowisku niebezpiecznym, stwarzajàcym ry- 3. Nale˝y zapewniç odpowiednie oÊwietlenie zyko dla zdrowia i bezpieczeƒstwa operatora, lub wewn´trznych cz´Êci maszyny wymagajàcych cz´- przyczynia si´ do powstania niebezpiecznego Êrodostych kontroli i regulacji oraz obszarów konserwacji. wiska, nale˝y zastosowaç odpowiednie Êrodki zapewniajàce operatorowi dobre warunki pracy i ochron´

§ 15.

1. Maszyna lub ka˝da z jej cz´Êci powinny: przed mo˝liwymi do przewidzenia zagro˝eniami.

1) umo˝liwiaç bezpiecznà obs∏ug´ i transport;

4. W uzasadnionych przypadkach stanowisko ope-

2) byç opakowane lub zaprojektowane tak, aby ratora powinno byç wyposa˝one w odpowiednià kabiumo˝liwiç bezpieczne i niepowodujàce uszkodzeƒ n´ zaprojektowanà, wykonanà lub wyposa˝onà tak, aby sk∏adowanie. spe∏nia∏a wymagania, o których mowa w ust. 1—3. 2. W trakcie transportowania maszyny lub jej cz´-

5. WyjÊcie z kabiny powinno umo˝liwiaç szybkà Êci nie powinien byç mo˝liwy nag∏y jej ruch lub po- ewakuacj´. Je˝eli jest to konieczne, kabina powinna wstanie zagro˝enia wynikajàce z braku statecznoÊci, mieç wyjÊcie awaryjne, umieszczone w kierunku inje˝eli maszyna lub jej cz´Êci obs∏ugiwane sà zgodnie nym ni˝ wyjÊcie z kabiny. z instrukcjami.

3. W przypadku gdy masa, wielkoÊç lub kszta∏t sa- § 17. 1. W uzasadnionych przypadkach, je˝eli pomej maszyny lub jej cz´Êci uniemo˝liwiajà jej r´czne zwalajà na to warunki pracy, stanowiska pracy b´dàprzemieszczanie, maszyna lub ka˝da z jej cz´Êci po- ce integralnà cz´Êcià maszyny powinny byç zaprojekwinny: towane w sposób umo˝liwiajàcy zamontowanie siedziska.

1) byç wyposa˝one w elementy umo˝liwiajàce za- mocowanie do urzàdzenia podnoszàcego lub 2. Je˝eli przewiduje si´, ˝e operator b´dzie siedzia∏ w trakcie pracy, a stanowisko operatora jest integral-

2) byç zaprojektowane w sposób umo˝liwiajàcy za- nà cz´Êcià maszyny, w maszynie musi byç zamontomocowanie elementów, o których mowa w pkt 1, wane siedzisko. lub

3) mieç kszta∏t umo˝liwiajàcy ∏atwe zamocowanie do 3. Siedzisko operatora w maszynie powinno standardowych urzàdzeƒ podnoszàcych. umo˝liwiaç mu utrzymanie stabilnej pozycji. Ponadto musi istnieç mo˝liwoÊç dostosowania do operatora 4. W przypadku gdy maszyna lub jej cz´Êç jest siedziska i jego odleg∏oÊci od urzàdzeƒ sterujàcych. przewidziana do przemieszczania r´cznego, powinna:

4. Siedzisko operatora w maszynie powinno byç

1) byç ∏atwo przemieszczalna lub zaprojektowane i wykonane tak, aby zredukowaç

2) mieç wyposa˝enie do bezpiecznego podnoszenia drgania przenoszone na operatora do mo˝liwie naji przemieszczania. ni˝szego poziomu.

5. Zamocowanie siedziska powinno wytrzymywaç 5) umieszczone w taki sposób, aby ich obs∏uga nie wszystkie si∏y, które mogà na nie dzia∏aç. Je˝eli pod powodowa∏a dodatkowego ryzyka; nogami operatora nie ma pod∏ogi, powinny si´ tam

6) zaprojektowane albo zabezpieczone w taki sposób, znajdowaç podnó˝ki pokryte materia∏em przeciw- aby po˝àdany efekt, je˝eli wià˝e si´ z nim ryzyko, poÊlizgowym. nie móg∏ wystàpiç bez zamierzonego dzia∏ania;

§ 18.

1. Uk∏ady sterowania nale˝y zaprojektowaç 7) wykonane tak, aby wytrzyma∏y dajàce si´ przewii wykonaç tak, aby: dzieç obcià˝enia;

1) zapewnia∏y bezpieczeƒstwo oraz zapobiega∏y po- 8) wykonane tak, aby ich rozmieszczenie, przemieszwstawaniu sytuacji zagro˝enia; czanie i opór zwiàzany z operowaniem nimi by∏y zbie˝ne z powodowanym dzia∏aniem, z uwzgl´d-

2) defekty sprz´tu komputerowego i oprogramowa- nieniem zasad ergonomii. nia uk∏adu sterowania nie prowadzi∏y do powsta- wania sytuacji niebezpiecznych;

2. Je˝eli urzàdzenie sterujàce zosta∏o zaprojekto-

3) by∏y odporne na obcià˝enia wynikajàce z zamie- wane i wykonane w celu spe∏niania ró˝nych funkcji rzonego zastosowania i wp∏ywy czynników ze- i brak jest wzajemnej jednoznacznej relacji mi´dzy niwn´trznych; mi, funkcja, jaka ma byç wykonana, powinna byç sygnalizowana i w razie potrzeby potwierdzona.

4) b∏´dy w uk∏adach logicznych nie doprowadza∏y do powstawania sytuacji niebezpiecznych; § 20. 1. Maszyna powinna byç wyposa˝ona we wskaêniki niezb´dne do zapewnienia bezpieczeƒstwa

5) mo˝liwe do przewidzenia b∏´dy ludzkie w trakcie obs∏ugi. pracy nie prowadzi∏y do powstawania sytuacji nie- bezpiecznych.

2. Operator powinien mieç mo˝liwoÊç odczytywania wskazaƒ wskaêników, o których mowa w ust. 1, ze 2. Nale˝y zwróciç szczególnà uwag´ na to, aby: stanowiska sterowania.

1) maszyna nie mog∏a uruchomiç si´ nieoczekiwanie;

3. Z ka˝dego stanowiska sterowania operator po-

2) parametry maszyny nie mog∏y zmieniaç si´ w spo- winien mieç mo˝liwoÊç upewnienia si´, ˝e w strefach sób niekontrolowany, je˝eli taka zmiana mo˝e pro- niebezpiecznych nie przebywajà osoby, lub uk∏ad stewadziç do sytuacji niebezpiecznych; rowania powinien byç zaprojektowany i wykonany w sposób uniemo˝liwiajàcy uruchomienie, je˝eli jaka-

3) po wydaniu polecenia zatrzymania, maszyna si´ kolwiek osoba znajduje si´ w strefie niebezpiecznej. zatrzyma∏a;

§ 21.

1. Je˝eli nie jest mo˝liwe spe∏nienie wyma-

4) ˝adna ruchoma cz´Êç maszyny ani element zamo- gaƒ, o których mowa w § 20 ust. 3, system sterowacowany w maszynie nie mog∏y odpaÊç lub zostaç nia powinien byç zaprojektowany i wykonany w taki wyrzucone; sposób, aby uruchomienie maszyny by∏o ka˝dorazowo poprzedzane akustycznym lub optycznym sygna-

5) automatyczne lub r´czne zatrzymywanie cz´Êci ru-

∏em ostrzegawczym. chomych nie mog∏o zostaç zak∏ócone;

2. W przypadku, o którym mowa w ust. 1, osoby na-

6) urzàdzenia ochronne zapewnia∏y skutecznà ochro- ra˝one powinny mieç czas na opuszczenie strefy nien´ lub wysy∏a∏y polecenie zatrzymania; bezpiecznej lub zapobie˝enie uruchomieniu maszyny.

7) elementy uk∏adu sterowania zwiàzane z bezpie-

3. Je˝eli jest to konieczne, nale˝y zastosowaç czeƒstwem dzia∏a∏y w sposób spójny w ca∏ym ze-

Êrodki zapewniajàce, ˝e maszyna mo˝e byç sterowana spole maszyn lub maszyn nieukoƒczonych. jedynie ze stanowisk sterowania zlokalizowanych w jednej lub kilku ustalonych wczeÊniej strefach lub 3. Maszyna sterowana bezprzewodowo powinna miejscach. automatycznie zatrzymaç si´ w momencie otrzymania nieprawid∏owego sygna∏u sterujàcego lub w przypad-

4. Je˝eli istnieje kilka stanowisk sterowania, uk∏ad ku utraty ∏àcznoÊci. sterowania powinien byç zaprojektowany tak, aby sterowanie z jednego stanowiska wyklucza∏o u˝ywa-

§ 19.

1. Urzàdzenia sterujàce powinny byç: nie pozosta∏ych, z wyjàtkiem u˝ycia urzàdzeƒ sterujà-

1) wyraênie widoczne i identyfikowalne, z u˝yciem cych zatrzymaniem i urzàdzeƒ do zatrzymywania piktogramów we w∏aÊciwych przypadkach; awaryjnego.

2) rozmieszczone w sposób zapewniajàcy bezpiecz- 5. W przypadku gdy maszyna posiada dwa stanonà obs∏ug´, bezzw∏ocznà i jednoznacznà; wiska operatora lub wi´cej, ka˝de stanowisko powinno byç wyposa˝one we wszystkie wymagane urzàdzenia

3) zaprojektowane tak, aby ich kierunek ruchu by∏ sterujàce tak, aby operatorzy sobie nie przeszkadzali zgodny z wywo∏ywanym skutkiem; lub wzajemnie nie stwarzali sytuacji niebezpiecznych.

4) umiejscowione poza strefami niebezpiecznymi, z wyjàtkiem urzàdzeƒ do zatrzymywania awaryj- § 22. 1. Uruchomienie maszyny powinno byç mo˝- nego lub podwieszonego pulpitu sterowniczego, liwe tylko przez zamierzone w∏àczenie urzàdzenia stew przypadku gdy jest to konieczne; rujàcego przewidzianego do tego celu.

2. Przepis ust. 1 stosuje si´ tak˝e w przypadku: 2) mo˝liwie jak najszybciej zatrzymaç niebezpieczny proces, bez stwarzania dodatkowego ryzyka;

1) ponownego uruchomienia maszyny po jej zatrzy- maniu, niezale˝nie od przyczyny zatrzymania, 3) w koniecznych przypadkach inicjowaç lub umo˝liwiaç zainicjowanie pewnych ruchów zabezpiecza-

2) wprowadzenia znaczàcych zmian w warunkach jàcych. pracy maszyny

4. Z chwilà ustania aktywnego dzia∏ania urzàdze- — z wyjàtkiem przypadków, gdy ponowne urucho- nia do zatrzymywania awaryjnego po wygenerowamienie maszyny lub wprowadzenie znaczàcych zmian niu sygna∏u zatrzymania, sygna∏ ten powinien byç w warunkach jej pracy nie powoduje sytuacji niebez- podtrzymany przez zablokowanie tego urzàdzenia, a˝ piecznych. do chwili, w której zostanie ono w sposób zamierzony odblokowane.

3. W przypadku gdy maszyna jest wyposa˝ona w kilka uruchamiajàcych urzàdzeƒ sterujàcych, przez

5. Nie powinno byç mo˝liwe zablokowanie urzàco operatorzy mogà powodowaç wzajemne zagro˝e- dzenia do zatrzymywania awaryjnego bez wygeneronia, w celu wyeliminowania takiego ryzyka powinny wania polecenia zatrzymania. Odblokowanie urzàdzebyç zainstalowane urzàdzenia dodatkowe. Je˝eli bez- nia do zatrzymywania awaryjnego mo˝e nastàpiç wypieczeƒstwo wymaga, aby uruchomienie lub zatrzy-

∏àcznie przez wykonanie odpowiednich czynnoÊci, manie nast´powa∏o w okreÊlonej sekwencji, niezb´d- przy czym nie powinno ono ponownie uruchomiç mane sà urzàdzenia zapewniajàce wykonanie tych czyn- noÊci we w∏aÊciwej kolejnoÊci. szyny, a tylko umo˝liwiç jej uruchomienie.

4. W przypadku maszyny pracujàcej w trybie auto- 6. Funkcja zatrzymania awaryjnego musi byç domatycznym, jej uruchomienie oraz ponowne urucho- st´pna i gotowa do u˝ycia przez ca∏y czas, bez wzgl´- mienie po zatrzymaniu lub zmiana parametrów pracy du na tryb pracy maszyny. mogà byç mo˝liwe bez interwencji operatora, pod warunkiem ˝e nie prowadzi to do sytuacji zagro˝enia. 7. Urzàdzenia do zatrzymywania awaryjnego powinny wspomagaç, a nie zast´powaç pozosta∏e Êrod-

§ 23.

1. Maszyna powinna byç wyposa˝ona ki zabezpieczajàce. w urzàdzenie sterujàce umo˝liwiajàce ca∏kowite i bez- pieczne zatrzymanie maszyny. § 25. W przypadku maszyn lub ich cz´Êci przeznaczonych do wspólnego dzia∏ania, producent powinien 2. Ka˝de stanowisko robocze powinno byç wypo- zaprojektowaç i wykonaç maszyn´ tak, aby wy∏àcznisa˝one w urzàdzenie sterujàce umo˝liwiajàce zatrzy- ki, w tym urzàdzenie do zatrzymywania awaryjnego, manie, w zale˝noÊci od istniejàcych zagro˝eƒ, niektó- mog∏y zatrzymaç nie tylko samà maszyn´, ale rych lub wszystkich funkcji maszyny tak, aby maszyna i wszystkie urzàdzenia umieszczone przed nià lub za pozostawa∏a bezpieczna. Sterowanie zatrzymaniem nià w ciàgu technologicznym, je˝eli dalsze dzia∏anie powinno mieç pierwszeƒstwo w stosunku do stero- tych urzàdzeƒ mo˝e byç niebezpieczne. wania uruchamianiem.

§ 26.

1. Wybrany tryb sterowania lub pracy powi- 3. Z chwilà zatrzymania maszyny lub jej niebez- nien byç nadrz´dny w stosunku do innych trybów stepiecznych funkcji, zasilanie odpowiednich nap´dów rowania lub pracy, z wyjàtkiem zatrzymywania awauruchamiajàcych powinno zostaç od∏àczone. ryjnego.

4. W przypadku gdy z przyczyn eksploatacyjnych

2. Je˝eli maszyna zosta∏a zaprojektowana i wykowymagany jest element sterowniczy zatrzymujàcy, nana tak, ˝e mo˝liwe jest jej u˝ytkowanie w kilku tryktóry nie od∏àcza zasilania odpowiednich nap´dów bach sterowania lub pracy, wymagajàcych ró˝nych uruchamiajàcych, stan zatrzymania musi byç monito-

Êrodków ochronnych lub procedur roboczych, powinrowany i utrzymywany. na byç wyposa˝ona na sta∏e w prze∏àcznik wyboru trybu pracy i sterowania, który mo˝na zablokowaç

§ 24.

1. Maszyna powinna byç wyposa˝ona w co w ka˝dym po∏o˝eniu. Ka˝de po∏o˝enie tego prze∏àcznajmniej jedno urzàdzenie do zatrzymywania awaryj- nika powinno odpowiadaç tylko jednemu trybowi pranego, umo˝liwiajàce wyeliminowanie zaistnia∏ego cy lub sterowania i powinno byç identyfikowalne jedniebezpieczeƒstwa lub zapobie˝enie jego wystàpieniu. noznacznie.

2. Przepisu ust. 1 nie stosuje si´ do:

3. Prze∏àcznik wyboru, o którym mowa w ust. 2,

1) maszyn, w których urzàdzenie do zatrzymywania mo˝e zostaç zastàpiony innà metodà wybierania, któawaryjnego nie obni˝y∏oby ryzyka ze wzgl´du na ra ogranicza u˝ycie niektórych funkcji maszyny przez brak mo˝liwoÊci skrócenia czasu zatrzymania lub okreÊlone kategorie operatorów. brak mo˝liwoÊci podj´cia szczególnych Êrodków niezb´dnych do przeciwdzia∏ania ryzyku; 4. Je˝eli w celu wykonania niektórych czynnoÊci maszyna powinna mieç mo˝liwoÊç dzia∏ania przy nie-

2) maszyn przenoÊnych, trzymanych w r´ku i prowa- zamkni´tych lub usuni´tych os∏onach bàdê przy wy∏àdzonych r´cznie. czonych urzàdzeniach ochronnych, prze∏àcznik wybo- 3. Urzàdzenie, o którym mowa w ust. 1, powinno: ru trybu sterowania lub pracy powinien jednoczeÊnie:

1) mieç wyraênie rozpoznawalne i widoczne oraz 1) unieruchomiç wszystkie inne tryby sterowania lub szybko dost´pne urzàdzenia sterujàce; pracy;

2) zezwalaç na uruchamianie niebezpiecznych funk- 2. Trwa∏oÊç u˝ytych materia∏ów powinna byç docji wy∏àcznie za pomocà urzàdzeƒ sterujàcych wy- stosowana do rodzaju miejsca pracy maszyny, przemagajàcych sta∏ego podtrzymania; widzianego przez producenta lub jego upowa˝nionego przedstawiciela, z uwzgl´dnieniem zm´czenia, sta-

3) zezwalaç na uruchamianie niebezpiecznych funk- rzenia, korozji i Êcierania materia∏ów. cji wy∏àcznie w warunkach obni˝onego ryzyka przy jednoczesnym zapobieganiu zagro˝eniom 3. Producent powinien wskazaç w instrukcji rodzaj wynikajàcym ze sprz´˝onych sekwencji; i cz´stoÊç kontroli i konserwacji maszyny, wymaganych ze wzgl´dów bezpieczeƒstwa, oraz wskazaç cz´-

4) uniemo˝liwiç uruchomienie niebezpiecznych funk- Êci, które ulegajà zu˝yciu, a tak˝e okreÊliç kryteria ich cji mogàcych spowodowaç zagro˝enie przez od- wymiany. dzia∏ywanie w sposób zamierzony lub niezamie-

4. Je˝eli mimo podj´tych Êrodków nadal istnieje rzony na czujniki maszyny. ryzyko p´kni´cia lub rozerwania elementów ruchomych, powinny byç one zamontowane i umiejscowio- 5. Je˝eli warunki, o których mowa w ust. 4, nie ne lub zabezpieczone tak, aby ich fragmenty nie wymogà byç spe∏nione jednoczeÊnie, prze∏àcznik wybo- dosta∏y si´ na zewnàtrz i nie doprowadzi∏y do sytuacji ru trybu sterowania lub pracy maszyny powinien uru- niebezpiecznych. chomiç pozosta∏e Êrodki ochronne zapewniajàce bez- pieczeƒstwo w strefie dzia∏ania operatora. 5. Sztywne i elastyczne przewody do transportu p∏ynów, w szczególnoÊci pod wysokim ciÊnieniem, 6. Operator powinien mieç mo˝liwoÊç sterowania powinny wytrzymywaç przewidziane obcià˝enia dzia∏aniem elementów, przy których pracuje, z miej- zewn´trzne i wewn´trzne oraz powinny byç zamocosca regulacji maszyny. wane lub zabezpieczone w sposób eliminujàcy ryzyko spowodowane ich p´kni´ciem.

§ 27.

1. Przerwa w zasilaniu maszyny, przywróce- nie zasilania po jego przerwaniu lub dowolnego ro- 6. W przypadku automatycznego posuwu materia∏u dzaju wahania parametrów zasilania nie powinny do- obrabianego, w celu unikni´cia zagro˝eƒ w stosunku do prowadzaç do sytuacji niebezpiecznych. osób, powinny byç spe∏nione nast´pujàce warunki:

1) w momencie gdy narz´dzie zetknie si´ z przed- 2. W celu przeciwdzia∏ania niebezpiecznym sytua- miotem obrabianym, narz´dzie to powinno osiàgcjom, o których mowa w ust. 1: nàç swoje normalne warunki pracy;

1) maszyna nie powinna uruchamiaç si´ samoistnie;

2) w przypadku zamierzonego lub przypadkowego uruchomienia lub zatrzymania narz´dzia, posuw

2) parametry maszyny nie mogà zmieniaç si´ w nie- i ruch narz´dzia powinny byç skoordynowane. kontrolowany sposób, je˝eli taka zmiana mo˝e prowadziç do powstania sytuacji niebezpiecznych;

§ 30.

1. Producent powinien podjàç Êrodki w celu

3) po wygenerowaniu sygna∏u zatrzymania maszyna zapobie˝enia zagro˝eniom powodowanym przez przedmioty spadajàce lub wyrzucane. powinna si´ zatrzymaç;

2. Dost´pne cz´Êci maszyny nie powinny mieç

4) ˝aden ruchomy element maszyny lub przedmiot ostrych kraw´dzi, ostrych naro˝y ani chropowatych zamocowany w maszynie nie mogà odpaÊç lub powierzchni, które mogà spowodowaç urazy, o ile pozostaç wyrzucone; zwala na to ich przeznaczenie.

5) automatyczne lub r´czne zatrzymywanie wszel- kich elementów ruchomych powinno nast´powaç § 31. 1. Maszyna przeznaczona do wykonywania kilku ró˝nych operacji z r´cznym przemieszczaniem bez zak∏óceƒ; przedmiotu obrabianego mi´dzy poszczególnymi

6) urzàdzenia ochronne powinny zapewniaç skutecz- operacjami powinna byç zaprojektowana i wykonana nà ochron´ lub wysy∏aç polecenie zatrzymania. tak, aby umo˝liwiç pos∏ugiwanie si´ ka˝dym z jej zespo∏ów roboczych niezale˝nie, bez stwarzania ryzyka

§ 28.

1. Maszyna, jej wyposa˝enie i cz´Êci powin- dla osób przez pozosta∏e zespo∏y. ny byç wystarczajàco stateczne, aby wykluczyç mo˝li-

2. W przypadku, o którym mowa w ust. 1, powinwoÊç wywrócenia si´, upadku lub nieoczekiwanego na byç mo˝liwoÊç oddzielnego uruchamiania i zatrzyprzemieszczenia podczas eksploatacji, transportu, mywania ka˝dego niechronionego elementu. monta˝u, demonta˝u i wszystkich innych prac zwiàza- nych z maszynà.

§ 32.

Maszyny, których parametry pracy sà zmienne, powinny byç zaprojektowane i wykonane w spo- 2. Je˝eli kszta∏t samej maszyny lub przewidywany sób umo˝liwiajàcy bezpieczny i pewny wybór oraz sposób jej zainstalowania nie zapewniajà dostatecz- w∏aÊciwe nastawienie tych parametrów. nej statecznoÊci, maszyna powinna mieç odpowied- nie elementy mocujàce, które nale˝y wskazaç w in- § 33. 1. Ruchome elementy maszyny powinny byç strukcji. zaprojektowane i wykonane tak, aby zapobiec ryzyku zetkni´cia mogàcego byç przyczynà wypadku, a gdy

§ 29.

1. Poszczególne cz´Êci maszyny i ich po∏àcze- ryzyko to nadal istnieje, ruchome elementy maszyny nia powinny wytrzymaç obcià˝enia wyst´pujàce pod- powinny byç wyposa˝one w os∏ony lub urzàdzenia czas u˝ytkowania. ochronne.

2. W celu zapobie˝enia przypadkowemu zabloko- § 35. Po zatrzymaniu ruchu cz´Êci maszyny, wszelwaniu si´ ruchomych elementów maszyny w czasie kie przemieszczenie si´ jej od pozycji zatrzymania, ich pracy, nale˝y stosowaç wszelkie niezb´dne Êrodki. wywo∏ane dowolnymi przyczynami innymi ni˝ dzia∏anie na urzàdzenia sterujàce, nie powinno byç mo˝liwe 3. Je˝eli mimo podj´tych Êrodków istnieje nadal lub nie mo˝e stwarzaç zagro˝enia. prawdopodobieƒstwo zablokowania ruchomych ele- mentów maszyny, producent powinien zapewniç spe- § 36. Os∏ony i urzàdzenia ochronne: cjalne urzàdzenia ochronne lub narz´dzia do bezpiecz-

1) powinny: nego odblokowania tych elementów.

a) mieç wytrzyma∏à konstrukcj´,

4. Instrukcje i, je˝eli jest to mo˝liwe, oznakowanie b) byç stabilnie zamocowane na swoim miejscu, na maszynie powinny wskazywaç specjalne urzàdze-

c) byç umieszczone w odpowiedniej odleg∏oÊci od nia ochronne, o których mowa w ust. 3, i sposób ich strefy niebezpiecznej, stosowania.

d) umo˝liwiaç, w miar´ mo˝liwoÊci bez konieczno- 5. Os∏ony i inne urzàdzenia ochronne, chroniàce Êci demonta˝u os∏on lub wy∏àczenia urzàdzeƒ przed ryzykiem zwiàzanym z ruchomymi elementami ochronnych, dost´p konieczny do wykonywania maszyny, powinny byç dobierane stosownie do ro- prac zwiàzanych z mocowaniem lub wymianà dzaju zagro˝enia. narz´dzi oraz konserwacjà, przy czym dost´p ten powinien byç ograniczony tylko do obszaru 6. Przy doborze os∏on lub urzàdzeƒ ochronnych, niezb´dnego do wykonywania tych prac, o których mowa w ust. 3, nale˝y post´powaç w spo- sób okreÊlony w § 34. e) w miar´ mo˝liwoÊci chroniç przed wyrzucaniem lub spadaniem materia∏ów lub przedmio-

§ 34.

1. Os∏ony zaprojektowane w celu ochrony tów oraz przed emisjami powodowanymi przez osób przed zagro˝eniami stwarzanymi przez ruchome maszyny; elementy przenoszenia nap´du powinny byç:

2) mogà powodowaç tylko minimalne utrudnienia

1) os∏onami sta∏ymi, o których mowa w § 37 ust. 1, w obserwacji procesu produkcyjnego; albo

3) nie powinny:

2) ruchomymi os∏onami blokujàcymi, o których mo-

a) powodowaç ˝adnego dodatkowego ryzyka, wa w § 37 ust. 3—5.

b) dawaç ∏atwo si´ obejÊç lub wy∏àczyç.

2. Zaleca si´ stosowanie os∏on ruchomych bloku- jàcych w przypadku ruchomych elementów maszyny, § 37. 1. Os∏ony sta∏e powinny byç mocowane je˝eli przewiduje si´ koniecznoÊç cz´stego dost´pu w sposób umo˝liwiajàcy ich otwarcie lub demonta˝ do nich. wy∏àcznie przy u˝yciu narz´dzi. Tam gdzie jest to mo˝- liwe, usuni´cie elementów mocujàcych powinno unie- 3. Os∏ony lub urzàdzenia ochronne zaprojektowa- mo˝liwiaç pozostawienie os∏on na swoim miejscu. ne w celu ochrony osób przed zagro˝eniami, które mogà byç spowodowane przez ruchome elementy 2. Systemy mocowania os∏on muszà pozostaç maszyny, powinny byç: przymocowane do os∏on lub do maszyny, je˝eli os∏ony zosta∏y usuni´te.

1) os∏onami sta∏ymi, o których mowa w § 37 ust. 1, albo

3. Os∏ony ruchome blokujàce powinny:

2) ruchomymi os∏onami blokujàcymi, o których mo- wa w § 37 ust. 3—5, albo 1) o ile to mo˝liwe, pozostawaç po otwarciu przymocowane do maszyny;

3) urzàdzeniami ochronnymi, o których mowa w § 37 ust. 7, albo 2) byç zaprojektowane i wykonane tak, aby mog∏y byç regulowane tylko poprzez zamierzone dzia∏anie;

4) kombinacjà os∏on lub urzàdzeƒ ochronnych, o któ- rych mowa w pkt 1—3. 3) byç sprz´˝one z uk∏adem blokujàcym, zapobiegajàcym uruchomieniu niebezpiecznych funkcji ma- 4. Je˝eli niektóre ruchome elementy maszyny bez- szyny do chwili zamkni´cia os∏ony i wydajàcym poÊrednio zwiàzane z procesem technologicznym nie polecenie zatrzymania, gdy tylko os∏ona jest mogà byç ca∏kowicie niedost´pne podczas pracy ze otwierana. wzgl´du na operacje wymagajàce ingerencji operato- ra, wówczas te ruchome elementy maszyny powinny 4. W przypadku gdy operator mo˝e znaleêç si´ byç wyposa˝one w: w strefie niebezpiecznej, zanim ustanie ryzyko zwiàzane z niebezpiecznymi funkcjami maszyny, ruchome

1) os∏ony sta∏e lub ruchome os∏ony blokujàce, o któ- os∏ony muszà byç po∏àczone z urzàdzeniem ryglujàrych mowa w § 37 ust. 1 i 3—5, zapobiegajàce do- cym os∏ony stanowiàcym uzupe∏nienie urzàdzenia st´powi do tych fragmentów ruchomych elemen- blokujàcego, aby: tów maszyny, które nie sà wykorzystywane pod- czas pracy; 1) zapobiec uruchomieniu niebezpiecznych funkcji do chwili zamkni´cia i zaryglowania os∏on oraz

2) os∏ony nastawne, o których mowa w § 37 ust. 6, ograniczajàce dost´p do tych fragmentów rucho- 2) os∏ony pozostawa∏y zamkni´te i zaryglowane, domych elementów maszyny, do których dost´p jest póki nie ustanie ryzyko urazów wynikajàce z nieniezb´dny. bezpiecznych funkcji maszyny.

5. Ruchome os∏ony blokujàce muszà byç zaprojek- 3. Je˝eli b∏´dne po∏àczenie mo˝e stanowiç êród∏o towane tak, aby w przypadku braku lub uszkodzenia ryzyka, nale˝y zastosowaç takie rozwiàzanie konstrukjednej z ich cz´Êci niemo˝liwe by∏o uruchomienie nie- cyjne, które uniemo˝liwi niew∏aÊciwe po∏àczenie, lub, bezpiecznych funkcji maszyny albo nast´powa∏o ich gdy takie rozwiàzanie nie jest mo˝liwe, umieÊciç opis zatrzymanie. po∏àczenia na ∏àczonych elementach i, w razie potrzeby, na z∏àczach.

6. Os∏ony nastawne ograniczajàce dost´p do stref elementów ruchomych maszyny, niezb´dnych do pra- § 41. 1. W celu wyeliminowania ryzyka powstania cy, powinny byç: urazów spowodowanych zetkni´ciem si´ z cz´Êcià maszyny lub materia∏ami o wysokiej lub bardzo ni-

1) nastawiane r´cznie lub automatycznie, w zale˝no- skiej temperaturze albo zbli˝aniem si´ do takiej ma- Êci od rodzaju pracy; szyny lub materia∏ów, nale˝y zastosowaç konieczne Êrodki zapobiegawcze.

2) ∏atwe do nastawienia bez u˝ycia narz´dzi.

2. Ârodki zapobiegawcze nale˝y stosowaç równie˝ 7. Urzàdzenia ochronne powinny byç zaprojekto- w przypadku, gdy wyrzucenie z maszyny goràcego wane i sprz´˝one z uk∏adem sterowania tak, aby: lub bardzo zimnego materia∏u mo˝e stanowiç niebezpieczeƒstwo.

1) ruchome elementy maszyny nie mog∏y zostaç uruchomione, dopóki operator mo˝e do nich do- § 42. 1. Maszyna powinna byç zaprojektowana si´gnàç; i wykonana tak, aby uniknàç:

2) osoba nara˝ona nie mog∏a dosi´gnàç ruchomych 1) powstania po˝aru lub przegrzania, elementów maszyny po ich uruchomieniu;

2) wybuchu

3) mog∏y byç nastawiane tylko przez dzia∏ania zamie- rzone; — spowodowanych przez samà maszyn´ albo przez gazy, ciecze, py∏y, opary lub inne substancje zarów-

4) brak lub uszkodzenie jednego ich elementu unie- no wytwarzane przez nià, jak i stosowane podczas jej mo˝liwia∏o uruchomienie ruchomych elementów u˝ytkowania. maszyny lub zatrzymywa∏o elementy znajdujàce si´ w ruchu. 2. W przypadku istnienia ryzyka wybuchu zwiàzanego z pracà maszyny w atmosferze zagro˝onej wy-

§ 38.

1. Maszyna zasilana energià elektrycznà po- buchem maszyna powinna spe∏niaç wymagania okreÊ- winna byç tak zaprojektowana, wykonana i wyposa˝o- lone w odr´bnych przepisach. na, aby wyeliminowaç zagro˝enia o charakterze elek-

§ 43.

Maszyna powinna byç zaprojektowana i wytrycznym. konana tak, aby:

2. Do maszyny pracujàcej w okreÊlonych zakre- 1) emisja ha∏asu lub drgania wytwarzane przez masach napi´ç majà zastosowanie przepisy dotyczàce szyn´ by∏y ograniczone do mo˝liwie najni˝szego urzàdzeƒ elektrycznych przeznaczonych do pracy poziomu, przy wykorzystaniu post´pu technicznew tych zakresach. go i dost´pnoÊci Êrodków redukcji ha∏asu oraz t∏umienia drgaƒ, w szczególnoÊci u êród∏a ich po- 3. Maszyna powinna byç zaprojektowana i wyko- wstawania; poziom emisji ha∏asu i drgaƒ mo˝e nana tak, aby zapobiec lub ograniczyç gromadzenie byç oszacowany przez odniesienie do odpowiedsi´ potencjalnie niebezpiecznych ∏adunków elektro- nich parametrów z podobnej maszyny; statycznych, lub powinna byç wyposa˝ona w uk∏ad do

2) promieniowanie zewn´trzne nie zak∏óca∏o dzia∏aich roz∏adowywania. nia maszyny.

§ 39.

Maszyna zasilana energià innà ni˝ elektrycz-

§ 44.

1. Nale˝y wyeliminowaç lub ograniczyç niena powinna byç zaprojektowana, wykonana i wyposa- po˝àdanà emisj´ promieniowania przez maszyn´ do ˝ona tak, aby uniknàç zagro˝eƒ zwiàzanych z tymi ro- takiego poziomu, aby nie mia∏a niekorzystnego wp∏ydzajami energii. wu na osoby.

§ 40.

1. Mo˝liwoÊç pope∏nienia przy pierwszym

2. Ka˝da emisja promieniowania jonizujàcego lub ponownym monta˝u cz´Êci b∏´dów, które mogà zwiàzana z funkcjonowaniem maszyny powinna byç byç êród∏em ryzyka, powinna zostaç wyeliminowana ograniczona do jak najni˝szego poziomu, wystarczajàpodczas projektowania i wykonania tych cz´Êci lub, cego do w∏aÊciwego jej funkcjonowania podczas gdy nie jest to mo˝liwe, przez umieszczenie informa- ustawiania, dzia∏ania i czyszczenia. W przypadku wycji na samych cz´Êciach lub na ich obudowach. st´powania przekroczeƒ tego poziomu nale˝y podjàç niezb´dne Êrodki ochronne.

2. Informacje, o których mowa w ust. 1, nale˝y umieszczaç na ruchomych elementach maszyny lub 3. Ka˝da emisja promieniowania niejonizujàcego ich obudowach w przypadku, gdy dla unikni´cia za- zwiàzana z funkcjonowaniem maszyny podczas ustagro˝enia konieczna jest znajomoÊç kierunku ruchu. In- wiania, dzia∏ania i czyszczenia musi byç ograniczona formacje o rodzajach ryzyka nale˝y zamieÊciç w in- do takiego poziomu, aby nie mia∏a niekorzystnego strukcji. wp∏ywu na osoby.

§ 45.

W przypadku stosowania w maszynie urzà- 4. Zu˝ywajàce si´ elementy maszyny automatyczdzenia laserowego, powinno ono byç: nej powinno si´ wymieniaç ∏atwo i bezpiecznie.

1) zaprojektowane i wykonane w sposób wykluczajà- 5. Dost´p do elementów maszyny powinien byç cy wszelkà przypadkowà emisj´ promieniowania; u∏atwiony i umo˝liwiaç wykonywanie zadaƒ, o których mowa w ust. 4, z u˝yciem potrzebnych Êrodków

2) zabezpieczone tak, aby promieniowanie robocze, technicznych, zgodnie z procedurà okreÊlonà przez promieniowanie odbite albo rozproszone i pro- producenta. mieniowanie wtórne nie zagra˝a∏y zdrowiu, zaÊ wyposa˝enie optyczne do obserwacji lub nasta-

6. Konstrukcja maszyny powinna umo˝liwiaç bezwiania urzàdzenia laserowego na maszynie nie pieczny dost´p do wszystkich obszarów niezb´dnych stwarza∏o zagro˝enia dla zdrowia. podczas obs∏ugi, regulacji i konserwacji.

§ 46.

1. Maszyna musi byç zaprojektowana i wyko-

§ 51.

1. Maszyna powinna byç wyposa˝ona w ∏anana tak, aby mo˝na by∏o uniknàç ryzyka wdychania, two rozpoznawalne urzàdzenia od∏àczajàce jà od spo˝ycia, zetkni´cia ze skórà, oczami lub b∏onà Êluzo- wszystkich êróde∏ energii, przy czym w urzàdzeniu nawà oraz przenikni´cia przez skór´ materia∏ów i sub- le˝y uwzgl´dniç funkcj´ zablokowania go, je˝eli postancji niebezpiecznych przez nià wytwarzanych. nowne pod∏àczenie zasilania energià mog∏oby zagra- ˝aç osobom.

2. Je˝eli nie mo˝na wyeliminowaç zagro˝enia, ma- szyny nale˝y wyposa˝yç tak, aby materia∏y i substan-

2. W przypadku maszyny zasilanej energià elekcje niebezpieczne mog∏y byç odseparowane, usuni´- trycznà za wystarczajàce od∏àczenie maszyny od êróte, wytràcone przez zraszanie wodà, filtrowane lub d∏a energii uznaje si´ wyj´cie wtyczki, pod warunkiem poddane dzia∏aniu innej równie skutecznej metody.

˝e operator jest w stanie sprawdziç z ka˝dego dost´pnego mu miejsca, ˝e wtyczka zosta∏a wyj´ta.

3. W przypadku gdy maszyna podczas normalne- go trybu pracy nie jest os∏oni´ta, urzàdzenia do sepa-

3. Po od∏àczeniu od êród∏a zasilania nale˝y zapewracji lub usuwania tych substancji muszà byç umiesz- niç mo˝liwoÊç roz∏adowania, w normalny sposób, czone tak, aby uzyskaç maksymalny efekt. energii pozostajàcej lub zmagazynowanej w obwodach maszyny, bez stwarzania zagro˝enia dla osób.

§ 47.

Je˝eli maszyna pozwala na wejÊcie osoby do jej wn´trza, to powinna byç tak zaprojektowana i wy-

4. W uzasadnionych przypadkach, pomimo od∏àkonana, aby mo˝na by∏o zabezpieczyç jà przed czenia zasilania energià, niektóre obwody mogà pozozamkni´ciem lub aby mo˝na by∏o wezwaç pomoc, staç pod∏àczone do swoich êróde∏ energii, mi´dzy inu˝ywajàc zainstalowanych tam Êrodków. nymi po to, aby utrzymaç po∏o˝enie okreÊlonych cz´- Êci, zachowaç informacje, oÊwietliç wn´trza. W takim

§ 48.

1. Cz´Êci maszyny, po których mogà si´ po- przypadku nale˝y podjàç odpowiednie dzia∏ania w ceruszaç lub na których mogà staç osoby, powinny byç zaprojektowane i wykonane w sposób zapobiegajàcy lu zapewnienia bezpieczeƒstwa operatorowi. poÊlizgni´ciu si´, potkni´ciu lub upadkowi.

§ 52.

1. Maszyna powinna byç tak skonstruowana 2. Je˝eli wymagajà tego wzgl´dy bezpieczeƒstwa, i wyposa˝ona, aby ograniczyç interwencj´ operatora. cz´Êci, o których mowa w ust. 1, muszà byç wyposa-

˝one w uchwyty sta∏e pozwalajàce u˝ytkownikowi 2. Je˝eli interwencji, o której mowa w ust. 1, nie utrzymaç równowag´. mo˝na uniknàç, nale˝y zapewniç mo˝liwoÊç przeprowadzenia jej w ∏atwy i bezpieczny sposób.

§ 49.

Maszyny, które wymagajà ochrony przed skutkami wy∏adowaƒ atmosferycznych podczas u˝yt- § 53. 1. Budowa maszyny powinna umo˝liwiaç kowania, powinny byç wyposa˝one w uk∏ad odpro- czyszczenie jej cz´Êci wewn´trznych, które uprzednio wadzajàcy powsta∏e ∏adunki do ziemi. zawiera∏y niebezpieczne substancje lub preparaty, bez potrzeby wchodzenia do jej wn´trza. Niezb´dne od-

§ 50.

1. Punkty regulacji i konserwacji powinny blokowanie maszyny powinno byç równie˝ mo˝liwe byç umieszczone poza strefami niebezpiecznymi. Na- z zewnàtrz. le˝y zapewniç mo˝liwoÊç wykonywania regulacji, konserwacji, naprawy, czyszczenia i innych czynnoÊci 2. Je˝eli unikni´cie wchodzenia do maszyny, aby serwisowych podczas postoju maszyny. jà wyczyÊciç, jest niemo˝liwe, producent powinien podczas projektowania maszyny uwzgl´dniç rozwià- 2. Je˝eli ze wzgl´dów technicznych co najmniej je- zania techniczne pozwalajàce na ograniczenie zagroden z warunków, o których mowa w ust. 1, nie mo˝e ˝enia do minimum. byç spe∏niony, powinna byç zapewniona mo˝liwoÊç wykonania regulacji, konserwacji, naprawy, czyszcze- § 54. 1. Wszelkie informacje lub ostrze˝enia ponia oraz innych czynnoÊci bez powstania ryzyka zwià- winny byç wyra˝one w j´zyku lub j´zykach oficjalnych zanego z ich wykonywaniem. Unii Europejskiej paƒstwa cz∏onkowskiego, na którego terytorium maszyna jest wprowadzana do obrotu 3. W przypadku maszyny automatycznej, a tak˝e, lub oddawana do u˝ytku, a na wniosek mogà byç dow razie potrzeby, w przypadku innych maszyn, nale˝y datkowo do∏àczone wersje w innym j´zyku lub j´zyzapewniç przy∏àcza do sprz´tu diagnostycznego wy- kach oficjalnych Unii Europejskiej zrozumia∏ych dla krywajàcego defekty. operatorów.

2. Zaleca si´, aby informacje i ostrze˝enia, o któ- § 58. 1. Maszyna wprowadzana do obrotu lub odrych mowa w ust. 1, by∏y zapisane w postaci ∏atwo dawana do u˝ytku musi byç wyposa˝ona w instrukcje. zrozumia∏ych symboli lub piktogramów.

2. Instrukcja powinna byç sporzàdzona w co naj-

§ 55.

1. Informacje potrzebne do sterowania ma- mniej jednym j´zyku oficjalnym Unii Europejskiej. Na szynà powinny byç jednoznaczne i zrozumia∏e. Nie takiej wersji lub wersjach j´zykowych, zweryfikowanale˝y stosowaç nadmiaru informacji, aby nie prze- nych przez producenta lub jego upowa˝nionego cià˝aç operatora. przedstawiciela, powinien byç umieszczony napis „Instrukcja oryginalna”.

2. WyÊwietlacz ekranowy i inne interaktywne

Êrodki komunikacji mi´dzy operatorem a maszynà po- 3. Je˝eli „Instrukcja oryginalna” nie istnieje w j´- winny byç ∏atwe w obs∏udze. zyku lub j´zykach oficjalnych paƒstwa cz∏onkowskiego, w którym maszyna b´dzie u˝ytkowana, t∏umacze- 3. Je˝eli bezpieczeƒstwo i zdrowie osób mo˝e byç nie na ten j´zyk lub j´zyki powinno zostaç dostarczozagro˝one przez nieprawid∏owe dzia∏anie maszyny po- ne przez producenta lub jego upowa˝nionego przedzostawionej bez nadzoru, powinna ona byç wyposa˝o- stawiciela albo przez osob´ wprowadzajàcà maszyn´ na w odpowiednià sygnalizacj´ ostrzegawczà — aku- na dany obszar. T∏umaczenie powinno byç opatrzone stycznà lub optycznà. napisem „T∏umaczenie instrukcji oryginalnej”.

4. Je˝eli maszyna jest wyposa˝ona w urzàdzenia

4. Maszyna powinna byç wyposa˝ona w „Instrukostrzegawcze, sygna∏y emitowane przez te urzàdzenia cj´ oryginalnà” oraz, je˝eli ma to zastosowanie, powinny byç jednoznaczne i ∏atwo dostrzegalne lub w „T∏umaczenie instrukcji oryginalnej”. s∏yszalne.

5. W uzasadnionych przypadkach instrukcja kon- 5. Operator powinien w ka˝dej chwili mieç mo˝li- serwacji maszyny przeznaczona do korzystania przez woÊç sprawdzenia dzia∏ania urzàdzeƒ ostrzegaw- wyspecjalizowany personel zatrudniony przez produczych. Urzàdzenia ostrzegawcze powinny spe∏niaç centa lub jego upowa˝nionego przedstawiciela mo˝e wymagania dotyczàce barw, znaków i sygna∏ów bez- byç napisana tylko w j´zyku, którym pos∏uguje si´ pieczeƒstwa. personel.

6. Je˝eli mimo zastosowania bezpiecznej kon-

6. TreÊç instrukcji, oprócz opisu zastosowania zgodstrukcji maszyny, Êrodków zabezpieczajàcych i dodat- nego z przeznaczeniem, powinna równie˝ uwzgl´dniaç kowych Êrodków ochronnych nadal istnieje ryzyko, producent powinien wyposa˝yç maszyn´ w urzàdze- mo˝liwe do przewidzenia niew∏aÊciwe u˝ycie. nia ostrzegawcze i zapewniç niezb´dne ostrze˝enia.

7. W przypadku maszyn przeznaczonych do ogólnego stosowania, instrukcja powinna byç sformu∏o-

§ 56.

1. Oznaczenia maszyn powinny byç widocz- ne, czytelne i trwa∏e. Powinny one zawieraç co naj- wana w sposób jasny, przejrzysty, umo˝liwiajàcy mniej: wszystkim u˝ytkownikom ∏atwe korzystanie z niej.

1) nazw´ i adres producenta oraz jego upowa˝nione- § 59. 1. Instrukcje, o których mowa w § 58 ust. 1, go przedstawiciela, je˝eli taki wyst´puje; powinny zawieraç co najmniej nast´pujàce informacje, je˝eli ma to zastosowanie:

2) okreÊlenie maszyny;

3) oznakowanie CE; 1) nazw´ i pe∏ny adres producenta i jego upowa˝nionego przedstawiciela;

4) oznaczenie serii lub typu maszyny;

2) okreÊlenie maszyny, które zosta∏o umieszczone na

5) numer seryjny, je˝eli taki wyst´puje; samej maszynie, z wyjàtkiem numeru seryjnego;

6) rok budowy maszyny, rozumiany jako rok zakoƒ-

3) deklaracj´ zgodnoÊci WE lub dokument przedstaczenia procesu produkcji. wiajàcy treÊç deklaracji zgodnoÊci WE, wskazujàcy szczegó∏owe dane dotyczàce maszyny, niekoniecz- 2. Specjalnego oznakowania wymaga maszyna nie zawierajàcy numer seryjny i podpis; przeznaczona do pracy w przestrzeni zagro˝onej wy- buchem.

4) ogólny opis maszyny;

3. Wzór oznakowania zgodnoÊci CE okreÊla za∏àcz-

5) rysunki, schematy, opisy i objaÊnienia niezb´dne nik nr 4 do rozporzàdzenia. do u˝ytkowania, konserwacji i naprawy maszyny oraz sprawdzenia prawid∏owoÊci jej dzia∏ania;

§ 57.

1. Oprócz oznaczeƒ, o których mowa w § 56 ust. 1, na maszynie powinny znaleêç si´ pe∏ne infor-

6) opis stanowiska lub stanowisk pracy, które mogà macje dotyczàce typu maszyny oraz informacje nie- zajmowaç operatorzy; zb´dne do bezpiecznego u˝ytkowania maszyny.

7) opis zastosowania maszyny zgodnego z przezna- 2. Je˝eli w trakcie u˝ytkowania pewne cz´Êci ma- czeniem; szyny mogà byç przenoszone za pomocà urzàdzeƒ podnoszàcych, to na tej cz´Êci nale˝y umieÊciç w spo- 8) ostrze˝enia dotyczàce niedozwolonych sposobów sób czytelny, jednoznaczny i trwa∏y informacje o jej u˝ytkowania maszyn, które, jak to wynika z domasie. Êwiadczenia, mogà mieç miejsce;

9) instrukcje monta˝u, instalowania i ∏àczenia, zawie- 22) dotyczàce promieniowania emitowanego przez rajàce rysunki, schematy i sposoby mocowania maszyn´, szczególnie promieniowania niejonizuoraz okreÊlenie podwozia lub instalacji, na jakich jàcego, które mo˝e mieç niekorzystny wp∏yw na maszyna powinna byç zamontowana; operatora i osoby nara˝one, w szczególnoÊci gdy majà wszczepione aktywne lub nieaktywne urzà-

10) dotyczàce instalacji i monta˝u, majàce na celu dzenia medyczne. zmniejszenie ha∏asu lub drgaƒ;

2. WartoÊci parametrów, o których mowa w ust. 1

11) dotyczàce oddania do u˝ytku i eksploatacji maszy- pkt 21, powinny byç zmierzone dla danej maszyny ny oraz, je˝eli jest to niezb´dne, instrukcje doty- albo ustalone na podstawie pomiarów wykonanych czàce szkolenia operatorów; dla technicznie porównywalnej maszyny.

12) informacje dotyczàce ryzyka istniejàcego mimo

3. W przypadku bardzo du˝ych maszyn zamiast zastosowania konstrukcji bezpiecznej samej w so- poziomu mocy akustycznej z korekcjà A dopuszcza si´ bie, Êrodków zabezpieczajàcych i dodatkowych wskazanie poziomów ciÊnienia akustycznego z korek- Êrodków ochronnych; cjà A w okreÊlonych punktach otoczenia maszyny.

13) dotyczàce Êrodków ochronnych, jakie musi zasto-

4. W przypadkach niestosowania przy okreÊlaniu sowaç u˝ytkownik we w∏aÊciwych przypadkach, ha∏asu norm zharmonizowanych poziomy dêwi´ku ∏àcznie z dostarczeniem Êrodków ochrony indywi- mierzy si´ przy u˝yciu metody najbardziej odpowieddualnej; niej dla danej maszyny. Je˝eli podane sà wartoÊci dotyczàce emisji dêwi´ku, nale˝y okreÊliç niepewnoÊci

14) podstawowe parametry narz´dzi, które mo˝na pomiarowe tych wartoÊci i jednoczeÊnie opisaç wastosowaç w maszynie; runki pracy maszyny podczas pomiarów i zastosowa-

15) warunki, w jakich maszyna spe∏nia wymagania ne metody pomiaru. statecznoÊci podczas u˝ytkowania, transportu,

5. W przypadku gdy stanowisko lub stanowiska monta˝u, demonta˝u, postoju, badaƒ czy przewi- pracy nie sà lub nie mogà zostaç okreÊlone, poziom dywalnych awarii; ciÊnienia akustycznego z korekcjà A mierzy si´ w od-

16) okreÊlajàce bezpieczne warunki transportu, prze- leg∏oÊci 1 metra od powierzchni maszyny i na wysonoszenia i przechowywania, z podaniem masy koÊci 1,6 metra od pod∏o˝a lub podestu, z którego maszyny i jej poszczególnych cz´Êci, je˝eli istnieje mo˝liwy jest dost´p do maszyny; nale˝y podaç warkoniecznoÊç osobnego transportu; toÊç najwy˝szego ciÊnienia akustycznego i okreÊliç miejsce, w którym dokonano pomiaru.

17) sposób post´powania w razie wypadku lub awa- rii; je˝eli w maszynie zastosowano funkcj´ bloko- 6. Przepisy ust. 3—5 dotyczàce pomiarów ciÊniewania, to nale˝y podaç sposób przeprowadzenia nia akustycznego i mocy akustycznej nie majà zastobezpiecznego odblokowania urzàdzenia; sowania, je˝eli przepisy odr´bne stanowià inaczej.

18) opis czynnoÊci regulacyjnych i konserwacyjnych, § 60. 1. TreÊç zawarta w materia∏ach promocyjjakie powinien wykonywaç u˝ytkownik, oraz zapo- nych opisujàcych maszyn´ nie mo˝e zaprzeczaç treÊci biegawcze Êrodki konserwacji; instrukcji odnoszàcej si´ do zagadnieƒ ochrony zdrowia i bezpieczeƒstwa.

19) instrukcje umo˝liwiajàce bezpieczne przeprowadze- nie regulacji i konserwacji, w tym Êrodki ochronne, 2. TreÊç zawarta w materia∏ach promocyjnych dojakie nale˝y podjàç w trakcie tych czynnoÊci; tyczàcych parametrów emisji maszyny powinna byç taka sama jak w instrukcji.

20) specyfikacje cz´Êci zamiennych, jakie majà zostaç u˝yte, je˝eli majà one wp∏yw na zdrowie i bezpie- Rozdzia∏ 3 czeƒstwo operatorów;

Zasadnicze wymagania w zakresie bezpieczeƒstwa

21) parametry dotyczàce emisji ha∏asu: i ochrony zdrowia dotyczàce niektórych rodzajów

a) poziom ciÊnienia akustycznego na stanowi- maszyn skach pracy skorygowanego charakterystykà A,

§ 61.

1. Maszyny przeznaczone do kontaktu z artyje˝eli przekracza on 70 dB(A); natomiast je˝eli ku∏ami spo˝ywczymi, produktami kosmetycznymi lub poziom ten nie przekracza 70 dB(A), to powinno farmaceutycznymi powinny byç zaprojektowane i wybyç to wyraênie zaznaczone w instrukcji, konane w taki sposób, aby uniknàç ryzyka infekcji,

b) szczytowà chwilowà wartoÊç ciÊnienia aku- choroby lub zara˝enia. stycznego na stanowiskach pracy skorygowanà charakterystykà C, je˝eli przekracza ona 63 Pa 2. W celu unikni´cia ryzyka infekcji, choroby lub (130 dB w stosunku do 20 μPa), zara˝enia nale˝y przestrzegaç nast´pujàcych zasad higieny:

c) poziom mocy akustycznej maszyny skorygowa- ny charakterystykà A, je˝eli poziom emitowane- 1) cz´Êci stykajàce si´ z ˝ywnoÊcià, produktami kogo ciÊnienia akustycznego na stanowiskach smetycznymi lub farmaceutycznymi oraz przeznapracy skorygowany charakterystykà A przekra- czone do kontaktu z tymi produktami lub artyku∏acza 80 dB(A); mi powinny spe∏niaç wymagania okreÊlone w przepisach dotyczàcych bezpieczeƒstwa ˝ywno- 2) je˝eli wyposa˝ona jest w uchwyty, których nie Êci; maszyna powinna byç zaprojektowana i wyko- mo˝na zwolniç, zachowujàc jednoczeÊnie ca∏kowinana w taki sposób, aby cz´Êci te mo˝na by∏o te bezpieczeƒstwo, maszyna powinna byç wypooczyÊciç przed ka˝dym u˝yciem, a w przypadku sa˝ona w r´czne urzàdzenia sterujàce uruchamiagdy nie jest to mo˝liwe, nale˝y u˝ywaç cz´Êci jed- niem i zatrzymywaniem, rozmieszczone w sposób norazowego u˝ytku; umo˝liwiajàcy operatorowi pos∏ugiwanie si´ nimi bez zwalniania uchwytów;

2) wszystkie powierzchnie majàce kontakt z artyku∏a- mi spo˝ywczymi albo z produktami kosmetyczny- 3) powinna byç zaprojektowana, wykonana lub wymi lub farmaceutycznymi, inne ni˝ powierzchnie posa˝ona tak, aby wyeliminowaç ryzyko przypadcz´Êci jednorazowego u˝ytku, powinny: kowego uruchomienia lub kontynuowania dzia∏ania po zwolnieniu uchwytów przez operatora; je-

a) byç g∏adkie i pozbawione wszelkich wypuk∏oÊci ˝eli spe∏nienie tego wymagania nie jest techniczczy szczelin, w których mog∏yby si´ gromadziç nie mo˝liwe, nale˝y stosowaç równorz´dne Êrodki substancje pochodzenia organicznego; to samo zabezpieczajàce. dotyczy ich po∏àczeƒ,

2. Konstrukcja maszyny przenoÊnej trzymanej w r´-

b) byç zaprojektowane i wykonane w sposób ku powinna w koniecznych przypadkach pozwalaç na ograniczajàcy do minimum wyst´py, kraw´dzie wzrokowà kontrol´ strefy niebezpiecznej i kontrol´ i wg∏´bienia w po∏àczeniach, kontaktu narz´dzi z obrabianym materia∏em.

c) byç ∏atwe do oczyszczenia i zdezynfekowania

3. Zasadniczych wymagaƒ, o których mowa w ust. 1 — cz´Êci, które nale˝y usunàç, powinno si´ ∏a- pkt 2, nie stosuje si´ w przypadku braku technicznych two demontowaç, natomiast wszystkie zakrzy- mo˝liwoÊci ich realizacji oraz gdy maszyna wyposa˝ona wione powierzchnie wewn´trzne powinny mieç zosta∏a w niezale˝ny uk∏ad sterowania. taki promieƒ krzywizny, który umo˝liwi ich do- k∏adne oczyszczenie; 4. Uchwyty maszyn przenoÊnych muszà byç zaprojektowane i wykonane tak, aby ∏atwe by∏o urucha-

3) ciecze, gazy i aerozole pochodzàce ze Êrodków mianie i zatrzymywanie maszyny. spo˝ywczych, produktów kosmetycznych lub far- maceutycznych, jak równie˝ p∏yny stosowane do § 64. 1. Instrukcja do∏àczona do maszyny przenoÊ- czyszczenia, dezynfekowania i p∏ukania powinno nej trzymanej w r´ku lub prowadzonej r´cznie powinsi´ ∏atwo i ca∏kowicie usunàç, a nawet, o ile to na zawieraç nast´pujàce informacje, dotyczàce drgaƒ mo˝liwe, nale˝y przewidzieç do tego celu specjal- przenoszonych przez maszyn´: ny tryb pracy maszyny, zwany „czyszczeniem”;

1) ca∏kowità wartoÊç drgaƒ dzia∏ajàcych na koƒczyny

4) budowa maszyny powinna wykluczyç przenikanie górne operatora, je˝eli wartoÊç ta okreÊlona na substancji, organizmów ˝ywych, szczególnie owa- podstawie odpowiedniej metody badania przekrodów, gromadzenie si´ substancji organicznych, czy 2,5 m/s²; w przypadku gdy wartoÊç ta nie przeg∏ównie w miejscach, których nie mo˝na oczyÊciç; kroczy 2,5 m/s², nale˝y zamieÊciç t´ informacj´ w instrukcji;

5) ˝adne substancje pomocnicze niebezpieczne dla zdrowia, ∏àcznie ze stosowanymi smarami, nie 2) niepewnoÊç pomiarowà. mogà wchodziç w kontakt ze Êrodkami spo˝yw- czymi i produktami kosmetycznymi lub farmaceu- 2. WartoÊci te muszà byç albo zmierzone dla danej tycznymi; je˝eli jest to konieczne, maszyna powin- maszyny, albo ustalone na podstawie pomiarów wyna byç zaprojektowana i wykonana w taki sposób, konanych dla technicznie porównywalnej maszyny. aby mo˝na by∏o sprawdziç, czy wymaganie to jest spe∏niane. 3. W przypadku gdy normy zharmonizowane nie sà stosowane, parametry drgaƒ mierzy si´ przy zasto-

§ 62.

Do∏àczona do maszyny stosowanej w prze- sowaniu najbardziej odpowiedniej metody pomiarów myÊle spo˝ywczym, kosmetycznym i farmaceutycz- dla danej maszyny. nym instrukcja powinna wskazywaç zalecane Êrodki i metody czyszczenia, dezynfekcji i p∏ukania nie tylko 4. Instrukcja, o której mowa w ust. 1, powinna zadla miejsc ∏atwo dost´pnych w maszynie, ale tak˝e wieraç odniesienie do zastosowanej normy zharmonidla tych miejsc, do których dost´p jest niemo˝liwy lub zowanej, a w przypadku, o którym mowa w ust. 3, inniezalecany. formacje o warunkach pracy maszyny podczas pomiarów i zastosowanych metodach pomiaru.

§ 63.

1. Maszyna przenoÊna trzymana w r´ku lub prowadzona r´cznie powinna spe∏niaç nast´pujàce § 65. 1. PrzenoÊne maszyny monta˝owe i inne mazasadnicze wymagania w zakresie bezpieczeƒstwa szyny udarowe powinny byç zaprojektowane i wykoi ochrony zdrowia: nane tak, aby:

1) energia by∏a przekazywana do elementu uderza-

1) w zale˝noÊci od rodzaju maszyny, powinna ona nego przez element poÊredni stanowiàcy cz´Êç mieç odpowiedniej wielkoÊci powierzchni´ pod- sk∏adowà urzàdzenia; pierajàcà i posiadaç odpowiednià liczb´ uchwy- tów i wsporników o odpowiednich wymiarach 2) urzàdzenie zwalniajàce zapobiega∏o uderzeniu do rozmieszczonych tak, aby zapewnia∏y jej statecz- czasu, gdy maszyna nie znajdzie si´ w prawid∏onoÊç, w przewidzianych przez producenta warun- wym po∏o˝eniu i nie uzyska odpowiedniego naciskach u˝ytkowania maszyny; ku na materia∏ bazowy;

3) wyeliminowaç mo˝liwoÊç niezamierzonego zaini- § 69. 1. WidocznoÊç ze stanowiska pracy kierowcy cjowania uderzenia; gdyby zaistnia∏a taka koniecz- powinna byç taka, aby móg∏ on sterowaç maszynà noÊç, aby zainicjowaç uderzenie, nale˝y zaprogra- i jej cz´Êciami roboczymi przy zachowaniu pe∏nego mowaç odpowiednià kolejnoÊç czynnoÊci na urzà- bezpieczeƒstwa w∏asnego i osób nara˝onych, w przedzeniu zwalniajàcym i elemencie sterowniczym; widywanych warunkach jej u˝ytkowania. W razie koniecznoÊci nale˝y przewidzieç odpowiednie urzàdze-

4) wyeliminowaç mo˝liwoÊç przypadkowego zaini- nia, które zapobiegajà niebezpieczeƒstwom wynikajàcjowania uderzenia podczas przenoszenia lub cym z niewystarczajàcej bezpoÊredniej widocznoÊci. z powodu wstrzàsu;

5) za∏adunek i roz∏adunek móg∏ byç przeprowadzany 2. Stanowisko kierowcy nie mo˝e powodowaç ryw ∏atwy i bezpieczny sposób. zyka przypadkowego kontaktu kierowcy znajdujàcego si´ na maszynie z ko∏ami lub gàsienicami.

2. W razie potrzeby powinna istnieç mo˝liwoÊç wyposa˝enia urzàdzenia w os∏on´ lub os∏ony przeciw

3. Stanowisko pracy kierowcy je˝d˝àcego na maodpryskom, a odpowiednia os∏ona lub os∏ony muszà szynie powinno byç zaprojektowane i wykonane tak, byç dostarczone przez producenta maszyny. aby mo˝na by∏o zamocowaç kabin´ kierowcy w ka˝- dym przypadku, gdy jest na nià miejsce i nie zwi´ksza

§ 66.

Instrukcja powinna zawieraç informacje do- to ryzyka. tyczàce:

1) osprz´tu i wyposa˝enia wymiennego, które mogà 4. W kabinie nale˝y przewidzieç miejsce na inbyç stosowane z danà maszynà; strukcje niezb´dne dla kierowcy.

2) odpowiednich elementów monta˝owych lub in- nych elementów uderzanych, które mogà byç u˝y- § 70. Je˝eli istnieje ryzyko, ˝e operatorzy lub inne wane w danej maszynie; osoby transportowane przez maszyn´ mogà zostaç przygniecione w przypadku przechylenia si´ lub prze-

3) odpowiednich nabojów, je˝eli zachodzi taka po- wrócenia maszyny, w szczególnoÊci maszyny wypotrzeba. sa˝onej w konstrukcje chroniàce, o których mowa w § 79 i 80, wówczas ich siedziska powinny byç zapro-

§ 67.

Maszyna do obróbki drewna i materia∏ów jektowane lub wyposa˝one w system ograniczajàcy o w∏aÊciwoÊciach fizycznych podobnych do drewna i utrzymujàcy osoby w siedziskach, bez ograniczania powinna spe∏niaç nast´pujàce wymagania: ich niezb´dnych do prowadzenia maszyny ruchów lub

1) jej konstrukcja lub wyposa˝enie powinny pozwo- ruchów wzgl´dem konstrukcji powodowanych przez liç na bezpieczne umieszczenie i prowadzenie zawieszenie siedziska. Takie systemy ograniczajàce przedmiotu obrabianego; je˝eli przedmiot obra- nie powinny byç montowane, je˝eli powodujà zwi´kbiany jest trzymany r´cznie na stole warsztato- szenie ryzyka. wym, stó∏ ten powinien byç odpowiednio stabilny i nie mo˝e utrudniaç przesuwania przedmiotu ob- § 71. 1. Je˝eli warunki pracy maszyny przewidujà rabianego; sporadyczny lub regularny przewóz bàdê prac´ na maszynie operatorów nieb´dàcych kierowcami ma-

2) jej konstrukcja lub wyposa˝enie powinny zabez- szyny, nale˝y dla nich przewidzieç odpowiednie miejpieczyç operatora i osoby nara˝one przed uderze- sca umo˝liwiajàce ich bezpiecznà jazd´ lub prac´. niem przez przedmiot obrabiany lub jego cz´Êç, je-

˝eli w czasie pracy maszyny istnieje mo˝liwoÊç wyrzucania tego przedmiotu; 2. Przepisy § 69 ust. 2 i 3 majà zastosowanie tak˝e do miejsc przewidzianych dla osób nieb´dàcych kie-

3) byç wyposa˝ona w hamulec automatyczny, który rowcami. zatrzymuje narz´dzie w wystarczajàco krótkim cza- sie, je˝eli istnieje ryzyko wystàpienia kontaktu z na-

§ 72.

1. W razie potrzeby nale˝y podjàç Êrodki zarz´dziem podczas zmniejszania przez nie pr´dkoÊci; pobiegajàce u˝yciu elementów sterowniczych przez osoby nieuprawnione.

4) w przypadku gdy narz´dzie jest wbudowane w maszyn´ nie w pe∏ni zautomatyzowanà, to po- winna ona byç zaprojektowana i wykonana tak, 2. W przypadku zdalnego sterowania, ka˝da jedaby wyeliminowaç lub zmniejszyç ryzyko przypad- nostka sterujàca powinna wyraênie rozpoznawaç makowych urazów. szyn´, która ma byç sterowana z tej jednostki.

Rozdzia∏ 4 3. System zdalnego sterowania powinien byç zaprojektowany i wykonany tak, aby oddzia∏ywa∏ tyl- Zasadnicze wymagania w zakresie bezpieczeƒstwa ko na: i ochrony zdrowia, zapobiegajàce szczególnym zagro˝eniom powodowanym 1) danà maszyn´; przez przemieszczanie si´ maszyny

2) dane funkcje.

§ 68.

Maszyna, która ze wzgl´du na jej przemiesz- czanie si´ mo˝e stwarzaç zagro˝enie, powinna byç za- 4. Zdalnie sterowana maszyna musi byç tak zaproprojektowana i wykonana zgodnie z odpowiednimi jektowana i wykonana, aby odpowiada∏a jedynie na sywymaganiami okreÊlonymi w rozporzàdzeniu. gna∏y jednostek sterujàcych zwiàzanych z tà maszynà.

§ 73.

1. Kierowca powinien mieç mo˝liwoÊç uru- mywania si´, hamowania i unieruchamiania, w spochomienia ze swojego stanowiska wszystkich urzà- sób zapewniajàcy bezpieczeƒstwo w ka˝dych warundzeƒ sterujàcych wymaganych do obs∏ugi maszyny, kach pracy, obcià˝enia, pr´dkoÊci, nawierzchni i jej z wyjàtkiem funkcji, którymi mo˝na bezpiecznie stero- nachylenia. waç urzàdzeniami sterujàcymi umieszczonymi poza stanowiskiem kierowcy. 2. Kierowca powinien mieç mo˝liwoÊç zmniejszenia pr´dkoÊci i zatrzymania maszyny samobie˝nej 2. Przepis ust. 1 stosuje si´ w szczególnoÊci do przy u˝yciu hamulca g∏ównego. tych stanowisk pracy, oprócz stanowiska kierowcy, za które sà odpowiedzialni operatorzy inni ni˝ kierowcy, 3. W przypadku uszkodzenia hamulca g∏ównego albo do tych stanowisk pracy, które wymagajà, aby lub braku dop∏ywu energii uruchamiajàcej ten hamukierowca opuÊci∏ swoje stanowisko w celu bezpiecz- lec, je˝eli wymaga tego bezpieczeƒstwo, nale˝y zainnego przeprowadzenia odpowiednich manewrów. stalowaç ∏atwo dost´pne urzàdzenie awaryjne umo˝- liwiajàce zmniejszenie pr´dkoÊci i zatrzymanie maszy- 3. Je˝eli w maszynie sà peda∏y, powinny one byç ny. Urzàdzenie to powinno mieç ca∏kowicie niezale˝ne zaprojektowane, wykonane i umieszczone tak, aby i ∏atwo dost´pne urzàdzenia sterujàce. umo˝liwiç bezpieczne ich u˝ytkowanie z minimalnym ryzykiem pomy∏ki. Peda∏y powinny mieç przeciw- 4. Je˝eli wymagajà tego wzgl´dy bezpieczeƒstwa, Êlizgowà powierzchni´ i byç ∏atwe do czyszczenia. producent powinien wyposa˝yç maszyn´ samobie˝nà w urzàdzenie pozwalajàce na unieruchomienie jej 4. W przypadku gdy obs∏uga urzàdzeƒ sterujàcych podczas postoju. mo˝e prowadziç do zagro˝enia, w szczególnoÊci do wykonywania przez maszyn´ niebezpiecznych ru- 5. Urzàdzenie, o którym mowa w ust. 4, mo˝e byç chów, urzàdzenia te powinny wracaç w po∏o˝enie po∏àczone z jednym z urzàdzeƒ, o których mowa neutralne z chwilà ich zwolnienia przez operatora. w ust. 2 i 3, pod warunkiem ˝e urzàdzenie to jest wy- ∏àcznie typu mechanicznego.

§ 74.

1. Uk∏ad kierowniczy w maszynie poruszajà- cej si´ na ko∏ach powinien amortyzowaç lub ograni-

6. Maszyna zdalnie sterowana powinna byç zaproczaç si∏y wywo∏ane nag∏ymi ruchami kierownicy lub jektowana i wykonana tak, aby zatrzymywa∏a si´ autodêwigni sterowniczej, spowodowanymi przez wstrzà- matycznie i niezw∏ocznie w przypadku, gdy: sy kó∏ kierowanych.

1) kierowca traci kontrol´ nad sterowaniem;

2. Wszelkie urzàdzenia blokujàce mechanizm ró˝- nicowy powinny byç zaprojektowane i wykonane tak, 2) maszyna otrzymuje polecenie zatrzymania; aby umo˝liwia∏y odblokowanie tego mechanizmu podczas ruchu maszyny. 3) wykryto defekt w cz´Êci systemu zwiàzanej z bezpieczeƒstwem;

3. W przypadku cofania maszyny majà zastosowa-

4) brak sygna∏u potwierdzajàcego w okreÊlonym czanie przepisy § 21 ust. 1. sie.

§ 75.

1. Przemieszczanie si´ maszyny samobie˝nej

7. Do funkcji jazdy maszyny nie stosuje si´ przepiz kierowcà jadàcym na maszynie powinno byç mo˝li- sów § 23—25. we tylko wówczas, gdy kierowca znajduje si´ przy ele- mentach sterowniczych.

§ 77.

1. Ruch maszyny samobie˝nej, sterowanej 2. Je˝eli dla celów eksploatacyjnych maszyna jest przez kierowc´ towarzyszàcego maszynie pieszo, powyposa˝ona w urzàdzenia wystajàce poza jej normal- winien byç mo˝liwy wy∏àcznie przez zamierzone dziane gabaryty, w szczególnoÊci stabilizatory i wysi´gnik, ∏anie kierowcy na odpowiedni element sterujàcy. nale˝y zapewniç kierowcy mo˝liwoÊç ∏atwego spraw- W szczególnoÊci podczas uruchamiania silnika ruch dzenia przed rozpocz´ciem przemieszczania maszyny, maszyny powinien byç niemo˝liwy. czy urzàdzenia te znajdujà si´ w po∏o˝eniu umo˝liwia- jàcym bezpieczny ruch maszyny. 2. Uk∏ady sterowania maszyny kierowanej przez kierowc´, o którym mowa w ust. 1, powinny minima- 3. Przepis ust. 2 stosuje si´ do innych elementów, lizowaç zagro˝enia wynikajàce z przypadkowego ruktóre w celu zapewnienia bezpiecznego przemieszcza- chu maszyny w kierunku kierowcy, a w szczególnoÊci nia si´ maszyny powinny pozostawaç w okreÊlonym mo˝liwoÊci jego zgniecenia albo zranienia obracajài w razie potrzeby zablokowanym po∏o˝eniu. cymi si´ narz´dziami.

4. Je˝eli nie powoduje to innego ryzyka, ruch ma- 3. Pr´dkoÊç jazdy maszyny samobie˝nej powinna szyny powinien byç uwarunkowany bezpiecznym po- byç zgodna z pr´dkoÊcià poruszania si´ kierowcy, ∏o˝eniem urzàdzeƒ, o których mowa w ust. 2 i 3. o którym mowa w ust. 1.

5. Podczas uruchamiania silnika nie powinien byç 4. W przypadku maszyny, o której mowa w ust. 1, mo˝liwy niezamierzony ruch maszyny. do której mo˝na zamocowaç narz´dzia obrotowe, nale˝y wykluczyç mo˝liwoÊç uruchomienia tych narz´dzi

§ 76.

1. Maszyna samobie˝na i jej przyczepy po- przy w∏àczonym elemencie sterowniczym powodujàwinny spe∏niaç wymagania okreÊlone w przepisach cym cofanie, z wyjàtkiem przypadku, gdy ruch maszyo ruchu drogowym oraz dotyczàce zwalniania, zatrzy- ny jest powodowany przez ruch narz´dzia.

5. W przypadku, o którym mowa w ust. 4, pr´d- § 82. 1. Maszyna u˝ywana do holowania lub holokoÊç cofania nie powinna zagra˝aç kierowcy. wana powinna byç wyposa˝ona w urzàdzenia holownicze lub sprz´gajàce, zaprojektowane, wykonane 6. Uszkodzenie zasilania uk∏adu kierowniczego ze i rozmieszczone w sposób zapewniajàcy ∏atwe i bezwspomaganiem nie powinno uniemo˝liwiaç kierowa- pieczne po∏àczenie i roz∏àczenie oraz uniemo˝liwiajàcy nia maszynà przez czas niezb´dny do jej zatrzymania. przypadkowe roz∏àczenie si´ w trakcie u˝ytkowania.

§ 78.

1. Maszyna powinna byç zaprojektowana, wy- 2. Je˝eli masa dyszla holowniczego jest zbyt du˝a, konana oraz, je˝eli ma to zastosowanie, umieszczona to maszyna powinna mieç wspornik o powierzchni na noÊnej konstrukcji jezdnej tak, aby w trakcie ruchu noÊnej dostosowanej do masy dyszla i rodzaju pod∏o˝a. niekontrolowane wahania Êrodka ci´˝koÊci maszyny

§ 83.

1. Od∏àczane urzàdzenia do mechanicznego nie mia∏y wp∏ywu na jej statecznoÊç ani nie powodo- przenoszenia nap´du ∏àczàce maszyn´ samobie˝nà lub wa∏y nadmiernych napr´˝eƒ konstrukcji maszyny. ciàgnik z pierwszym sta∏ym ∏o˝yskiem maszyny nap´- dzanej muszà byç zaprojektowane i wykonane w taki 2. W przypadku silników zdejmowane os∏ony sposób, aby ka˝da z cz´Êci poruszajàcych si´ w trakcie uniemo˝liwiajàce dost´p do ruchomych cz´Êci pracy by∏a chroniona na ca∏ej swojej d∏ugoÊci. w przedziale silnikowym nie wymagajà urzàdzeƒ blo- kujàcych, je˝eli otwierajà si´ za pomocà narz´dzia,

2. W przypadku maszyny samobie˝nej lub ciàgniklucza lub urzàdzenia sterujàcego znajdujàcego si´ na ka punkt odbioru mocy z pod∏àczonym od∏àczanym stanowisku kierowcy, pod warunkiem ˝e urzàdzenie urzàdzeniem do mechanicznego przenoszenia nap´- to znajduje si´ w ca∏kowicie obudowanej kabinie du musi byç zabezpieczony przez os∏on´ przymocoz zamkiem uniemo˝liwiajàcym dost´p osobom nie- wanà do maszyny samobie˝nej lub ciàgnika albo upowa˝nionym. przez inne dowolne urzàdzenie zapewniajàce równowa˝nà ochron´.

§ 79.

1. Je˝eli maszyna samobie˝na, na której sà przewo˝eni kierowca lub operatorzy, mo˝e si´ prze- 3. Aby uzyskaç dost´p do od∏àczanego urzàdzenia wróciç, powinna ona byç wyposa˝ona w konstrukcj´ do przenoszenia nap´du, os∏ona powinna mieç funkchroniàcà przed skutkami przewrócenia, chyba ˝e za- cj´ otwierania. Mi´dzy za∏o˝onà os∏onà a wa∏em nastosowanie takiej konstrukcji zwi´ksza ryzyko prze- p´dowym musi zostaç odpowiedni odst´p zapobiegawrócenia si´ maszyny. jàcy uszkodzeniu os∏ony przez wa∏ nap´dowy podczas ruchu maszyny lub ciàgnika.

2. W przypadku przewrócenia lub przechylenia konstrukcja chroniàca, o której mowa w ust. 1, powin- 4. Od strony maszyny nap´dzanej wa∏ wejÊciowy na zapewniç kierowcy oraz innym przewo˝onym ope- powinien byç os∏oni´ty obudowà ochronnà przymoratorom odpowiednià przestrzeƒ zabezpieczonà przed cowanà do maszyny. odkszta∏ceniem.

5. Ograniczniki momentu obrotowego lub sprz´- g∏a jednokierunkowe mogà byç przymocowane do 3. W celu sprawdzenia, czy konstrukcja chroniàca nap´dów z przegubami uniwersalnymi wy∏àcznie od maszyn´ samobie˝nà przed skutkami wywrócenia strony maszyny nap´dzanej. Od∏àczane urzàdzenie do spe∏nia wymagania, o których mowa w ust. 2, produ- mechanicznego przenoszenia nap´du powinno byç cent lub jego upowa˝niony przedstawiciel powinien odpowiednio oznakowane. przeprowadziç odpowiednie badania dla ka˝dego ty- pu takiej konstrukcji lub zleciç ich przeprowadzenie.

6. Wszystkie maszyny nap´dzane pod∏àczane do maszyny samobie˝nej lub ciàgnika za pomocà od∏à-

§ 80.

1. Maszyna samobie˝na przewo˝àca kierow- czanego urzàdzenia do mechanicznego przenoszenia c´, operatorów lub inne osoby, która mo˝e zostaç nap´du powinny byç wyposa˝one w uk∏ad mocowauszkodzona przez spadajàce przedmioty lub materia∏y, nia od∏àczanego urzàdzenia do mechanicznego przepowinna byç zaprojektowana i wykonana z uwzgl´d- noszenia nap´du zapewniajàcy, ˝e od∏àczane urzàdzenieniem tego ryzyka oraz wyposa˝ona, je˝eli pozwala- nie do mechanicznego przenoszenia nap´du i jego jà na to jej wymiary, w odpowiednià konstrukcj´ chro- os∏ona nie ulegnà uszkodzeniu wskutek kontaktu niàcà. z pod∏o˝em lub z cz´Êciami maszyny, gdy maszyna zostanie od∏àczona.

2. Konstrukcja chroniàca, o której mowa w ust. 1, powinna zapewniaç przewo˝onym osobom odpo- 7. Zewn´trzne cz´Êci os∏ony powinny byç zaprojekwiednià przestrzeƒ zabezpieczonà przed odkszta∏ce- towane, wykonane i zamontowane w taki sposób, aby niami. nie mog∏y si´ obracaç wraz z od∏àczanym urzàdzeniem do mechanicznego przenoszenia nap´du. W przypadku 3. W celu sprawdzenia, czy konstrukcja chroniàca zwyk∏ego przegubu uniwersalnego os∏ona powinna przed spadajàcymi przedmiotami spe∏nia wymaganie, przykrywaç przeniesienie nap´du do koƒców wide∏ek o którym mowa w ust. 2, producent lub jego upowa˝- wewn´trznych, a w przypadku przegubów uniwersalniony przedstawiciel powinien przeprowadziç odpo- nych szerokokàtnych — co najmniej do Êrodkowej cz´- wiednie badania lub zleciç ich przeprowadzenie dla Êci przegubu zewn´trznego lub przegubów. ka˝dego typu takiej konstrukcji.

8. Je˝eli dost´p do stanowiska pracy znajduje si´

§ 81.

Uchwyty i stopnie w maszynie powinny byç w pobli˝u od∏àczanego urzàdzenia do mechanicznego tak zaprojektowane, wykonane i rozmieszczone, aby przenoszenia nap´du, to os∏ony wa∏u nie mogà byç operatorzy korzystali z nich instynktownie, a nie u˝y- u˝ywane jako stopnie, je˝eli nie zosta∏y zaprojektowawali zamiast nich urzàdzeƒ sterujàcych. ne i wykonane w tym celu.

§ 84.

1. Aby uniknàç gromadzenia si´ oparów nu technicznego urzàdzeƒ sygnalizacyjnych i ostrzew miejscu pracy operatora lub wylania si´ elektrolitu gawczych oraz poinformowanie operatora w razie ich na operatora w przypadku wywrócenia si´ maszyny, uszkodzenia. akumulator powinien byç w∏aÊciwie zainstalowany oraz mieç odpowiednià i w∏aÊciwie umieszczonà obu- 4. Je˝eli ruch maszyny albo jej narz´dzi stanowi dow´. szczególne zagro˝enie, na maszynie nale˝y umieÊciç znaki ostrzegajàce przed zbli˝aniem si´ do pracujàcej 2. Akumulator powinno si´ od∏àczaç specjalnie do maszyny. tego celu przewidzianym, ∏atwo dost´pnym narz´- dziem. 5. Znaki ostrzegajàce, o których mowa w ust. 4, powinny byç czytelne z odleg∏oÊci zapewniajàcej bez-

§ 85.

W zale˝noÊci od przewidywanych przez pro- pieczeƒstwo osobom zbli˝ajàcym si´ do maszyny lub ducenta zagro˝eƒ podczas u˝ytkowania maszyna po- przebywajàcym w jej pobli˝u. winna, je˝eli pozwalajà na to jej wymiary:

§ 89.

1. W oznaczeniu maszyny przemieszczajàcej

1) tak byç skonstruowana, aby mo˝liwe by∏o zamoco- si´, oprócz informacji, o których mowa w § 56 i 57, nawanie gaÊnic w miejscach ∏atwo dost´pnych albo le˝y zamieÊciç w sposób widoczny, czytelny i trwa∏y:

2) mieç wbudowane systemy gaÊnicze. 1) moc nominalnà, wyra˝onà w kilowatach (kW);

§ 86.

1. Przepisów § 46 ust. 2 i 3 nie stosuje si´, je- 2) mas´ dla najcz´Êciej stosowanej konfiguracji ma- ˝eli g∏ównà funkcjà maszyny jest rozpylanie substancji. szyny, podanà w kilogramach (kg);

2. W przypadku, o którym mowa w ust. 1, opera- 3) je˝eli ma zastosowanie: tor powinien byç chroniony przed dzia∏aniem sub-

a) maksymalnà si∏´ uciàgu na haku sprz´gajàcym, stancji szkodliwych. wyra˝onà w niutonach (N), przewidzianà przez producenta,

§ 87.

1. Maszyna powinna byç wyposa˝ona w symbole lub tablice z instrukcjami dotyczàcymi b) maksymalne obcià˝enie pionowe haka sprz´gau˝ytkowania, regulacji i konserwacji wsz´dzie tam, jàcego, wyra˝one w niutonach (N), przewidziagdzie jest to konieczne, w celu zapewnienia bezpie- ne przez producenta. czeƒstwa i ochrony zdrowia osób.

2. Instrukcja maszyny przemieszczajàcej si´ po- 2. Symbole lub tablice, o których mowa w ust. 1, winna spe∏niaç wymagania, o których mowa w § 58 powinny byç widoczne i nieÊcieralne. i 59, oraz zawieraç w odniesieniu do drgaƒ wytwarzanych przez maszyn´, zmierzonà lub obliczonà na pod- 3. Maszyna, którà jeêdzi kierowca, powinna byç stawie pomiarów dla identycznych maszyn: wyposa˝ona w:

1) ca∏kowità wartoÊç drgaƒ dzia∏ajàcych na koƒczyny

1) ostrzegawczà sygnalizacj´ akustycznà w celu górne operatora, je˝eli wartoÊç ta przekracza ostrzegania osób; 2,5 m/s² — je˝eli wartoÊç ta nie przekracza 2,5 m/s², nale˝y zamieÊciç t´ informacj´ w instrukcji;

2) system sygna∏ów Êwietlnych odpowiedni do prze- widzianych warunków eksploatacji, z wyjàtkiem 2) najwy˝szà wa˝onà wartoÊç skutecznà przyspieszemaszyn przeznaczonych wy∏àcznie do u˝ytkowa- nia drgaƒ dzia∏ajàcych na ca∏e cia∏o operatora, nia pod ziemià i niezasilanych energià elektrycznà; gdy wartoÊç ta przekracza 0,5 m/s² — je˝eli wartoÊç ta nie przekracza 0,5 m/s², nale˝y zamieÊciç t´

3) odpowiednie po∏àczenie pomi´dzy przyczepà informacj´ w instrukcji; i maszynà umo˝liwiajàce dzia∏anie sygna∏ów, je˝e- li zachodzi taka koniecznoÊç. 3) niepewnoÊç pomiarowà.

§ 88.

1. Maszyna zdalnie sterowana, której praca 3. WartoÊci te powinny byç zmierzone dla danej w normalnych warunkach u˝ytkowania mo˝e byç maszyny albo ustalone na podstawie pomiarów wyzwiàzana z ryzykiem uderzenia lub zgniecenia osób, konanych dla technicznie porównywalnej maszyny. powinna byç wyposa˝ona w Êrodki bezpieczeƒstwa sygnalizujàce jej ruch lub te˝ w Êrodki chroniàce oso- 4. W przypadku gdy nie zastosowano norm zharby nara˝one przed tego rodzaju zagro˝eniami. monizowanych, pomiary drgaƒ wykonuje si´ przy zastosowaniu uznanej metody pomiarowej najbardziej 2. Wymagania, o których mowa w ust. 1, stosuje odpowiedniej dla danej maszyny. Nale˝y opisaç wasi´ równie˝ do maszyny, która podczas pracy wykonu- runki pracy podczas pomiarów i zastosowane metody je powtarzalne ruchy w przód i w ty∏ wzd∏u˝ jednej osi, pomiarowe. w sytuacji gdy kierowca lub operator nie widzà bezpo-

Êrednio ty∏u maszyny. 5. Instrukcje do maszyny posiadajàcej kilka zastosowaƒ w zale˝noÊci od u˝ytego wyposa˝enia i in- 3. Konstrukcja maszyny powinna uniemo˝liwiaç strukcje do wyposa˝enia wymiennego powinny zaprzypadkowe wy∏àczenie urzàdzeƒ sygnalizacyjnych wieraç informacje niezb´dne do celów bezpiecznego i ostrzegawczych. Ze wzgl´du na bezpieczeƒstwo, nale- monta˝u oraz stosowania maszyny podstawowej i do- ˝y przewidzieç Êrodki umo˝liwiajàce sprawdzenie sta- ∏àczanego do niej wyposa˝enia wymiennego.

Rozdzia∏ 5 1) r´cznie obs∏ugiwanych maszyn i osprz´tu do podnoszenia — 1,5;

Zasadnicze wymagania w zakresie bezpieczeƒstwa i ochrony zdrowia, zapobiegajàce szczególnym 2) innych maszyn — 1,25. zagro˝eniom zwiàzanym z podnoszeniem

§ 93.

1. Maszyna powinna byç poddana, bez

§ 90.

1. Maszyna powinna byç zaprojektowana uszkodzenia, próbom dynamicznym pod maksymali wykonana tak, aby utrzymywa∏a statecznoÊç, zgod- nym obcià˝eniem równym udêwigowi pomno˝onemu nie z wymaganiami okreÊlonymi w § 28, podczas pra- przez wspó∏czynnik przecià˝enia dla prób dynamiczcy i w trakcie postoju, a tak˝e podczas wszystkich eta- nych. Wspó∏czynnik ten dobiera si´ w celu zapewniepów transportu, monta˝u i demonta˝u oraz mo˝li- nia bezpieczeƒstwa, a jego wartoÊç przyjmuje si´ zawych do przewidzenia awarii elementów sk∏adowych, zwyczaj jako 1,1. jak równie˝ podczas wykonywania prób, zgodnie z in- strukcjà. 2. Próby dynamiczne przeprowadza si´ przy pr´dkoÊciach nominalnych ustalonych przez producenta. 2. W celu spe∏nienia wymagaƒ, o których mowa w ust. 1, producent lub jego upowa˝niony przedsta- 3. Je˝eli obwód sterowania maszyny pozwala na wiciel powinien stosowaç w∏aÊciwe metody spraw- kilka jednoczesnych ruchów, próby dynamiczne powindzania. ny byç przeprowadzone w najmniej sprzyjajàcych warunkach, zwykle przy kojarzeniu odpowiednich ruchów.

§ 91.

1. Maszyna poruszajàca si´ po prowadnicy lub torze powinna byç wyposa˝ona w urzàdzenia za- § 94. 1. Krà˝ki, b´bny i ko∏a powinny mieç Êrednibezpieczajàce jà przed wypadni´ciem. c´ odpowiednià do wymiarów i kszta∏tu liny lub ∏aƒcucha.

2. Je˝eli pomimo stosowania urzàdzeƒ, o których mowa w ust. 1, pozostaje ryzyko wykolejenia si´ lub 2. B´bny i ko∏a, o których mowa w ust. 1, powinny uszkodzenia szyny, prowadnicy albo cz´Êci jezdnych byç zaprojektowane, wykonane i zainstalowane tak, maszyny, nale˝y zastosowaç takie urzàdzenia, które aby wspó∏pracujàce z nimi liny lub ∏aƒcuchy zosta∏y zapobiegajà upadkowi sprz´tu lub cz´Êci, wypadni´- na nie nawini´te i nie spada∏y. ciu ∏adunku lub te˝ wywróceniu si´ maszyny.

3. Liny u˝ywane bezpoÊrednio do podnoszenia lub

§ 92.

1. Maszyna, osprz´t do podnoszenia i ich cz´- podtrzymywania ∏adunków nie powinny mieç splo- Êci powinny wytrzymywaç napr´˝enia, którym mogà tów poza koƒcówkami. Sploty dopuszcza si´ jedynie byç poddane zarówno podczas u˝ytkowania, jak te˝ w przypadku instalacji zaprojektowanych do regularpodczas postoju, instalowania oraz w warunkach nej adaptacji, w zale˝noÊci od potrzeb. u˝ytkowania i wszystkich konfiguracjach okreÊlonych przez producenta, przy uwzgl´dnieniu, tam gdzie jest

4. Ca∏e liny i koƒcówki powinny mieç wspó∏czynto konieczne, warunków atmosferycznych oraz si∏ wy- nik bezpieczeƒstwa dobrany tak, aby zapewniç odpowieranych przez osoby. wiedni poziom bezpieczeƒstwa. WartoÊç tego wspó∏- czynnika wynosi zwykle 5.

2. Wymagania, o których mowa w ust. 1, powinny byç równie˝ spe∏nione podczas transportu, monta˝u

5. ¸aƒcuchy do podnoszenia ∏adunku powinny i demonta˝u maszyny. mieç wspó∏czynnik bezpieczeƒstwa dobrany tak, aby zapewniç odpowiedni poziom bezpieczeƒstwa — war- 3. Maszyna i osprz´t do podnoszenia powinny byç toÊç tego wspó∏czynnika wynosi zwykle 4. zaprojektowane i wykonane tak, aby:

6. Aby zweryfikowaç dobór odpowiedniego wspó∏-

1) zapobiec uszkodzeniom spowodowanym zm´cze- czynnika, o którym mowa w ust. 4 i 5, producent lub niem materia∏u lub zu˝yciem cz´Êci, bioràc pod jego upowa˝niony przedstawiciel powinien, dla ka˝deuwag´ ich u˝ytkowanie zgodne z przeznaczeniem; go typu ∏aƒcucha i liny zastosowanych bezpoÊrednio

2) mog∏y wytrzymaç przecià˝enie podczas prób sta- do podnoszenia ∏adunku, jak równie˝ dla koƒcówek tycznych, nie wykazujàc trwa∏ych odkszta∏ceƒ lub lin, przeprowadziç odpowiednie badania lub zleciç ich innych uszkodzeƒ. przeprowadzenie.

4. Stosowane materia∏y powinny byç dobrane od- § 95. 1. Wymiary osprz´tu do podnoszenia i jego powiednio do Êrodowiska pracy maszyny przewidy- cz´Êci powinny byç dobrane ze szczególnym uwzgl´dwanego przez producenta, ze szczególnym uwzgl´d- nieniem procesów zm´czenia i starzenia materia∏u nieniem korozji, Êcierania, udarów, skrajnych tempe- w okreÊlonej liczbie cykli roboczych, odpowiadajàcej ratur, zm´czenia materia∏u, kruchoÊci i starzenia. oczekiwanemu okresowi u˝ytkowania, okreÊlonemu w warunkach pracy dla danego zastosowania, przy 5. W celu zapewnienia odpowiedniego poziomu czym: bezpieczeƒstwa, w obliczeniach wytrzyma∏oÊciowych maszyny nale˝y uwzgl´dniaç wartoÊci wspó∏czynnika 1) wspó∏czynnik bezpieczeƒstwa lin stalowych z koƒprzecià˝enia dla prób statycznych. cówkami powinien byç dobrany tak, aby zapewniç odpowiedni poziom bezpieczeƒstwa; wartoÊç 6. Dla wspó∏czynnika, o którym mowa w ust. 5, wspó∏czynnika wynosi zwykle 5; sploty lub p´tle przyjmuje si´ zazwyczaj nast´pujàce wartoÊci dla: mogà wystàpiç wy∏àcznie w koƒcówkach lin;

2) je˝eli u˝ywa si´ ∏aƒcuchów o ogniwach spawa- maszynà przez operatora mechanizmy maszyny munych lub zgrzewanych, powinny byç to ∏aƒcuchy szà tak zabezpieczaç ∏adunek, aby nie móg∏ si´ przeo ogniwach krótkich; wspó∏czynnik bezpieczeƒ- suwaç, stwarzajàc niebezpieczeƒstwo, lub nieoczekistwa dla tych ∏aƒcuchów dobiera si´ tak, aby za- wanie spadaç. pewniç odpowiedni poziom bezpieczeƒstwa; war- toÊç wspó∏czynnika wynosi zwykle 4; 5. W normalnych warunkach pracy maszyny nie jest dopuszczalne, aby ∏adunek by∏ opuszczany wy-

3) wspó∏czynnik bezpieczeƒstwa dla w∏ókiennych lin ∏àcznie za pomocà hamulca ciernego, z wyjàtkiem lub zawiesi zale˝y od materia∏u, z którego sà wy- tych maszyn, których funkcja wymaga takiego sposokonane, metody wykonania, wymiarów i zastoso- bu dzia∏ania. wania; wspó∏czynnik ten dobiera si´ tak, aby za- pewniç odpowiedni poziom bezpieczeƒstwa; war- 6. Urzàdzenia chwytajàce powinny byç zaprojektotoÊç wspó∏czynnika wynosi zwykle 7, pod warun- wane i wykonane w taki sposób, aby uniknàç przykiem ˝e u˝yte materia∏y sà wysokiej jakoÊci, a me- padkowego opuszczenia ∏adunku. toda produkcji jest odpowiednia do zamierzonego stosowania; § 97. 1. Usytuowanie stanowiska operatora maszyny powinno zapewniaç mu mo˝liwie najlepszy wi-

4) je˝eli materia∏y, o których mowa w pkt 3, nie sà dok poruszajàcych si´ cz´Êci, w celu unikni´cia kolizji wysokiej jakoÊci i metoda produkcji nie jest odpo- z osobami i sprz´tem lub innymi maszynami, które wiednia, wartoÊç wspó∏czynnika wymienionego mogà pracowaç jednoczeÊnie i stwarzaç zagro˝enie. w pkt 3 jest zwi´kszana, aby zapewniç równowa˝- ny poziom bezpieczeƒstwa;

2. Maszyna o ∏adunku prowadzonym powinna byç zaprojektowana i wykonana tak, aby ruch ∏adunku,

5) wszystkie elementy metalowe stanowiàce cz´Êç podstawy ∏adunkowej lub przeciwwagi nie powodozawiesi lub stosowane wraz z zawiesiami powinny wa∏ urazów osób. mieç wspó∏czynnik bezpieczeƒstwa dobrany tak, aby zapewniç odpowiedni poziom bezpieczeƒ-

§ 98.

Przemieszczanie si´ podstawy ∏adunkowej stwa; wartoÊç wspó∏czynnika wynosi zwykle 4; maszyny obs∏ugujàcej sta∏e przystanki powinno byç

6) maksymalny udêwig zawiesia wieloci´gnowego sztywno prowadzone do przystanków i przez przyjest okreÊlany na podstawie wspó∏czynnika bez- stanki. Uk∏ad no˝ycowy równie˝ jest traktowany jako pieczeƒstwa najs∏abszego ci´gna oraz liczby ci´- sztywne prowadzenie. gien i wspó∏czynnika zmniejszajàcego, który zale-

˝y od konfiguracji zawiesia. § 99. 1. Je˝eli na podstaw´ ∏adunkowà majà wst´p osoby, to podstawa ∏adunkowa maszyny podczas 2. W∏ókienne liny i zawiesia nie powinny mieç w´- wchodzenia na nià musi pozostaç nieruchoma, z∏ów, po∏àczeƒ i splotów poza koƒcówkami. Wyjàtek w szczególnoÊci podczas za∏adunku i roz∏adunku. stanowià zawiesia ci´gnowe tworzàce zamkni´tà p´- tl´ bez koƒca. 2. Ró˝nica poziomów mi´dzy podstawà ∏adunkowà maszyny a obs∏ugiwanym pomostem nie mo˝e 3. W celu zweryfikowania doboru w∏aÊciwego stwarzaç ryzyka potkni´cia. wspó∏czynnika bezpieczeƒstwa producent lub jego upowa˝niony przedstawiciel powinien dla ka˝dego ty- § 100. 1. W celu spe∏nienia wymagaƒ, o których pu elementów, o których mowa w ust. 1 pkt 1—5 mowa w § 97 ust. 2, je˝eli jest to konieczne, strefa i ust. 2, przeprowadziç odpowiednie badania lub zle- przemieszczania powinna byç niedost´pna podczas ciç ich przeprowadzenie. normalnego trybu pracy.

§ 96.

1. Urzàdzenia sterujàce ruchem powinny 2. Je˝eli podczas kontroli lub konserwacji istnieje dzia∏aç tak, aby maszyny, na których sà one zainstalo- ryzyko, ˝e osoby znajdujàce si´ pod lub nad podstawà wane, by∏y bezpieczne. ∏adunkowà mogà zostaç przygniecione, nale˝y zapewniç dostatecznie du˝o wolnej przestrzeni, wykorzystu- 2. Maszyna powinna byç zaprojektowana i wyko- jàc do tego celu specjalnà kapsu∏´ ochronnà lub urzànana lub wyposa˝ona w odpowiednie urzàdzenia, za- dzenie mechaniczne blokujàce ruch podstawy ∏adunpewniajàce w∏aÊciwà amplitud´ ruchu jej cz´Êci, nie- kowej. przekraczajàcà okreÊlonych granic. W przypadkach za- gro˝enia dzia∏anie takiego urzàdzenia powinno byç § 101. Maszyna powinna byç zaprojektowana i wypoprzedzone ostrze˝eniem. konana tak, aby uniemo˝liwiç zsuni´cie lub upadek ∏adunku z podstawy ∏adunkowej.

3. W przypadku gdy w tym samym miejscu mo˝na jednoczeÊnie manewrowaç kilkoma maszynami sta- § 102. 1. Nale˝y wyeliminowaç ryzyko kontaktu cjonarnymi lub maszynami na szynach, mo˝e dojÊç osób znajdujàcych si´ na przystankach z przemieszdo kolizji i aby temu zapobiec, nale˝y przy projekto- czajàcà si´ podstawà ∏adunkowà lub innymi cz´Êciawaniu i wykonaniu maszyn uwzgl´dniç koniecznoÊç mi ruchomymi. zamontowania uk∏adów zapobiegajàcych takiemu za- gro˝eniu. 2. Je˝eli istnieje ryzyko wpadni´cia osób do strefy przemieszczania, gdy na przystanku nie ma podstawy 4. W przypadku cz´Êciowego albo ca∏kowitego za- ∏adunkowej, nale˝y zamontowaç os∏ony zapobiegajàniku zasilania energià lub zaprzestania kierowania ce takiemu ryzyku.

3. Os∏ony nie mogà otwieraç si´ w kierunku strefy § 107. 1. Ka˝dy odcinek ∏aƒcucha, liny lub pasa przemieszczania. Powinny one byç wyposa˝one nieb´dàcy cz´Êcià zespo∏u powinien byç oznakowany. w urzàdzenie ryglujàce sterowane poprzez po∏o˝enie podstawy ∏adunkowej, która uniemo˝liwia: 2. Je˝eli nie jest mo˝liwe oznakowanie ka˝dego odcinka ∏aƒcucha, liny lub pasa nieb´dàcego cz´Êcià

1) niebezpieczne ruchy podstawy ∏adunkowej, dopó- zespo∏u, powinny one mieç zamocowanà na sta∏e taki os∏ony nie sà zamkni´te i zaryglowane; bliczk´ lub nieusuwalny pierÊcieƒ z podanà nazwà i adresem producenta lub jego upowa˝nionego przed-

2) niebezpieczne otwarcie os∏ony, dopóki podstawa stawiciela oraz dane identyfikacyjne odpowiedniego ∏adunkowa nie zatrzyma si´ na odpowiednim

Êwiadectwa. przystanku.

3. Âwiadectwo, o którym mowa w ust. 2, powinno

§ 103.

1. W momencie wprowadzania do obrotu zawieraç co najmniej: lub oddawania do u˝ytku maszyny podnoszàcej lub osprz´tu do podnoszenia producent lub jego upowa˝- 1) nazw´ i adres producenta lub jego upowa˝nioneniony przedstawiciel powinien zapewniç, przez podj´- go przedstawiciela; cie w∏aÊciwych Êrodków lub zlecenie ich wykonania, aby maszyny lub osprz´t noÊny w stanie gotowym do 2) opis ∏aƒcucha lub liny, zawierajàcy: u˝ytku, obs∏ugiwane r´cznie jak i nap´dzane mecha-

a) wymiary nominalne, nicznie, mog∏y spe∏niaç swoje funkcje w sposób bez- pieczny. b) rodzaj konstrukcji,

2. Próby statyczne i dynamiczne powinny byç c) materia∏y u˝yte do wykonania oraz wszelkie przeprowadzone dla wszystkich maszyn podnoszà- specjalne procesy obróbki metalurgicznej, jacych gotowych do oddania do u˝ytku. kim zosta∏y poddane;

3) zastosowane metody badaƒ;

3. Je˝eli maszyna nie mo˝e byç zmontowana w za- k∏adzie producenta lub jego upowa˝nionego przedsta-

4) informacje o maksymalnym obcià˝eniu ∏aƒcucha wiciela, nale˝y podjàç w∏aÊciwe Êrodki w miejscu lub liny podczas pracy — w stosunku do zastosou˝ytkowania maszyny. W pozosta∏ych przypadkach waƒ zgodnych z przeznaczeniem mo˝e byç poda- Êrodki te mogà zostaç podj´te w zak∏adzie producen- ny szereg odpowiednich wartoÊci. ta albo w miejscu u˝ytkowania maszyny.

§ 108.

1. Osprz´t do podnoszenia powinien zawie-

§ 104.

1. Do sterowania ruchem maszyny z nap´- raç informacje dotyczàce maksymalnego udêwigu dem innym ni˝ r´czny lub ruchem jej wyposa˝enia na- oraz rodzaju materia∏u, w przypadku gdy informacja le˝y stosowaç urzàdzenia sterujàce, wymagajàce sta- taka jest niezb´dna do bezpiecznego u˝ytkowania. ∏ego oddzia∏ywania na nie przez operatora.

2. Je˝eli na osprz´cie do podnoszenia nie jest 2. W przypadku wykonywania ruchów cz´Êcio- mo˝liwe umieszczenie oznakowania, informacje, wych lub pe∏nych, przy których nie istnieje ryzyko o których mowa w ust. 1, powinny byç podane na tazwiàzane z mo˝liwoÊcià kolizji ∏adunku lub maszyny, bliczce lub w inny sposób i trwale przymocowane do urzàdzenia, o których mowa w ust. 1, mo˝na zastàpiç osprz´tu. urzàdzeniami sterujàcymi umo˝liwiajàcymi automa- tyczne zatrzymywanie w wybranych po∏o˝eniach, bez

3. Informacje, o których mowa w ust. 1, powinny sta∏ego oddzia∏ywania przez operatora na urzàdzenie byç czytelne i umieszczone w taki sposób, aby nie mosterujàce. g∏y ulec zniszczeniu wskutek Êcierania ani te˝ obni˝yç wytrzyma∏oÊci osprz´tu do podnoszenia.

§ 105.

Maszyna z nap´dem innym ni˝ r´czny o maksymalnym udêwigu nie mniejszym ni˝ 1 000 kg

§ 109.

1. Na maszynie podnoszàcej oprócz danych, lub o momencie wywracajàcym nie mniejszym ni˝ o których mowa w § 56 i 57, powinny byç podane, 40 000 Nm powinna byç wyposa˝ona w urzàdzenia w sposób widoczny, czytelny i nieusuwalny, zapisane ostrzegajàce kierowc´ i zapobiegajàce niebezpiecz- w formie niezakodowanej dane dotyczàce udêwigu nym ruchom, w przypadku: maksymalnego.

1) przecià˝enia maszyny spowodowanego przekro-

2. Je˝eli udêwig maksymalny zale˝y od konfiguraczeniem maksymalnego udêwigu lub cji maszyny, ka˝de stanowisko kierowcy powinno byç

2) przecià˝enia maszyny spowodowanego przekro- zaopatrzone w tablic´ obcià˝eƒ okreÊlajàcà nominalczeniem maksymalnego dopuszczalnego momen- ny udêwig dla ka˝dego uk∏adu maszyny — wskazany tu na skutek obcià˝enia; jest zapis w formie wykresu lub tabeli.

3) przekroczenia momentu wywracajàcego. 3. Maszyna przeznaczona do podnoszenia jedynie towarów, zaopatrzona w podstaw´ ∏adunkowà, umo˝-

§ 106.

W instalacjach transportu linowego, liny liwiajàcà dost´p osobom, powinna byç wyposa˝ona noÊne, liny nap´dowe i liny noÊno-nap´dowe powin- w czytelne i nieusuwalne ostrze˝enia zabraniajàce podny byç podtrzymywane przez obcià˝nik lub przez urzà- noszenia osób. Ostrze˝enia te powinny byç widoczne dzenie umo˝liwiajàce nieprzerwanà kontrol´ naciàgu. z ka˝dego miejsca, z którego mo˝liwy jest dost´p.

§ 110.

Ka˝dy element osprz´tu do podnoszenia § 114. 1. Urzàdzenia sterujàce przyspieszeniem lub ka˝da niepodzielna partia tego osprz´tu powinny i hamowaniem maszyn poruszajàcych si´ po szynach byç zaopatrzone w instrukcj´ zawierajàcà co najmniej powinny byç obs∏ugiwane r´cznie. Urzàdzenie czuwainformacje dotyczàce: kowe mo˝e byç obs∏ugiwane nogà.

1) normalnych warunków ich u˝ytkowania; 2. Urzàdzenia sterujàce zmechanizowanej obudowy kroczàcej powinny byç zaprojektowane i zainstalo-

2) zasad obs∏ugi, monta˝u i konserwacji; wane tak, aby podczas przemieszczania si´ obudowy operator znajdowa∏ si´ pod os∏onà nieruchomego

3) ograniczeƒ w stosowaniu, zw∏aszcza w przypadku segmentu obudowy. takiego osprz´tu do podnoszenia jak chwytaki ma- gnetyczne i pró˝niowe, które nie spe∏niajà wyma-

3. Urzàdzenia, o których mowa w ust. 2, powinny gaƒ okreÊlonych w § 96 ust. 6; byç zabezpieczone przed ich przypadkowym urucho-

4) zastosowanych wspó∏czynników dla prób statycz- mieniem. nych.

§ 115.

Maszyna samobie˝na poruszajàca si´ po

§ 111.

Instrukcja maszyny podnoszàcej, oprócz in- szynach, przeznaczona do pracy pod ziemià, powinna formacji, o których mowa w § 59, powinna zawieraç: byç wyposa˝ona w urzàdzenia czuwakowe dzia∏ajàce na obwód sterujàcy ruchem maszyny w taki sposób,

1) charakterystyk´ technicznà maszyny, a zw∏aszcza: aby ruch zosta∏ zatrzymany, je˝eli kierowca utraci nad

a) maksymalny udêwig i kopi´ tablicy obcià˝eƒ nim kontrol´. lub tabel´ obcià˝eƒ, o której mowa w § 109 ust. 2, je˝eli sà one stosowane, § 116. 1. Przepis § 85 pkt 2 stosuje si´ do maszyn zawierajàcych cz´Êci wysoce ∏atwopalne.

b) reakcje na podporach lub zakotwiczeniach oraz charakterystyk´ torów,

2. System hamulcowy maszyny przeznaczonej do

c) okreÊlenie obcià˝enia balastowego, je˝eli jest wykonywania prac pod ziemià nie mo˝e powodowaç zastosowane, i sposób jego mocowania; iskrzenia i nie mo˝e powodowaç po˝arów.

2) dziennik eksploatacji, je˝eli nie jest dostarczony

3. Maszyna przeznaczona do wykonywania prac wraz z maszynà; pod ziemià zaopatrzona w silniki spalinowe powinna byç wyposa˝ona wy∏àcznie w silniki na paliwo o ni-

3) wskazówki dotyczàce u˝ytkowania maszyny, zw∏aszcza w przypadkach, kiedy operator maszyny skiej pr´˝noÊci par, w których nie powstajà iskry ponie mo˝e bezpoÊrednio widzieç podnoszonego ∏a- chodzenia elektrycznego. dunku;

4. Spaliny z silników spalinowych maszyn prze-

4) sprawozdanie z prób wyszczególniajàce próby znaczonych do wykonywania prac pod ziemià nie mostatyczne i dynamiczne przeprowadzone przez lub gà byç odprowadzane w gór´. dla producenta lub jego upowa˝nionego przedsta- wiciela, o ile ma to zastosowanie; Rozdzia∏ 7

5) niezb´dne instrukcje do wykonania czynnoÊci, Zasadnicze wymagania w zakresie bezpieczeƒstwa o których mowa w § 103, przed oddaniem do u˝yt- i ochrony zdrowia, dotyczàce szczególnych zagro˝eƒ ku — w przypadku maszyn, które nie sà montowa- wynikajàcych z podnoszenia i przenoszenia osób ne w zak∏adzie producenta w postaci, w jakiej b´- dà u˝ytkowane. § 117. W celu wyeliminowania zagro˝enia zwiàzanego z podnoszeniem i przenoszeniem osób przez Rozdzia∏ 6 maszyn´ musi ona byç zaprojektowana i wykonana Zasadnicze wymagania w zakresie bezpieczeƒstwa zgodnie z wymaganiami okreÊlonymi w niniejszym i ochrony zdrowia, dotyczàce maszyn przeznaczonych rozdziale. do pracy pod ziemià

§ 118.

1. Podstawa ∏adunkowa, w∏àcznie z klapa-

§ 112.

Maszyna przeznaczona do prac pod ziemià mi, powinna zapewniç wytrzyma∏oÊç i przestrzeƒ odpowinna byç zaprojektowana i wykonana zgodnie powiadajàce maksymalnej liczbie osób i maksymalz wymaganiami okreÊlonymi w niniejszym rozdziale. nemu udêwigowi okreÊlonym przez producenta.

§ 113.

1. Obudowy zmechanizowane kroczàce po- 2. WartoÊci wspó∏czynników bezpieczeƒstwa, o któwinny byç zaprojektowane i wykonane w taki sposób, rych mowa w § 94 ust. 4 i 5 oraz w § 95 ust. 1, w stoaby w trakcie poruszania utrzymywa∏y okreÊlony kie- sunku do maszyn przeznaczonych do podnoszenia runek ruchu i nie ulega∏y poÊlizgowi przed obcià˝e- i przenoszenia osób nale˝y podwoiç. niem, podczas obcià˝enia ani po usuni´ciu obcià˝enia.

3. Maszyna przeznaczona do podnoszenia osób 2. Obudowy zmechanizowane, o których mowa lub osób i towarów powinna byç wyposa˝ona w sysw ust. 1, powinny byç wyposa˝one w zakotwiczenia tem zawieszenia lub podparcia podstawy ∏adunkowej, p∏yt górnych poszczególnych stojaków hydraulicz- zaprojektowany i wykonany tak, aby zapewniç bezpienych oraz pozwalaç na swobodne poruszanie si´ czeƒstwo i zapobiec ryzyku upadku podstawy ∏adunosób nara˝onych. kowej.

4. Przy zastosowaniu lin lub ∏aƒcuchów do zawie- § 123. 1. Budowa podstawy ∏adunkowej powinna szania podstawy ∏adunkowej wymagane sà co naj- wykluczyç kontakt osób lub przedmiotów znajdujàmniej dwie niezale˝ne liny lub ∏aƒcuchy, ka˝de ci´gno cych si´ wewnàtrz podstawy ∏adunkowej lub na niej z w∏asnym zamocowaniem. z jakimikolwiek sta∏ymi lub ruchomymi elementami. Je˝eli to konieczne, w celu spe∏nienia niniejszych wa- 5. Wymagania okreÊlone w § 105 stosuje si´ do runków podstawa ∏adunkowa powinna byç ca∏kowicie maszyn z nap´dem innym ni˝ r´czny, przeznaczonych zabudowana, z drzwiami wyposa˝onymi w urzàdzenie do podnoszenia i przenoszenia osób, bez wzgl´du na blokujàce, zapobiegajàce niebezpiecznym ruchom maksymalny udêwig i moment wywracajàcy. podstawy ∏adunkowej, je˝eli drzwi nie sà zamkni´te. Je˝eli podstawa ∏adunkowa zatrzymuje si´ mi´dzy 6. Przepisu ust. 5 nie stosuje si´ do maszyn, dla przystankami, co grozi wypadni´ciem osób z podstaktórych producent mo˝e wykazaç, ˝e nie istnieje ryzy- wy ∏adunkowej, drzwi powinny pozostaç zamkni´te. ko przecià˝enia lub wywrócenia si´.

2. Je˝eli jest to konieczne, maszyna powinna byç

§ 119.

1. Je˝eli wymagania w zakresie bezpieczeƒ- wyposa˝ona w urzàdzenia zapobiegajàce niekontrolostwa nie nakazujà stosowania innych rozwiàzaƒ, wanemu ruchowi podstawy ∏adunkowej w gór´ bàdê przyjmuje si´ ogólnà zasad´, ˝e podstawa ∏adunkowa w dó∏. Urzàdzenia te powinny zatrzymaç podstaw´ ∏apowinna byç tak zbudowana, aby osoby znajdujàce dunkowà obcià˝onà maksymalnym udêwigiem i przy si´ w jej wn´trzu mia∏y mo˝liwoÊç sterowania ruchem maksymalnej mo˝liwej do przewidzenia pr´dkoÊci. w gór´ lub w dó∏, a w niektórych przypadkach równie˝ w innych kierunkach. 3. Zatrzymywanie nie mo˝e wywo∏ywaç efektów szkodliwych dla pasa˝erów, bez wzgl´du na warunki obcià˝enia.

2. W czasie dzia∏ania maszyny urzàdzenia sterujà- ce, o których mowa w ust. 1, powinny spe∏niaç funk-

§ 124.

Urzàdzenia sterujàce na przystankach, poza cj´ nadrz´dnà w stosunku do wszystkich innych urzà- urzàdzeniami w∏àczajàcymi si´ w przypadku awarii, dzeƒ sterujàcych tymi samymi ruchami, z wyjàtkiem nie mogà inicjowaç ruchu podstawy ∏adunkowej: urzàdzenia do zatrzymywania awaryjnego.

1) podczas dzia∏ania urzàdzeƒ sterujàcych na podsta- 3. Urzàdzenia sterujàce tymi samymi ruchami po- wie ∏adunkowej; winny byç urzàdzeniami wymagajàcymi podtrzymy- wania, z wyjàtkiem przypadków, gdy podstawa ∏adun- 2) gdy podstawa ∏adunkowa nie znajduje si´ na przykowa jest ca∏kowicie obudowana. stanku.

§ 120.

Maszyna przeznaczona do podnoszenia § 125. Os∏ony na przystankach i os∏ony podstawy i przenoszenia osób powinna byç zaprojektowana, ∏adunkowej powinny zapewniç bezpieczne przemieszczanie si´ do i z podstawy ∏adunkowej, z uwzgl´dniewykonana i wyposa˝ona tak, aby przyspieszenie lub niem mo˝liwej do przewidzenia masy towarów i liczzwalnianie podstawy ∏adunkowej nie powodowa∏y za- by osób, jakie b´dà podnoszone. gro˝enia dla osób.

§ 126.

Na podstawie ∏adunkowej nale˝y umieÊciç

§ 121.

1. Podstawa ∏adunkowa nie mo˝e przechy- informacje niezb´dne dla zapewnienia bezpieczeƒliç si´ tak, aby zagra˝a∏o to wypadni´ciem pasa˝erów, stwa, w tym: równie˝ w trakcie ruchu maszyny wraz z podstawà ∏a- dunkowà. 1) liczb´ osób dopuszczalnà dla podstawy ∏adunkowej; 2. Je˝eli podstawa ∏adunkowa zosta∏a zaprojekto- 2) maksymalny udêwig. wana jako stanowisko pracy, powinny zostaç wykona-

Rozdzia∏ 8 ne zabezpieczenia zapewniajàce statecznoÊç i zapo- biegajàce niebezpiecznym ruchom. Procedury oceny zgodnoÊci oraz minimalne kryteria, jakie powinny byç uwzgl´dnione przy notyfikowaniu 3. Je˝eli Êrodki, o których mowa w § 48, sà niewy- jednostek starczajàce, podstawy ∏adunkowe powinny zostaç wy- posa˝one w takà liczb´ punktów zaczepienia, która za- § 127. 1. W celu poÊwiadczenia zgodnoÊci maszypewni bezpieczeƒstwo liczbie osób dopuszczalnej dla ny z przepisami rozporzàdzenia, producent lub jego danej podstawy ∏adunkowej. Punkty zaczepienia po- upowa˝niony przedstawiciel stosuje jednà z procedur winny byç wystarczajàco mocne do zastosowania oceny zgodnoÊci, o których mowa w ust. 2—4.

Êrodków ochrony indywidualnej zapobiegajàcych wy- padni´ciu. 2. Je˝eli maszyna nie jest wymieniona w za∏àczniku nr 5 do rozporzàdzenia, producent lub jego upo- 4. Wszelkie klapy w pod∏odze lub suficie oraz wa˝niony przedstawiciel stosuje procedur´ oceny wszystkie drzwi powinny byç zamontowane w sposób zgodnoÊci po∏àczonà z kontrolà wewn´trznà na etapie zapobiegajàcy przypadkowemu otwarciu i powinny wykonania maszyny, o której mowa w pkt 1 za∏àczniotwieraç si´ w kierunku wykluczajàcym wypadni´cie ka nr 6 do rozporzàdzenia. osób w razie ich nag∏ego otwarcia.

3. W przypadku gdy maszyna jest wymieniona

§ 122.

Je˝eli istnieje zagro˝enie spowodowane w za∏àczniku nr 5 do rozporzàdzenia i zosta∏a wypromo˝liwoÊcià spadania przedmiotów na podstaw´ ∏a- dukowana zgodnie z normami zharmonizowanymi dunkowà, to powinna mieç ona dach ochronny. oraz pod warunkiem, ˝e normy te obejmujà wszystkie odpowiednie zasadnicze wymagania w zakresie bez- 4. Pracownicy jednostki notyfikowanej powinni pieczeƒstwa i ochrony zdrowia, producent lub jego podejmowaç dzia∏ania w sposób niezale˝ny, bezstronupowa˝niony przedstawiciel stosuje jednà z nast´pu- ny i przestrzegaç zasady równoprawnego traktowania jàcych procedur: podmiotów uczestniczàcych w procesie oceny zgodnoÊci.

1) procedur´ oceny zgodnoÊci po∏àczonà z kontrolà wewn´trznà na etapie wykonania maszyny, o której

5. Jednostka notyfikowana powinna mieç do dysmowa w pkt 1 za∏àcznika nr 6 do rozporzàdzenia; pozycji niezb´dnych pracowników i odpowiednie wyposa˝enie umo˝liwiajàce w∏aÊciwe wykonanie zadaƒ

2) procedur´ badania typu WE, o której mowa w pkt 2 technicznych i administracyjnych zwiàzanych z ocenà za∏àcznika nr 6 do rozporzàdzenia, wraz z kontrolà zgodnoÊci, a tak˝e powinna mieç dost´p do sprz´tu wewn´trznà na etapie wykonania maszyny, o której wymaganego do przeprowadzenia badaƒ specjalimowa w pkt 1.3 za∏àcznika nr 6 do rozporzàdzenia; stycznych.

3) procedur´ pe∏nego zapewnienia jakoÊci, o której mowa w pkt 3 za∏àcznika nr 6 do rozporzàdzenia. 6. Pracownicy jednostki notyfikowanej odpowiedzialni za dokonywanie oceny zgodnoÊci powinni od- 4. W przypadku gdy maszyna jest wymieniona byç przeszkolenie w tym zakresie, a tak˝e posiadaç: w za∏àczniku nr 5 do rozporzàdzenia i nie zosta∏a wy- produkowana zgodnie z normami zharmonizowanymi 1) wiedz´ niezb´dnà do przeprowadzania badaƒ oraz lub zosta∏a wyprodukowana jedynie cz´Êciowo zgod- odpowiednie doÊwiadczenie w ich przeprowanie z takimi normami, lub normy zharmonizowane nie dzaniu; obejmujà wszystkich istotnych zasadniczych wyma-

2) umiej´tnoÊç sporzàdzania certyfikatów, protokogaƒ w zakresie bezpieczeƒstwa i ochrony zdrowia, lub

∏ów i sprawozdaƒ wymaganych w celu udokunie istniejà normy zharmonizowane dla danej maszy- mentowania przeprowadzonych badaƒ. ny, producent lub jego upowa˝niony przedstawiciel stosuje jednà z nast´pujàcych procedur:

7. Jednostka notyfikowana powinna zapewniaç:

1) procedur´ badania typu WE, o której mowa w pkt 2 za∏àcznika nr 6 do rozporzàdzenia, wraz 1) ochron´ informacji zawodowych uzyskanych przez z kontrolà wewn´trznà na etapie wykonania ma- pracowników podczas wykonywania zadaƒ okreÊ- szyny, o której mowa w pkt 1.3 za∏àcznika nr 6 do lonych w rozporzàdzeniu, z wyjàtkiem wspó∏pracy rozporzàdzenia; z w∏aÊciwymi organami administracji publicznej;

2) procedur´ pe∏nego zapewnienia jakoÊci, o której 2) uczestnictwo, bezpoÊrednie lub za poÊrednictwem mowa w pkt 3 za∏àcznika nr 6 do rozporzàdzenia. przedstawicieli, w pracach normalizacyjnych i wspó∏prac´ jednostek notyfikowanych.

§ 128.

1. Jednostka notyfikowana, jej kierownik i pracownicy odpowiedzialni za przeprowadzanie oce- 8. W przypadku zaprzestania dzia∏alnoÊci jednostny zgodnoÊci nie powinni byç projektantami, produ- ka notyfikowana przekazuje dokumentacj´ jej kliencentami, dostawcami ani instalatorami maszyn, które tów do innej jednostki notyfikowanej. oceniajà, ani upowa˝nionymi przedstawicielami ˝ad- nej z tych stron. Nie powinni byç bezpoÊrednio zaan- Rozdzia∏ 9 ga˝owani w projektowanie, wytwarzanie, sprzeda˝ i konserwacj´ maszyn, nie powinni te˝ byç przedsta- Przepisy koƒcowe wicielami stron przeprowadzajàcych te czynnoÊci.

§ 129.

Traci moc rozporzàdzenie Ministra Gospo- 2. Przepis ust. 1 nie wy∏àcza mo˝liwoÊci wymiany darki z dnia 20 grudnia 2005 r. w sprawie zasadniinformacji technicznych mi´dzy producentem a jed- czych wymagaƒ dla maszyn i elementów bezpieczeƒnostkà notyfikowanà. stwa (Dz. U. Nr 259, poz. 2170).

3. Jednostka notyfikowana i jej pracownicy po- § 130. Rozporzàdzenie wchodzi w ˝ycie z dniem winni przeprowadzaç ocen´ zgodnoÊci, wykazujàc 29 grudnia 2009 r. najwy˝szy stopieƒ rzetelnoÊci zawodowej i kompeten- cji technicznej. Minister Gospodarki: W. Pawlak ORIENTACYJNY WYKAZ ELEMENTÓW BEZPIECZE¡STWA

1. Os∏ony od∏àczanych mechanicznych wa∏ów nap´- 12. Ograniczniki energii i urzàdzenia nadmiarowe wydowych. magane stosownie do § 42, § 83 i § 96 rozporzàdzenia.

2. Urzàdzenia ochronne przeznaczone do wykrywa- nia obecnoÊci osób. 13. Uk∏ady i urzàdzenia zmniejszajàce emisj´ ha∏asu i drgaƒ.

3. Nap´dzane mechanicznie ruchome os∏ony bloku- jàce przeznaczone do zastosowania w maszynach, 14. Konstrukcje chroniàce przed skutkami wywróceo których mowa w pkt 9—11 za∏àcznika nr 5 do nia (ROPS). rozporzàdzenia.

15. Konstrukcje chroniàce przed spadajàcymi przed- 4. Uk∏ady logiczne zapewniajàce funkcje bezpieczeƒ- miotami (FOPS). stwa.

16. Urzàdzenia obur´cznego sterowania.

5. Zawory z dodatkowymi Êrodkami do wykrywania uszkodzeƒ, przeznaczone do sterowania niebez- 17. Elementy maszyn zaprojektowanych do podnopiecznymi ruchami maszyny. szenia lub opuszczania osób mi´dzy ró˝nymi przystankami, takie jak:

6. Instalacje wyciàgowe przeznaczone do usuwania zanieczyszczeƒ wydzielanych przez maszyny. a) urzàdzenia ryglujàce drzwi przystankowe,

b) urzàdzenia chroniàce jednostk´ przenoszàcà ∏a- 7. Os∏ony i urzàdzenia ochronne zaprojektowane dunek przed upadkiem lub niekontrolowanym w celu ochrony osób przed zagro˝eniami powodo- wanymi przez cz´Êci ruchome zwiàzane z prawi- ruchem w gór´, d∏owà pracà maszyny. c) ograniczniki pr´dkoÊci,

8. Urzàdzenia monitorujàce do kontroli obcià˝enia d) zderzaki z akumulacjà energii z charakterystykà i przemieszczania w maszynach podnoszàcych. nieliniowà lub z t∏umieniem ruchu powrotnego,

e) zderzaki rozpraszajàce energi´,

9. Systemy ograniczajàce majàce za zadanie utrzy- manie osób w siedziskach. f) urzàdzenia zabezpieczajàce zainstalowane na si∏ownikach hydraulicznych uk∏adów nap´do- 10. Urzàdzenia do zatrzymania awaryjnego. wych, je˝eli sà stosowane jako urzàdzenia zapobiegajàce upadkom,

11. Uk∏ady do roz∏adowywania ∏adunków elektro- statycznych zapobiegajàce gromadzeniu si´ g) elektryczne urzàdzenia zabezpieczajàce w popotencjalnie niebezpiecznych ∏adunków elektro- staci ∏àczników bezpieczeƒstwa zawierajàcych statycznych. elementy elektroniczne.

DOKUMENTACJA TECHNICZNA

1. Dokumentacja techniczna maszyny 1.2.1.2. rysunek zestawieniowy maszyny i schematy obwodów sterowa- 1.1. Dokumentacja techniczna powinna wykazaç, ˝e nia, jak równie˝ istotne opisy maszyna spe∏nia wymagania, o których mowa i objaÊnienia niezb´dne do zrow rozporzàdzeniu. Dokumentacja techniczna zumienia dzia∏ania maszyny; powinna obejmowaç projektowanie, wytwa-

1.2.1.3. rysunki szczegó∏owe, wraz z dorzanie i dzia∏anie maszyny w zakresie koniecz-

∏àczonymi obliczeniami, wynikanym do tej oceny. Dokumentacja techniczna mi badaƒ, certyfikatami itp., niepowinna byç przygotowana przynajmniej zb´dne do sprawdzenia zgodnow jednym z oficjalnych j´zyków Unii Europej- Êci maszyny z zasadniczymi wyskiej, z wyjàtkiem instrukcji dla maszyny, do maganiami w zakresie ochrony której majà zastosowanie przepisy § 58 rozpo- zdrowia i bezpieczeƒstwa; rzàdzenia.

1.2.1.4. dokumentacj´ oceny ryzyka przedstawiajàcà zastosowanà 1.2. Dokumentacja techniczna obejmuje: procedur´ zawierajàcà:

1.2.1. dokumentacj´ konstrukcyjnà zawierajàcà:

1.2.1.4.1. wykaz zasadniczych 1.2.1.1. ogólny opis maszyny; wymagaƒ w zakresie ochrony zdrowia i bez- nych informacji o podzespo∏ach u˝ytych do pieczeƒstwa, które ma- produkcji maszyny, o ile takie informacje nie sà jà zastosowanie do niezb´dne przy sprawdzaniu zgodnoÊci z zamaszyny; sadniczymi wymaganiami w zakresie zdrowia i bezpieczeƒstwa.

1.2.1.4.2. opis Êrodków wdro˝o- nych w celu wyelimi-

1.7. Niedope∏nienie obowiàzku przed∏o˝enia dokunowania zidentyfiko- mentacji technicznej w odpowiedzi na prawiwanych zagro˝eƒ lub d∏owo uzasadniony wniosek w∏aÊciwych orgazmniejszenia ryzyka nów krajowych mo˝e stanowiç wystarczajàcà oraz wskazanie ryzyka podstaw´ do zakwestionowania zgodnoÊci daresztkowego zwiàzane- nej maszyny z zasadniczymi wymaganiami go z maszynà, je˝eli w zakresie zdrowia i bezpieczeƒstwa. ma to zastosowanie;

1.2.1.5. zastosowane normy i inne spe- 2. Odpowiednia dokumentacja techniczna dla maszycyfikacje techniczne, wskazujàce ny nieukoƒczonej zasadnicze wymagania w zakre- sie ochrony zdrowia i bezpie- 2.1. Dokumentacja techniczna dla maszyny nieczeƒstwa obj´te tymi normami; ukoƒczonej powinna wskazywaç, które wymagania rozporzàdzenia sà zastosowane i spe∏nio- 1.2.1.6. wszelkie sprawozdania technicz- ne. Dokumentacja powinna obejmowaç prone podajàce wyniki badaƒ prze- jekt, wytwarzanie i dzia∏anie maszyny nieukoƒprowadzonych przez producenta czonej w zakresie koniecznym do oceny zgodalbo przez jednostk´ wybranà noÊci z zastosowanymi zasadniczymi wymagaprzez producenta lub jego upo- niami w zakresie ochrony zdrowia i bezpieczeƒwa˝nionego przedstawiciela; stwa. Dokumentacja powinna byç przygotowa- 1.2.1.7. kopi´ instrukcji maszyny; na przynajmniej w jednym z oficjalnych j´zyków Unii Europejskiej.

1.2.1.8. deklaracj´ w∏àczenia wmonto- wanej maszyny nieukoƒczonej

2.2. Dokumentacja techniczna dla maszyny niei odpowiednià instrukcj´ monta- ukoƒczonej obejmuje:

˝u takiej maszyny, je˝eli ma to zastosowanie; 2.2.1. dokumentacj´ konstrukcyjnà zawierajàcà: 1.2.1.9. kopi´ deklaracji zgodnoÊci WE 2.2.1.1. rysunek zestawieniowy maszyny maszyn lub innych wyrobów nieukoƒczonej wraz ze schemaw∏àczonych do maszyny, je˝eli tami obwodów sterowania; ma to zastosowanie;

2.2.1.2. rysunki szczegó∏owe, wraz z do- 1.2.1.10. kopi´ deklaracji zgodnoÊci WE; ∏àczonymi obliczeniami, wynikami badaƒ, certyfikatami itp., nie- 1.2.2. w przypadku produkcji seryjnej, Êrodki zb´dne do sprawdzenia zgodnowewnàtrzzak∏adowe, jakie zostanà pod-

Êci maszyny nieukoƒczonej z zaj´te w celu zapewnienia zgodnoÊci ma- stosowanymi zasadniczymi wyszyny z przepisami rozporzàdzenia. maganiami w zakresie ochrony 1.3. Producent musi przeprowadziç odpowiednie zdrowia i bezpieczeƒstwa; badania i próby cz´Êci sk∏adowych, osprz´tu 2.2.1.3. dokumentacj´ oceny ryzyka lub gotowych maszyn, aby ustaliç, czy ich pro- przedstawiajàcà zastosowanà jekt lub wykonanie pozwalajà na bezpieczny procedur´, zawierajàcà: monta˝ i oddanie maszyny do u˝ytku. Odpo-

2.2.1.3.1. wykaz zastosowanych wiednie sprawozdania i wyniki podlegajà w∏à- i spe∏nionych zasadniczeniu do dokumentacji technicznej. czych wymagaƒ w za- 1.4. Dokumentacja techniczna powinna byç udo- kresie ochrony zdrowia st´pniana do wglàdu w∏aÊciwym organom kra- i bezpieczeƒstwa; jowym przez okres przynajmniej 10 lat od daty 2.2.1.3.2. opis Êrodków zapobieprodukcji maszyny lub, w przypadku produkcji gawczych wdro˝onych seryjnej, od daty wyprodukowania ostatniego w celu wyeliminowania egzemplarza. zidentyfikowanych zagro˝eƒ lub zmniejsze- 1.5. Dokumentacja techniczna nie musi znajdowaç nia ryzyka oraz wskazasi´ na terytorium paƒstwa cz∏onkowskiego Unii nie ryzyka resztkowe- Europejskiej i nie musi byç stale dost´pna go, je˝eli ma to zastow formie materialnej. Jednak˝e, powinno byç sowanie; mo˝liwe jej skompletowanie i udost´pnienie w czasie wspó∏miernym do jej z∏o˝onoÊci przez 2.2.1.3.3. zastosowane normy osob´ wyznaczonà w deklaracji zgodnoÊci. i inne specyfikacje techniczne, wskazujàce 1.6. Dokumentacja techniczna nie musi obejmowaç zasadnicze wymagania szczegó∏owych rysunków ani innych szczegól- w zakresie ochrony zdrowia i bezpieczeƒ- ich projekt lub wykonanie pozwalajà na bezstwa obj´te tymi nor- pieczny monta˝ i u˝ytkowanie. Odpowiednie mami; sprawozdania i wyniki podlegajà w∏àczeniu do dokumentacji technicznej.

2.2.1.3.4. wszelkie sprawozdania techniczne podajàce

2.4. Dokumentacja techniczna powinna byç dost´pwyniki wszystkich ba- na przez okres przynajmniej 10 lat od daty prodaƒ przeprowadzonych dukcji maszyny nieukoƒczonej lub, w przypadprzez producenta albo ku produkcji seryjnej, od daty wyprodukowania przez jednostk´ wybra- ostatniego egzemplarza, a na wniosek przed∏onà przez producenta

˝ona organom nadzoru rynku. Dokumentacja lub jego upowa˝nione- techniczna nie musi znajdowaç si´ na terytogo przedstawiciela; rium paƒstwa cz∏onkowskiego Unii Europejskiej 2.2.1.3.5. kopi´ instrukcji monta- i nie musi byç stale dost´pna w formie material- ˝u maszyny nieukoƒ- nej. Powinno byç mo˝liwe jej skompletowanie czonej; i przed∏o˝enie organom nadzoru rynku przez 2.2.2. w przypadku produkcji seryjnej, Êrodki osob´ wyznaczonà w deklaracji w∏àczenia. wewnàtrzzak∏adowe, jakie zostanà pod-

2.5. Niedope∏nienie obowiàzku przed∏o˝enia odpoj´te w celu zapewnienia zgodnoÊci ma- wiedniej dokumentacji technicznej w odpowieszyny nieukoƒczonej z zastosowanymi dzi na prawid∏owo uzasadniony wniosek orgazasadniczymi wymaganiami w zakresie ochrony zdrowia i bezpieczeƒstwa. nów nadzoru rynku mo˝e stanowiç wystarczajàcà podstaw´ do zakwestionowania zgodnoÊci 2.3. Producent powinien przeprowadziç odpowied- maszyny nieukoƒczonej z zastosowanymi nie badania i próby cz´Êci sk∏adowych, osprz´- i poddanymi ocenie zasadniczymi wymaganiatu lub maszyn nieukoƒczonych, aby ustaliç, czy mi w zakresie zdrowia i bezpieczeƒstwa.

DEKLARACJE

1. Deklaracja zgodnoÊci WE dla maszyn wy 2006/42/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 17 maja 2006 r. w spra- 1.1. Do deklaracji zgodnoÊci WE dla maszyn przepi- wie maszyn, zmieniajàcej dyrektyw´ sy § 58 ust. 2—4 rozporzàdzenia stosuje si´ od- 95/16/WE (Dz. Urz. UE L 157 z 09.06.2006, powiednio. Deklaracja zgodnoÊci WE oraz jej str. 24), oraz podobne oÊwiadczenie t∏umaczenia powinny byç sporzàdzone w for- o zgodnoÊci z innymi dyrektywami lub mie maszynopisu lub napisane odr´cznie wiel- innymi przepisami, które maszyna spe∏- kimi literami. nia, je˝eli ma to zastosowanie; wszystkie odniesienia muszà byç odniesieniami do 1.2. Deklaracja zgodnoÊci WE odnosi si´ wy∏àcznie przepisów opublikowanych w Dzienniku do maszyny w stanie, w jakim zosta∏a wprowa-

Urz´dowym Unii Europejskiej; dzona do obrotu lub oddana do u˝ytku, i nie obejmuje cz´Êci dodanych przez u˝ytkownika 1.3.5. nazw´, adres i numer identyfikacyjny koƒcowego lub przeprowadzonych przez niego jednostki notyfikowanej, która przepropóêniejszych dzia∏aƒ. wadzi∏a badanie typu WE, o którym mowa w pkt 2 za∏àcznika nr 6 do rozporzà- 1.3. Deklaracja zgodnoÊci WE powinna zawieraç: dzenia, oraz numer certyfikatu badania 1.3.1. nazw´ i pe∏ny adres producenta oraz je- typu WE, je˝eli ma to zastosowanie; go upowa˝nionego przedstawiciela, je-

1.3.6. nazw´, adres i numer identyfikacyjny ˝eli ma to zastosowanie; jednostki notyfikowanej, która zatwier- 1.3.2. nazwisko i adres osoby majàcej miejsce dzi∏a system pe∏nego zapewnienia jakozamieszkania na terytorium paƒstwa Êci, o którym mowa w pkt 3 za∏àcznika cz∏onkowskiego Unii Europejskiej, upo- nr 6 do rozporzàdzenia, je˝eli ma to zawa˝nionej do przygotowania dokumen- stosowanie; tacji technicznej;

1.3.7. odniesienie do zastosowanych norm 1.3.3. opis i dane identyfikacyjne maszyny, zharmonizowanych, je˝eli ma to zastosow tym ogólne okreÊlenie, funkcj´, model, wanie; typ, numer seryjny i nazw´ handlowà;

1.3.8. odniesienie do innych zastosowanych 1.3.4. oÊwiadczenie, ˝e maszyna spe∏nia norm i specyfikacji technicznych, je˝eli wszystkie odpowiednie przepisy dyrekty- ma to zastosowanie;

1.3.9. miejsce i dat´ sporzàdzenia deklaracji; 2006 r. w sprawie maszyn, zmieniajàcej dyrektyw´ 95/16/WE, maszyna spe∏nia 1.3.10. imi´ i nazwisko oraz podpis osoby upo- oraz ˝e przygotowano odpowiednià dowa˝nionej do sporzàdzenia deklaracji kumentacj´ technicznà, a w stosownych w imieniu producenta lub jego upowa˝- przypadkach podobne oÊwiadczenie nionego przedstawiciela. o zgodnoÊci maszyny nieukoƒczonej z innymi dyrektywami wspólnotowymi; 2. Deklaracja w∏àczenia maszyny nieukoƒczonej wszystkie odniesienia muszà byç odniesieniami do przepisów opublikowanych 2.1. Do deklaracji w∏àczenia maszyny nieukoƒczo- w Dzienniku Urz´dowym Unii Europejnej przepisy § 58 ust. 1—4 rozporzàdzenia sto- skiej; suje si´ odpowiednio. Deklaracja w∏àczenia oraz jej t∏umaczenia powinny byç sporzàdzone 2.2.5. zobowiàzanie do przekazania, na uzasadw formie maszynopisu lub odr´cznie napisane niony wniosek organów nadzoru rynku, wielkimi literami. odpowiednich informacji na temat maszyny nieukoƒczonej; zobowiàzanie to 2.2. Deklaracja w∏àczenia powinna zawieraç nast´- powinno okreÊlaç sposób przekazania inpujàce dane szczegó∏owe: formacji i nie mo˝e naruszaç praw w∏as- 2.2.1. nazw´ i pe∏ny adres producenta maszy- noÊci intelektualnej producenta maszyny ny nieukoƒczonej, a w stosownych przy- nieukoƒczonej; padkach, jego upowa˝nionego przedsta-

2.2.6. oÊwiadczenie, ˝e maszyna nieukoƒczona wiciela; nie mo˝e zostaç oddana do u˝ytku do 2.2.2. nazwisko i adres osoby majàcej miejsce czasu zadeklarowania zgodnoÊci maszyzamieszkania na terytorium paƒstwa ny finalnej, do której ma byç w∏àczona, cz∏onkowskiego Unii Europejskiej, upo- z przepisami dyrektywy 2006/42/WE Parwa˝nionej do przygotowania odpowied- lamentu Europejskiego i Rady z dnia niej dokumentacji technicznej; 17 maja 2006 r. w sprawie maszyn, zmieniajàcej dyrektyw´ 95/16/WE, je˝eli ma to 2.2.3. opis i identyfikacj´ maszyny nieukoƒczo- zastosowanie; nej, w tym ogólne okreÊlenie, funkcj´, model, typ, numer seryjny i nazw´ hand- 2.2.7. miejsce i dat´ sporzàdzenia deklaracji; lowà;

2.2.8. imi´ i nazwisko oraz podpis osoby upo- 2.2.4. oÊwiadczenie, które z zasadniczych wy- wa˝nionej do sporzàdzenia deklaracji magaƒ dyrektywy 2006/42/WE Parlamen- w imieniu producenta lub jego upowa˝- tu Europejskiego i Rady z dnia 17 maja nionego przedstawiciela.

WZÓR ZNAKU CE

1. Znak CE sk∏ada si´ z liter „CE” o poni˝szych kszta∏tach:

2. W przypadku pomniejszenia lub powi´kszenia 4. Oznakowanie CE musi byç umieszczone w bezpooznakowania CE nale˝y zachowaç proporcje poda- Êredniej bliskoÊci nazwy producenta lub jego upone na powy˝szym rysunku. wa˝nionego przedstawiciela, przy zastosowaniu tej samej techniki.

3. Elementy oznakowania CE powinny mieç t´ sa- mà wysokoÊç, która nie mo˝e byç mniejsza ni˝ 5. W przypadku zastosowania procedury pe∏nego za- 5 mm. W przypadku maszyn o niewielkich roz- pewnienia jakoÊci, o której mowa w pkt 3 za∏àcznimiarach dopuszcza si´ odst´pstwo od tego wa- ka nr 6 do rozporzàdzenia, za oznakowaniem CE runku. umieszcza si´ numer jednostki notyfikowanej. KATEGORIE MASZYN, DO KTÓRYCH MA ZASTOSOWANIE JEDNA Z PROCEDUR OCENY ZGODNOÂCI OKREÂLONYCH W § 127 UST. 3 I 4 ROZPORZÑDZENIA

1. Pilarki tarczowe (jedno- i wielopi∏owe) do obróbki 9. Prasy, w tym prasy kraw´dziowe, do obróbki medrewna i podobnych materia∏ów lub mi´sa i po- tali na zimno, z r´cznym podawaniem lub odbieradobnych materia∏ów: niem, których ruchome elementy robocze mogà mieç skok wi´kszy ni˝ 6 mm i pr´dkoÊç przekracza- 1.1. pilarki z pi∏ami pozostajàcymi podczas obrób- jàcà 30 mm/s. ki w sta∏ej pozycji, wyposa˝one w sta∏y stó∏ lub podpor´ z r´cznym posuwem obrabiane-

10. Wtryskarki lub prasy do tworzyw sztucznych, go materia∏u lub dostawnym mechanizmem z r´cznym podawaniem lub odbieraniem. posuwowym;

11. Wtryskarki lub prasy do gumy, z r´cznym podawa- 1.2. pilarki z pi∏ami pozostajàcymi podczas obrób- niem lub odbieraniem. ki w sta∏ej pozycji, wyposa˝one w r´cznie ob- s∏ugiwany stó∏ lub wózek wykonujàcy ruchy

12. Maszyny do robót podziemnych nast´pujàcych rozwrotne; dzajów:

1.3. pilarki z pi∏ami pozostajàcymi podczas obróbki

12.1. lokomotywy i wózki hamulcowe; w sta∏ej pozycji, z wbudowanym mechani- zmem posuwowym dla obrabianego materia∏u 12.2. hydrauliczne obudowy zmechanizowane. oraz r´cznym podawaniem lub odbieraniem;

13. R´cznie ∏adowane pojazdy do zbierania odpadów 1.4. pilarki z pi∏ami przemieszczajàcymi si´ pod- z gospodarstw domowych, wyposa˝one w mechaczas obróbki, z mechanicznym nap´dem prze- nizm prasujàcy. mieszczania pi∏y oraz r´cznym podawaniem lub odbieraniem.

14. Od∏àczalne urzàdzenia do mechanicznego przenoszenia nap´du wraz z os∏onami.

2. Strugarki wyrówniarki do obróbki drewna z r´cz- nym posuwem.

15. Os∏ony od∏àczalnych urzàdzeƒ do mechanicznego 3. Jednostronne strugarki grubiarki do obróbki przenoszenia nap´du. drewna z wbudowanym mechanizmem posuwo- wym oraz r´cznym podawaniem lub odbieraniem. 16. PodnoÊniki do obs∏ugi pojazdów.

4. Pilarki taÊmowe do obróbki drewna i podobnych 17. Urzàdzenia do podnoszenia osób lub osób i towamateria∏ów oraz mi´sa i podobnych materia∏ów: rów, stwarzajàce ryzyko upadku z wysokoÊci wi´kszej ni˝ 3 m.

4.1. pilarki z pi∏ami pozostajàcymi podczas obrób- ki w sta∏ej pozycji, wyposa˝one w sta∏y lub 18. PrzenoÊne maszyny monta˝owe i inne udarowe wykonujàcy ruchy zwrotne stó∏ lub podpor´ uruchamiane za pomocà nabojów. dla przedmiotu obrabianego;

19. Urzàdzenia ochronne przeznaczone do wykrywa- 4.2. pilarki z pi∏ami zamontowanymi na wózku wy- nia obecnoÊci osób. konujàcym ruchy zwrotne.

20. Nap´dzane mechanicznie ruchome os∏ony bloku- 5. Maszyny kombinowane do obróbki drewna i po- jàce przeznaczone do zastosowania jako zabezpiedobnych materia∏ów, w sk∏ad których wchodzà czenie w maszynach, o których mowa w pkt 9—11. obrabiarki wymienione w pkt 1—4 i 7.

6. Wielowrzecionowe czopiarki do obróbki drewna 21. Uk∏ady logiczne zapewniajàce funkcje bezpieczeƒz r´cznym posuwem. stwa.

7. Frezarki pionowe dolnowrzecionowe z posuwem 22. Konstrukcje chroniàce przed skutkami wywrócer´cznym, do obróbki drewna i podobnych mate- nia (ROPS). ria∏ów.

23. Konstrukcje chroniàce przed spadajàcymi przed- 8. PrzenoÊne pilarki ∏aƒcuchowe do drewna. miotami (FOPS).

PROCEDURY OCENY ZGODNOÂCI

1. Ocena zgodnoÊci po∏àczona z kontrolà wewn´trz- zgodnie z dokumentacjà technicznà, nà na etapie wykonania maszyny i ustala, które elementy zosta∏y zaprojektowane zgodnie z odpowiednimi posta- 1.1. Ocena zgodnoÊci po∏àczona z kontrolà we- nowieniami norm zharmonizowanych wn´trznà na etapie wykonania maszyny jest oraz te elementy, których projekt nie procedurà, zgodnie z którà producent albo jego opiera si´ na odpowiednich postanowieupowa˝niony przedstawiciel realizujàcy zobo- niach tych norm; wiàzania ustanowione w pkt 1.2 i 1.3 zapewnia i oÊwiadcza, ˝e dana maszyna spe∏nia odpo- 2.5.2. je˝eli nie zosta∏y zastosowane normy wiednie wymagania rozporzàdzenia. zharmonizowane, przeprowadza lub zleca przeprowadzenie odpowiednich kon- 1.2. Producent lub jego upowa˝niony przedstawi- troli, pomiarów i badaƒ w celu ustalenia, ciel opracowuje dokumentacj´ technicznà czy przyj´te rozwiàzania spe∏niajà zasadokreÊlonà w pkt 1 za∏àcznika nr 2 do rozporzà- nicze wymagania rozporzàdzenia w zadzenia dla ka˝dego reprezentatywnego modelu kresie ochrony zdrowia i bezpieczeƒstwa; produkowanej maszyny.

2.5.3. je˝eli normy zharmonizowane zosta∏y za- 1.3. Producent powinien podjàç wszelkie niezb´dne stosowane, przeprowadza lub zleca prze- Êrodki, aby proces produkcji zapewnia∏ zgod- prowadzenie odpowiednich kontroli, ponoÊç wytworzonych maszyn z dokumentacjà miarów i badaƒ w celu sprawdzenia, czy technicznà okreÊlonà w pkt 1 za∏àcznika nr 2 do normy te zosta∏y rzeczywiÊcie zastosorozporzàdzenia oraz z wymaganiami rozporzà- wane; dzenia (kontrola wewn´trzna na etapie wyko-

2.5.4. uzgadnia z wnioskodawcà miejsce nania maszyny). sprawdzenia, czy dany typ zosta∏ wykonany zgodnie z badanà dokumentacjà 2. Badanie typu WE technicznà, i przeprowadzenia niezb´dnych kontroli, pomiarów i badaƒ.

2.1. Badanie typu WE jest procedurà, wed∏ug której jednostka notyfikowana stwierdza i zaÊwiad-

2.6. Je˝eli dany typ spe∏nia przepisy rozporzàdzecza, ˝e reprezentatywny model maszyny okreÊ- nia, jednostka notyfikowana wydaje sk∏adajàlonej w za∏àczniku nr 5 do rozporzàdzenia, zwa- cemu wniosek certyfikat badania typu WE. Cerny dalej „typem”, spe∏nia przepisy rozporzà- tyfikat powinien zawieraç nazw´ i adres produdzenia. centa lub jego upowa˝nionego przedstawiciela, dane niezb´dne do zidentyfikowania za- 2.2. Producent lub jego upowa˝niony przedstawi- ciel powinien sporzàdziç dla ka˝dego typu do- twierdzonego typu, wnioski z badaƒ i warunki, kumentacj´ technicznà okreÊlonà w pkt 1 za- na jakich zosta∏ wydany.

∏àcznika nr 2 do rozporzàdzenia.

2.7. Producent i jednostka notyfikowana zachowujà kopi´ tego certyfikatu, dokumentacji technicz- 2.3. Dla ka˝dego typu producent lub jego upowa˝- niony przedstawiciel przedk∏ada w wybranej nej i wszystkich odpowiednich dokumentów przez siebie jednostce notyfikowanej wniosek przez 15 lat od daty wydania certyfikatu. o przeprowadzenie badania typu WE.

2.8. Je˝eli dany typ nie spe∏nia przepisów rozporzà- 2.4. Wniosek powinien zawieraç: dzenia, jednostka notyfikowana odmawia sk∏adajàcemu wniosek wydania certyfikatu bada- 2.4.1. nazw´ i adres producenta oraz jego upo- nia typu WE, podajàc szczegó∏owe powody odwa˝nionego przedstawiciela, je˝eli ma to mowy. Jednostka notyfikowana powiadamia zastosowanie; sk∏adajàcego wniosek, inne jednostki notyfikowane i ministra w∏aÊciwego do spraw gospo- 2.4.2. pisemnà deklaracj´, ˝e wniosek nie zo- darki. Jednostka notyfikowana powinna zasta∏ z∏o˝ony w innej jednostce notyfiko- pewniç procedur´ odwo∏awczà. wanej;

2.4.3. dokumentacj´ technicznà; 2.9. Wnioskodawca informuje jednostk´ notyfikowanà, która przechowuje dokumentacj´ tech- 2.4.4. ponadto wnioskodawca powinien prze- nicznà zwiàzanà z certyfikatem badania typu kazaç do dyspozycji jednostki notyfiko- WE, o wszelkich zmianach wprowadzanych do wanej próbk´ typu; je˝eli wymaga tego zatwierdzonego typu. Jednostka notyfikowana program badaƒ, jednostka notyfikowana bada te zmiany i albo potwierdza wa˝noÊç istmo˝e zwróciç si´ o dostarczenie dal- niejàcego certyfikatu badania typu WE, albo szych próbek. wydaje nowy certyfikat, je˝eli zmiany mogà mieç wp∏yw na zgodnoÊç z zasadniczymi wy- 2.5. Jednostka notyfikowana: maganiami w zakresie ochrony zdrowia i bez- 2.5.1. bada dokumentacj´ technicznà, spraw- pieczeƒstwa lub z przewidywanymi warunkami dza, czy dany typ zosta∏ wyprodukowany u˝ytkowania danego typu.

2.10. Komisja Europejska, minister w∏aÊciwy do 3.4.2. miejsce projektowania, produkcji, konspraw gospodarki i jednostki notyfikowane troli, badania oraz magazynowania mamogà, na wniosek, uzyskaç kopi´ certyfikatu szyn; badania typu WE. Na uzasadniony wniosek

3.4.3. dokumentacj´ technicznà opisanà w pkt 1 Komisja i minister mogà uzyskaç kopie doku- za∏àcznika nr 2 do rozporzàdzenia, dla mentacji technicznej oraz wyników badaƒ jednego modelu z ka˝dej grupy maszyn, przeprowadzonych przez jednostk´ notyfiko- wanà. o których mowa w za∏àczniku nr 5 do rozporzàdzenia, jakie zamierza produkowaç; 2.11. Dokumenty i korespondencj´ odnoszàce si´ do procedur badania typu WE sporzàdza si´ 3.4.4. dokumentacj´ systemu jakoÊci; w j´zyku polskim lub w innym oficjalnym j´zy-

3.4.5. pisemne oÊwiadczenie, ˝e wniosek nie ku Unii Europejskiej mo˝liwym do zaakcepto- zosta∏ z∏o˝ony w innej jednostce notyfiwania przez jednostk´ notyfikowanà. kowanej.

2.12. Na jednostce notyfikowanej spoczywa sta∏y

3.5. System jakoÊci musi zapewniaç zgodnoÊç maobowiàzek zapewnienia, ˝e certyfikat badania szyny z przepisami rozporzàdzenia. Wszystkie typu WE pozostaje wa˝ny. Powiadamia ona elementy, wymagania i przepisy przyj´te przez producenta o wszelkich istotnych zmianach, producenta powinny byç udokumentowane które mog∏yby mieç wp∏yw na wa˝noÊç certy- w systematyczny i uporzàdkowany sposób fikatu. Jednostka notyfikowana wycofuje cer- w postaci Êrodków, procedur i pisemnych intyfikaty, które straci∏y wa˝noÊç. strukcji. Dokumentacja systemu jakoÊci powin- 2.13. Na producencie danej maszyny spoczywa sta∏y na umo˝liwiaç jednolità interpretacj´ Êrodków obowiàzek zapewnienia, ˝e maszyna ta jest proceduralnych i jakoÊciowych, takich jak: prozgodna z aktualnym stanem wiedzy technicznej. gramy jakoÊci, plany jakoÊci, ksi´gi jakoÊci i zapisy.

2.14. Co 5 lat producent sk∏ada jednostce notyfiko- wanej wniosek o przeprowadzenie przeglàdu 3.6. Dokumentacja systemu jakoÊci powinna zawiewa˝noÊci certyfikatu badania typu WE. raç odpowiedni opis:

2.15. Jednostka notyfikowana odnawia certyfikat 3.6.1. celów dotyczàcych jakoÊci, struktury orbadania typu WE na kolejne 5 lat, je˝eli stwier- ganizacyjnej, zakresu odpowiedzialnoÊci dzi jego wa˝noÊç, uwzgl´dniajàc aktualny i uprawnieƒ kierownictwa w odniesieniu stan wiedzy technicznej. do konstrukcji i jakoÊci maszyn;

3.6.2. technicznych specyfikacji projektowych, 2.16. Producent i jednostka notyfikowana zachowu- w tym norm zharmonizowanych, jakie jà kopi´ certyfikatu badania typu WE, doku- b´dà stosowane oraz, je˝eli normy zharmentacji technicznej i wszystkich odpowied- monizowane nie sà w pe∏ni stosowane, nich dokumentów przez 15 lat od daty wyda-

Êrodków, jakie zostanà podj´te w celu nia certyfikatu. spe∏nienia zasadniczych wymagaƒ roz- 2.17. W przypadku gdy wa˝noÊç certyfikatu bada- porzàdzenia w zakresie ochrony zdrowia nia typu WE nie zosta∏a odnowiona, produ- i bezpieczeƒstwa; cent powinien zaprzestaç wprowadzania do obrotu maszyn danego typu. 3.6.3. technik kontroli projektowania i technik weryfikacji konstrukcji, procesów i dzia- 3. Pe∏ne zapewnienie jakoÊci ∏aƒ systematycznych, które b´dà stosowane przy projektowaniu maszyn obj´- 3.1. Pe∏ne zapewnienie jakoÊci jest procedurà, tych rozporzàdzeniem; zgodnie z którà jednostka notyfikowana ocenia i zatwierdza system jakoÊci producenta maszyn 3.6.4. odpowiednich technik wytwarzania, okreÊlonych w za∏àczniku nr 5 do rozporzàdze- technik kontroli i zapewnienia jakoÊci, nia oraz monitoruje jego stosowanie. procesów i systematycznie podejmowanych dzia∏aƒ, jakie b´dà stosowane; 3.2. Producent musi posiadaç zatwierdzony system jakoÊci w odniesieniu do projektu, wytwarza- 3.6.5. kontroli i badaƒ, które b´dà przeprowania, koƒcowej kontroli i badaƒ, stosownie do dzone przed, w trakcie i po wytworzeniu, wymagaƒ okreÊlonych w pkt 3.3—3.12, który oraz cz´stotliwoÊci, z jakà b´dà przepropodlega nadzorowi okreÊlonemu w pkt 3.13. wadzane;

3.6.6. zapisów dotyczàcych jakoÊci, takich jak: 3.3. Producent lub jego upowa˝niony przedstawi- sprawozdania z kontroli, dane dotyciel sk∏ada wniosek o ocen´ swojego systemu czàce badaƒ, dane dotyczàce kalibracji, jakoÊci do wybranej przez siebie jednostki no- tyfikowanej. sprawozdania dotyczàce kwalifikacji personelu;

3.4. Wniosek powinien zawieraç:

3.6.7. Êrodków monitorowania uzyskania wy- 3.4.1. nazw´ i adres producenta oraz jego upo- maganej jakoÊci projektowania i jakoÊci wa˝nionego przedstawiciela, je˝eli ma to maszyn, jak równie˝ skutecznoÊci funkzastosowanie; cjonowania systemu jakoÊci.

3.7. Jednostka notyfikowana ocenia system jako- pewnienia jakoÊci dotyczàcej Êci, aby ustaliç, czy spe∏nia on wymagania projektowania, takie jak: wyniokreÊlone w pkt 3.5 i 3.6. Domniemywa si´, ˝e ki analiz, obliczeƒ, prób itp.; elementy systemu jakoÊci zgodne z odpowied-

3.13.2.3. zapisy dotyczàce jakoÊci przenimi normami zharmonizowanymi sà zgodne widziane w cz´Êci systemu zaz odpowiednimi wymaganiami, o których mo- pewnienia jakoÊci dotyczàcej wa w pkt 3.5 i 3.6. wytwarzania, takie jak: sprawozdania z kontroli, dane doty- 3.8. W sk∏ad zespo∏u audytorów musi wchodziç co czàce badaƒ, dane dotyczàce najmniej jedna osoba posiadajàca doÊwiadcze- nie w ocenie technologii maszyn. Procedura kalibracji, sprawozdania dotyoceny obejmuje przeprowadzenie kontroli czàce kwalifikacji personelu, w pomieszczeniach producenta. Podczas oceny itp. zespó∏ audytorów dokonuje przeglàdu doku-

3.13.3. Jednostka notyfikowana przeprowadza mentacji technicznej, o której mowa w pkt 3.4.3, okresowe audyty w celu upewnienia w celu zapewnienia jej zgodnoÊci z wymagania- si´, ˝e producent utrzymuje i stosuje mi dotyczàcymi zdrowia i bezpieczeƒstwa. system jakoÊci; przedk∏ada ona produ- O wyniku oceny jednostka notyfikowana powia- centowi sprawozdanie z audytu. Cz´- damia sk∏adajàcego wniosek producenta lub stoÊç okresowych audytów powinna jego upowa˝nionego przedstawiciela. W powia- byç taka, aby pe∏na ponowna ocena bydomieniu muszà byç zawarte wnioski z oceny

∏a przeprowadzana co 3 lata. oraz umotywowana decyzja wynikajàca z oce- ny. Jednostka notyfikowana powinna zapewniç 3.13.4. Jednostka notyfikowana mo˝e dokonaç procedur´ odwo∏awczà. niezapowiedzianych wizytacji u producenta. Potrzeba wizytacji i ich cz´stoÊç 3.9. Producent zobowiàzuje si´ do wype∏niania jest okreÊlana na podstawie systemu obowiàzków wynikajàcych z zatwierdzonego monitorowania wizytacji prowadzonesystemu jakoÊci oraz do zapewnienia, ˝e pozo- go przez jednostk´ notyfikowanà. stanie on odpowiedni i skuteczny. W systemie monitorowania wizytacji jednostka notyfikowana powinna szcze- 3.10. Producent lub jego upowa˝niony przedstawi- gólnie uwzgl´dniaç nast´pujàce czynciel informujà jednostk´ notyfikowanà, która niki: zatwierdzi∏a system jakoÊci, o jego wszelkich planowanych zmianach. 3.13.4.1. wyniki poprzednich wizytacji w ramach nadzoru;

3.11. Jednostka notyfikowana ocenia proponowane

3.13.4.2. potrzeb´ monitorowania Êrodzmiany i decyduje, czy zmodyfikowany system ków naprawczych; jakoÊci nadal spe∏nia wymagania okreÊlone w pkt 3.5 i 3.6 lub czy wymagana jest jego po- 3.13.4.3. w odpowiednich przypadkach, nowna ocena. szczególne warunki za∏àczone przy zatwierdzeniu systemu; 3.12. Jednostka notyfikowana zawiadamia produ-

3.13.4.4. znaczàce modyfikacje w orgacenta o swojej decyzji. W powiadomieniu mu- nizacji procesu, Êrodków szà byç zawarte wnioski z oceny oraz wynikajà- i technik wytwarzania. ca z oceny umotywowana decyzja.

3.13.5. W ramach wizytacji jednostka notyfiko- 3.13. Nadzór prowadzony przez jednostk´ notyfiko- wana mo˝e, w razie koniecznoÊci, przewanà. prowadziç lub zleciç przeprowadzenie 3.13.1. Celem nadzoru jest sprawdzenie, czy badaƒ w celu sprawdzenia prawid∏owoproducent nale˝ycie wywiàzuje si´ ze Êci funkcjonowania systemu jakoÊci. zobowiàzaƒ wynikajàcych z zatwierdzo- Jednostka notyfikowana dostarcza pronego systemu jakoÊci. ducentowi sprawozdanie z wizytacji oraz, w przypadku przeprowadzenia ba- 3.13.2. Producent powinien umo˝liwiç jednost- daƒ, sprawozdanie z badaƒ. ce notyfikowanej dost´p do miejsc pro- jektowania, produkcji, kontroli, badaƒ

3.14. Przez 10 lat od daty produkcji ostatniego egoraz magazynowania, w celu przepro- zemplarza producent lub jego upowa˝niony wadzenia inspekcji, oraz dostarczyç jej przedstawiciel przechowuje w celu udost´pniewszelkich niezb´dnych informacji, ta- nia organom nadzoru rynku: kich jak:

3.13.2.1. dokumentacja dotyczàca sys- 3.14.1. dokumentacj´, o której mowa w pkt 3.4.3; temu jakoÊci;

3.14.2. decyzje i sprawozdania jednostki notyfi- 3.13.2.2. zapisy dotyczàce jakoÊci prze- kowanej, o których mowa w pkt 3.11 widziane w cz´Êci systemu za- i 3.12 oraz w pkt 3.13.3 i 3.13.5.